Samantakūṭavaṇṇanā`O0.1`

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Satatavitata kittiṃ dhastakandappadappaṃ

Tibhavahitavidhānaṃ sabbalokekaketuṃ ,

Amitamatimanagghaṃ santidaṃ merusāraṃ

Sugatamahamudāraṃ rūpasāraṃ namāmi ;

Hataduritatusāraṃ mohapaṅkopatāpaṃ

Manakamalavikāsaṃ jantunaṃ sesakānaṃ ,

Kumatikumudanāsaṃ buddhapubbācalaggā

Uditamahamudāraṃ dhammabhānuṃ namāmi ;

Sakalavimalasīlaṃ dhutapāpārijālaṃ

Suranaramahanīyaṃ pāhuneyyāhuneyyaṃ ,

Ujupathapaṭipannaṃ puññakhettaṃ janānaṃ

Gaṇamahamabhivande sāradaṃ sādarena ;

Iti kaḷita paṇāmā hantva sabbopasagge

Sugatavimala pādambhojasampāta pūtaṃ ,

Sumanasikharirājaṃ vaṇṇayissaṃ surānaṃ

Vasati matulametaṃ sādhujantu suṇantu ;

Savaṇā lapanā ceva satiyā cāpi vandanā ,

Yassa sammā sukhī hotī nibbāṇañcādhigacchati ;

6.O0.2

Tasmā sappurisehe ’ daṃ patthentehi tisampadaṃ ,

Savaṇīyañhi sādhūhi acikkhittena cetasā ;

Yo lokatilako nātho pūretvā dasa pāramī ,

Jātosi tusite kāye santusito ’ ti vissuto ;

Ārādhito surādīhi kālo mārisa te ayaṃ ,

Tiṇṇo tārayimaṃ lokaṃ bahū apparajakkhakā ;

Etadatthāya te vīra pūritā dasa pāramī ,

Bāhuṃ pitussa putto ’ va loko ālambate tuvaṃ ;

10.

Tesaṃ taṃ vacanaṃ sutvā mahāsatto mahāmatī ,

Vilokane viloketvā pañcāmala vilocano ;

11.

Jambudīpaggakamale kaṇṇikā ’ va manoramā ,

Purī kapiḷavatthū ’ si visāṇā ’ va sudhāsinaṃ ;

12.

Siṅgīnikkhamayābhāsa tuṅgasiṅgasamaṅgitā ,

Maṇisīhapañjarākiṇṇa pāsādā yattha bhāsare ;

13.

Saghane gagane niccaṃ sateratasatāni ’ va ,

Anileritapajjota soṇṇaketu ahū yahiṃ ;

14.

Janānaṃ nīlanettehi vadanehi tu yā purī ,

Madhupālisamonaddha kañjinī sirimāvahe ;

15.

Raṅgatuṅgaturaṅgehi gajjitehi ca yā purī ,

Saghosuttuṅgakallola lolasāgarasantibhā ;

16.

Avhamānā ’ va devānaṃ puralakhyā bhujā iva ,

Mandānileritā tuṅga nānārāgaddhajā yahiṃ ;

17.

Nānāvesadharā yasmiṃ nānābhūsaṇa bhūsitā ,

Nānāsampattisaṃyuttā nānāvijjāsu pāragā ;

18.O0.3

Navayobbana uddāmā rūpena ca manoharā ,

Saccesu niratā niccaṃ anakkuṭṭhakulā siyuṃ ;

19.

Niccaṃ kīḷā vidaddhāhi naranārīhi sevitā ,

Yā purī sādhurūpā ’ si madhurālāpinīhi ca ;

20.

Tasmiṃ saddhādayopeta okkākakulaketuko ,

Suddhodanavhayo āsī vissuto bhuvanattaye ;

21.

Yassaṅghikamale sabba bhubhujānaṃ mahītale ,

Kirīṭamaṇihiṅgāli kīḷantī ’ va nirantaraṃ ;

22.

Yassa patthaṭatejena puranetāpi divākaro ,

Vahanīca ’ mbare līlaṃ osadhīpatino divā ;

23.

Yassa dānappavāho tu nānāyācaka jantunaṃ ,

Manodadhīsu velantetikkamantova sattataṃ ;

24.

Matiyā suramantīva dhanena dhanado viya ,

Rūpena kusumesu ’ va yo jumhati mahītale ;

25.

Tassābhisittā rajjena mahāmāyāti vissutā ,

Candikā viya candassa girirājā ’ va kapālito ;

26.

Lakkhī ’ va vāsudevassa sītā ’ va rāmarājino ,

Mahesīsi varārohā sundarī sundarādharā ;

27.

Tassā kucchikaraṇḍamhi anaggharatanaṃ viya ,

Khattiṃsāhi nimittehi vimhāpento sadevakaṃ ;

28.

Sitambujakaro santo sitebhacchāpako viya ,

Katvā padakkhiṇaṃ mātu paṭisandhimagaṇhi so ;

29.

Dasekādasamāsena tassevaṃ āsi cetanā ,

Passituṃ sakañātīnaṃ gantvāna nagaraṃ tadā ;

30.O0.4

Nivedetvā tamatthaṃ sā rañño tena susajjite ,

Saparicchadā tadā magge gacchanti antarāpathe ;

31.

Devatānaṃ manonandakara nandana sannibhaṃ ,

Disvāna lumbiniṃ nāma uyyānaṃ mananandanaṃ ;

32.

Tasmiṃ kīḷitumussāhā pavisitvāna taṃ vanaṃ ,

Kīḷanti upagantvāna maṅgalaṃ sālapādapaṃ ;

33.

Vilola pallavākiṇṇaṃ suphullakusumonataṃ ,

Gahetvā sālasākhaṃ sā surattakara pallavā ;

34.

Devehi gahitā ’ rakkhā mahamāne sadevake ,

Janesi tanayaṃ māyā tatraṭṭhā lokalocanaṃ ;

35.

Brahmāno lokapālā ca manussā kamato tadā ,

Soṇṇajālājinādīhi gaṇhiṃsu jananandanaṃ ;

36.

Mahiṃ patiṭṭhito dhīro passitvāna tato disā ,

Uttarābhimukho sattapadaṃ gaṇtvā ’ mbuje ṭhito ;

37.

Disantamavaloketvā suphullambujalocano ,

Nicchāresāsabhiṃ vācaṃ aggo seṭṭho ’ tiādinā ;

38.

Brahmāmaranarādīhi pūjito ca namassito ,

Kamena abhivaḍḍhanto juṇhapakkhe sasī yathā ;

39.

Brahmūnaṃ chattachāyāya mandārakusumantare ,

Sānandāmandadevehi dhutacāmaramajjhago ;

40.

Dibbehi rūpasaddehi gandhehi ca rasehi ca ,

Phoṭṭhabbehi ca dibbehi modamāno anekadhā ;

41.

Dibbehi ramaṇīyehi naccehi vāditehi ca ,

Padānekasahassehi thūyamānaguṇākaro ;

42.O0.5

Patvā soḷasamaṃ vassaṃ ñātisaṅghassa majjhago ,

Dassetvā ’ sesasippaṃ taṃ loke vijjati yaṃ tadā ;

43.

Ñātisaṅghaṃ pamodento deve ca manuje ’ pi ca ,

Laddhā yasodharaṃ deviṃ ’ nukūlaṃ jātijātiyaṃ ;

44.

Soṇṇadappaṇasaṅkāsa sommānana vibhusitaṃ ,

Nīlanīrajasaṅkāsa visālāyata locanaṃ ;

45.

Siṅgāramandiradvāre dhajopamabhamudvayaṃ ,

Hemakāhalasaṅkāsa nāsikaṃ rūpalakkhiyā

46.

Nīlavellitadhammilla jimutobhaya koṭiyaṃ ,

Niccavijjullatācakka manuññakaṇṇapāsakaṃ ;

47.

Sātakumbhanibhābhāsa payodharaghaṭadvaṃ ,

Suvaṇṇadditaṭāyāta nijjharākārahārakaṃ

48.

Dehadevaddumālamba pārohābhabhujadvayaṃ ,

Aṅgulīpallavantambu binducāru nakhāvaliṃ ;

49.

Dehamālālimālābha romarājivirājitaṃ ,

Rūpaṇṇavataraṅgāha valittaya vicittakaṃ ;

50.

Soṇṇarambhāsamāvaṭṭa piṇorudvaya sundaraṃ ,

Sannirakalikākāra cārujaṅghā vibhūsitaṃ ;

51.

Paccakkharūpalakkhiñca līlānicaya sannibhaṃ ,

Guṇānamākaraṃ sādhu velaṃva ratisāgare ;

52.

Kanto vasantarājā ’ va kandappo ’ va surūpavā ,

Sasī ’ va dassanīyo ca sūriyo viya tejavā ;

53.

Acalattena merūva gambhīrenaṇṇavo viya ,

Brahmassaro piyaṃvādī pañgñāya ca anūpamo ;

54.O0.6

Vasanto so mahāvīro purasmiṃ kapilavhaye ,

Disvā nimitte caturo uyyāna gamanañjase ;

55.

Pabbajjābhirato nātho gantvā uyyānabhūmiyaṃ ,

Suphullacampakāsoka nāgādā ’ gehi maṇḍitaṃ ;

56.

Phullapaṅkaja kaḷhāra jalājalaya satākulaṃ ,

Mandamandānilāyāta nānāmodehi vāsitaṃ ;

57.

Sarā saraṃ samāyāta madhubbata nisevitaṃ ,

Phalapuppharasuddāma dvija saṅgha nikūjitaṃ ;

58.

Naccanta mattamorānaṃ niccaṃ maṇḍapasantibhaṃ ,

Dibbanta migasagghānaṃ kīḷāmaṇḍapa sannibhaṃ ;

59.

Samīra sisirodāra dhārāsīkara vārihi ,

Dhārāmaṇḍapa pantīhi janānandakaraṃ varaṃ ;

60.

Uyyānavanamāgamma devarājāva nandanaṃ ,

Kīḷanto nijaputtassa sutvāna jātasāsanaṃ ;

61.

Nivatto vissakammena sahassakkhova bhūsito ,

Puraṃ pavisamānova kisā gotami bhāsitaṃ ;

62.

Sutvāna nibbutapadaṃ tadā cittānukūlakaṃ ,

Santuṭṭho sānurāgo ca lakkhagghaṃ tārabhāsuraṃ ;

63.

Hāraṃ tissāya pesetvā gantvāna sakamandiraṃ ,

Devarājavilāsena nisīdi pavarāsane ;

64.

Athāgamma tadā nekanāṭikā parivārayuṃ ,

Vajjanti bheriyo tāsu paggayha kāci nāriyo ;

65.

Nānālayasamākiṇṇaṃ gītaṃ gāyanti kāci ’ pi ,

Dhamanti susiraṃ kāci kāci vādenti tantiyo ;

66.O0.7

Cāru bimbādharāramma payodharabharā subhā ,

Visālāyata nīlakkhā somasommānanā tadā ;

67.

Naccanti purato tassa bherimaṇḍala majjhagā ,

Devakaññāva raṅgamhī rasabhāvanirantaraṃ ;

68.

Disvāna so tamacchariyaṃ viratto visaye tadā ,

Urattāḷañca addakkhi sabbantaṃ bheritāḷanaṃ ;

69.

Paridevaṃ ’ cupaṭṭhāsi gītaṃ saṃsārasāgare ,

Vāyuvega vikāraṃ ’ va naccaṃ cintesi nāyako ;

70.

’ Kadāhaṃ gharamossajja pabbajjāsiri mubbahe ?

’

Iccevaṃ cintayanto so supantova sayī tahiṃ ;

71.

’ Yaṃ nissāya mayaṃ ettha naccagītesu vyāvaṭā ,

So ’ yaṃ ’ dāni supī ’ amhe kassadāni karoma taṃ ?

;

72.

Iti cintiya te tattha turiyesu sake sake ,

Ālambā sayitā kaññā susaññāññamanissitā ;

73.

Khādanti kāci dantāni kāci lālā vahantiyo ,

Kāci rudantiyo tattha vilapanti athā ’ parā ;

74.

Kākacchanti ’ pi semhampi gilanti ca camanti ca ,

Karonti nādaṃ nāsāya gharū ’ ti ca khipanti ca ;

75.

Muttayanti tadā kāci rahassaṃ vicaranti ca ,

Duggandhaṃ vāti taṃ ṭhānaṃ susānaṃ āmakaṃ yathā ;

76.

Pabuddho aḍḍharattamhi gate tattha nisīdiya ,

Addakkhi tāsaṃ nekāni vikārāni tahiṃ tadā ;

77.

Tassevaṃ pekkhamānassa bhave saṃviggacetaso ,

Ādittaṃva upaṭṭhāsi mane khalu bhavattayaṃ ;

78.O0.8

Dāvānala samāditta mahāraññāyathā gajo ,

Tathevāsi narindassa gehato gamane matī ;

79.

Tato vuṭṭhāya sayanā karonto abhinikkhamaṃ ,

Vitakkesi mahārājā passituṃ sakamatrajaṃ ;

80.

Pavisitvā tato gabbhaṃ sanikaṃ santamānaso ,

Passitvā saha puttena niddāyantiṃ yasodharaṃ ;

81.

Cirāgataṃ mahāpemaṃ dhārayaṃ sakamānase ,

Buddho hutvāpi ’ maṃ sakkā passituṃ iti cintiya ;

82.

Gato nātho tato ṭhānā bodhiyā baddhamānaso

Tadahevāsi buddhoti kāmuko ko na cintaye ;

83.

Sineru muddharantova pāduddhariya nikkhamaṃ ,

Channamāhūya ānītaṃ kanthakaṃ turagādhipaṃ ;

84.

Assarājaṃ tamāruyha saha channena rattiyaṃ ,

Devehi vivaṭadvarā paṭipajji mahāpathaṃ ;

85.

Cakkavāḷesu nekesu devatā susamāgatā ,

Dīpadhūpaddhajehe ca gandhamālehi pūjayuṃ ;

86.

Purato saṭṭhīsahassāni daṇḍadīpāni dhārayuṃ ,

Tathā dakkhiṇapassamhi vāmapasse ca pacchato ;

87.

Gaganā pupphavassāni vassāpesuṃ cha devatā ,

Mandāravaṃ kokanadaṃ sugandhaṃ cittapāṭa liṃ ;

88.

Campakā soka punnāga nāgapūgāga sambhavaṃ ,

Mālatīvassikīyādī nānāvallīhi sambhavaṃ ;

89.

Padumuppala kalahāra kumudādyāmbu sambhavaṃ ,

Sugandhamadhu mattāhi chappadālīhi kūjitaṃ ;

90.O0.9

Pupphavassaṃ pavassittha tiṃsayojanamañjase ,

Pasatto tattha turago dukkhato agamī tadā ;

91.

Evaṃ pūjāvidhānehi gantvā ’ nomaṃ mahānadiṃ ,

Sitasekata saṅkiṇṇaṃ bahumīnakulākulaṃ ;

92.

Tīraṭṭho passi so dhīro gaṅgānāriṃ rasāvahaṃ ,

Karontiṃ vīcibābhāti eṇepupphopahārakaṃ ;

93.

Assena taṃ mahānomaṃ laṅghāpetvā mahāmatī ,

Paratīre patiṭṭhāsi vimale vālukā tale ;

94.

Pabbajituṃ mayettheva yuttaṃ no me papañcituṃ ,

Iti cintiya obhāya dhāritābharaṇāni so ;

95.

Channassa paṭiyādetvā kanthakañca hayādhipaṃ ,

Nisitaṃ khaggamuggayha samoliṃ chindi kuntalaṃ ;

96.

Evamāvajjayaṃ nātho sace ’ haṃ sugato bhave ,

Tiṭṭhatu gagane gantvā iti ukkhipi ca ’ mbaraṃ ;

97.

Tato sakko mahagghena maṇicaṅgoṭakena taṃ ,

Paṭiggahetvā sirasaṃ netvā devapuraṃ caraṃ ;

98.

Kāretvā maṇithūpaṃ so nīdhetvā taṃ siroruhaṃ ,

Atthāhaṃ patimāneti sahadevehi nekadhā ;

99.

Mahābrahmopanītaṭṭhaparikkhāraṃ mahāmatī ,

Paṭiggahetvā kāsāvaṃ nivattho pāruto tadā ;

100.

Pubbe viyambaraṃ gayha ambare khipi nāyako ,

Paṭiggahetvā taṃ brahmā netvā brahmapuraṃ caraṃ ;

101.

Dvādasayojanubbedhaṃ katvā thūpavaraṃ subhaṃ ,

Tattha taṃ nidahitvāna paṇipāteti sabbadā ;

102.O0.10

Sampuṇṇa manasaṅkappo pabbajjāsiri mubbahaṃ ,

Chādento kāmaleneva maruṃ caṅakkami nāyako ;

103.

Tato ambavanaṃ gantvā vindanto pītijaṃ sukhaṃ ,

Vītināmayi sattāhaṃ ramme pādapamaṇḍape ;

104.

Tato rājagahaṃ gantvā pārupitvā cīvaraṃ ,

Gahetvā maṇivaṇṇaṃ so pattaṃ karatalambujā ;

105.

Battiṃsa lakkhaṇūpeto anubyañjana maṇḍito ,

Brahmujjugatto bhagavā puraseṭṭhamupāgami ;

106.

Visikhantarena gacchantaṃ lokekanayanaṃ janā ,

Disvā evaṃ vicintesuṃ nāyaṃ yo so janādhipo ;

107.

Kāmaṃ puravadhusomma vattasambandhakāraṇā ,

Cando ’ yamāgato ajja sakavesena no mati ;

108.

Sutvāna taṃ tadā keci hasantā vacanantaraṃ ,

Nāyaṃ sasī sasaṅekā so bhānumeso ’ ti no mati ;

109.

Bodhetumāgato kāmaṃ porīnaṃ vadanambuje ,

Sakīyeneva rūpena vimhayaṃ porimānuse ;

110.

Kiṃ bho ummattakā attha evaṃ mā vadathā ’ dhunā ,

Sataraṃsī uṇharaṃsī na so eso aviggaho ;

111.

Kāmenālasajantuhi kīḷituṃ puramāgato ,

Sarūpena na no atthi saṃsayo balu mānase ;

112.

Tesaṃ taṃ vacanaṃ sutvā hasantā keci jantuno ,

Tumhe khalū na jānātha sabāṇe sadhanū hi so ;

113.

Issaro kantarūpena tuṅgamandiratā puraṃ ,

Kelāso iti sampatto jahātha vimatiṃ idha ;

114.O0.11

Tesampi vacanaṃ sutvā hasanteke janā tadā ,

Nāyaṃ haro tinetto so kesaveso idhāgato ;

115.

Viciṇanto siriṃ ajja puraseṭṭhamupāgataṃ ,

Vesenaññena maññāma ettha no natthi saṃsayo ;

116.

Paharitvā karaṃ keci sutvā taṃ vacanaṃ narā ,

Hasantevaṃ tadāvocuṃ vāsudevo na ve ayaṃ ;

117.

Kāmaṃ sarojanābho so vāmano kaṇhaviggaho ,

Ayamaññataracaṇṇena āgato pākasāsano ;

118.

Puraṃ devapurantetaṃ maññamāno mahājutiṃ ,

Passitunti paṭiññāto mā bhonto vilapantu ve ;

119.

Sutvā tesaṃ giraṃ keci keḷiṃ katvāna nekadhā ,

Tumhe sakkaṃ na jānātha so hi bho vajirāyudho ;

120.

Eso hi bho mahābrahmā brahmalokā idhāgato ,

Pamattā kinnu vedamhī brahmabandhu pure idha ;

121.

Athesaṃ vacanaṃ sutvā keci paṇḍitajātikā ,

Nete candādayo kāmaṃ mā mohaṃ bho pakāsatha ;

122.

Caturānano mahābrahmā somasommānano ayaṃ ,

Samantapotthako brahmā pattahattho ’ yamabbhuto ;

123.

Kāmaṃ pāramitāpuṇṇa pasattho puriso ayaṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha thomethetaṃ mahājutiṃ ;

124.

Evaṃ vadantā sabbe te nāgarā purisuttamaṃ ,

Gandhapupphehi pujentā namassantā tamanvaguṃ ;

125.

Nettārittehi pājentā munino rūpasāgare ,

Jantavo mananāvāyo pāraṃ passiṃsu no tadā ;

126.O0.12

Tadā lokekanayano sapadānena vīthiyaṃ ,

Caraṃ yāpanamattaṃva laddhāgamma purā bahi ;

127.

Paṇḍavaṃ girimāsajja tassacchāyāya so muni ;

Saṅghāṭiṃ paññapetvāna nisajja purisāsabho ;

128.

Adiṭṭhapubbaṃ disvāna patte missakabhojanaṃ ,

Sañjātapaṭikūlo taṃ nuditvā paccavekkhaṇā ;

129.

Amataṃ viya taṃ bhutvā vikkhāletvā mukhaṃ dakā ,

Patte vattaṃ caritvāna muhuttaṃ tattha vissami ;

130.

Pavattiṃ taṃ nisāmetvā bimbisāro narissaro ,

Sīghaṃ tamupagantvāna katānuñño nisīdiya ;

131.

Nimantayitvā rajjena anicchante yatissare ,

Anuggahāya me yuttaṃ buddhabhūtenidhāgamaṃ ;

132.

Evaṃ nimantito tenādhivāsetvā mahāmatī ,

Agamāsuruvelāya matuloru parakkamo ;

133.

Padhānaṃ padahitvāna chabbassamatidukkaraṃ ,

Pakāsetvāna lokassa mokkhaṃ natthiti tena so ;

134.

Tatoppabhuti vattanto majjhimappaṭi pattiyaṃ ,

Kāyassānuggahaṃ katvā tato sampiṇiti ’ ndriyo ;

135.

Mūle ’ japālanigrodhapādapassa mahāmuni ,

Nisīdi nijasobhāhi obhāsento disodisaṃ ;

136.

Tadā senāni nigame sujātā khīra dāyikā ,

Sampuṇṇamanasaṅkappā yācitvā vaṭadevataṃ ;

137.

Dhīraṃ devoti maññanti tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā ,

Hemapātiṃ sapāyāsaṃ datvāna idama ’ bruvi ;

138.O0.13

Yathā mayhaṃ mahādeva iddhā patthita patthanā ,

Tatheva tava saṅkappo khippameva samijjhatu ;

139.

Iti vatvāna vanditvā katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ ,

Pakkantāya sujātāya dhīro pātiṃ samādiya ;

140.

Upagantvānātirammaṃ nadiṃ so nīlavāhiniṃ ,

Suppatiṭṭhitanāmamhi nadītitthe nisīdiya ;

141.

Bhuñjitvā ūnapaṇṇāsa piṇḍaṃ katvāna bhojanaṃ ,

Vissajjetvā tato pātiṃ paṭisotaṃ narāsabho ;

142.

Tato sālavanuyyāne vissamanto divādine ,

Disvāna supine pañca atthaṃ tesaṃ vicintiya ;

143.

Ābodhimūlato magge devehi samalaṅkate ,

Maṇitoraṇapālīhi puṇṇakumbhaddhājādihi ;

144.

Sāyaṇhasamaye nātho gacchanto bodhi santikaṃ ,

Disvāna sotthiyaṃ nāma thūyamānaṃ dijuttamaṃ ;

145.

Tena dinnaṭṭha muṭṭhintu gahetvā nīlasaddalaṃ ,

Bodhimūlamupāgamma katvāna taṃ padakkhiṇaṃ ;

146.

Akāsi tīṇasanthāraṃ pācīnābhimukhaṃ tadā ,

Tato mahiṃ dvidhā katvā samuṭṭhāsi mahāsanaṃ ;

147.

Uccaṃ cuddasahatthena nānā citta vicittitaṃ ,

Abhaṭṭhanahittha tatraṭṭho iccevaṃ daḷhamānaso ;

148.

Kāmaṃ taco nahārū ca aṭṭhi ca avasissatu ,

Upasussatu me gatte sabbantaṃ maṃsalohitaṃ ;

149.

Na uṭṭhahāmabujjhitvā na jahe vīriyaṃ mama ,

Adhiṭṭhahitvā evaṃ so nisīdi vajirāsane ;

150.O0.14

Anatikkamaṃ ṭhapetvāna caraṇaṃ caraṇupari ,

Kamalaṃ kamaleneva maṇibandhaṃ vidhāya so ;

151.

Bālāsokadalāsatta paraṃ vā ’ sokapallavaṃ ,

Nidhāya nayanānatda pāṇiṃ pāṇitale jino ;

152.

Yathā sañjhāghanālīḍha tuṅgakañcana pabbato ,

Surattacīvaracchanna cārigatta virājito ;

153.

Udayāvalakoṭimhi dippantova divākaro

Kandharopari dippanta mukhamaṇḍalamaṇḍito ;

154.

Yathā cāmikarabyamhe sunīlaṃ sīhapañjaraṃ ,

Asampakampapamhehi pihitaddhasulocano ;

155.

Nīluppalakalāpaṃca jananettālipātanaṃ ,

Sajjhudaṇḍasamābaddha bodhikkhandhamaphassi so ;

156.

Nisinno bodhito chejja pavāḷataruṇaṅkurā ,

Patamānā samantāsuṃ tejaṃ viya kubuddhīnaṃ ;

157.

Devā tattha samāgañjuṃ khippaṃ dasasahassiyaṃ ,

Kamalāsanoragā ceva siddhavijjādharādayo

158.

Sahampati mahābrahmā brahmasenāpurakkhato ,

Sitātapattaṃ dhārento ṭhīto sambuddha santike ;

159.

Vīsaṃ ratana satāyāmaṃ vijayuttara nāmakaṃ ,

Saṅkhaṃ dhamento aṭṭhāsi sādaro pākasāsano ;

160.

Suyāmo saha senāya thomayanto narādhipaṃ ,

Maṇitālavaṇṭaṃ paggayha mandamandena vījati ;

161.

Jitakitti lataggamhi sassa pupphaṃca pupphītaṃ ,

Vāḷavijanimuggayha aṭṭhā santusito tahiṃ ;

162.O0.15

Beluvaṃ vīṇamādāya gītaṃ nānālayānugaṃ ,

Pañcasikho ṭhito tattha gāyamāno anekadhā ;

163.

Mahākālo ’ pi nāgindo nāgasaṅghapurakkhato ,

Thomento tattha aṭṭhāsi navārahaguṇādihi ;

164.

Raṅgabhumiṃ māpayitvā gahetvāna varaṅganā ,

Upahāraṃ karontaṭṭhā timbarū sūriyavaccasā ;

165.

Āgantvā saha senāya sitaṅgo sitabhusano ,

Dhataraṭṭho ṭhito pubbe ārakkhaṃ kurumānako ;

166.

Pūrento sakasenāya dakkhiṇassaṃ virūḷhako ,

Ārakkhaṃ kurumānaṭṭhā nīlaṅgo nīlabhusano ;

167.

Virūpakkho ’ pi aṭṭhāsi pālayaṃ pacchimaṃ disaṃ ,

Rattaṅgābharaṇo vammī nijasenāpurakkhato ;

168.

Uttarassaṃ sasenāya ārakkhaṃ kurumānako ,

Soṇṇavaṇṇaṅgābharaṇo aṭṭhāsi naravāhano ;

169.

Kimettha bahulāpena jātikkhettamhi devatā ,

Nāgatā neva vāhesuṃ sabbe etthe ’ va osaṭā ;

170.

Gaganātotiṇṇaketu pādehi pathavītale ,

Nāgādayo na dhutāsuṃ ketunaṃ bahu kā kathā ;

171.

Na dhūtā dhajapādehi vāyutuddāmavuttihi ,

Tārakā gagane brūmo kinnu tattha dhajālutā ;

172.

Pubbadisā cakkavāḷa silāyuggataketunaṃ ,

Pādāni parabhāgādi cakkavāḷasilanvaguṃ ;

173.

Cakkavāḷa mahāmeru yugandhara nagādayo ,

Pupphāvataṃsakā ’ vāsuṃ nānāvaṇṇehi saṅkhatā ;

174.O0.16

Vāmāmandamakaranda bindusandoha sundaraṃ ,

Ullola padumākiṇṇa vitānaṃ vāsi ambaraṃ ;

175.

Khittasogandhacuṇṇāni devabrahmādinā tahiṃ ,

Vitānaṃ viya khāyanti cakkavāḷaggamaṇḍape ;

176.

Kappūrāgarudhūpehī tattha tatthuggatehi mā ,

Kālabbhakūṭacchannova āsi maññaṃ kathemu kiṃ ;

177.

Jātikkhettesu devehi katagghikusumādinā ,

Nosīnā dharaṇī bhārā disebhānaṃ balaṃ aho ;

178.

Ambarālambamānānī pupphadāmāni bhūtalaṃ ,

Ākaḍḍhanāya devehi baddharajjuva bhāsare

179.

Aññoññakaramuggayha gagane surasutdarī ,

Paribbhamantā gāyanti tattha tattha manoramaṃ ;

180.

Ubho bhuje vikāsetvā maṇḍitaṃ surasutdarī ,

Bhamanti bhantabheṇḍuva tattha tatthambare yugā ;

181.

Nīluppalakalāpādī gahetvāna suraṅganā ,

Ṭhītāsuṃ parivāretvā pūjamānā narissaraṃ ;

182.

Ratnapallavakalahāra kamaluppala saṅgate ,

Sannīrakusumākiṇṇe puṇṇesogandhavārihī ;

183.

Kañcanādighaṭe gayha ambare surasundarī ,

Katvāna sugataṃ majjhe pūjayiṃsu samantato

184.

Kañcanādāsahatthā ca kācī kaññā tathā ṭhitā ,

Tālavaṇṭe gahetvāna ṭhītāsuṃ kāci devatā ;

185.

Kāci maṅgala saṃyutta vacanā tava patthanā ,

Samijjhatuti ghosentī parivāretvā ṭhitā jinaṃ ;

186.O0.17

Sirivacchādi paggayha aṭṭhamaṅgalamuttamaṃ ,

Ṭhitāsuṃ gagane nārī parivāretvā munissaraṃ ;

187.

Naccanti keci kīḷanti selenti ca lalanti ca ,

Vādenti keci gāyanti velukkhepaṃ karonti ca ;

188.

Nekapupphagghipantī ca tathā dīpagghipanti ca ,

Maṇicāmīkarāsajjhu agghikā pantiyo tathā ;

189.

Ābrahmabhavanuggamma cakkavāḷasamantato ,

Tiṭṭhanti jalamānāyo buddhassa maṅgalussave ;

190.

Sattaratanasambhutā nānā toraṇapantīyo ,

Hemarambhāmayā cāpi tathā dussamayā siyuṃ ;

191.

Nānāvaṇṇehi nekehi chattehi ca nirantaraṃ ,

Cakkavāḷodaraṃ āsi saraṃca kamalākulaṃ ;

192.

Tattha tatthujjalāneka yantadīpāvalī mahī ,

Tārakājālakākiṇṇa gaganaṅganasantibhā ;

193.

Dhajantarita chattā ’ suṃ cakkavāḷagirūpari ,

Nirantarā ’ suṃ tattheva ghaṭadīpā ca toraṇa ;

194.

Nānāturiyanādehi nānāsaṅgītitāhi ca ,

Sādhuvādehi nekehi cakkavāḷo phuṭo ahū ;

195.

Aho mahantatā tassa buddhassa katamaṅgale ,

Pūjāvisesaṃ taṃ ko hi mukhenekena bhāsatī ;

196.

Catummukho sahassakkho dvisahassanayano phaṇī ,

Dasakaṇṭho ’ pi taṃ sabbaṃ neva sakkonti bhāsituṃ ;

197.

Evaṃ surāsurabrahma venateyyoragādihi ,

Nirantaraṃ katāneka mahāmaha samākule ;

198.O0.18

Tasmintu vāsare māro passitvā bhuvanaṃ idaṃ ,

Āmantetvā sānuvare āhevaṃ sakutūhalo ;

199.

Sabbe dibbavimānā bho suññā dissanti chaḍḍitā ,

Purapālampahāpetvā kva gatā ’ suṃ sadevakā ;

200.

Kimbho māra na jānāsi matto sutto ’ si ajja kiṃ ,

Suddhodaniya siddhattho māyāya tanayo ayaṃ ;

201.

Puretvā pāramī sabbā katvāna abhinikkhamaṃ ,

Bodhimule nisinno si ajja buddho bhavāmīti ;

202.

Tassa pūjāvidhānatthaṃ dasasahassīsu devatā ,

Samāgatā haṭṭhatuṭṭhā karontajja mahāmahaṃ ;

203.

Kinnu te badhiraṃ sotaṃ kinnu parihāyi locanaṃ ,

Dhajaggā te na dissanti ullolaṃ te na sūyati ;

204.

Tesaṃ taṃ vacanaṃ sutvā antako khalu pāpimā ,

Dukkhito dummano tesaṃ socanto idambruvi ;

205.

Aho vatā ’ tiparihāni saṃsārassa mahā ayaṃ ,

Asāro khalu saṃsāro siddhatthe vibhavaṃ gate ;

206.

Aho vatā ’ ti naṭṭhamhā tivaṭṭaṃ paripuritaṃ ,

Hoti bho dahanā daḍḍhavanaṃvāti alakkhikaṃ ;

207.

Nirālokaṃ tilokaṃ bho asuraṃ vāsaraṃ yathā ,

Parimosaratanaṃ hoti rajjaṃ vedaṃ jagattayaṃ ;

208.

Mamesa visayaṃ hitvā yāti siddhatthadārako ,

Tena yātena maggena nikkhamanti bahujjanā ;

209.

Bhavantaṃ na karoteso yāva suddhodanatrajo ,

Etha gacchāma siddhatthamasiddhatthaṃ karoma bho ;

210.

Māpetha bheravaṃ vaṇṇaṃ bībhacchaṃ duddasaṃ kharaṃ ,

Saddeneva palāpetha tūlabhaṭṭaṃva vāyunā ;

211.O0.19

Tassa taṃ vacanaṃ sutvā mārasenā samāgamuṃ ,

Nānāvesadharā hutvā nānāyudha samaṅgino ;

212.

Yojanānaṃ tadā māro diyaḍḍhasatamuccato ,

Girimekhalamāruyha senāya sahasā ’ gamī ;

213.

Disvāna durato ettaṃ devā māraṃ savāhiniṃ ,

Bhayaṭṭāpagamuṃ khippaṃ dhāvamānā disodisaṃ ;

214.

Saṃkhippa khippaṃ sacchattaṃ brahmā dhāvi parammukho ,

Katvāna piṭṭhiyaṃ saṅkhaṃ sakko dhāvi visaṅkito ;

215.

Mahākālo ’ pi nāgindo nimujja mahiyaṃ tadā ,

Vattadattakaro bhīru sake nipati mañcake ;

216.

Saṃ saṃ pūjāvidhānantu chaḍḍetvāna sadevakā ,

Gatāsuṃ suññakaṃ āsi cakkavāḷamidaṃ tadā ;

217.

Nissirīkaṃ padesaṃ taṃ asobhaṃ asamañjasaṃ ,

Ahosi patitāneka pūjābhaṇḍasamākulaṃ ;

218.

Ekova tattha sugato nisīdi vajirāsane ,

Pajjalaṃ nijasiriyā sūriyova yugandhare ;

219.

Akampo ca asantrāsī lomahaṃsa vivajjito ,

Abhīto sīharājāva migacchāpānamaggato ;

220.

Tato dhammissarassagge dunnimittāni jāyaruṃ ,

Andhakāraṃ disā āsuṃ dhūmaketu ca ambare ;

221.

Dinaṃ duddinakaṃ āsi hataraṃsi divākaro ,

Ukkāpato ’ pi paññāyi disāḍāhopapajjatha ;

222.

Aghane gagane āsuṃ indacāpavirajjutī ,

Analāsaniyo ’ dittā tattha tattha patantī ca

223.

Kākolasaṅghā vassiṃsu uṇṇa sakuṇakosiyā ,

Cariṃsu ambare ’ petā kabandhā ca bhayāvahā ;

224.O0.20

Senaṃ saṃvidahitvāna tato māro abhiddavi ,

Āgantvā cakkavāḷamhi ṭhito jinamudikkhiya ;

225.

Ekakassa manussassa santikopagamaṃ mama ,

Na yuttañhi gajo yāti gajaṃ no yāti kotthukaṃ ;

226.

Netaṃ garu palāpetuṃ kālo iti vicintiya ,

Māpesi kupito khippaṃ kappanila samānilaṃ ;

227.

Khipanto gagane khippaṃ uddharitvā vanaspatī ,

Katvāna vanamummūlaṃ viddhaṃsento asesakaṃ ;

228.

Cāletvā tālasālādiṃ luñcitvā gagane khipaṃ ,

Pātento cakkavāḷante vājisīha gajādayo ;

229.

Paharitvā vivattetvā girikūṭāni ukkhipaṃ ,

Bhamayanto nabhomajjhe dhāvateva tato tato ;

230.

Silāhi silāsaṅghaṭṭa mahānādaṃ pavattayaṃ ,

Pātento dahanañcāpi dhūmamambara mukkhipaṃ ;

231.

Bhamayanto gahetvāna ambare chadaniṭṭhikā ,

Pāsāde parivattetvā paharanto nagādisu ;

232.

Khananto pathaviṃ paṃsuṃ gahetvāmbaramaṇḍale ,

Bandhantova paraṃ bhumiṃ bhindanto tuṅgapabbate ;

233.

Bhayānakena saddena upagamma mahāmuniṃ ,

Cāletuṃ neva so sakkhi aṃsumattampi cīvare ;

234.

Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato ,

Paṭhame mārayuddhamhi mārassāsi parājayo ;

235.

Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā ;

Iti paṭhamo vijayo .

236.O0.21

Disvā namuci dhīrassa mālutenānupaddavaṃ ,

Dukkhī ca dummano āsi kodhenāturamānaso ;

237.

Hotu dāni mahoghena pavāhemi imaṃ yatiṃ ,

Māpetvāna mahāmeghaṃ socanāya alaṃ mama ;

238.

Iti cintiya so māro mahāmeghamamāpayi ,

Disāsumpihitā sabbā andhakāro avatthari ;

239.

Uparūpari guṇā hutvā sahassāni satāni ’ pi ,

Dhārādharā mahādhārā vattayiṃsu samantato ;

240.

Sodāminīsahassehi vinaddhaṃva nabhaṃ ahū ,

Tattha tattha disābhāge indacāpā avattatha ;

241.

Mahārajatarajjūhi sibbitāva nabhāvanī ,

Dharādharorudhārāhi nirantarapavattihi ;

242.

Tattha tattha patantāni ghorāsanisatā ahuṃ ,

Mahābhīma nabho bherissanā āsuṃ tahiṃ tahiṃ ;

243.

Uddharanto mahāsele mahogho ca tadubbhave ,

Kelāsa sikharākāra eṇepuñje samubbahaṃ ;

244.

Mahāthūpappamāṇādi mahābubbulamubbahaṃ ,

Gambhīro puthulo caṇḍo upagamma jinantikaṃ ;

245.

Sarīre lomamattampi temetumasamatthako ,

Gato mahogho buddhassa ’ bho ’ nubhāvamahantatā ;

246.

Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato ,

Dutiye mārayuddhamhi mārassāsī parājayo ;

247.

Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna nara sārathiṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā ;

Dutiyo vijayo .

248.O0.22

Tato māro asakkonto vassoghena upaddavaṃ ,

Kātuṃ tassa usūyādi kopākulamano tadā ;

249.

Bhavatajja kimetena māraṇe tassa kiṃ garu ,

Idānaṅgāravuṭṭhīhi jhāpemi sahasā imaṃ ;

250.

Iti cintiya so māro māpetvāṅgāra vuṭṭhiyo ,

Pesesi nabhasā tassa sambuddhassa upantikaṃ ;

251.

Mahāpabbatasaṅkāsa jalitaṅgāra rāsayo ,

Dhāviṃsu nahasā tattha accimanto mahabbhayā ;

252.

Cicciṭāyana saddehi pūrayanto disantaraṃ ,

Dhūpāyanto phuliṅgehi mārassāpi bhayāvahā ;

253.

Ujjālentā mahārukkhe pabbate ’ pi ca sammukhe ,

Narakodaruggatā aggī rāsīvāti bhayāvahā ;

254.

Upagantvā muhuttena nisinnaṃ munipuṅgavaṃ ,

Madhumattālijhaṅkāra nādākuladisāmukhā ;

255.

Pātenti satatāmanda makarandaja bindavo ,

Mālāvataṃsakā hutvā pādamule patiṃsu tā ;

256.

Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato ,

Tatiye māra yuddhamhi mārassāsi parājayo ;

257.

Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā ;

Tatiyo vijayo .

258.

Tenānupaddutaṃ buddhaṃ passitvāna pajāpati ,

Dukkhito dummano hutvā evaṃ cintesi dummati ;

259.

Pāsāṇavassaṃ māpetvā cuṇṇetvā panimaṃ yatiṃ ,

Viddhaṃsemīti cintetvā māpesūpalavassakaṃ ;

260.O0.23

Tasmiṃ vasse ’ ti bībhacchā dhūmāyantā sajotikā ,

Jalitaṅgārasaṅkāsā pāsāṇuccāvacā bahū ;

261.

Karānaññoññasaṅghaṭṭā mahantaṃ bheravaṃ ravaṃ ,

Duddinaṃ dhūmajālāhi kurumānā samantato ;

262.

Satthūpagantvābhimukhaṃ santamālāgulā viya ,

Patiṃsu siripāde te amandāmodavāhino ;

263.

Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato ,

Catutthe mārayuddhamhi mārassāsi parājayo ;

264.

Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā ;

Catuttho vijayo .

265.

Disvānattamano māro ditto kodhagginā tadā ,

Māpetvā ’ yudhavassaṃ so pesesi tadupantikaṃ ;

266.

Nettiṃsacchūrikā satti heṇḍivāla gadādayo ,

Tiṇgadhārā pajjalitā acirajjuti sannibhā ;

267.

Yathā pupphopahāropagantvāna gaganaṅganā ,

Evaṃ sambuddhapādesu patiṃsu parivattitā ;

268.

Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato ,

Pañcame mārayuddhamhi mārassāsi parājayo ;

269.

Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā ;

Pañcamo vijayo .

270.

Taṃ disvā pāpimā kuddho yaṃ yaṃ tassa karoma ’ haṃ ,

Taṃ taṃ ’ dānī na sakkoti kiñci kākumu ’ pakkamaṃ ;

271.O0.24

Māpesi kukkulaṃ vassaṃ māramīta ’ dhunā muniṃ ,

So ’ gā ’ kāsā sampaditto dhūmāyantova pajjalaṃ ;

272.

Jinassābhimukhaṃ gantvā kukkulo parivattiya ,

Candanassa sitabbhassa dhūlī hutvāna pagghari ;

273.

Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato ,

Chaṭṭhe namuci yuddhamhi mārassāsī parājayo ;

274.

Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā ;

Chaṭṭho vijayo .

275.

Tato disvāna taṃ kaṇho kaṇhasenā purakkhato ,

Saṅkuddho pesayi tattha vassaṃ so sikatāmayaṃ ;

276.

Khadīraṅgāra saṅkāsā vālukā gaganāgatā ,

Bhassantā jinapādante vāsacuṇṇattamāgatā ;

277.

Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato ,

Sattame mārayuddhamhi mārassāsi parājayo ;

278.

Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna nara sārathiṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā ;

Sattamo vijayo .

279.

Tampi disvā asajjanto ahirī kopaketuko ,

Māpetvā palipandāni tattha osīdayāmi taṃ ;

280.

Iti cintiya māpetvā pesesi palipaṃ ghanaṃ ,

Dhūpāyanto pajjalanto gantvā so nabhasā lahuṃ ;

281.

Sambuddhasiripādamhi sampatto nibbuto tato ,

Nānāsugandhasambhuta gandhakaddamataṃ gato ;

282.O0.25

Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato ,

Aṭṭhame mārayuddhamhi mārassāsi parājayo ;

283.

Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā ;

284.

Olokento tato māro mārāriṃ siriyujjalaṃ ,

Disvā cittampasādetumasakkonto ’ ti kopavā ;

285.

Ajjetamandhakārasmiṃ pakkhipitvā pamohituṃ ,

Mayhaṃ bhāroti cintetvā māpesi timiraṃ ghanaṃ ;

286.

Lokantaresu sambhuta timiso ’ va bhayāvaho ,

Gantvāna gaganā so hi patvāna munisantikaṃ ;

287.

Yathā timiramāyāti vināsaṃ suriyuggate ,

Evamāsi jinaggamhi andhakāro tathāvidho ;

288.

Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato ,

Navame mārayuddhamhi mārassāsi parājayo ;

289.

Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā ;

Navamo vijayo .

290.

Evaṃ navahi vuṭṭhihi katvā māro mahā bhavaṃ ,

Na tassopaddavaṃ disvā dittakopānalākulo ;

291.

Gahetvāna tato khippaṃ ṭhapitaṃ attaguttiyā ,

Cakkāyudhaṃ mahātejaṃ kupito khipi vegasā ;

292.

Dhārādharaṃ tamuggayha kuddho paharate yadī ,

Kalīraṃva asajjanto vikhaṇḍeti pajāpati ;

293.

Tatheva so mahiṃ kuddho māro khipati vegavā ,

Na bhavantosadhā pāṇā visussanti sarādayo ;

294.O0.26

Tatheva kupito tena khipate so mahambudhiṃ ,

Vilayaṃ jalajā yanti sussate so mahaṇṇavo ;

295.

Evaṃ mahānubhāvo so gacchanto jalambare ,

Patvāna patito nāthaṃ hutvāna pupphacumbaṭaṃ ;

296.

Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato ,

Dasame mārayuddhamhi mārassāsi parājayo ;

297.

Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā ;

Dasamo vijayo .

298.

Iti kopagginā dittamanaṃ māraṃ tadā jino ,

Karuṇājalasekena nibbāpento nisīdi so ;

299.

Evaṃ katvāpi so kuddho aladdhavijayo tadā ,

Āmantesi sakaṃ senaṃ palayānalabheravaṃ ;

300.

Ethāsu vata ’ re mayhaṃ assavā mārakiṅkarā ,

Nānāvesadharā hotha dhāretha vividhāyudhe ;

301.

Saddehetaṃ palāpetha yātha gaṇhatha bandhatha ,

Pāde gahetvā khipatha cakkavāḷantaraṃ ito ;

302.

Athagā saha vācāhi bhiṃsā sā māravāhinī ,

Turaṅga vyaggha mātaṅga sīhādirūpa bhiṃsanā ;

303.

Sā mārassubhato passe catuvīsatiyojane ,

Ṭhitā pacchimabhāgamhī cakkavāḷasilāvadhiṃ ;

304.

Bahalattena sā āsi sampuṇṇa navayojanā ,

Yakkha peta pisācādi vesehi bhayavāhinī ;

305.

Saṃvaṭṭa vātasampāta khubhītambudhino viya ,

Ullola bhimaghoso tu gato brahmapurāvadhiṃ ;

306.O0.27

Danta saṅghaṭṭa sañjāta jālāmālā samākulā ,

Tesaṃgārā ’ va dittāsuṃ kodhummīlita locanā

307.

Vahanti dhūmakkhandhāni mukhakoṭara koṭihī ,

Nīhaṭā nīhaṭā jivhā subhīmoragataṃ gatā ;

308.

Uddharitvāna tālādi karitvāna sarāsane ,

Bhujaṅge ca guṇe keci gāḷhamākaḍḍhayanti ca ;

309.

Puṇḍarīkaccha sīhādī khipantābhimukhe tadā ,

Dhāvanteke samuggayha purato dittapabbate ;

310.

Bhayānakāti nekāni sīsāneka kalebare ,

Māpayitvāna purato dhāvanti keci kiṅkarā ;

311.

Sīsena sīhasaṅkāsā gattena manujopamā ,

Buddhassābhimukhaṃ keci dhāvanti māra kiṅkarā ;

312.

Kaṇṭhīravākāradehā mukhena khalu rakkhasā ,

Hutvāna abhidhāvanti kecimārassa kiṅkarā ;

313.

Daṇḍamānavakā sīsabhāgenā ’ tibhayāvahā ,

Gattena rakkhasā hutvā keci dhāvanti kiṅakarā ;

314.

Dīpacchebha turaṅgānaṃ vyaggha khaggavisāṇinaṃ ,

Varāha mahisādīnaṃ kaṇṇapāvura bhoginaṃ ;

315.

Sīsākāra mahāsīse tabbiruddhe kalebare ,

Māpetvā abhidhāvanti keci mārassa kiṅkarā ;

316.

Ākaḍḍhentā kapolānaṃ karasākhāhi sammukhe ,

Dassayantā mahādāṭhaṃ kecenti mārakiṅkarā ;

317.

Tikhiṇagganakhā keci phālayantā sakodare ,

Ante gale pilandhitvā dhāvanti kiṅkarāpare ;

318.

Gilantā keci phaṇino uggirantā tatheva ca ,

Sīsa kandhara kaṇṇanta bāhu aṅguli ādisu ;

319.O0.28

Sakalesu sarīresu visadhūmaggi saṅkule ,

Dhārentā ’ sivise keci dhāvantyagge bhayāvahā ;

320.

Padittāyogule gayha khipanteke anekadhā ,

Dittapabbatamuddhacca keci aggikapālake ,

Khipannā abhidhāvanti daṭṭhoṭṭhā bhīmalocanā ;

321.

Lālayantā sakā jivhā khandhe katvāna muggare ,

Mattabhujaṅga vesena dhāvanti apare bhaṭā ;

322.

Pibantā lohitāneke khādantā pisite pare ,

Pisācāva ’ caruṃ keci munirājassa aggato ;

323.

Ullaṅghantā ca selentā dhāvantā jalitāyudhā ,

Bhimavesadharā yakkhā kecenti bhakuṭīmukhā ;

324.

Paṇuṇṇa saravassehi kuntatomara vuṭṭhihi ,

Bheṇḍivālā ’ sicakkehi nibbharāsi digantaraṃ ;

325.

Yaṃ diṭṭha suta mattena maraṇaṃ citta vibbhamaṃ ,

Yāti loko kathaṃ ko taṃ nissesaṃ bhāsate naro ;

326.

Nekadantasahassehi nikkhantaggisikhāyutaṃ ,

Dānanijjharasampātaṃ bhīmagajjanagajjitaṃ ;

327.

Nekasata karaggehi dhatāyolaguḷādikaṃ ,

Sannaddhaṃ kavacādīhi giriṃca girimekhalaṃ ;

328.

Ārūḷho pāpimā tattha ussāpetvā jayaddhajaṃ ,

Visālāvatta dāṭhaggo cipiṭagga bhagga nāsiko ;

329.

Daṭṭhoṭṭha bhīmavadano bhakuṭī vali lalāṭako ,

Kodhānalehi sandiddha mahakkho tambadāṭhīko ;

330.

Nīlapabbata saṅakkāsa visamaṅgo mahodaro ,

Gonasoraga sappādi aṅgīkata subhiṃsano ;

331.O0.29

Sahassabāhuṃ māpetvā chūrikā yaṭṭhi satti ca ,

Kodaṇḍacaṇḍabāṇe ca cakka kuntagadādi ca ;

332.

Saṅku vetālikā pharasu pāsamuggara aṅkuse ,

Gahetvā kaṇayañcātha tisūla vajirāyudhe ;

333.

Parivattesi ākāse tesamaññoñña ghaṭṭanā ,

Uggatehi phuliṅgehi dhāvantehi samantato ;

334.

Aggi cakkaparītaṃca kurumāno nijaṃ tanuṃ ,

Āvahanto bhayaṃ brahma sura siddhādīnaṃ tadā ,

Sa māraseno so māro bhagavantamupāgami ;

335.

Udayāvalakūṭamhi bhāsantova pabhākaro ,

Suppatiṭṭhitamerū ’ va tikūṭācala muddhani ;

336.

Katvāna piṭṭhito bodhiṃ bhūruhaṃ vajirāsane ,

Nisinno bhagavā ’ tīva niccalo atirocati ;

337.

Akampo so munī evamagge ’ kāsi nijaṃ balaṃ ,

Sammappadhānasaṃyutto dayāmetto mahesiko ;

338.

Catubuddhabhumisaṅkhāta jayabhumimudikkhiya ,

Catussaṅgahavatthūnaṃ yojetvā dvārakoṭṭhake ;

339.

Yojetvāna thiraṃ tattha saddhādibalakoṭṭhake ,

Satipaṭṭhānapākāre abhejjindriya gopure ;

340.

Thirañāṇayudhākiṇṇe mettā sannāha vammito ,

Abhīta bhāratī bhuri bherisaṅkha purakkhato ;

341.

Caturaṅgaviriyuttuṅga mātaṅgakkhandhasaṅgato ,

Puññasambhārabhārena kampayaṃ vasudhātalaṃ ;

342.

Cariyattaya saṅkhāta ’ mussāpita jayaddhajo ,

Evaṃ vidhāya mārāri mārasaṅgāma maṇḍalaṃ ;

343.

Dānādayo mahāyodhe āhūya sahajātake ,

Suṇātha bho giraṃ mayhaṃ bhavatajja mahā bhavo ;

344.O0.30

Etha yātha samaggattha na ossakkatha sujjhatha ,

Vijetuṃ mārayuddhamhī na sakkā ’ sesajantuhi ;

345.

Ajja gacchati niṭṭhānaṃ so bho pāramitābhaṭā ,

Sahussāhā mamaggamhi dassetha vīriyaṃ sakaṃ ;

346.

Atha dānabhaṭo āha apphoṭaṃ diguṇaṃ bhujaṃ ,

Passadāni mahāvīra balaṃ me māradhaṃsane ;

347.

Paramatthapārami yodhaṃ tathe ’ va upapāramiṃ ,

Ubho passe karitvāna saseno dhāvi dappavā ;

348.

Tatheva sīlanāmavho pāramībhaṭa ’ muttamo ,

Nikkhamma saha senāya mārasenamabhiddavī ;

349.

Tathānekkhammanāmopi sannaddho ’ sabhaṭo bhaṭo ,

Mārasenāmige hantuṃ dhāvi dīpī ’ va sāhaso ;

350.

Paññāyodho ’ pi gacchanto sāṭopo dhāvi dappavā ,

Māramerumahā ajja sasenummūlayāmiti ;

351.

Vīriyapāramitā yodho daṭṭhoṭṭho bhīmagajjano ,

Sosemi mama tejena vadaṃ ’ gā māra sāgaraṃ ;

352.

Khantisaccavhayā ceva tato ’ dhiṭṭhānako bhaṭo ,

Āsu dhāviṃsu pātetuṃ mārassa makaraddhajaṃ ;

353.

Mettānāmo mahāyodho māro mayhamalanti ’ gā ,

Upekkhako ’ pī so yodho mārasenaṃ padālituṃ ;

354.

Pesetvevaṃ jino senaṃ ’ sarīraṃ daḷhavikkamaṃ ,

Nisidi tassa tejena nirussāhāsi sā camū ;

355.

Aho bho vimhayaṃ dāni suṇātha munino mama ,

Jeti eko nisinnova samāraṃ māravāhiniṃ ;

356.

Kopānalena sandittaṃ duṭṭha ruṭṭhaṃ pajāpatiṃ ,

Aduṭṭho jeti sambuddho ānubhāvo hi tādiso ;

357.O0.31

Dittāyudhe khipante ’ pi vijjhante vasavattinī ,

Nirāyudho ’ va taṃ jeti ānubhāvo hi tādiso ;

358.

Sahāṭopaṃ sahaṅakāraṃ māraṃ sāḍambaraṃ tadā ,

Niccalo jeti sambuddho ānubhāvo hi tādiso ;

359.

Hatthassa rathapattīhi dhāvantaṃ tamitocito ,

Nisinnova jino jeti ānubhāvo hi tādiso ;

360.

Bhāsantaṃ nekadhā kaṇṇa kaṭhora giramantakaṃ ,

Nissaddo jeti sambuddho ānubhāvo hi tādiso ;

361.

Māropāgamma aṭṭhāsi laṅghituṃ asamatthako ,

Buddhatejaggi pākāraṃ dittamabbhuggataṃ thiraṃ ;

362.

Tadāha namuci kuddho bhujamukkhippa ’ mīdisaṃ ,

Khippaṃ siddhattha he gaccha santakedaṃ mamāsanaṃ ;

363.

No ce gacchasi te hadayaṃ phālemi nakhasattihi ,

Vicuṇṇemi tuvaṃ pāde gahetvā pathavītale ;

364.

Passa me mahatiṃ senaṃ passa āyudhasañcayaṃ ,

Tena taṃ abhimaddāmi tuvaṭaṃ gacchidaṃ mama ;

365.

Athassa vacanaṃ sutvā jino ’ ha madhuraṅgiro ,

Kadā te pūritā māra pallaṅkatthāya pāramī ;

366.

Kadā adāsi sīsādī dānaṃ sīlaṃ kathaṃ tava ,

Tadatthāya kathāpehi ke te paccakkhakārakā ;

367.

Athā ’ ha pharuso māro netaṃ garu mune mama ,

Ayaṃ sā parisā sabbā tassa paccakkhakārakaṃ ;

368.

Ugghosesi mahāsenā pakkhī ’ hanti visuṃ visuṃ ,

Bhumudriyana mattova tato kolāhalo ahu ;

369.

Athāha māro samaṇa ahaṃ sakkhi kathāpayiṃ ,

Tava ko sakkhi yajjatthi kathāpehi lahuṃ mama ;

370.O0.32

Athāha bhagavā tassa gambhīraṃ madhuraṃ giraṃ ,

Nicchārentā mayūrassa sunādaṃ phaṇino yathā ;

371.

Taveva me na santīdha paccakkhatthaṃ sacetanā ,

Acetanāva medāni santi paccakkhavādino ;

372.

Iti vatvāna mārāri sañtdhā jimūta gabbhato ,

Nikkhanta vijjusaṅkāsaṃ karaṃ cāmīkarajjutiṃ ;

373.

Ratta cīvaragabbhamhā nīharitvā jino tadā ,

Dharaṇyabhimukhaṃ ’ kāsi uddissa bhumikāminiṃ ;

374.

Dānamānādikamme me kampantī jātijātiyaṃ ,

Kimajja nissaṇāsī ’ ti jino vācamudāharī ;

375.

Sakkhi ’ hanti vadantīva tato bhumivaraṅganā ,

Saḷilāvanipariyantā gajjanti nacci tāvade ;

376.

Mahī sāgara ūmī ’ va uṭṭhāpenti mahūmiyo ,

Chaddhā kampi kulālassa cakkaṃvāti paribbhami ;

377.

Himavā girirājā ca yugandhara nagādayo ,

Kūṭabāgā samukkhippa nacciṃsu naṭakā viya ;

378.

Disvā sutvā tamaccheraṃ gayenubbigga mānasā ,

Mārasenā pabhinnāsi bhinnavelova sāgaro ;

379.

Bhayenaṭṭassarā bhantā patantaññoñña ghaṭṭanā ,

Vikiritvā kace piṭṭhe dhāviṃsu mārakiṅkarā ;

380.

Gahitāyudhāni chaḍḍentā pidahantānanaṃ karā ,

Nivatthavatthamatte ’ pi dhāviṃsu anapekkhakā ;

381.

Aṅguliyo mukhe keci pakkhipanti rudanti ca ,

Keci vandanti yāvanti abhayaṃ sāmi dehi no ;

382.

Siddhattho ’ yaṃ jito kinnu nissāsā ruddhabhāsanā ,

Piṭṭhipassamudikkhanti dhāviṃsu cakitā pare ;

383.O0.33

Girimekhalo ’ pi nāgindo jannukena patī tadā ,

Māro ’ pi patito khippaṃ dhāvitvā ’ dassanaṃ gato ;

384.

Taṅkaṇe uggato āsi satthu kitti jayaddhajo ,

Avahentova surādīnaṃ brahmalokāvadhiṃ gato ;

385.

Tadāsi vijayo tassa sambuddhassa sirīmato ,

Carime mārayuddhamhi mārassāsi parājayo ;

386.

Evaṃ mahānubhāvoti mantvāna narasārathiṃ ,

Niccaṃ vandatha pūjetha so hi vo saraṇaṃ sadā ;

Ekādasamo vijayo .

387.

Laddhābhivijaye buddhe nisinne vajirāsane ,

Parivārayuṃ gatāgamma pure viya surādayo ;

388.

Devā te nikhilā netvā nānāpūjāvidhiṃ tato ,

Santuṭṭhā munino ’ kāsuṃ mahantaṃ jayamaṅgalaṃ ;

389.

Sampattātha nisākantā mānetuṃca munissaraṃ ,

Pubbāparambare lagga sasīṇakkaṇṇa bhusaṇa ;

390.

Sunīlākāsa dhammille dhatta tārālimālikā ,

Vījentīva disā bāhā phullacūtaka cāmare ;

391.

Mallikā mukulāsatta sammattāligaṇā tadā ,

Dhamentā viya saṅkhāni kūjenti madhuraṃ giraṃ ;

392.

Sāmoda makarandehi mandamandānilāgatā ,

Sajuṇhā jinabimbamhi utuṃ gāhenti sītalaṃ ;

393.

Avijjādi mahāmūlaṃ tivaṭṭatthira khandhakaṃ ,

Saṃsāra visarukkhaṃ so āraddhummulituṃ tadā ;

394.

Bhāvento purime yāme saranto khandhasantatiṃ ,

Pubbenivāsānussati ñāṇaṃ laddhā narissaro ;

395.O0.34

Tathā majjhima yāmamhi dibbacakkhu visodhanā ,

Cutupapāta ñāṇañca adhigaṃtvāna sabbaso ;

396.

Rattiyā pacchime yāme cintayanto jarādayo ,

Vipassitvā nāmarūpe āropetvā tilakkhaṇaṃ ;

397.

Sammasanto kilesehi vivecetvā sakaṃ manaṃ ,

Āsavānaṃ khaye ñāṇā laddhā aggaphalaṃ tadā ;

398.

Patto nibbāṇanagaraṃ bojjhaṅga ratanissaro ,

Saddhammarājā hutvāna pītivācamudāharī ;

399.

Anekajāti saṃsāraṃ sandhāvissaṃ anibbisaṃ ,

Gahakārakaṃ gavesanto dukkhā jāti punappunaṃ ;

400.

Gahakāraka diṭṭhosi puna gehaṃ na kāhasi ,

Sabbā te phāsukā bhaggā gahakūṭaṃ visaṅkhitaṃ ,

Visaṅkhāragataṃ cittaṃ taṇhānaṃ khayamajjhagā ;

401.

Icceva maggamatadānavidhippavīṇa ,

Kāruññapuññahadayena mahodayena ,

Patvā bhavaṇṇavamapāramanantadukkhaṃ ,

Yenocitā paramapāramitā jinena ;

402.

Yoceva sabbavibhavaṃ paṇuditva rajjaṃ

Nikkhamma patva calapattamahīruhassa ,

Mūle nisajja sabalaṃ pabalañca māraṃ ,

Pāpārayo ca vijito sa dadātu santiṃ ;

Abhisambodhi kathā .

403.

Tilokanātho sugato tato tadā

Udānavācaṃ samudāharitvā ,

Pallaṅkamābhujja dumindamūle

Cintesi evaṃ vajirāsanasmiṃ ;

404.O0.35

Dānādayo pāramitā cinitvā

Asaṅkhakappāni ca khepayitvā ,

Asseva pallaṅkavarassa hetu

Sandhāvitaṃ taṃ bhajitaṃ vayajja ;

405.

Yāvassu puṇṇa mama cetanāyo

Tāvettha acchāmi na vuṭṭhahāmi ,

Maṃtvāna so nekasahassasaṅkhā

Jino samāpatti valañji tattha ;

406.

Devātidevo tibhavekanātho

Hatāvakāso jitapañcamāro ,

Pitāmahādīhi mahīyamāno

Khepesi satthā divasāni satta ;

Iti paṭhama sattāhaṃ .

407.

Yasmāsanaṃ neva jahāti tasmā

Tisandhiyuttena nisīditeva ,

Ajjāpi kattabbamanena atthi

Devānamicchāsi manamhi kaṅkhā ;

408.

Tesaṃ manaṃ so manasā viditvā

Vinodanatthaṃ vimatintu tesaṃ ,

Uṭṭhāya tamhā nabhamuppatitvā

Dassesi tesaṃ munipāṭiheraṃ ;

409.

Vinodayitvā sugato tadevaṃ

Sudhāsinaṃ cetasi kaṅkharāsiṃ ,

Pallaṅkato uttarapubbakaṇṇaṃ

Ākāsatoruyha jalaṃ ravīva ;

410.

Jino dumindassa ca āsanassa

Bahūpakārattamanussaranto ,

Ṭhito padaṃ kiñci akopayanto

Ito cito loka na mujjahanto ;

411.O0.36

Nīlāyatakkhāmalakantitoya

Dhārānipātena dumindarājaṃ ,

Nisiñcamāno divasāni satta

Pūjesi taṃ ’ nimisalocanehi ;

412.

Ajjāpi tasmiṃ dharaṇippadese

Katassa thūpassa tadeva nāmaṃ ,

Ahosi devā ca naro ’ ragā ca

Mahenti te tena divaṃ payanti ;

Iti dutiya sattāhaṃ .

413.

Devā tato devavarassa tassa

Sucaṅkamaṃ ’ kaṃsu maṇīhi nānā ,

Pallaṅkato ṭhānavarassa majjhe

Pubbāparāsāyanamantarāle ;

414.

Narinda nāginda surinda pūjito

Chabbaṇṇaraṃsīhi samujjalanto ,

Nīlambare tārakito sasī ’ va

So caṅkamī satta ahāni tattha ;

415.

Ajjāpi tasmiṃ dharaṇippadese

Katassa thūpassa tadeva nāmaṃ ,

Ahosi devā ca naroragā ca

Mahenti te tena divaṃ payanti ;

Iti tatiya sattāhaṃ .

416.

Tato dumindassa surāsurindā

Mahītale pacchimottarāyaṃ ,

Māpiṃsu nānāratanālayaggaṃ

Nisajja pallaṅkavare tahiṃ so ;

417.O0.37

Sududdasāgādhamapārapāraṃ

Samantapaṭṭhānataraṅgabhaṅgiṃ ,

Dhammodadhiṃ ñāṇasumerumatthā

Sālolayaṃ khepayahāni satta ;

418.

Ajjāpi tasmiṃ dharaṇippadese

Katassa thūpassa tadeva nāmaṃ ,

Ahosi devā ca naroragā ca

Mahenti te tena divaṃ payanti ;

Iti catuttha sattāhaṃ .

419.

Tato jino gantva ’ japālamūle

Vimuttijaṃ sāduphalaṃ ’ nubhonto ,

Sattāhamattaṃ ativattayī so

Devātidevo karuṇāguṇaggo ;

420.

Tadāgatā māravadhū munitdaṃ

Palobhituṃ yā pituno sakāsā ,

Tāsaṃ payogampidha bindumattaṃ

Kathīyate taṃ samupāgatattā ;

421.

Tadā sa māro samare jinena

Parājito socanako ’ pagaṃtvā ,

Pajjhāyamāno ’ tha adhomukho ’ ca

Nisīdi tuṇhī vilikhaṃ chamāyaṃ ;

422.

Parājayaṃ mayha mameva doso

Na tassa kasmāhamayaṃ ’ ca nāsiṃ ,

Sīsakkhimaṃsādi ca puttadāre

Nādanti evaṃ manasī karonto ;

423.

Pavattimetaṃ makaraddhajassa

Sutvāna taṇhā aratī ragā ca ,

Yatthacchi māro parisocayanto

Tatthāgamuṃ tā cakitā khaṇena ;

424.O0.38

Disvāna taṃ tattha tathā nisinnaṃ

Nissāsaruddhaṃ giramuggirantī ,

Tusāra bindunivahehi ’ sāra

Paṅkeruhākāra visālanettā ;

425.

Hā tāta hā tāta kimāsi tedaṃ

Naṭṭhannu te kiṃ vada patthasī kiṃ ,

Ko te diso kena parājito ’ si

Kimānayissāma hanāma kaṃ no ;

426.

Kimhotiyodāni na passathetaṃ

Suddhodanīyaṃ tatakittighosaṃ ,

Mukhamhi mayhaṃ masimakkhayantaṃ

Aticca yantaṃ visayaṃ pasayha ;

427.

Na bhāriyā tāta manussabhūtaṃ

Kattuṃ vasaṃ ko vasameti nāmhaṃ ,

Taṃ rāgapāsena gajaṃ ’ va mattaṃ

Subandhakaṃ bandhiya ānayema ;

428.

Na rāgapāsena hi ānanīyo

Mārassa dheyyaṃ samatikkamīva ,

Apetarāgo arahā akampo

Sovāma tasmā subhagā tanujā ;

429.

Sacetano so hi manussabhuto

Acetanañce samupāgamāma ,

Karoma taṃ no vasagaṃ kimettha

Cittaṃ balaṃ passatha no khaṇena ;

430.

Rūpena nettaṃ sumanoharena

Gandhena ghāṇaṃ savaṇaṃ sarena ,

Phassena gattaṃ rasasā rasaññaṃ

Manañca pāsena ca kāmajena

431.O0.39

Subāhupāsena ca tassa gīvaṃ

Bāhudvayaṃ dhāritamāladāmā ,

Bandhitvadāneva tamā ’ nayāma

Balañhi no passatha tāta ’ dāni ;

432.

Vatvāna evaṃ vacanaṃ pitussa

Paṇamma pādāni pagabbhitantā ,

Yatthacchi mārāri virocamāno

Tatthā ’ gamuṃ khippamudaggacittā ;

433.

Sāmodamālākulakesabhāra

Payodharā kuṅakkumahārihārā ,

Bimbādharā cārusabhā pabhāsā

Ummādayantī janamānasāni ;

434.

Muddhena missaṃ madhure nimuggaṃ

Snehena tintaṃ rasato ’ nuviddhaṃ ,

Bhāsiṃsu vācaṃ hadayaṅgamantā

Vilokaneneva dhitiṃ harantī ;

435.

Vasantakanto navayobbano ’ si

Suvaṇṇavaṇṇo hadayaṅgamo ’ si

Eko nisinno ’ si vaṭassa mūle

Simantinī sāmi kuhinnu tuyhaṃ ;

436.

Taraṅgahīno ’ pi taraṅgamālī

Sasaṅkahīnā rajanī ca sāmī ,

Haṃsā ’ lihīnā sarasī suphullā

Nābhāti kantā virato dhavo ’ pi ;

437.

Vasantakālo ca vanaṃ suphullaṃ

Nisākarābhā bhamarāligītaṃ ,

Sugandhamandopagatā samīrā

Virocasi tvampi ca yobbanena ;

438.O0.40

Mayampi cettheva samāgatamha

Mano ’ nukūlā ca manuññarūpā ,

Karoti kiṃtva ’ jja sakāmadāho

Kāmākaro ’ dāni samāgato no ;

439.

Mā tedisaṃ yobbanarūpasāraṃ

Suviggahaṃ chādaya cīvarena ,

Teneva no nettamanamhi sāmi

Mā dehi dāhaṃ tava dāsibhute ;

440.

Nakhaṃsu sutte ’ ruṇapānipāde

Nettindanīlāni ’ va āvuṇanto ,

Tvamacchi no sāmi mukhambujesu

Na enti kinte nayanālimālā ;

441.

Sudhāsilāgīñjaka lohadāru

Jātehi tvaṃ dhīra na nimmito ’ si ,

Rūpī ’ si sommo ’ si tathāpi sāmi

Kiṃ kāmarāgaṃ manasā nudesi ;

442.

Ayañca bālā caturā ratīsu

Bāleti kaṅkhaṃ jaha mānasamhi ,

Kiṃ mañjarī bhijjati sampaphullā

Mattālirāje paricumbamāne ;

443.

Ayañca rāmā ramaṇīyarūpā

Pīṇorugaṇḍā kuvamaṇḍalā ca ,

Taṃ kāminiṃ kāmaya phullakañje

Haṃso yathā kesara sampagiddho ;

444.

Cintāmaṇiṃ bhaddaghaṭañca kappa

Taruṃ samāpajja daḷiddabhāvā ,

Nāpenti sattā khalu dubbhagattā

Tatheva no ’ sī tava pādasevā ;

445.O0.41

Evañhi tā rañjanamañjubhāsā

Sahassamekañca satāni aṭṭha ,

Vesāni sammā abhinimmiṇitvā

Palobhayuntaṃ bahūdhā munindaṃ ;

Tato taṇhā ?

446.

Yakkhosi mattosi silāmayosi

Acetanosā ’ tha ayomayosi ,

Avītarāgañhi sacetanañce

Anenupāyenu ’ pasaṅkamāma ;

447.

Phaleyya khīppaṃ hadayañhi tassa

Uṇhaṃva rattaṃ mukhatu ’ ggameyya ,

Siyāva khippaṃ api cittakhepaṃ

Ummādabhāvaṃca sa pāpuṇeyya ;

448.

Yathā palutto haritopalamhi

Khitto naḷo sussati ātapena ,

Evaṃ visusseti visādameti

So mucchati muyhati dukkhameti ;

449.

Sokāvakiṇṇe nu vanamhi jhāyasi

Vittannu jito uda patthayāno ,

Āgunnū gāmasmiṃ akāsi kiñci

Janena kasmā na karosi sakkhiṃ ;

Satthā ?

450.

Atthassa pattiṃ hadayassa santiṃ

Chetvāna senaṃ piyasātarūpaṃ

Eko ’ haṃ jhāyaṃ sukhamanubodhiṃ

Janena tasmā na karoma sakkhiṃ ;

ImāO0.42 dve pāliyaṃ ?

451.

Paluṭṭhagattaṃ dahanena makkaṭiṃ

Susānapetiñca jigucchanīyaṃ ,

Jegucchiyaṃ jaṅgama mīḷharāsiṃ

Disvāna ko taṃ varaye sapañño ;

Atha arati ?

452.

Kathaṃ vihārī bahulo ca bhikkhu

Pañcoghatiṇṇe atarīdha chaṭṭhaṃ ,

Kathaṃ jhāyiṃ bahulaṃ kāmasaññā

Paribāhirā honti aladdha yo taṃ ;

Satthā ?

453.

Passaddhakāyo suvimuttacitto

Asaṅkharāno satimā anoko ,

Aññāya dhammaṃ avitakka jhāyī

Na kuppatī nassaratī na thīno ;

454.

Evaṃ vihārī bahulo ca bhikkhu

Pañcoghatiṇṇe atarīdha chaṭṭhaṃ ,

Evaṃ jhāyiṃ bahulaṃ kāmasaññā

Paribāhirā honti aladdha yo taṃ ;

Atha ragā ?

455.

Acchecchi taṇhaṃ gaṇasaṅghacārī

Addhā tarissantī bahū ca saddhā ,

Bahuṃ vatāyaṃ janata ’ manoko

Acchijja nessati maccurājassa pāraṃ ;

Satthā ?

O0.43 .

456.

Nayanti ve mahāvīrā saddhammena tathāgatā ,

Dhammena nayamānānaṃ kā usūyā vijānataṃ ;

Imā pañca pāliyaṃ ?

457.

Sutvāna taṃ dhammavaraṃ jinassa

Pamattabandhussa ragādirāmā ,

Palobhituṃ ne ’ va samatthakā taṃ

Agaṃsu khippaṃ pituno sakāsaṃ ;

458.

Māro tadārā ’ va samekkhamāno

Disvāgatā kevalameva tāyo ,

Mā kattha kāmaṃ mama bhāsitāni

Kāmattha pātuṃ migataṇhikāpaṃ ;

459.

Bālā kumudanāḷehi pabbataṃ abhimanthatha ,

Giriṃ nakhena khaṇatha ayo dantehi khādatha ;

460.

Selaṃva sirasi ūhacca pātāle gādhamesatha ,

Khānuṃva urasā ’ sajja nibbijjāpetha gotamā ;

Imā dve pāliyaṃ ?

461.

Vatvāna evaṃ vimano sa māro

Saṭītuko sambhavanaṃ payāsi ,

Satthātha rāgā parimuttacitto

Jahāsi tasmiṃ divasāni satta ;

462.

Ajjāpi taṃ sākhivarampitena

’ Nubhutamattena mahenti sabbe ,

Teneva te saggagatā vimāne

Modanti kāmehi anūpamehi ;

Iti pañcama sattāhaṃ .

463.O0.44

Tato munindo mucalindamūle

Nisīdi gantvā pavarāsanamhi ,

Yugandhare bālaravī ’ va raṃsi

Jālāhi lokaṃ paripūrayanto ;

464.

Athāna megho jaladā satehi

Papūrayaṃ khaṃ thanayaṃ savijju ,

Sasītavāto kiramambudhāraṃ

Virocamāno visakaṇṭhikāhi ;

465.

Amandanaṇdo mucalindabhogī

Disvā munindaṃ mucalindamūle ,

Parikkhipitvāna visālabhogā

Chādetva sammā saphaṇo phaṇena ;

466.

Ajjhesi so tassa anuggahāya

Nisīdi gantvā bhujagā ’ sanamhi ,

Satthā tadā rūpiyamandireva

Sattāmahattaṃ suvimuttacitto ;

467.

Ajjāpi taṃ sākhivarampi tena

’ Nubhutamattena mahenti sabbe ,

Teneva te saggagatā vimāne

Modanti kāmehi anūpamehi ;

Iti chaṭṭhama sattāhaṃ .

468.

Tato ’ pagantvā yatirāja rājā

Nisīdi rājāyatanassa mūle ,

Vimuttijaṃ pītisukhaṃ ’ nubhonto

Sattāhamattaṃ karuṇāguṇaggo ;

469.

Ajjāpi taṃ sākhivarampi tena

’ Nubhutamattena mahentī sabbe ,

Teneva te saggagatā vimāne

Modanti kāmehi anūpamehi ;

Iti sattama sattāhaṃ .

470.O0.45

Āhāra kiccādi vivajjitassa

Sukhānubhontassa vimuttijāni ,

Sampīṇitaṅgassa jinassa tassa

Iccaccaguṃ sattadināni satta ;

471.

Devānamindena tato ’ panīta

Mukhodakādimparibhuñjiyāna ,

Nisinnamatte yatirāja rāje

Tatthā ’ gamuṃ dve vāṇijā khaṇena ;

472.

Ussāhitā devavarena sammā

Sālohitā tassa tapussa-bhallikā ,

Manthañca sāduṃ madhupiṇḍikañca

Ādāya nāthaṃ idamabruvunte ;

473.

Idañhi no dhīra anuggahāya

Paṭiggahetva paribhuñja dānaṃ ,

Hitāya taṃ hoti sukhāya ceva

Anappakappesu anāgatesu ;

474.

Paṭiggahetvā muni devadinna

Pattena paccagghasilāmayena ,

Bhutvāna tesaṃ anumodanatthaṃ

Desesi dhammaṃ varadaṃ pasatthaṃ ;

475.

Dve bhātikā vāṇījakā jinassa

Dhammaṃ suṇitvāna pasannacittā ,

Dve vācikopāsakataṃ gatāsuṃ

Yāciṃsu te taṃ puna pūjanīyaṃ ;

476.

Parāmasitvāna siraṃ tato so

Adā jino kuntala dhātumuṭṭhiṃ ,

Te tena tuṭṭhā sumanā patītā

Mahiṃsu netvā vibhavānurūpaṃ ;

477.O0.46

Satthā ’ tha gantvā ajapālamūle

Sahassa raṃsīva yugandharamhi ,

Nisajja lokaṃ anulokayanto

Vitakki evaṃ manasā vitakkaṃ ;

478.

Mayajjhapanno varadhammasāro

Sasassa sindhū ’ va agādhapāro ,

Abuddhasattehi tamajja kassa

Pakāsayissañhi jaḷo hi loko ;

479.

Desemi ce dhammavaraṃ paṇītaṃ

Kilantabhāvova mamassa asmā ,

Kimattadukkhe niti cintayanto

Nuyyāmamākā muni desanamhi ;

480.

Sahampatī nāma tato vidhātā

Sacetasā tassa manaṃ viditvā ,

Vinassatīdaṃ khalu sabbalokaṃ

Adesite teni ’ ti kampamāno ;

481.

Sakāsamāgamma jinassa tassa

Sagāravo brahmagaṇena tattha ,

Nihacca jānuṃ pathavītalamhi

Namassamāno idamabrūvī so ;

482.

Tvaṃ devadevo sa sumedhakāle

Palokitaṃ lokamudikkhamāno ,

Vihāya dīpaṅkarapādamūle

Laddhā ’ mataṃ taṃ karuṇāguṇena ;

483.

Pavissa saṃsāravanaṃ viduggaṃ

Maṃsakkhisīsādima ’ dāsi dānaṃ ,

Vedesi dukkhaṃ amitaṃ asayhaṃ

Taṃ te paratthaṃ ’ va na attahetuṃ ;

484.O0.47

Santīdha sattā khalu mandarāgā

Ñātuṃ samatthā sugatassa dhammaṃ ,

Ārādhito me karuṇāguṇaggo

Desehi dhammaṃ anukampamāno ;

485.

Kāle vikāsanti kharaṃsu missā

Thalambujātā kusumāni nānā ,

Tathe ’ va te dhammakarābhiphuṭṭhā

Vikāsamāyantī janā anekā

486.

Sampanna vijjācaraṇo satīmā

Jutindharo antimadehadhārī ,

Paṭiggahetvāssa nimantaṇaṃ so

Janesi satte karuṇā manasmiṃ ;

487.

Apārutā tesaṃ amatassa dvārā

Ye sotavanto pamuñcantu saddhaṃ ,

Vihiṃsasaññī paguṇaṃ na bhāsiṃ

Dhammaṃ paṇītaṃ manujesu brahme ;

488.

Paṭiggahesīti udaggacitto

Ajjhesanaṃ me caturāṇano so ,

Natvāna nāthaṃ sahapārisajjo

Pakkāmi tamhā bhavanaṃ khaṇena ;

489.

Tato jino tena gahitanuñño

Desemi kasseti udikkhamāno ,

Āḷāra-udde samudikkha dhīro ,

Mantvāna tesaṃ aciraccutittaṃ ;

490.

Kahannukho ’ haṃ varadhammacakkaṃ

Aññena kenāpi avattanīyaṃ ,

Lokassa cintāmaṇisantibhaggaṃ

Pavattayissantī vicintayanto ;

491.O0.48

Disvāna bhikkhū muni pañcavagge

Ādāya pattañca ticīvarañca ,

Bārāṇasīyaṃ migadāyamento

Addhānamaggaṃ paṭipajji satthā ;

492.

Tatthāmarabrahmagaṇehi pūta

Pathe phaṇī pakkhi catuppadā ca ,

Āraññadevā tarupabbatā ca

Mahiṃsu nekehi suvimhayehi ;

493.

Tatopagā so migadāyamagge

Disvā yatīsaṃ yatayo ’ pagantvā ,

Akaṃsu vattaṃ paṭipattisārā

Pavattayī tattha sa dhammacakkaṃ ;

494.

Aññādikoṇḍaññavasippadhānā

Koṭīnamaṭṭhārasa kañjayonī ,

Asītikoṭī ’ pi sudhāsi saṅghā

Aññāsumaggaṃ kamato tadā te ;

495.

Aticcayātamhi nidāghakāle

Vassānakāle samupāgatasmiṃ ,

Tattheva vassaṃ upagamma dhīro

Temāsamattaṃ avasī vasīso ;

496.

Tato yasaṃ tassa sahāyakepi

Patiṭṭhapetvā arahattamagge ,

Bhutiṃ janānaṃ anubrūhayanto

Vassassa antaṃ akarī tahiṃ so ;

497.

Vassaccaye lokavidū munindo

Āmantayī te yatayo saputte ,

Te ’ thāgamuṃ nibbaṇathā katañjalī

’ Damabruvi tesama ’ nanta pañño ;

498.O0.49

Ugghosayantā mama dhammaghosaṃ

Samāhanantā mama dhammabheriṃ ,

Sādhuṃ dhamentā mama dhammasaṅkhaṃ

Carātha tumhe sanarāmarānaṃ ;

499.

Jayaddhajaṃ me bhuvanukkhipantā

Ussāpayantā mama dhammaketuṃ ,

Athukkhipantā mama dhammakuntaṃ

Carātha lokesu sadevakesu ;

500.

Susajjitattaṃ amatassa maggaṃ

Sakaṇṭakattaṃ narakāyanassa ,

Mārānanasmiṃ masimakkhitattaṃ

Kathetha lokassa sadevakassa ;

501.

Buddhantaraṃ suppihitaṃ acāraṃ

Purassa mokkhassa visāladvāraṃ ,

Avāpurī no bhagavā ’ dhunā bho

Yathajja sabbetī nivedayavho ;

502.

Uppannabhāvaṃ bhuvane mamajja

Tatheva dhammassa ca pātubhāvaṃ ,

Uppannabhāvañca mamorasānaṃ

Pakāsayantā jagatiṃ carātha ;

503.

Vanamhi pante girigabbharāyaṃ

Rukkhassa mūle ’ pi ca suññā ’ gāre ,

Vasaṃ yatattā mama dhammamaggaṃ

Desetha loke sanarāmarānaṃ ;

504.

Vatvāna evaṃ yatayo disāsu

Pesetva nātho uruvelagāmī ,

Paṭipajji maggaṃ atha antarāle

Kappāsikavhaṃ vipinaṃ pavissa ;

505.O0.50

Tasmiṃ ramante samatiṃsamatte

Rājorase so pavaro vinetvā ,

Datvā ’ mataṃ dhammamathuddisitvā

Agoruvelaṃ gajarājagāmī ;

506.

Tatthoruvelādhikakassapoti

Pasiddhanāmassa sasissakassa ,

Aggaṃ phalaṃ so paripāvayanto

Vasī vasante vasīnaṃ variṭṭho ;

507.

Tadāharuṃ negama nāgarā ca

Yaññaṃ mahākassapa tāpasassa ,

Jino viditvāssa manaṃ manena

Vasī visuṃ tassa pasāda hetu ;

Kathaṃ ?

508.

Gantvāna uttarakuruṃ bhagavā tadāni

Piṇḍañcaritva ramaṇīya himālayaddiṃ ,

Āgamma sādurasa nīra bharābhirāme

’ Notattake munivaro paribhuñjiyāna ;

509.

Cintesi evamahamappataraṃva kālaṃ

Ṭhassāmi sāsana mamañhi anāgatesu ,

Laṅkātale bhavati tattha idāni yakkha

Sambādhamatthi mama tattha gatesu ’ dāni ;

510.

Sabbā ’ manussaja bhayaṃ pavinassatī ’ ti

Mantvā tato yativaro karuṇāya satte ,

Sañjhāghanehi parinaddha ravīva ratta

Nigrodhapakka sadisaṃ carapaṃsukūlaṃ ;

511.

Dhāretva selamaya sundara pattahattho

Chabbaṇṇaraṃsi nivahaṃ disi pūrayanto ,

Sambodhito navama phussaja puṇṇamāyaṃ

Laṅkātalaṃ vijayituṃ nabhasā ’ gamāsi ;

512.O0.51

Brahmāsurāmara phaṇi garuḷā ca siddha

Vijjādharādi janatā sahapārisajjā ,

Ketā ’ tapatta ghaṭa dīpuru toraṇehi

Pūjaṃ akaṃsu mahatiṃ gaganāyanamhi ;

513.

Laṅkaṅganā urasi bhāsura tāra hāra

Saṅkāsa sītala manohara nīra pūrā ,

Tasmiṃ mahādipada vāluka nāma gaṅgā

Bhumajjhagāsi jana netta harābhirāmā ;

514.

Tassāvidūra suci rammatare padese

Āyāmato mitatiyojana vitthatena ,

Cattāri gāvutamitaṃ nayanābhirāmaṃ

Āsāra sītajala nijjhara bhurighosaṃ ;

515.

Mattālipāli khaga gītija missarāgaṃ

Sammatta citta migasaṅgha nisevitaṃ taṃ ,

Naccanta nekasikhi saṅgata pādapiṇḍaṃ

Uyyānamāsi urunāgavanābhidhānaṃ ;

516.

Ramme tadā ratanadīpavaramhi laṅkā

Lokābhidhāna harikaṇḍaka yakkhadāse ,

Odumbare sumanakūṭaka taṇḍuleyye

Selesu māragiri missakariṭṭhanāme ;

517.

Ye ’ ññepi santi girayo vanarāmaṇeyyā

Gaṅgā nadī giriguhā sikatātalā ca ,

Tatthāvasanti rahasā pharusāniruddā

Pāṇātipāta niratā saṭhakūṭa yakkhā ;

518.

Saṅgamma te mahati nāgavanamhi tamhi

Sammantayiṃsu sabhaṭā saha pārisajjā ,

Tvaṃ ko ’ si re !

Iti paro aparaṃ kharena

Tikkhena vādakaṇayena aruntudantā ;

519.O0.52

Kujjhiṃsu te athitarītara kāraṇena

Vākyena yuddha pariraddha pagabbhitattā ,

Saṅkhābhitāpaga patīva ’ navaṭṭhacittā

Sārambhagabbitamanā parirāvayanti ;

520.

Tasmiṃ khaṇe ’ bhimatado sugato nabhamhi

Āgamma tesa ’ manukampita mānasena ,

Gopānasī sama manohara raṃsimāli

Tatthacchi khe guṇamaṇī maṇikaṇṇikāva ;

521.

Tesaṃ jino kalahavūpasamāya hetu

Māpesi vuṭṭhi timirā ’ nilasītabhītiṃ ,

Tatthāsi gajjitaghano suracāpakhitta

Dhārāsarehi vitudaṃ nisivāra saṅghaṃ ;

522.

Andhāva te ghanatare timire nimuggā

Muḷhā disañca vidisaṃ na vidiṃsu bhītā ,

Caṇḍāniluddhaṭa mahā girikūṭarukkha

Sampāta bhīta ruditā gatimesayanti ;

523.

Sītena te atha dije parikoṭayantā

Aññoññagattamavalamba parodayiṃsu ,

Rūpāni nekabhayadāni ca ghosaṇāni

Vattiṃsu tena vividhaṃ bhayamāsi tesaṃ ;

524.

Buddhāpi dukkhitamanā paradukkhakena

Kasmā karonti anayaṃ ’ ti na cintanīyaṃ ,

Loko hanāti viṭapi phaladāna hetu

Satthena soma ripugāhaka vāsaramhi ;

525.

Satthā tato tamanudo sabhaye sasoke

Disvāna guyhaka jane karuṇāyitatto ,

Vuṭṭhiṃ tamañca pavanaṃ paṇuditva sabbaṃ

Dassesi attamakhilaṃ dumaṇīva khamhi ;

526.O0.53

Disvāna te munivara ’ ñjali paṅkajehi

Sajjetva sīsa sarasī idama ’ bruviṃsu ,

Yācāma no ’ bhayapadaṃ bhavato sakāsā

Dāsesu dhīra karuṇaṃ karaṇīyameva ;

527.

Evaṃ tadā ’ vaca jino madhurassarena

Āmanta te nisicare ’ vanate samekkha ,

Tumhe dadātha yadi ṭhānamamekadesaṃ

Sabbe apentī ghanavātaja sītadukkhā ;

528.

Yajjevamītima ’ payāti karoma bho taṃ

Gaṇhāhi dhīra yadi icchasi sabbadīpaṃ ,

Vatvāna tehi paridinna chamāya maggo

Ogamma tattha puthu patthari camma kaṇḍaṃ ;

529.

Tasmiṃ nisajja kasiṇaṃ samāpajja tejo

Jālākulaṃ jalita maggīmamāpayī so ,

So dhūmaketu gaganuggata tuṅgasiṅgo

Sandaḍḍhayaṃ girivanānu ’ rughosayanto ;

530.

Rukkhehi rukkhavana pabbata laṅghanena

Sākhāmige ca vihage anubandhayaṃ ’ va ,

Vessānaro vanamarū migasūkare ’ pi

Sandhāvi guyhaka jane iti cintayanto ;

531.

Disvāna tattha pacurātana vipphuliṅga

Sammissa jāla dahanaṃ guhakā samecca ,

Dhāvuṃ vikiṇṇakaca bappajala ’ ddanettā

Dārattajehi sahitā gatimesamānā ;

532.

Sambuddhateja paridaḍḍha sarīracittā

Āhacca sāgarataṭaṃ paridhāvamānā ,

Tasmimpi te pavisituṃ saraṇaṃ na laddhā

Chamhi tato sapadi sannipatiṃsu sabbe ;

533.O0.54

Disvāna te munivaro sahaye sasoke

Rammaṃ tadā jaladhimajjhagataṃ mahantaṃ ,

Iddhīhi sehi giridīpami ’ dhānayitvā

Āropayitva nikhile puna tattha ’ kāsi ;

534.

Katvevame ’ samasamo ’ pasamanta ’ mītiṃ

Tattheva bhāsurataro bhagavā nisīdi ,

Brahmāmarā ’ suraphaṇī garuḷādi siddhā

Saṅgamma ’ kaṃsu mahatiṃ mahama ’ ggarūpaṃ ;

535.

Desesi saṃsadi jino sutisādhu dhammaṃ

Tasmiṃ sadāsavanudaṃ sivadaṃ janānaṃ ,

Sutvāna nekasatakoṭi pamāṇa pāṇā

Laddhā tadā samabhavuṃ caradhammacakkhuṃ ;

536.

Tasmiṃ dine sumanakūṭa varādhivāso

Tejiddhibuddhivibhavo sumanābhidhāno ,

Devo pasannahadayo ratanattayamhi

Sampāpuṇittha paṭhamaṃ phalamuttamaṃ so ;

537.

Uṭṭhāya tuṭṭhavadano katapañjalīko

Muggo jinagga nakharaṃsi payodadhimhi

Vanditva evamavacā ’ tula vīra dhīra

Lokagga puggala varaṃ dada sāmi dhīsa ;

538.

Dāsosmi te caraṇa paṅkaja pūjakohaṃ

Saddhādayādi vibhavo tanayo ’ hamasmi ,

Tumhe vinā khaṇalavaṃ vasituṃ na icche

Tasmā dadātu bhagavā mama pūjanīyaṃ ;

539.

Sutvāna taṃ dhitimatī parimajja sīsaṃ

Saṃsatta chappada saroruha sannibhena ,

Hatthena nīla saka kuntala dhātumuṭṭhiṃ

Dajjātha so maṇimayena karaṇḍakena ;

540.O0.55

Paggayha bāhuyugalena ṭhīto namitvā

Muddhā dadhāsi makuṭaṃ viya pīṇitatto ,

Katvā ’ tha so vara mahaṃ tidivehi saddhi

’ Mappetva dhīra pharibhutta vasundharāyaṃ ;

541.

So ’ kāsi nīlaratanehi mahārahehi

Ubbedhato ratana satta pamāṇa thūpaṃ ,

Nāthe dharantasamayeva patiṭṭhahī so

Thūpo tilokasukhado maṇi kāmado ’ va ;

542.

Pacchā tilokasaraṇe parinibbutamhi

Khīṇā savo samahimo sarabhu yatindo ,

Ādāya taṃ citakato jinagīvadhātuṃ

Tasmiṃ nidhāya ’ kari bārasa hatthathūpaṃ ;

543.

Cūḷābhayahvavanipo samaye ’ parasmiṃ

Battiṃsa hatthama ’ kariyattha varoruthūpaṃ ,

Duṭṭhādigāmaṇi nupo damiḷe hananto

Kāresi kañcukamatho catusaṭṭhihatthaṃ ;

544.

Evaṃ sa sīhalamahāsaramajajharūḷhaṃ

Setambujaṃ ’ va madhupāvali sevanīyaṃ ,

Bhumaṅganā karatale sitavitthalīlo

Thūpo dadātu masamopasamaṃ janānaṃ ;

545.

Laṅkopasaggama ’ vadhūya vidhāya khemaṃ

Laṅkaṃ nijāya varakuntala dhātuyā taṃ ,

Katvāna bhāsurataraṃ muni maṅgalāya

Pāyāsi tāraka pathe ’ nuruvelameva ;

546.

Tasmiṃ vidhāya bahuvimhita pāṭiheraṃ

Bhetvā sasissaki ’ sino puna diṭṭhijālaṃ ,

Datvāna nibbutipadaṃ sahasissakassa

Nibbāṇa sundara puraṃ paripūrayittha ;

547.O0.56

Tamhā vikāsita kusesaya kānanābha

Vītāsavehi nivuto sugatebhagāmī ,

Pāyāsi rājagaha gāmī ’ mudāramaggaṃ

Veneyya jantu kamalākara bhānurūpo ;

548.

Tasmiṃ gate jinavare vara bimbisāro

Pūjaṃ akāsi mahatiṃ saha devatāhi ,

Tasmiñhi saṃsadi labhiṃsu anappapāṇā

Magge phale ca saraṇe ca patiṭṭhahiṃsu

549.

Rājā tato vipula veluvanābhirāmaṃ

Sālaṅkataṃ vividha pādapa maṇḍapehi ,

Pādāsi dakkhiṇakare jalapātanena

Katvā dharādharadharaṃ himavañca kampaṃ ;

550.

Tasmiṃ samantanayano nayanābhirāmo

Bhutiṃ janassa satataṃ abhivaḍḍhayanto ,

Dhammambu vuṭṭhi nikaraṃ parivassayanto

Vassaṃ vasī adutiyo dutiyamhi vasse ;

551.

Devinda moli samalaṅkata pādapiṭṭho

Lokassa atthacaraṇe satatābhiyutto ,

Tattheva so hi tatiye ’ pi catutthavasse

Vāsaṃ akāsi sugato sirisantivāso ;

552.

Lokassa dhamma ma ’ malaṃ satataṃ vahanto

Sāvatthiyaṃ rucira jetavane ’ bhirāme ,

Vāsaṃ akāsi sukhado munipañcamasmiṃ

Veneyya sattasamayaṃ samudikkhamāno ;

Iti laṅkāya paṭhamā ’ gamanaṃ .

553.

Atha bhagavati tasmiṃ jetanāme vanasmiṃ

Nivasati satilaṅkā maṅgalā ’ vāsarūpā ,

Upavanamiva nāke nandanaṃ devatānaṃ

Amara uragavāsā rammarūpā babhūva ;

554.O0.57

Tahimati rucirasmiṃ vaḍḍhamānādi sele

Madhura salilavāhe rammakalyāṇikādo ,

Udadhi bhujagavāse nāgadīpantike ca

Mahati mahima yuttā nāgasaṅghā vasanti ;

555.

Pacura mahima yutto vaḍḍhamānācalasmiṃ

Adhipati bhujagānaṃ āsi cūlodaravho ,

Mahudara iti nāmo nāgadīpodadhimhi

Nivasati atha tesaṃ pabbateyyo ’ ragindo ;

556.

Itara bhujaga rañño dhītaraṃ nāgakaññaṃ

Piyatarama ’ bhirūpaṃ ’ kāsi dāraṃ tadā hi ,

Atha ca duhituyā so dīyamānaṃ dadanto

Rucira maṇīmayagghaṃ āsanañcāpadāsi ;

557.

Duhitari matakāle te ’ tha pallaṅkahetu

Jalaja thalaja nāgā yuddhasajjā ahesuṃ ,

Atha thalaja bhujaṅgā bhaṅgakallolamālā

Sadisa lūlita cittā gabbitevaṃ ravanti ;

558.

Kimu ’ dadhija phaṇīnaṃ kitti sampattiyā no

Api yasaparivārā kiṃ baleniddhiyā kiṃ ,

Ahamahamīti gabbā kiṃ kimissāya tesaṃ

Bhavati timira ’ rīnaṃ bhānumaggunnatī kā ;

559.

Atha jalaja ’ lagaddā gajjanaṃ gajjayantā

Bhayajanaka pagabbhā phoṭayantā bhūjānaṃ ,

Ahamaha pabhū re !

Re !

Pabbateyyāna ’ metaṃ

Paṭutaraḍasitoṭṭhā kakkha ’ ḷevaṃ ravanti ;

560.

Paṭutara garunādā tāva gajjanti dantī

Nayana pathamu ’ pente yāva kaṇṭhiravānaṃ ,

Tathariva thalajātā jumhayantā samaggā

Nayana pathagatā no suññadappā bhavanti ;

561.O0.58

Iti tadubhayasenā ghaṭṭayantā ’ ññamaññaṃ

Vividha paharaṇho uggirantī giranti ,

Satata khubhita velā sāgarūmīva bhantā

Lulita lulita cittā yuddhaninnā ṭhitāsuṃ ;

562.

Atha tadahu munindo yāminīyāma ’ mante

Patiniya matijālaṃ lokamolokayanto ,

Samara vasagatānaṃ bhogīnaṃ bhāvibhutiṃ

Tadupari ca ’ bhivuddhiṃ passi laṅkātalassa ;

563.

Atha muni madhumāse ’ posathe kālapakkhe

Kata nikhila vidhāno gayha saṅghāṭikādiṃ ,

Anugatikamudikkhaṃ pañcanetto samantā

Sumana sumana nāmaṃ passi devaṃ samiddhiṃ ;

564.

Tadahu sumanadevo jetanāme suramme

Adhivasati vihāre dvārakoṭṭhopakaṭṭhe ,

Ṭhita viṭapa samiddhe khīrikāpādapasmiṃ

Sugata mabhinamanto anvahaṃ pūjayanto ;

565.

Tamasammuni disvā ’ mantayitvā ’ gate taṃ

Idamavaca mayā bho saddhimāgaccha laṅkaṃ ,

Saha tava bhavanamhā pubbavutthappadese

Tava bhavati patiṭṭhā bhoginañjā ’ bhivuddhi ;

566.

Atha munivacanaṃ so muddhanāma ’ ggahetvā

Samuditahadayo taṃ rukkhamuddhacca mūlā ,

Sugatamupari katvā dhārayanto suphullaṃ

Barihi barihi chattākāramāgā nabhamhī ;

567.

Dasabala tanubhā ’ bhissaṅgamā so dumando

Tarala maṇīva nānā ’ bhāhi sambhāvanīyo ,

Vilasita iva sabbe rukkhaselādayo ’ pi

Apagata sakavaṇṇāvaṇṇavantā virejuṃ ;

568.O0.59

Khaga bhujaga surādi massitā chappabhāhi

Nijapati nijajāyā svaññamaññāsu muyhuṃ ,

Asita gagana majjhe sobhamāno munindo

Vitata vividha raṃsī raṃsimālīva gañchi ;

569.

Jalada paṭala saṇḍe vajjhamuddāḷayitvā

Bahi vilasitakāyo sommadosākaro , va

Katupari taruchāyo jotamāno samāno

Uraga samaraṭhānaṃ ganthvā ’ kāse nisajja ;

570.

Ghanatara timiraṃ so iddhiyā saṅgharitvā

Tahimatirava bhīmaṃ ghorasaṃrambhavantaṃ ,

Asani sata nipātaṃ vassadhārā karālaṃ

Urutara tata meghaṃ māpayī sītavātaṃ ;

571.

Iti tibhuvananātho dappite nāgasaṅghe

Vimada karaṇa hetu dassayī bheravānī ,

Atha ’ pagata pagabbhe te viditvāna satthā

Apanudi bhayajātaṃ taṅkhaṇaṃyeva tattha ;

572.

Taruṇa taraṇisobhā ketumālāvilāsiṃ

Subharuci mukhavandaṃ lakkhaṇākiṇṇagattaṃ ,

Tibhava vibhavadāyiṃ taṃ viditvāna nāgā

Cutapaharaṇa hatthā vandamānā mahiṃsu ;

573.

Sirasī nihitapāṇī rattapaṅkeruhehi

Vikaca vadana nettā ’ manda kañjuppalehi ,

Saka saka dhata nānāvaṇṇa vammādikehi

Vividha kusumavatthā ’ manda dīpaddhajehi ;

574.

Uraga bhavanavāsā nāgakaññā samecca

Kuca kalasa sahassaṃ dhārayanti salīlaṃ ,

Lalita kaṇaka valli līlamādhatta gattā

Thuti mukhara mukhā tā sādhu kīḷaṃ akaṃsu ;

575.O0.60

Atha muni uragānaṃ viggahaṃ taṃ sametuṃ

Sutimana kamanīyaṃ niccharaṃ brahmaghosaṃ ,

Ajaramamara maggaṃ suppasatthaṃ sudhihi

Varamati varadhammaṃ desayī naṃ phaṇīnaṃ ;

576.

Na bho bho saṃsāre khalu bhavati sāraṃ lavampi

Visesā taṃ sītaṃ jalita dahane vijjati kadā ,

Sadā rāgaṃ rogaṃ byadhati janataṃ nekaduritaṃ

Tathāpā ’ yuṃ pāto ravirabhimukhussāva sadisaṃ ;

577.

Sarīro ’ yaṃ battiṃsa vidha kuṇapo sāra rahito

Parittaṃ yobbaññaṃ kusuma sadisaṃ niggatasiri ,

Pahantvā gantabbaṃ bhavaja vibhavaṃ sambhatamidaṃ

Athevaṃ sante bho varayati bhavaṃ ko nu hi budho ;

578.

Palāsī makkhī kodhūpaha mato mānavibhavo

Jano ’ tīto ’ to bho payati narakaṃ dāruṇataraṃ ,

Phaṇī majjāro sā guhaka kapayo bhūya bahuso

Vadhentaññoññaṃ te nanubhavamidaṃ dukkhama ’ nisaṃ ;

579.

Pure kāko ’ lukā atha vanabhavā phandana isā

Karitvā ’ ṭṭhāne ’ ghaṃ ciramanubhavuṃ dukkhamanisaṃ ,

Aho kappaṭṭhantaṃ saratha duritaṃ verajamidaṃ

Na hetthassādo bho ’ ṇumapi kalahe mettima ’ mataṃ ;

580.

Balaṃ bālānaṃ bho saka saka vadhāyeva bhavati

Atītekā khuddā laṭukikadijā naṭṭhatanayā ,

Gajaṃ bālaṃ mattaṃ pavidhi na balaṃ hoti saraṇaṃ

Athaṭṭhāne kiṃ bho kurutha vīriyaṃ bhuti hananaṃ ;

581.

Na dukkhaṃ tesaṃ ye vigata kalahā ekamanasā

Atīte bho lāpā aghaṭita mānā peyyavacanā ,

Sukhaṃ vāsaṃ ’ kāsuṃ yadahani bhavuṃ te ’ tha vidhurā

Vasaṃ vyādhassāguṃ tadahani aho !

Medhaga balaṃ ;

582.O0.61

Iti tikhiṇa sudhimā kattumete samagge

Avadi pavara dhammaṃ sādhu viññuppasatthaṃ ,

Atha muditamanā te pīṇitā tassa nāgā

Maṇimayama ’ tulaṃ taṃ āsanaṃ pūjayiṃsu ;

583.

Atha muni gaganamboruyha bhumippadesaṃ

Taruṇa raviva tasmiṃ āsane āsi bhāsaṃ ,

Atha bhujagagaṇā te dibba khajjādikehi

Parivisiya munindaṃ sādhu dhammaṃ suṇiṃsu ;

584.

Atha jala thalajānaṃ tattha yuddhā ’ gatānaṃ

Agaṇita bhūjagānaṃ ’ sītikoṭī bhujaṅgā ,

Vimala saraṇasīle suppatiṭṭhā sutuṭṭhā

Akaru ’ matimuḷāraṃ satthu pūjāvidhānaṃ ;

585.

Atha mahudara rañgño mātulo nāgarājā

Maninayanakanāmo rammakaḷyāṇadesā ,

Uraga samara hetū āgato nāgadīpaṃ

Sugatavara sarīraṃ disva natvālapevaṃ ;

586.

Yadi sugata !

Imaṃ tvaṃ nāgato assa ṭhānaṃ

Mayamapagata pāṇā homa jhatvā ’ ññamaññaṃ ,

Rudhiravaha vikiṇṇo assa bhumippadeso

Pasami dahana dittaṃ ambudeneva taṃ tvaṃ ;

587.

Mama bhagava !

Purāme diṭṭhapubbaṃ tavetaṃ

Rucira sirisarīraṃ raṃsijālā ’ bhikiṇṇaṃ ,

Api sumadhura dhammaṃ desayante surānaṃ

Dasabala sutapubbaṃ ānubhāvañca tuyhaṃ ;

588.

Ahamasama pure te vissutoyeva dāso

Yadi manasi dayā te hoti dāse punā ’ pi ,

Pavara ratanadīpe hoti kaḷyāṇigaṅgā

Mama vasati tahiṃ taṃ daṭṭhukāmo ’ bhiyāce ;

589.O0.62

Iti yatipati tassā ’ rādhanaṃ paggahetvā

Saka paricita bhumyā cetiyatthaṃ vidhāya ,

Maṇimaya paribhuttaṃ āsanaṃ cā ’ pi tesaṃ

Sa sumana taru rājaṃ pūjanatthaṃ vidhāya ;

590.

Dasabala paribhuttaṃ sabbametaṃ bhujaṅgā

Maṇiriva rucīdaṃ te dhātuyoyeva tasmā ,

Mahatha namatha niccaṃ maṃva saggā ’ pavaggaṃ

Dadati iti ca vatvā ovaditvāna satthā ;

591.

Nabhatala ’ mu ’ pagantvā devanāge mahente

Disi disi visaranto nīlapītādi raṃsi ,

Mana nayana haranto jantunaṃ lokasāro

Agami ravi ’ va khamhā jetanāmaṃ vihāraṃ ;

592.

Atha manujamarānaṃ nattasiddhādikānaṃ

Satata ’ mamata dhammaṃ desayanto phaṇīnaṃ ,

Vanabhavana suramme maṅkulavhe naginde

Akari muni nivāsaṃ chaṭṭhame hāyanamhi ;

593.

Surapurupavane ’ tho pārijātassa mūle

Aruṇa mudusilāyaṃ bhāsamāno munindo

Sunipuṇa ’ mabhidhammaṃ desayanto surānaṃ

Akari varanivāsaṃ sattame tattha vasse ;

594.

Atha sukhada munindo jetanāme vihāre

Avasi vimalapañño aṭṭhame sāradasmiṃ ,

Ajara ’ mamara santiṃ phasamāno paresaṃ

Vividha naya vicittaṃ desanaṃ desayanto ;

Iti laṅkāya dutiyāgamanaṃ .

595.

Evaṃ jino jetavane vasanto

Nīssāya sāvatthipuraṃ vihāsi ,

Sā kidisī āsi purī tadānī

Taṃ kīdisaṃ jetavanaṃ vihāraṃ ;

596.O0.63

Bhūmaṅganāyāhita uttamaṅge

Bhāsanta nānāratanābhirāmā ,

Visālamolīva visālabhogā

Sā jambudīpamhī babhuva rammā ;

597.

Sirīnikete sirimāvahantī

Virājate yā vasudhā talasmiṃ ,

Sā devarājassa ’ marāvatī ’ va

Rañño kuverassa ’ lakāva rammā ;

598.

Sā puññapaññālu janādhivutthā

Soṇṇādi puṇṇāpanākiṇṇavīthī ,

Uttuṅga mātaṅga turaṅga raṅgā

Sā rājate kañcana mandirālī ;

599.

Rarāja sā bhāsura rājaputtā

Puññaṅganālāsa vilāsayantī ,

Vedaṅgapāraṅgata vippacārā

Dvipañca saddehi ca niccaghosā ;

600.

Anekasippī sata sampakiṇṇā

Nānādisāhā ’ gata satthavāhā ,

Pahutakhīṇāsavapādapūtā

Babhāsa sā maṅgala mandiraṃ ’ va ;

601.

Bhavantare yo cariyaṃ caranto

Suvo ’ panissāya vasaṃ guṇena ,

Yaññaṅgasākhiṃ matasīnapattaṃ

Akā samiddhaṃ phalapallavehi ;

602.

Idāni patvāna bhavassa antaṃ

Nissāya yaṃ so vasate munindo ,

Tassā guṇaṃ ko hi asesayitvā

Katheti sā vassū ’ pamāya tassā ;

603.O0.64

Tassopakaṭṭhe ratanaṃva ’ nagghaṃ

Manoharo uttamasattasevi ,

Janānamākakhiṅatado vihāro

Babhuva jetādi vanavhayena ;

604.

Samaphulla puppharasa modita chappadālī

Jhaṅkāra nāda parivādita tantinādā ,

Sammatta ’ nanta dija kujita gītavantā

Tiṭṭhanti yattha taravo naṭakāva chekā ;

605.

Khīraṇṇavāhariya dhoviya khīranīrā

Sosetva sajjhumalaye sasikanti massaṃ

Yatthokiritva tanitā viya vālukāyo

Sā mālakāvali babhāsa payodadhi ’ va ;

606.

Vijjotamāna ratanappamukhānanamhi

Sopāna māla padagaṇṭhidujehi hāsaṃ ,

Katveva devabhavanānamahaṃ virāga

Vantī ’ ti gandhakuṭi yattha pahāsayittha ;

607.

Kammāra gaggari mukho ’ pari sampapuṇṇā

Aṅgāra kantara viniggata jālakāva ,

Sambuddhadeha pariniggata raṃsimālā

Dāyagga niggata karā visaranti yasmiṃ ;

608.

Tumhe sarāga janasaṅgamato ’ ti gītā

Dhaññā mayantī vimalehī samaṅgitattā ,

Tuṭṭhāva hāsa makarā surapādapānaṃ

Rājenti yattha yatinissita pādapindā ;

609.

Punnāga nīpa vakula ’ jjuna rājarukkha

Nāgā ’ ga cūta yugapattaka campakānaṃ ,

Pupphābhikiṇṇa dharaṇī ratanehi nānā

Pacchanna dibbabhavanaṃ viya bhāti yattha ;

610.O0.65

Brahmāsurāsura naroraga liṅgisiddha

Vijjādharādi janatā katavandanehi ,

Teheva ghuṭṭha thutimaṅgala gītikāhi

Yatthopagāna mananettagaṇā mudenti ;

611.

Nigghositāmala susītala nijjharehi

Sammatta nekadija ghuṭṭha jalāsayehi ,

Kiñjakkha patta parikiṇṇa silātalehi

Tussanti yattha satataṃ yatīnaṃ manāti ;

612.

Yo neka kappa sata sañcita puññarāsi

Hitvā ’ mitaṃ kapilavatthu mahāsirimpi ,

Āgamma yattha nīrato sugato mahesi

Ko tattha bhuti matulaṃ kathiko katheti ;

613.

Tasmiṃ jino vasati jetavane vihāre

Indo yathā rucira nandana kānanamhi ,

Brahmā ’ va brahmabhavane sapitāmahehi

Tārāvalī parivuto gagane ’ va vando ;

614.

Tadāgamma mahānāgo maṇi akkhikanāmako ,

Laṅkāto jinapādasmiṃ phaṇiṃ pacceda ’ mabruvi ;

615.

Sambuddhā dhīra lokasmiṃ lokassatthābhivuddhiyā ,

Jāyanti sāmi tumhākaṃ dayāyanto ’ gadhā mayaṃ ;

616.

Tena me dāsabhutassa saṃsārandugharā thirā ,

Muttiṃ yadicchase mayhaṃ gahaṇīyaṃ nimantaṇaṃ ;

617.

Sutvāna taṃ mahānāgo mahānāga nimantaṇaṃ ,

Paṭiggahesi taṃ tuṇhībhāvena karuṇāya so ;

618.

Ñatvā taṃ sumano nāgo lahumāgamma sīhalaṃ ,

Kaḷyāṇāpagapassamhi manonandana bhutale ;

619.

Sajjhu kambumaṇi mutta pavāla vajirāmaye ,

Vahārahe mahāthūne ghaṭakādiṃ nidhāpiya ;

620.O0.66

Datvā tulādayo sesa mandiraṅge tatheva ca ,

Viṭaṅka vyāla sīhādi pantiyo ’ pi tathevahi ;

621.

Sātakumhamayā ’ neka cittehi sādhu cittitaṃ ,

Nimmāya gopānasiyo pakkhapāse ca kaṇṇikaṃ ;

622.

Siṅgi nikkhena siṅgañca chadanindamaṇīhi ca ,

Soṇṇa kiṅkiṇi mālāyo kaṇṇamālā ca māpiya ;

623.

Cittavitānaṃ bandhitvā muttolambe tahiṃ tahiṃ ,

Katvāna gandhadāmehi pupphadāmehi saṅkulaṃ ;

624.

Indanīlamayaṃ bhumi majjhe ’ naggha mahāsanaṃ ,

Māpesi parito sesa bhikkhūnañca subhāsane ;

625.

Ratanehe ’ vāpassaye vedikā eḷikāmaye ,

Muttā vāluka saṅkiṇṇaṃ mālakañca manoramaṃ ;

626.

Satta ratana sambhuta toraṇū ’ pari toraṇe ,

Santīra kusumā ’ kiṇṇa hāṭakādi ghaṭākulaṃ ;

627.

Neka rāgaddhajākiṇṇa vitāna samalaṅkataṃ ,

Dīpa dhūpāli saṅkiṇṇa gandhapuppha samākulaṃ ;

628.

Evamādihi nekehi vaṇṇehi samalaṅkataṃ ,

Māpetvā maṇḍapaṃ seṭṭhaṃ devamaṇḍapa santibhaṃ ;

629.

Sīta vāluka sañchannaṃ mudu pādapaṭatthataṃ ,

Māpetvevaṃ mahāmaggaṃ surañjasa samañjasaṃ ;

630.

Sañcinitvāna te nāgā khajja bhojja phalāphale ,

Dibbannapāne pacure paṭimaggaṃ gamuṃ tadā ;

631.

Tato kāruṇiko nātho bodhito aṭṭhame same ,

Vesākha puṇṇamāsimhi sannipātiya sāvake ;

632.

Ethajja bhikkhavo laṅkaṃ nāgānaṃ ’ nuggahāya bho ,

Maṇiakkhiko nimantesi pasanno buddhasāsane ;

633.

Sutvāna vacanaṃ tassa sambuddhassa sirīmato ,

Assavā pesalā bhikkhū paccassosuṃ samāhitā ;

634.O0.67

Sāriputto tato thero paññāya ’ gga dhurandharo ,

Pattacīvaramā ’ dāya agamā jinu ’ pantikaṃ ;

635.

Moggallāno mahāthero dutiyo aggasāvako ,

Pattacīvaramādāya sopāga jina santikaṃ ;

636.

Dhūtapāpo dhutaṅgaggo mahākassapa nāmako ,

Pattacīvaramādāya āgamā jinasantikaṃ ;

637.

Sāsane vinayañña namaggo ’ pālivhayo yata ,

Pattacīvaramādāya jinantikamu ’ pāgami ;

638.

Dibbacakkhūnamaggo yo ruddhapāpāri dappako ,

Thero ’ nuruddho varado sopāga munisantikaṃ ;

639.

Maṇiva kāmado kāmamu ’ pavāno ’ ti vissuto ,

Ñāṇī gaṇī dakkhiṇeyyo theropāga jinantikaṃ ;

640.

Bakkulo vimalo sīla samādhādi guṇākaro ,

Āgato saparikkhāro bhikkhūnaṃ samitiṃ tadā ;

641.

Buddhasāsana dhorayho thero aṅgulimālako ,

Sahā ’ gantuṃ munindena sannaddho sahasā gato ;

642.

Sāsanodaya selagge sūriyo viya bhāti yo ,

So ’ yaṃ rāhulathero ’ pi lahu ’ gā pitu santikaṃ ;

643.

Bhaddācāro bhaddiyavho thero bhaddaghaṭo viya ,

Pākaṭo bhuvane so ’ pi gato sambuddha santikaṃ ;

644.

Devaddumo ’ va lokassa yo dadāti ’ cchiti ’ cchitaṃ ,

Jinorasopi selavho gato sambuddhasantikaṃ ;

645.

Yāminī sāmiko ’ vāti bhāti yo sāsanambare ,

Mahānāma mahāthero sopāga munisantikaṃ ;

646.

Manosilātalaggamhi jumhamāno ’ va kesarī ,

Subhutivha mahāthero buddhupantika māgato ;

647.

Buddhasāsana chaddanta sarasī sāraso viya ,

Vissuto tissathero ’ pi gato bhikkhusamāgamaṃ ;

648.O0.68

Jinasāsana samphullasarasīruha majjhago ,

Madhubbata nibho rādhathero ’ pi sahasā gato ;

649.

Bhagu dabbopa ’ seno ca koṇḍañña ’ ssaji sīvali ,

Ete jinatrajā therā gatāsuṃ munisantikaṃ ;

650.

Kumārakassapo puṇṇosoṇosobhita revatā ,

Therāpete abhiññātā gatāsuṃ satthusantikaṃ ;

651.

Vaṅgīso sāgato nando bhāradvājo gavampati ,

Pattacīvaramādāya gatāsuṃ jinasantikaṃ ;

652.

Evamādi mahānāgā pañcasata jinorasā ,

Samāgañchuṃ sahāgantuṃ muninā lokasāminaṃ ;

653.

Tato so jagadānando karuṇāyābhirādhito ,

Meruṃ parikkhipantova anekajjuti vijjuyā ;

654.

Nivāsetvā suddharaṃsi visarantaravāsakaṃ ,

Tassūpari jino rattaṃ bandhitvā kāyabandhaṃ ;

655.

Accuggataṃ mahāthūpaṃ cāru cāmīkarajjutiṃ ,

Paṭicchādayamānova rattakambala kañcunā ;

656.

Vaṇṇa nigrodhapakkaṃva surattaṃ paṃsukulikaṃ ,

Saṅghāṭiyā karitvāna saguṇaṃ uttarīyakaṃ ;

657.

Hutvāna supaṭicchanto pārupitvāna sādhukaṃ ,

Pattatthāya pasāresi jālākulakarañjino ;

658.

Lokanāthappabhāvena tato pattamadhubbato ,

Pāṇi saroruhassanto sampattosi tamaggahi ;

659.

Tato sasissako nātho uggantvā gaganaṅganaṃ ,

Nānāvaṇṇambude tattha maddanto gantumārahabhi ;

660.

Tato sambuddha dehasmā nikkhantāsuṃ cha raṃsiyo ,

Hemakaṇṇikato yāta maṇigopānasī yathā ;

661.

Bāṇindīvara pupphehi meva ’ kindamaṇihi ca ,

Chādenti viya nakkhattā nīlaṃ ’ su munidehato ;

662.O0.69

Campakuddālamālābhī hemacuṇṇambarehi ca ,

Pūrayanti viyāsaṅga pītaṃsū jinadehato ;

663.

Bhaṇḍīpupphakadambehi lohitaṅkamaṇihi ca ,

Lohitābhā papūrenti disā ’ gā munidehato ;

664.

Hāra mallika mālāhi somaṃsu phalikādihi ,

Pūrayanti viyāsaṅga odātā munidehato ;

665.

Piñjumañjeṭṭharāsīhi padumābhamaṇīhi ca ,

Disaṃ chādayamānāgā mañjiṭṭhābhā jinaṅgato ;

666.

Nekindacāpa kiṇṇaṃva divasaṃ ratanutthataṃ ,

Cittapaṭaṃva muñcantaṃ missābhāgā jinaṅgato ;

667.

Girikūṭa kūṭāgāra mattā chabbaṇṇa raṃsiyo ,

Āvelavelā dhāvanti dippamānetaretarā ;

668.

Gacchamānā ’ hanitvāna cakkavāḷa siluccaye ,

Uggantvā parato yantī nīra nijjhara sannībhā ;

669.

Sammukhe sammukhe tāyo rukkhapabbata ādayo ,

Kārayantā sakaṃ vaṇṇaṃ dhāvantā ’ pi ca sindhavo ;

670.

Uddhamuggataraṃsīhi rañjitā jaladā tadā ,

Nānāvaṇṇe punevāsi nūtano ravimaṇḍalo ;

671.

Jinappahā pavāhesu nimuggā devatā gatā ,

Pūjetuṃva nijattehi nānāvaṇṇā siyuṃ tadā ;

672.

Paviṭṭhā buddharaṃsīnamantaraṃ devadhītaro ,

Asañjānīya muyhiṃsu muhuttaṃ attano dhavaṃ ;

673.

Surā suroraga brahma siddha vijjādharādayo ,

Cāmaracchattaketuhi pūjayantā jinantvaguṃ ;

674.

Agghikaṃ pantiyo keci toraṇūpari toraṇe ,

Ghaṭadīpāliyo tantha karonti abhito ’ bhito ;

675.

Pādapaṭe pattharanti vitatvanti vitānake ,

Tatthūpari anekānī kusumāno ’ kiranti ca ;

676.O0.70

Katamaṃ devalokannuyāti lokagganāyako ,

Yāti kiṃ buhmalokannu amhākaṃ bhavanannu kho ;

677.

Kattha nu kho devadevo kassanuggahabuddhīyā ,

Yātī ’ ti kaṅkhitā keci saṃsaranti itocito ;

678.

Māpetvā abhito magge maṇḍape ratanāmaye ,

Sayanāsanaṃ paññapetvā kāci tiṭṭhanti devatā ;

679.

Tahiṃ tahiṃ paṭṭhapentā sudhanta madhurodakaṃ ,

Yāvamānā jinaṃ keci tiṭṭhanti ca mahanti ca ;

680.

Evaṃ mahāmahe nātho vattamāne anūpame ,

Jalaṃ sambuddhasiriyā nūtano sūriyo viya ;

681.

Brahmasenābhito yāna brahmāvātha sahampati ,

Surasenābhito yāna sakkova samalaṅkato ;

682.

Gagālimabhito yāna gahaṅgā maṇi sannibho ,

Dhataraṭṭhakhagindova haṃsasenāli pubbago ;

683.

Apeta rāgadosehi vītamohehi sabbaso ,

Paṭisambhidatta sampatta sāvakehi anuggato ;

684.

Yesaṃ yesaṃ manasmiṃ yaṃ yamatthi kiñci saṃsayaṃ ,

Tesaṃ taṃ taṃ paṇudento desanāya sudhāsinaṃ ;

685.

Tattha tatthānurūpena pāṭihāriya kambunā ,

Lokassa nayanālī so tosassusu nimujjayaṃ ;

686.

Sampatto ’ laṅkataṃ laṅkamathāgu phaṇino tadā ,

Paṭimaggaṃ karontā te tattha tattha mahāmahaṃ ;

687.

Uragānamantare devā brahmāsuṃ tesamantare ,

Evaṃ sammissako loke brahmalokā papūrayi ;

688.

Ye passanti jinaṃ tattha sasissaṃ siriyā jalaṃ ,

Suladdhā tehi nettāni tesamakkhīni locanā ;

689.

Ye suṇanti tadā dhammaṃ dhammissara pabhāvitaṃ ,

Suladdhā tehi sotāni tesaṃ sotāni sotakā ;

690.O0.71

Ye lapanti tadā buddhaguṇañhi guṇabhūsaṇā ,

Suladdhā tehi ve jivhā tesaṃ jivhā rasaññakā

691.

Ye vandanti jinaṃ yantaṃ sasaṅghaṃ gaganaṅgane ,

Suladdhā tehi hatthāni tesaṃyeva bhujā bhujā ;

692.

Tadā tathāgataṃ disvā ye santuṭṭhā tathāgataṃ ,

Tathāgatānaṃ sabbesaṃ yo toso hotu sabbadā ;

693.

Gato kalyāṇīyaṃ nātho mahentevaṃ sadevake ,

Tesaṃ pūjāvidhānaṃ ko mukhenekena bhāsati ;

694.

Tato gaṅgā manuññañhi sampattaṃ taṃ saputtakaṃ ,

Taraṅga mudu bāhāhi gahetvā caraṇambuje ;

695.

Pāde pakkhālayi sammā pheṇa pupphupahārikā ,

Tato tatotuṃ gaṇhitvā akā dehassanuggahaṃ ;

696.

Tato so yācito satthā nāgasaṅghehi vandiya ,

Agamā maṇḍapaṃ rammaṃ manonandanamāvahaṃ ;

697.

Gantvā maṇḍapa majjhamhi buddhāraha mahāsane ,

Nisīdobhāsayaṃ āsā ravīva udayāvale ;

698.

Tato bhikkhu nisīdiṃsu patta pattāsane tadā ,

Babhāsa maṇḍapaṃ ’ tīva saraṃva padumākulaṃ ;

699.

Jananettālino ’ gamma vasī sommamukhambuje ,

Patantā kusalāmode gaṇhantā tittino gatā ;

700.

Tathā sabhikkhukā nāgā munino rūpasāgare ,

Nettinda maṇināvāhi pāraṃ gantuṃ na te pabhu ;

701.

Tato sasaṅghaṃ sugataṃ sajano maṇi akkhiko ,

Sakkaccaṃ sakahatthehi annapānena tappayī ;

702.

Athonīta pattapāṇima ’ ccayitvā tathāgataṃ ,

Bhattininno nimantesi desanatthānumodanaṃ ;

703.

Tato brahmassaro satthā niccharaṃ brahmaghosanaṃ ,

Viññāpento jane sabbe sakasaddena desanaṃ ;

704.

Desesvevaṃ jino dhamma ’ manilāsanakādinaṃ ,

Pītipāmojja jananaṃ nibbāṇāmata ’ māvahaṃ ;

705.

Bho bho suṇātha bhujagā bhavasāgaramhi

Pāpārinakkamakarākula duggamamhi ,

Maggā janā khalu labhanti kadā patiṭṭhaṃ ,

Ohāya buddhathirasāratariṃ visālaṃ ;

706.

Laddhāna dullabhataraṃ munipātubhūta

Kālaṃ cirena bhujagā na pamādayittha ,

Jātī jarā maraṇa dukkha pariddavā ca

Saṃsārikassa na tatopa ’ gatassa hoti ;

707.

Tāruññamambujasiriṃva parittakālaṃ

Pāṇaṃ tusāralava ’ sārataraṃ janānaṃ ,

Bhogaṃ dadhāti jaladhimhi taraṅgabhaṅgiṃ

Niccaṃ mano dahati sokasikhībhi nānā ;

708.

Katvāna rāgamisayo ’ pi khagā dupaññā

Thirūpi nārikusumesupi rūpagiddhā ,

Pattā ’ nayaṃ khalu pure parihīna jhānā

Rūpe na rajjatha tato khalu sādhupaññā ;

709.

Saddānurāgamanugopi pure sikhaṇḍī

Sutvāna mori madhuraṃ giramañjitaṅgo ,

Vyādhassa hatthamagamāsi bhavesu tasmā

Nattheva saddasamadukkhakaraṃ janānaṃ ;

710.

Ohāya nekakusumesu parāgarāgaṃ

Mattebhakumbha magamā madagandhaluddho ,

Bhiṅgo pabhagga tanuko karikaṇṇatālā

Nattheva gandhasadisaṃ tibhavesu pāsaṃ ;

711.

Gambhīra nīradhibhavo pavurāsano ’ pi

Miccho gilitva balisaṃ rasagedhahetu ,

Pappoti dukkhamatulaṃ na rasesu sāta

Matthiti mantva pajabhātha rasesu gedhaṃ ;

712.O0.73

Bho buhmalokā ’ gata suddhasatto

Buddhattameva niyato api bodhisatto ,

Thisaṅgamāya parihāyi sarajjato ’ pi

Tasmā hi phassasadiso anayo navatthi ;

713.

Bheraṇḍa pelaka kapu ’ ddaka hetuhīna

Sattāpi dānaruci dānamaṇippabhāvā ,

Pattā ’ pavagga varasārapuraṃ bhujaṅgā

Ko nappadāti dhaniko siva ’ mesamāno ;

714.

Pāletva sīlama ’ malaṃ visakaṇṭhikāpi

Indassa nandanavane ’ si piyā mahesī ,

Tasmā pasatthavibhavaṃ yadi patthayavho

Pāletha sīlama ’ malaṃ khalu jivitaṃ ’ va ;

715.

Saggo visāla ratanālaya sampakiṇṇo

Sānanda ’ manda surasundari sundaro so ,

Phullambujākara vanādihi nandanīyo

Tatthāmarā viya ’ marā ’ virataṃ ramanti ;

716.

Tamhāpi bho rucira brahmanikāya bhuti

Rammā tatopi mahitaṃ amataṃ variṭṭhaṃ ,

Tasmāttakāma niratā janatā sapaññā

Taṇhakkhayāya satataṃ vīriyaṃ karotha ;

717.

Evaṃ saddhammamaggaṃ varamati sugato desayi pannagānaṃ

Sutvā te sampahaṭṭhā mahamahamakaruṃ nijjarādīhi saddhiṃ ,

Tesaṃ ve desanāyaṃ suraviṭapi samā sātthikā tattha jātā

So nātho tañca dhammaṃ bhagavati tanayā te ca vo pālayantu

Kalyāṇi desāgamanaṃ .

718.O0.74

Nagādhirāje sumanābhidhāne

Vasaṃ sumedho sumanābhidhāno ,

Devo tadā ’ gamma sapārisajjo

Kalyāṇiyaṃ tattha phaṇīhi saddhiṃ ;

719.

Datvā ’ pavaggassa nidānadānaṃ

Sutvāna dhammaṃ sutisītibhutaṃ ,

Pahaṭṭhacitto upagamma buddhaṃ

Natvāha evaṃ katapañjalīko ;

720.

Na ve phaṇīnaṃ napi mānusānaṃ

Nānimmisānaṃ na pitāmahānaṃ ,

Hitattha mevākhila lokanāthā

Jāyantī loke karuṇāguṇaggā ;

721.

Antogadhā nūna mayampi tuyhaṃ

Dayāya tasmā phaṇīnaṃ vimesaṃ ,

Karohi mayhaṃ bhavanamhi dhīra

Pādaṃ ’ sunā ’ tīva pavittarūpaṃ ;

722.

Yo ’ yaṃ nago dissati ’ to purattha

Bhumaṅganā molisiriṃ vahanto ,

Samantakūṭoti samantacakkhu

Jānāti loko vasatiṃ mametaṃ ;

723.

Yo nīla nānā vanarāji rājito

Āsāra dhārā giri nijjharākulo ,

Āpīta nīlāruṇa pallavāvalī

Jimūtakūṭo viya bhāti uggato ;

724.

Yo sindhuvāriṃ urasā pabhejja

Āgamma te pādapaṇāma hetu ,

Vijjotamāno viyacakkapāṇi

Mahāti tuṅgagga dharādharindo ;

725.O0.75

Gaṅgāvadhū kuṭakirīṭadhārī

Sāmanta selinda camūpatīko ,

Yo ’ yaṃ dharādhāra mahāmahīpo

Ra rāja laṅkā nagaraṅgaṇamhi ;

726.

Pāroha danto citakūṭa kumbho

Aneka soṇḍikkha savanti hattho ,

Yo nijjharāsāra madappavāho

Gajorivā ’ bhāti surādhipassa ;

727.

Samphūlla pupphatthabakā ’ napattā

Satdhatta rattaṅkuramolimālā ,

Kantālatā ’ liṅgita khandhadehā

Tiṭṭhanti bhūpāva yahiṃ kujindā ;

728.

Siddhaṅganā rattapadambujālī

Samhinna hatthābharaṇāli yuttā ,

Kekīkalāpuppala mālamālī

Silātalākañja nibhanti yattha ;

729.

Maṅgura pāṭhīna savaṅka siṅgu

Rohicca muñjā ?

Mara pāvusehi ,

Kulīranakkāda ’ nimesakehi

Nikīḷītaṃ daddara rattapehi ;

730.

Niccañhi saṃrāva virācitānaṃ

Balāka kādamba kadambakānaṃ ,

Āpānasālā viya sārasānaṃ

Haṃsālinaṃ maṅgala vāsabhūtaṃ ;

731.

Nirantarāmoda mudāvagehi

Suphulla kokāsa ’ ravindakehi ,

Sogandhi ’ kindīvara keravehi

Kiñjakkha channaṇṇatalehi cittaṃ ;

732.O0.76

Sītaccha sātodaka sampapuṇṇa

Sarojinī laṅkata bhumibhāgo ,

Yo ’ yaṃ pure bhāti manuññarūpo

Samantakūṭo sa samantakūṭo ;

733.

Dalita vipinasaṇḍā yattha sele samantā

Samupagata janānaṃ cittamāmodayanti ,

Madhuka vaṭa kareri bodhi jambīra bhalli

Khadira ’ bhaya kadambā phulla sellū palāsā ;

734.

Paṇasa ’ mata pilakkhā kaṇhavaṇṭa ’ kkha ciñcā

Labuja badari nīpā phandani ’ ndīvarāva

Makula ’ sana piyālā gaddabhaṇḍa ’ jjunā ca

Kamuka salla tindu ’ dumbarambassa ’ kaṇṇā ;

735.

Punnāga campaka dumuppala dāḍimā ca

Khajjūri tāla girimallika ’ soka tālā ,

Hintāla nāga nivulā yugapatta ’ riṭṭha

Setamba eravatakāpi ca ketakā ca

736.

Samaphullabhaṇḍi sumana ’ jjaka yūthikā ca

Vāsanti cittaka japā ravimālatī ca ,

Kundassa ’ māraka kuraṇḍaka bījapūra

Sephālikā ca tiṇasūla samīraṇā ca ;

737.

Vocu ’ cju kīcaka haliddi viḷaṅgi bimbi

Nīlī vacā ’ tivisālābu ca nāgavallī ,

Vallīha sārada ’ parājitavāru ’ sīrā

Phalādi neka vanarāji virājito so ;

738.

Tiṭṭhanti keci taravo surabhiṃ kirantā

Tattheva keci phalitā madhurapphalāni ,

Andolitā phalitapallavitā latāyo

Sandhārayaṃ viṭapa jattusu bhanti keci ;

739.O0.77

Sāmantage janagaṇe satataṃ dumindā

Sampīṇayanti dalitā phalino ca yasmiṃ ,

Te avhayanti viya locana gocarehi

Vāte ’ ritehi taruṇāruṇa pallavehi ;

740.

Tasmiṃ vane vanasurā nijavasundarīhi

Ramme silātaladahe sikatātale ca ,

Naccanti tanti turiyāni ca vādayanti

Gāyanti mālabharino satataṃ patītā ;

741.

Siddhā ca siddhavanitā hi tahiṃ tahiṃ te

Dibbanti pupphaphala pattarasāhinandi ,

Acchanti tattha giripādapa rāmaṇeyye

Yogehi saṅgata manā bahitāpasāpi ;

742.

Tasmiṃ vane hariṇa rohita puṇḍarīka

Gokaṇṇa salla sasa jambuka sūkarā ca ,

Sākhāmige ’ ṇivaga babbu rurū kuruṅga

Godhā ’ khu pampaka kapī gavayā ca ’ nekā ;

743.

Te vagga vagga carino hayamārakādī

Nānā catuppadagaṇā muditā vasanti ,

Pakkhīpi kosiya kapotaka nīlagīva

Dhaṅkā ’ ṭa lāpa parapuṭṭha madhubbatāva ;

744.

Nijjivha dindiha cakoraka sāḷikā ca

Cakkavha kīra kurarā kulalā ca kaṅkā ,

Citracchadā madhura kūjaka nekapakkhī

Saṅgamma yattha nivasanti manuññarūpā ;

745.

Tesaṃ vanantamatha nāṭakamaṇḍalā ’ ca

Gītālayaṃ viya ahosi ca gāyakānaṃ ,

Āpānabhumi sadisaṃ migapakkhikānaṃ

Niccussavaṃ ratikaraṃ nayanābhirāmaṃ ;

746.O0.78

Evaṃ vidho vipinarāji virājitehi

Kūṭehi nekasura sundari maṇḍitehi ,

Atyucca nīlasikhigīva samāna vaṇṇo

Eso samantagiri me vasatī muninda ;

747.

Evaṃ patīta manaso sumanābhidhāno

Vatvāna natvamasamaṃ gamanopayuttaṃ ,

Kāsātha sopi muni tassa vacaṃ paṭicca

Sabbhikkhu nikkhami jino gaganāyanamhi ;

748.

Niccetanāpi giripādapa ādayopi

Nāgā supaṇṇa miga pakkhika hetukāpi ,

Vijjādharāmara ’ surā caturāṇanāpi

Saṅgamma ’ kaṃsu sumanā mahamabbhutaṃ te ;

749.

Muninde payante samiddhaṃ tilokaṃ

Girindābhinandā dumindā pabuddhā ,

Migindā sutuṭṭhā khagindā sughuṭṭhā

Pavuṭṭho mahindo paṇaṭṭho nidāgho ;

750.

Gacchante gaganāyanena sugate bhānu ’ si santo tadā

Vāresuṃ sūriyātapañca jaladā siñjiṃsu bhumyā jalaṃ ,

Mandāmanda sugandha muddha pavano pāpeti sitaṃ sukhaṃ ,

Devādi dhaja chatta cāmarakarā pūjenti mānenti ca ;

751.

Sannīra hintāla ’ ga sindi pūga

Tālambasālādi mahīruhitdā ,

Tiṭṭhanti te cāmarahatthakā ’ va

Pupphehi channo gaganaṅganopi ;

752.

Anena vidhinā jagadeka nātho

Pavattamānesu mahāmahesu ,

Disañca vidisaṃ paripūrayanto

Jabbaṇṇaraṃsīhi agā nagindaṃ ;

753.O0.79

Tasmiṃ samantanagamuddhani lokanātho

Chabbaṇṇaraṃsi nikaraṃ disi pattharanto ,

Bhikkhūhi so parivuto parasāgarantaṃ

Olokayaṃ ṭhitimakāsi aanomavaṇṇo ;

754.

Laṅkāvadhū sumanakūṭa kirīṭa kūṭaṃ

Sajjesi ’ naggha jana rāja maṇī mahanto ,

Icchatthadaṃ sivadamappaṭimaṃ tiloke

Taṃ ’ dāni bho bhajatha sevatha sabbakālaṃ ;

755.

Kāsuṃ tadā suravarā surasundarīhi

Laṅkāya selasikharesu mahāsamajjaṃ ,

Vajjiṃsu bheri vikatī sayameva sabbā

Bhassiṃsu dibbakusumābharaṇā nabhamhā ;

756.

Laṅkambaraṃ nikhilamāsi ca chattachattaṃ

Nānā virāga dhaja ketu samākulañca ,

Nānāsugandha kusumādi disantarālaṃ ,

Nānagghikāvali virājita mantaḷikkhaṃ ;

757.

Tasmiṃ dine ’ si ratanaṃ maṇitoraṇehi

Dīpāli puṇṇaghaṭapantīhi dassanīyaṃ ,

Sambuddha dehaparitogata chappabhāhi

Rattaṃ nabhāvani carācara sabbadabbaṃ ;

758.

Mālāvataṃsa samakā girayo samantā

Hutvā namanti ca bhamanti sacetanā ’ va ,

Sabbepi tattha taravoca latādayo ca

Naccanti dibbanaṭakā viya onataggā ;

759.

Evaṃ tadā mahata vimhaya pāṭihere

Buddhānubhāva janite idha vattamāne ,

Tatvāna dhīracaraṇaṃ samano sudhāsī

Evaṃ vadī parama pitimano udaggo ;

760.O0.80

Ye te mudu komala rattapādā

Suratta phullamburuhopamānā ,

Vaṭṭānupubbāyata aṅgulikā

Sutambatuṅgagga nakhāvalīkā ;

761.

Suvaṇṇakummu ’ nnata pādapiṭṭhi

Niguḷha gopphāyata paṇhibhāgā

Samacchamāyaṃ sakalaṃ patiṭṭhitā

Na limpate succhavitā rajādi ;

762.

Sammatta hatthosabha haṃsa sīha

Samāna līlāya yahiṃ payāti ,

Ninnunnatā bheritalā ’ va bhumi

Hotātha pupphādi sumaṇḍitā ca ;

763.

Apenti maggā sayameva khāṇu

Sakaṇṭamūlā kaṭhalā ca sabbe ,

Gambhīra nīrāpaga paṅkaduggā

Hitvā sabhāvaṃ ramaṇīyamenti ;

764.

Vajanti bhumiṃ girayo purattha

Pasārite pādavare jinassa ,

Nibbāti aggī narakodarepi

Gaṇhanti pāde padumādayo ca ;

765.

Idañhi te pādatale yatīsa

Sanābhi nemi ghaṭikāvalīhi ,

Susaṇṭhitaṃ cā ’ rasahassavantaṃ

Sandissate cakkavaraṃ mahantaṃ ;

766.

Tameva cakkaṃ parivārayitvā

Sirivaccha sovatthi ’ vataṃsakā ca ,

Pāsāda bhadrāsana puṇṇapāti

Sitātapattāsi mayūrahatthā ;

767.O0.81

Nīlādibhedā kamaluppalā ca

Sameru sattaddi mahāsamuddā ,

Sattāpagā satta mahāsarā ca

Himālayo cakkavāḷaddiko ca ;

768.

Candakkatārā ca chadevalokā

Pitāmahāvāsa manussalokaṃ ,

Suvaṇṇa nāvā sivikā ca saṅkhaṃ

Kelāsaselaṃ dhajatoraṇā ca ;

769.

Cintāmaṇuṇhīsa savaccha dhenū

Mīnadvayaṃ cakkavatti saseno ,

Sīha ’ ssa mātaṅga viyaggharājā

Haṃsosabho kimpuriso mayūro ;

770.

Koñcā ca erāvaṇa hatthirājā

Sacakkavākā makarādayo ca ,

Nānā mahāmaṅgala lakkhaṇā te

Virocamānā vilasanti niccaṃ ;

771.

Jātakkhaṇe yassa mahiṃ pabhejja

Visāla sattuddaya paṅkajāni ,

Paṭiggahesuṃ caraṇāni yāni

Te tānimānacchariyāni loke ;

772.

Vandāpanatthāyu ’ panītakāle

Pitūhi te devala tāpasindaṃ ,

Pādāni gantvāna jaṭāsu tassa

Āsuṃ tave ’ taṅghiyugaṃ aho bho ;

773.

Suddhodanavhassa narādhipassa

Santosa toyehi papūritassa ,

Siro visuddhambu ruhākarassa

Saroru hāsuṃ caraṇāni tuyhaṃ ;

774.O0.82

Ye caṅkame caṅkamaṇāvasāne

Onamma merūdaya pabbaniṇdā ,

Paṭiggahesuṃ caraṇāni yāni

Te tānimā ’ nacchariyāni loke ;

775.

Yaṃ vandamāno tidivādhipo so

Yassānubhāvena gatāyukopi ,

Sakiyaṭhāne ’ sinapunāpi te ’ vaṃ

Pādambujaṃ dhīra !

Mahānubhāvaṃ ;

776.

Dehīnamaggopi nisākarāri

Mānunnato so sayitassa tuyhaṃ ,

Pādassa antampi na sakkhi daṭṭhuṃ

Acchera rūpaṃ idamaṅghikañjaṃ ;

777.

Gaṅgāya gaṅgāpati sannidhāne

Tīre tadā nammada jimhagassa ,

Pādassa lañchaṃ akarī muninda

Mayhaṃ ’ pi hotaṃ karuṇā tavesā ;

778.

Ārādhito saccaka tāpasena

Akā tuvaṃ saccaka baddhasele ,

Pādassa lañchaṃ jagato hitāya

Mayhampi hotaṃ tamanuggahante ;

779.

Sutvāna nātho girametamassa

Passaṃ mahābhuti ’ manāgatesu ,

Lokassa lokehi mahīya māno

Akāsi vāmena padena lañchaṃ ;

780.

Sambodhito aṭṭhama sāradasmiṃ

Vesākhamāse muṇi puṇṇamāyaṃ ,

Pādassa ’ bhiññāṇamakā ’ paraṇhe

Sadevake sassamaṇe mahente ;

781.O0.83

Pataṅakgikā sitthaka matthakamhi

Yathaṅkitā khattiya muddikāya ,

Āseva ’ mevaṃ jinapādalañchaṃ

Samantakūṭamhi namassanīyaṃ ;

782.

Akālamegho ca tato pavassi

Vassiṃsu nānāratanāni khamhā ,

Tathā parito kusumambarāni

Suvaṇṇacuṇṇāni jinekavaṇṇā ;

783.

Tato ’ pagantvā sugatebhagāmī

Tasmiṃ nitambe girigabbharāyaṃ ,

Divāvihārāya nisīdi yattha

Supākaṭaṃ taṃ bhagavāguhā ’ ti ;

784.

Tatorahantā sugatorasā te

Gandhādinā sādhu mahetva sabbe ,

Vanditva katvāna padakkhiṇantaṃ

Tahaṃ tahaṃ ’ kaṃsu divāvihāraṃ ;

785.

Lataṅganāyo viṭapīdhavāna

Mālamba sākhāputhulaṃ ’ sapasse ,

Suphulla namañjūkara mañjarīhi

Namassamānā ’ va sadonataggā ;

786.

Tiṭṭhanti rukkhā naṭakā ’ va tattha

Suphulla sākhākara ’ mukkhipitvā ,

Namassamānā viya onataggā

Vattanti mānacchariyāni niccaṃ ;

787.

Tatheva uccāvaca pabbatā ca

Namassamānā viya pādalañchaṃ ,

Tiṭṭhanti ninnagga sikhā samantā

Idampi niccababhutameva tattha ;

788.O0.84

Tasmiṃ nage pādavaraṅkitasmiṃ

Khalamaṇḍalokāsa padesamatte ,

Samosarante bahuke janepi

Hoteva okāsama , ho padaṅkaṃ ;

789.

Samosaritvāna mahetva satte

Nikkhantamatte jaladā samecca ,

Sodhenti māla ’ mbuvahehi sādhu

Idampi niccabbhutameva tattha ;

790.

Pādena phuṭṭhassa silātalassa

Etādisānacchariyāni honti ,

Lokekanāthassa anāsavassa

Mahabbhutaṃ konu kathaṃ bhaṇeyya ;

791.

Divāvihāraṃ bhagavā sasaṅgho

Katvāna tasmiṃ pana kiñcikālaṃ ,

Mahīyamānesu sadevakesu

Tato gato rohaṇamambaramhā ;

792.

Tasmiṃ sasaṅgho muni dīghavāpiyaṃ

Thūpassa ṭhāne paramāya bhumiyā ,

Garuṃ karonto pana taṃ mahītalaṃ

Nirodhabhāvena nisīdi satrajo ;

793.

Tato ’ nurādhaṃ bhagavā nabhamhā

Gantvāna bodhiṭṭhitabhumiyā ca ,

Ṭhāne mahāmaṅgalacetiyassa

Tatheva akkhantinahitassa ṭhāne ;

794.

Nisīdi patvāna nirādhapītiṃ

Sasāvako pekkhama ’ nāgataddhaṃ ,

Patiṭṭhitā me pana bodhidhātu

Karonti loke ’ ti janassa vuddhiṃ ;

795.O0.85

Vuṭṭhāya tuṭṭho bhagavā nirodhā

Gato silāthūpavarassa ṭhānaṃ ,

Ṭhito tahiṃ dhammamathuddisitvā

Gato nabhā jetavanaṃ surammaṃ ;

796.

Evaṃ so dhammarājā janahitavihito vīta dosārivaggo

Laṅkārāmāya ramme sumanagirisire ’ kāsi yaṃ pādalañchaṃ

Taṃ vo saggā ’ pavaggaṃ dadati munisamaṃ citta matte pasanne

Tasmā bho !

Bho !

Pahaṭṭhā namatha mahatha taṃ sādhu sādhuppasatthaṃ ;

Iti samantakūṭa vaṇṇanā niṭṭhitā .

Grantha samāptiya .

Anantarā samattāyaṃ sumaṇaddisu vaṇṇanā ,

Tatheva sādhū saṅakappā khippaṃ pappontu pāṇinaṃ ;

Yo yācito ’ raññavāsī guṇādhāra sudhīmatā ,

Rāhulattheranāmena vissutena mahītale ;

Bhuvanodaramhi paññāto ravīvambara maṇḍale ,

Araññaratanānanda mahāthero mahāgaṇī ;

Jīvitaṃ viya yo satthusāsanassa mahākavī ,

Sāro suppaṭipattīsu satthasāgara pārago ;

Tassa sisso ’ si yo vippagāma vaṃseka ketuko

Ñātāgamo ’ raññavāsī sīlādi guṇabhūsaṇo ;

Yo ’ kā sīhalabhāsāya sīhalaṃ saddalakkhaṇaṃ ,

Tena vedehatherena katāyampiyasīlinā ;

Siddhiratthu .

SamantakūṭavaṇṇanāO0.1

SamantakūṭavaṇṇanāO0.1