(12)2. Paccorohaṇivaggo
1-4.Paṭhamaadhammasuttādivaṇṇanā
113-6.
Dutiyassa
V3.329 paṭhamadutiyāni uttānatthāni .Tatiye jānaṃ jānātīti sabbaññutaññāṇena jānitabbaṃ sabbaṃ jānāti eva .
Na hi padesañāṇe
M3.354 ṭhito jānitabbaṃ sabbaṃ jānāti .Ukkaṭṭhaniddesena hi avisesaggahaṇena ca ‘‘ jānan ’’ ti iminā niravasesaṃ ñeyyajātaṃ pariggayhatīti tabbisayāya jānanakiriyāya sabbaññutaññāṇameva karaṇaṃ bhavituṃ yuttaṃ , pakaraṇavasena ‘‘ bhagavā ’’ ti saddantarasannidhānena ca ayamattho vibhāvetabbo .
Passitabbameva passatīti dibbacakkhupaññācakkhudhammacakkhubuddhacakkhusamantacakkhusaṅkhātehi ñāṇacakkhūhi passitabbaṃ passati eva .
Atha vā jānaṃ jānātīti yathā aññe savipallāsā kāmarūpapariññāvādino jānantāpi vipallāsavasena jānanti , na evaṃ bhagavā .
Bhagavā pana pahīnavipallāsattā jānanto jānāti eva , diṭṭhidassanassa abhāvā passanto passatiyevāti attho .
Cakkhu viya bhūtoti dassanapariṇāyakaṭṭhena cakkhu viya bhūto .
Yathā hi cakkhu sattānaṃ dassanatthaṃ pariṇeti sādheti , evaṃ lokassa yāthāvadassanasādhanatopi dassanakiccapariṇāyakaṭṭhena cakkhu viya bhūto , paññācakkhumayattā vā sayambhuñāṇena paññācakkhuṃ bhūto pattoti vā cakkhubhūto .
Ñāṇasabhāvoti viditakaraṇaṭṭhena ñāṇasabhāvo .
Aviparītasabhāvaṭṭhena pariyattidhammappavattanato vā hadayena cintetvā vācāya nicchāritadhammamayoti dhammabhūto .
Tenāha ‘‘ dhammasabhāvo ’’ ti .
Dhammā vā bodhipakkhiyā tehi uppannattā lokassa ca taduppādanato , anaññasādhāraṇaṃ vā dhammaṃ patto adhigatoti dhammabhūto .
Seṭṭhaṭṭhena brahmabhūtoti āha ‘‘ seṭṭhasabhāvo ’’ ti .
Atha vā brahmā vuccati maggo , tena uppannattā lokassa ca taduppādanato , tañca sayambhuñāṇena pattoti brahmabhūto .
Catusaccadhammaṃ vadatīti vattā .
Ciraṃ saccappaṭivedhaṃ pavattento vadatīti pavattā .
Atthaṃ nīharitvāti dukkhādiatthaṃ tatthāpi pīḷanādiatthaṃ uddharitvā .
Paramatthaṃ vā nibbānaṃ pāpayitā ninnetā .
Amatādhigamapaṭipattidesanāya amatasacchikiriyaṃ sattesu uppādento amataṃ dadātīti amatassa dātā .
Bodhipakkhiyadhammānaṃ tadāyattabhāvato dhammasāmī .
Catutthe natthi vattabbaṃ .
Paṭhamaadhammasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
5-42.Saṅgāravasuttādivaṇṇanā
117-154.
Pañcame
V3.330M3.355 appakāti thokā , na bahū .Athāyaṃ itarā pajāti yā panāyaṃ avasesā pajā sakkāyadiṭṭhitīrameva anudhāvati , ayameva bahutarāti attho .
Sammadakkhāteti sammā akkhāte sukathite .
Dhammeti tava desanādhamme .
Dhammānuvattinoti taṃ dhammaṃ sutvā tadanucchavikaṃ paṭipadaṃ pūretvā maggaphalasacchikaraṇena dhammānuvattino .
Maccuno ṭhānabhūtan ti kilesamārasaṅkhātassa maccuno nivāsaṭṭhānabhūtaṃ .
Suduttaraṃ taritvā pāramessantīti ye janā dhammānuvattino , te etaṃ suduttaraṃ duratikkamaṃ māradheyyaṃ taritvā atikkamitvā nibbānapāraṃ gamissanti .
Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāyāti kāyaduccaritādibhedaṃ akusalaṃ dhammaṃ jahitvā .
Sukkaṃ bhāvethāti paṇḍito bhikkhu abhinikkhamanato paṭṭhāya yāva arahattamaggā kāyasucaritādibhedaṃ sukkaṃ dhammaṃ bhāveyya .
Okā anokamāgammāti okaṃ vuccati ālayo , anokaṃ vuccati anālayo .
Ālayato nikkhamitvā anālayasaṅkhātaṃ nibbānaṃ paṭicca ārabbha .
Tatrābhiratimiccheyyāti yasmiṃ anālayasaṅkhāte viveke nibbāne imehi sattehi durabhiramaṃ , tatrābhiratimiccheyya .
Duvidhepi kāmeti vatthukāmakilesakāme .
Cittaklesehīti pañcahi nīvaraṇehi attānaṃ pariyodapeyya vodāpeyya , parisodheyyāti attho .
Sambodhiyaṅgesūti sambojjhaṅgesu .
Sammā cittaṃ subhāvitan ti sammā hetunā nayena cittaṃ suṭṭhu bhāvitaṃ vaḍḍhitaṃ .
Jutimantoti ānubhāvavanto , arahattamaggañāṇajutiyā khandhādibhede dhamme jotetvā ṭhitāti attho .
Te loke parinibbutāti te imasmiṃ khandhādiloke parinibbutā nāma arahattappattito paṭṭhāya kilesavaṭṭassa khepitattā saupādisesena , carimacittanirodhena khandhavaṭṭassa khepitattā anupādisesena cāti dvīhi parinibbānehi parinibbutā , anupādāno viya padīpo apaṇṇattikabhāvaṃ gatāti attho .
Ito paraṃ yāva tatiyo paṇṇāsako , tāva uttānatthameva .
Saṅgāravasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Tatiyapaṇṇāsakaṃ niṭṭhitaṃ .
4. Catutthapaṇṇāsakaṃ
155-166.
Catutthassa
V3.331M3.356 paṭhamavaggo uttānatthoyeva .1-44.Brāhmaṇapaccorohaṇīsuttādivaṇṇanā
167-210.
Dutiye ca paṭhamādīni uttānatthāni .
Dasame pacchābhūmivāsinoti paccantadesavāsino .
Sevālamālikāti pātova udakaṃ orohitvā sevālañceva uppalādīni ca gahetvā attano udakasuddhikabhāvajānanatthañceva ‘‘ lokassa ca udakena suddhi hotī ’’ ti imassa atthassa jānanatthañca mālaṃ katvā pilandhanakā .
Udakorohakāti pāto majjhanhe sāyanhe ca udakaorohaṇakā .
Tenāha ‘‘ sāyatatiyakaṃ udakorohaṇānuyogamanuyuttā ’’ ti .
Ekādasamādīni uttānatthāni .
Catutthe paṇṇāsake natthi vattabbaṃ .
Brāhmaṇapaccorohaṇīsuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Catutthapaṇṇāsakaṃ niṭṭhitaṃ .