Jinacaritaya`O0.1`

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Uttamaṃ uttamaṅgena namassitvā mahesino ;

Nibbāṇamadhudaṃ pādapaṅkajaṃ sajjanālinaṃ .

Mahāmohatamaṃ loke dhaṃsentaṃ dhammabhākaraṃ ;

Pātubhūtaṃ mahātejaṃ dhammarājodayācale .

Jantucittasare jātaṃ pasādakumudaṃ sadā ;

Bodhentaṃ saṅghavandañca silorukiraṇujjalaṃ .

Tahiṃ , tahiṃ suvitthiṇṇaṃ jinassa caritaṃ hitaṃ ;

Pavakkhāmi samāsena sadā ’ nussaraṇatthiko .

Paṇitaṃ taṃ sarantānaṃ dullabhampi sivaṃpadaṃ ;

Adullabhaṃ bhave bhogapaṭilābhamhi kā kathā ?

Tasmā taṃ bhaññamānaṃ me cittavuttapadakkamaṃ ;

Sundaraṃ madhuraṃ suddhaṃ sotusotarasāyanaṃ .

Sotahatthapuṭā sammā gahetvāna nirantaraṃ ;

Ajarāmarami ’ cchantā sādhavo paribhuñjatha .

Kappasatasahassassa catunnaṃ cā ’ pi matthake ;

Asaṅkheyyānamā ’ vāsaṃ sabbadā puññakāminaṃ .

9.O0.2

Nānāratanasampannaṃ nānājanasamākulaṃ ;

Vicittāpaṇa saṃkiṇṇaṃ toraṇa gghika bhūsitaṃ .

10.

Yuttaṃ dasahi saddehi devindapurasannibhaṃ ;

Puraṃ amarasaṅkhātaṃ ahosī ruciraṃ varaṃ .

11.

Tahiṃ brāhmanvaye jāto sabbalokābhipūjito ;

Mahādayo mahāpañño abhirūpo manoramo .

12.

Sumedho nāma nāmena vedasāgarapāragū ;

Kumāro ’ si garūnaṃ so avasāne jinaṃkuro .

13.

Rāsivaḍḍhakamaccena dassitaṃ amitaṃ dhanaṃ ;

Anekasatagabbhesu nicitaṃ taṃ udikkhiya .

14.

Dhanasannicayaṃ katvā aho mayhaṃ pitādayo ;

Gatā māsakame ’ kampi nevā ’ dāya divaṃ iti .

15.

Saṃvegamu ’ payāto ’ vacīmantesī ’ ti guṇākaro ;

Dhanasāraṃ ihaṃ gayha gantuṃ yuttanti me pana .

16.

Rahogato nisīditvā sundare nijamandire ;

Dehe doso udikkhanto ovadanto ’ pi attano .

17.

Bhedanaṃ tanunodukkhaṃ dukkho tasso ’ dayo ’ pi ca ;

Jātidhammo jarādhammo vyādhidhammo ahaṃ iti .

18.

Evamā ’ dīhi dehasmiṃ disvā dose anekadhā ;

Pure bheriṃ carāpetvā ārocetvāna rājino .

19.

Bherinādasugandhena yācakālisamāgate ;

Dānakiñjakkhaoghena sattāhaṃ pīnayī tato .

20.

Dānaggahimabindūnaṃ nipātenā ’ pi dhaṃsanaṃ ;

Ayātaṃ taṃ viloketvā ratanambujakānanaṃ .

21.

Rudato ñātisaṅghassa jalitānalakānanā ;

Gajindo viya gehamhā nikkhamitvā manoramā .

22.O0.3

Mahantaṃ so mahāvīro upagañchi himālayaṃ ;

Haricandanakappūrāgarugandhehi vāsitaṃ .

23.

Suphallacampakāsokapāṭalītilakehi ca ;

Pūgapunnāganāgādipādapehi ca maṇḍitaṃ .

24.

Sīhavyagghataracchehi ibhadīpikapīhi ca ;

Turaṅgamādinekehi migehi ca samākulaṃ .

25.

Sāḷikāravihaṃsehi haṃsakoñcasuvehi ca ;

Kapotakaravīkādisakuntehi ca kūjitaṃ .

26.

Yakkharakkhasagandhabbadevadānavakehi ca ;

Siddhavijjādharādīhi bhūtehi ca nisevitaṃ .

27.

Manosīlindanīlorucārupabbatapantihi ;

Sajjhuhemādinekehi bhūdharehi ca bhāsuraṃ .

28.

Suvaṇṇamaṇisopānanekatitthasarehi ca ;

Sobhitaṃ tattha kīḷantanekadevaṅganāhi ca .

29.

Sītasīkarasañchannanijjharānaṃ satehi ca ;

Kiṇṇaroragaraṅgehi rammehi virājitaṃ .

30.

Sikhaṇḍisaṇḍanaccehi latānaṃ maṇḍapehi ca ;

Setavālukasañchannamālakehi ca maṇḍitaṃ .

31.

Suvaṇṇamaṇimuttādi anekaratanākaraṃ ;

Icchantānaṃ janālīnaṃ puññakiñjakkhamā ’ layaṃ .

32.

Tama ’ jjhogayha so dhīro sahassakkhena māpite ;

Disvā isiparikkhāre paṇṇasālavare tahiṃ .

33.

Isivesaṃ gahetvāna viharanto samāhito ;

Sattāha ’ bbhantare pañca abhiñña ’ ṭṭhavidhā ’ pi ca .

34.

Uppādetvā samāpattisukhene ’ ca tapodhano ;

Nabhasā divase ’ kasmiṃ gacchanto janataṃ isi .

35.O0.4

Sodhentama ’ ñjasaṃ disvā otaritvā nabhā tahiṃ ;

Iti taṃ janataṃ pucchi kasmā sodhetha añjasaṃ .

36.

Sumedha tvaṃ najānāsi dīpaṅkaratathāgato ;

Sambodhimu ’ ttamaṃ patvā dhammacakkama ’ nuttaraṃ .

37.

Pavattetvāna lokassa karonto dhammasaṅgahaṃ ;

Rammaṃ rammapuraṃ patvā vasatī ’ ha sudassane .

38.

Bhikkhusatasahassehi catūhi vimalehi taṃ ;

Nimantayimha dānena mayaṃ lokekanāyaka .

39.

Tassa āgamanatthāya maggaṃ sodhema cakkhuma ;

Iti sotassa so tassa sukhaṃ dento jano ’ braviṃ .

40.

Buddho ’ ti vacanaṃ sutvā pītiyo ’ daggamānaso ;

Sakabhāvena saṇṭhātuṃ nevasakkhi guṇākaro .

41.

Tenā ’ raddhañjasā dhīro yācitvāna padesakaṃ ;

Labhitvā visamaṃ ṭhānaṃ samaṃ kātuṃ samārabhi .

42.

Nā ’ laṅkateyeva tahiṃ padese ,

Lokekanātho sanarāmarehi ;

Sampūjito lokahito mahesi ,

Vasīhi saddhiṃ paṭipajji maggaṃ .

43.

Chabbaṇṇaraṃsijālehi pajjalantaṃ tathāgataṃ ;

Āgacchantaṃ tahi disvā modamāno vicintayi .

44.

Yannūni ’ massa dhīrassa setuṃ katvāna kaddame ;

Sakattānaṃ nipajjaye sasaṅghassa mahesino .

45.

Dīgharattāma ’ laṃ taṃ me hitāya ca sukhāya ca ;

Icce ’ vaṃ cintayitvāna nipanno ’ so jinaṅkuro .

46.

Pabodhetvāna disvāna cārulocanapaṅkaje ;

Puna ’ pe ’ vaṃ vicintesi nipanno dhitimā tahiṃ .

47.O0.5

Iccheyyaṃ ce ’ hama ’ jje ’ va hantvā ’ nantaraṇe bhave ;

Saṅghassa navako hutvā paviseyyaṃ puraṃ varaṃ .

48.

Kima ’ ññātakavesena klesanibbāpaṇena me ;

Ayaṃ buddho ’ va ’ haṃ buddho hutvā loke anuttaro .

49.

Janataṃ dhammanāvāya tāretvāna bhavaṇṇavāva ;

Nibbāṇapuramā ’ netvā seyyaṃ me parinibbutaṃ .

50.

Icce ’ vaṃ cintayitvāna nipanno kaddame tahiṃ ;

Suvaṇṇakadalikkhandhasannibho so ’ ti sobhati .

51.

Chabbaṇṇaraṃsīhi virājamānaṃ ,

Disvā manuññaṃ sugatattabhāvaṃ ;

Sañjātapītīhi udaggacitto ,

Sambodhiyā chandama ’ kāsi dhīro .

52.

Āgantvāna tahiṃ ṭhānaṃ isiṃ paṅke nipannakaṃ ;

Lokassa setubhūto ’ pi setubhūtaṃ tama ’ ttano .

53.

Disvā ussīsake tassa ṭhatvā lokekasetuno ;

Lokekalocano dhīro dīpaṅkaratathāgato .

54.

Gotamo nāma nāmena sambuddho ’ yaṃ anāgate ;

Bhavissatīti vyākāsi sāvake ca purādike .

55.

Idaṃ vatvāna katvāna sasaṅgho taṃ padakkhiṇaṃ ;

Pūjesi aṭṭhamuṭṭhihi kusumehi guṇappiyo .

56.

Iti kātūna pāyāsi sasaṅgho lokanāyakova ;

Rammakaṃ nāma nagaraṃ rammārāmālayālayaṃ

57.

Jinassa vacanaṃ sutvā uṭṭhahitvāna paṅkato ;

Mudito devasaṅghehi kusumādīhi pūjito .

58.

Pallaṅkamā ’ bhujitvāna nisīdi kusumāsane ;

Mahātapo mahāpañño sumedho damitindriyo .

59.O0.6

Devā dasasahassesu cakkavāḷesu moditā ;

Abhitvaviṃsu taṃ dhīraṃ nisinnaṃ kusumāsane .

60.

Nisinno upadhāresi dhamme buddhakare tadā ;

Kimuddhaṃ vā adho vā ’ pi disāsu vidisāsu ca .

61.

Icce ’ vaṃ vicinanto so sakalaṃ dhammadhātukaṃ ;

Addakkhi sakasantāne paṭhamaṃ dānapāramiṃ .

62.

Evame ’ vaṃ gavesanto uttariṃ pāramī vidū ;

Sabbā pāramiyo disvā attano ñāṇacakkhunā .

63.

Saṃsāre saṃsaranto so bahuṃ dukkhaṃ titikkhiya ;

Gavesanto ’ mataṃ santo pūretvā dānapāramiṃ .

64.

Sattanaṃ kapparukkho ’ va cintāmaṇi ’ va kāmado ;

Icchiticchitamannādiṃ dadanto dadataṃ varo .

65.

Tārakāhi bahuṃ katvā nabhe cāruvilocane ;

Uppāṭetvā dadaṃ dhīro yācakānaṃ pamodito .

66.

Mahiyā paṃsuto cā ’ pi samuddodakato ’ dhikaṃ ;

Dadaṃ sarīramaṃsañca lohitampi ca attano .

67.

Molinā ’ laṅkate sīse ’ dhikaṃ katvā sineruto ;

Kampayitvā mahiṃ dento sute cā ’ pi sakaṅgatāva .

68.

Sīlanekkammapaññādī pūretvā sabbapāramī ;

Vessantarattabhāve ’ vampatvā tambhā cuto pana .

69.

Uppajjitvā surāvāse sundare tusite pure ;

Vasanto suciraṃ kālaṃ bhutvānā ’ tantasampadaṃ .

70.

Katañjalīhi devehi yācito dipaduttamo ;

Sambodhāya mahāvīra kālo tuyhantiādinā .

71.

Viloketvāna kālādiṃ ñatvā kālanti bodhiyā ;

Paṭiññaṃ devasaṅghassa datvā nandanakānanaṃ .

72.O0.7

Gantvāna devasaṅghehi sugatiṃ gacchi ’ to cuto ;

Abhitthuto mahāpañño cavitvāna tato idha .

73.

Susajjitaṅgoruturaṅgamākule ,

Vicittanānāpaṇapaṇyasampade ;

Manoramuttuṅgajindarājite ,

Vibhūsite toraṇaketurāsihi .

74.

Alaṅkataṭṭālavisālamālaye ,

Sugopure sundarasundarālaye ;

Sudassanīye kapiḷavhaye pure ,

Purindadassā ’ pi purassa hāsake .

75.

Bhūpālamoḷiratanālinisevitaṅghi ,

Paṅkeruhaṃ vimalanekaguṇādhivāsaṃ ;

Okkākarājakulaketumanāthanāthaṃ ,

Suddhodanaṃ narapatiṃ pavaraṃ paṭicca .

76.

So sajjhudāmadhavalāmaladassanīya ,

Soṇḍāya saṃgahitasetavarāracindaṃ ;

Candāvadātavaravāraṇarājavaṇṇaṃ ,

Sandassayitva supinena visālapañño .

77.

Bimbādharāya vikacuppalalocanāya ,

Devindacāparaticaḍḍhanabhūlatāya ;

Sampuṇṇasommavimalinduvarānanāya ,

Sovaṇṇahaṃsayugacārupayodharāya .

78.

Pādāravindakarapallavasundarāya ,

Sovaṇṇavaṇṇatanuvaṇṇavirājitāya ;

Sīlādineka guṇabhūsanabhūsitāya ,

Māyāya rājavanitāyu ’ pagañchi kucchiṃ .

79.

Paṭisandhikkhaṇe tassa jātā ’ nekavidhabbhutā ;

Athā ’ yaṃ gahitārakkho narehi amarehi ca .

80.O0.8

Manuññarattambujakaṇṇikāya ,

Mā ’ sīnasiṅgīpaṭimā ’ va rammā ;

Suvaṇṇavaṇṇo dipadānamindo ,

Pallaṅkamā ’ bhuñchiya mātugabbhe .

81.

Maṇimhi vippasannamhi rattasuttami ’ vā ’ vutaṃ ;

Mātucittambujaṃ dhīro bodhayanto padissati .

82.

Dasamāsāvasānamhi devī rañño kathesi ’ daṃ ;

Mayhaṃ ñātigharaṃ deva gantumi ’ cchāma ’ haṃ iti .

83.

Rañño ’ tha samanuññatā gacchanti kulama ’ ttano ;

Mahatā parihārena dibbañjasa samañjase .

84.

Surabhikusumasaṇḍālaṅkatassālasaṇḍaṃ ,

Samadahamaramālāgīyamānagganādaṃ ;

Nayanavihagasaṅghe avhayantaṃ ’ va disvā ,

Vipularatinivāsaṃ lumbinīkānanaṃ taṃ .

85.

Vipulatararatiṃ sā tamhi kātūna ramme ,

Amarayuvatilīlācārulīlābhirāmā ;

Vikasitavarasālasso ’ pagantvāna mūlaṃ ,

Sayama ’ tinamite kaṃ sālasākhaṃ agaṇhi .

86.

Tasmiṃ khaṇe kammajamāluta ’ ssā ,

Caliṃsu sānīhi parikkhipitvā ;

Deviṃ jano taṃ abhipālayanto ,

Tamhā paṭikkamma susaṇṭhitā ’ tha .

87.

Sagacāruhemavalayādivibhūsitena ,

Accantatambanakharaṃsisamujjalena ;

Tulātikomalasurattakarena sākhaṃ ,

Olamba tattha majanesi ṭṭhitā ’ va dhīraṃ .

88.O0.9

Sovaṇṇavaṇṇatanuvaṇṇavirājamānaṃ ,

Nettābhirāmamatulaṃ atulāya gabbhā ;

Sammā pasāritakaraṅghīyugābhirāmaṃ ,

Paṅkeruhā kaṇakahaṃsami ’ vo ’ tarantaṃ .

89.

Brahmā managgharativaḍḍhanahemajāla ,

Mā ’ dāya tena upagamma paṭiggahetvā ;

‘‘ Sammoda devi aya ma ’ ggataro suto te ,

Jāto ’’ ti tāya purato kathayiṃsu ṭhatvā .

90.

Jāyanti sesamanujā malamakkhitaṅgā ,

Jāto pane ’ sa pavaro dipadānamindo ;

Accanta saṇhamalakāsikavatthakamhi ,

Nikkhittanagghataracārumaṇī ’ va suddho .

91.

Eva ’ mpi sante sabhato ’ pagantvā ,

Dve vāridhārā subhagassa dehe ;

Janettidehe ’ pi utuṃ manuññaṃ ,

Gāhāpayuṃ maṅgalakiccatāya .

92.

Tesaṃ karaṃ ratikarā ajinappaveṇī ,

Mā ’ dāya tena upagamma paṭiggahesuṃ ;

Devā dukūlamayacumbaṭakena vīraṃ ,

Tesaṃ karaṃ naravarā narasīharājaṃ .

93.

Tesaṃ karā ratikaro vimalo ’ va cando ,

Cakkaṅkitorucaraṇehi mahītalasmiṃ ;

Sammā patiṭṭhiya puratthimakaṃ disaṃ so ,

Olokayittha kamalāyatalocanehi .

94.

Ekaṅganā nekasatāni cakka ,

Vāḷāna ’ hesuṃ sanarāmarā ’ tha ;

Dhīraṃ sugandhappabhūtīhi tesu ,

Sampūjayantā idama ’ braviṃsu .

95.O0.10

Natthe ’ ttha tumhehi samo sudhīsa ,

Eko pumā ’ pa ’ ggataro kuto ’ ti ;

Evaṃ disā lokiya lokanātho ,

Tapekkhamāno sadisa ’ mpi ekaṃ .

96.

Uttarā ’ bhimukho sattapadaṃ gantvā kathesi ’ daṃ ,

‘‘ Aggo ’ hamasmi lokassa jeṭṭho seṭṭho ’’ tiādikaṃ .

97.

Anaññasādhāraṇanādamu ’ ttamaṃ ,

Surāsurabrahmanarindapūjitaṃ ;

Narinda ’ mādāya gato mahājano ,

Susajjitaṃ taṃ kapiḷavhayaṃ puraṃ .

98.

Bhārātibhāranagapādapamerurājaṃ ,

Sabba ’ mpi sāgarajalaṃ vahituṃ samatthā ;

Jātakkhaṇe , pi guṇabhārama ’ sayhamānā ,

Saṅkampayī ’ va pathavī pavarassa tassa .

99.

Ramiṃsu soṇā hariṇehi saddhiṃ ,

Kākā ulūkehi mudaggudaggā ;

Supaṇṇarājūhi mahoragā ca ,

Majjārasaṅghā ’ pi ca undurehi .

100.

Migā migindehi samāgamiṃsu ,

Puttehi mātāpitaro yathe ’ va ;

Nāvā videsa ’ mpi gatā sadesaṃ ,

Gatā ’ ca kaṇḍaṃ sarabhaṅgasatthu .

101.

Nānāvirāgujjalapaṅkajehi ,

Vibhūsito santataraṅgamālo ;

Mahaṇṇavo āsi tahiṃ jala ’ mpi ,

Accantasātattamu ’ pāgamāsi .

102.

Suphullaolambakapaṅkajehi ,

Samākulattaṃ gaganaṃ agañchi ;

Jahiṃsu pakkhī gamanaṃ nabhamhi ,

Ṭhitā ’ ca sindhū ’ pi asandamānā .

103.O0.11

Akālameghappiyasaṅgamena ,

Mahīvadhū sommatamā ahosi ;

Marūhi vassāpitanekapuppha ,

Vibhūsitenā ’ tivibhūsitāva .

104.

Suphullamālābharaṇābhirāmā ,

Lataṅganā ’ liṃgitapādapindā ;

Sugandhakiñjakkhavarambarehi ,

Disaṅganāyo atisobhayiṃsu .

105.

Sugandhadhūpehi nabhaṃ asesaṃ ,

Pavāsitaṃ rammataraṃ ahosi ;

Surāsurindā chanavesadhārī ,

Saṃgītiyuttā vicariṃsu sabbe .

106.

Piyaṃvadā sabbajanā ahesuṃ ,

Disā asesā ’ pi ca vippasannā ;

Gajā ’ tigajjiṃsu nadiṃsu sīhā ,

Hesāravo cā ’ si turaṅgamānaṃ .

107.

Saveṇuvīṇā suradundubhī nabhe ,

Sakaṃ sakaṃ cārusarampamocayuṃ ;

Sapabbatindapputhulokadhātuyā ,

Uḷāraobhāsavayo manoramo .

108.

Manuññagandho mudusītalānilo ,

Sukhappadaṃ vāyi asesajantuno ;

Anekarogādupapīḷitaṃgino ,

Tato pamuttā sukhino siyuṃ janā .

109.

Vijambhamānāmitavāḷavījanippa ,

- Bhābhirāmaṃ bhuvanaṃ ahosi ;

Mahiṃhi bhetvā cu ’ dakāni sandayuṃ ,

Gamiṃsu bujjā ujugattataṃ janā .

110.O0.12

Andhā paṅgulanaccāni līlopetāni pekkhayuṃ ;

Suṇiṃsu badhirā mūga gītiyo ’ pi manoramā .

111.

Sitalattamu ’ pāgañchi avīcaggi ’ pi tāvade ;

Modiṃsu jalajā tasmiṃ jantavo pahasiṃsu ca .

112.

Khuppipāsābhi bhūtānaṃ petānaṃ āsi bhojanaṃ ;

Lokantare ’ pi āloko andhakāranirantare .

113.

Atirekatarā tārāvaḷicandadivākarā ;

Virociṃsu nabhe bhūmigatāni ratanāni ca .

114.

Mahītalādayo bhetvā nikkhamma uparūpari ;

Vicittapañcavaṇṇā ’ suṃ suphullavipulambujā .

115.

Dundubhādī ca ’ laṅkārā avādita aghaṭṭitā ;

Accantamadhuraṃ nādaṃ pamuñcaṃsu mahītale .

116.

Baddhā saṅkhalikādīhi muñciṃsu manujā tato ;

Bhuvane bhavanadvārakavāṭā vivaṭā sayaṃ .

117.

‘‘ Pure kapiḷavatthumhi jāto suddhodanatrajo ;

Nisajja bodhimaṇḍe ’ ti ayaṃ buddho bhavissati .

’’

118.

Celukkhepādayo cā ’ pī pavattentā pamoditā ;

Kīḷiṃsu devasaṅghā te tāvatiṃsālaye tadā .

119.

Iddhimanto mahāpañño kāladevalatāpaso ;

Suddhodananarindassa dhīmato so kulūpago .

120.

Bhojanassāvasānamhi tāvatiṃsālayaṃ gato ;

Gantvā divāvihārāya nisinno bhavane tahiṃ .

121.

Chanavesaṃ gahetvāna kīḷante te udikkhiya ;

Santosakāraṇaṃ pucchi tesaṃ te ’ pi na ’ mabravuṃ .

122.

Sutvā taṃ tattato tamhā pītiyo ’ daggamānaso ;

Tāvadevo ’ pagantvāna suddhodananivesanaṃ .

123.O0.13

Pavisitvā supaññatte nisisso āsane isi ;

‘‘ Jāto kira mahārāja putto te nuttaro sudhi .

124.

Daṭṭṭhu ’ micchāma ’ haṃ taṃ ’’ ti āha rājā alaṅkataṃ ;

Ānāpetvā kumāraṃ taṃ vandāpetu ’ mupāgamī .

125.

Kumārabhūtassa ’ pi tāvadeva guṇānubhāvena manoramāni ;

Pādāravindā parivattiya ’ ggā patiṭṭhitā muddhani tāpasassa .

126.

Tenattabhāvena naruttamassa ,

Na vanditabbo tibhavepi koci ;

Tilokanāthassa sace hi sīsaṃ ,

Tapassino pādatale ṭhapeyyaṃ .

127.

Phāleyyamuddhā khalu tāpasassa paggayha so añjalimuttamassa ;

Aṭṭhāsi dhīrassa guṇaṇṇavassa nāsetu ’ mattāna ’ mayuttakanti .

128.

Disvāna taṃ acchariyaṃ narindo devātidevassa sakatrajassa ;

Pādāravindāna ’ bhivandi tuṭṭho vicittacakkaṅkitakomalāni .

129.

Yadā ’ si rañño puthuvappamaṅgalaṃ tadā puraṃ devapuraṃ ’ va sajjitaṃ ;

Vibhūsitā tā janatā manoramā samāgatā tassa niketamuttamaṃ .

130.

Vibhūsitaṅgo janatāhi tāhi so purakkhato bhūsanabhūsitatrajaṃ ;

Tamā ’ dayitvā ’ tulavappamaṅgalaṃ surindalīlāya gato narissaro .

131.

Nānāvirāgujjalacārusāni parikkhite kamhi ca jambumūle ;

Sayāpayitvā bahimaṅgalaṃ taṃ udikkhituṃ dhātigaṇā gamiṃsu .

132.O0.14

Suvaṇṇatārādivirājamāna ’ vitānajotujjalajambumūle ;

Nisajja dhīro sayane manuññe ’ jhānaṃ samāpajji katāvakāso .

133.

Suvaṇṇabimbaṃ viya taṃ nisinnaṃ chāyañca tassā ṭhitame ’ va disvā ;

Tamabravī dhātijano ’ pagantvā ‘‘ puttassa te abbhutamī ’ disanti .

’’

134.

Visuddhacandānanabhāsurassa sutvāna taṃ paṅkajalocanassa ;

Savandanaṃ me dutiyan ’ ti vatvā puttassa pāde sirasā ’ bhivandi .

135.

Tadaññānipi lokasmiṃ jātā ’ nekavidhabbhutā ;

Dassitā me samāsena ganthavitthārabhīrunā .

136.

Yasmiṃ vicittamaṇimaṇḍitamandirānaṃ ,

Nānāvitānasayanāsanamaṇḍitānaṃ ;

Nisseṇi seṇi puthubhūmikabhūsitānaṃ ,

Tiṇṇaṃ utūnama ’ nurūpama ’ laṅkatānaṃ .

137.

Siṅgesu raṃsinikarā suramandirānaṃ ,

Siṅgesu raṃsimapahāsakarā ’ va niccaṃ ;

Ādiccaraṃsi viya paṅkajakānanāni ,

Lokānanambujavanāni vikāsayanti .

138.

Nānā maṇivicittāhi bhittīti vanitā sadā ;

Vinā ’ pi dappaṇacchāyaṃ pasādhenti sakaṃ tanuṃ .

139.

Telāsanagasaṅkāsaṃ vilocanarasāyanaṃ ;

Sudhālaṅkatapākāravalayaṃ yattha dissate .

140.

Indanīloruvalayaṃ nānā ratanabhūsitaṃ ;

Dissate ’ va sadā yasmiṃ parikhānekapaṅkajā .

141.O0.15

Patvāna vuddhiṃ vipule manuññe ,

Bhutvāna kāme ca tahiṃ vasanto ;

Gacchaṃ tilokekavilocano so ,

Uyyānakīḷāya mahāpathamhi .

142.

Kamena jiṇṇaṃ byadhitaṃ matañca ,

Disvāna rūpaṃ tibhave viratto ;

Manoramaṃ pabbajitañca rūpaṃ ,

Katvā ratiṃ tamhi catutthavāre .

143.

Suphullanānātarusaṇḍamaṇḍitaṃ sikhaṇḍisaṇḍādidijūpakūjitaṃ ;

Sudassanīyaṃ viya nandanaṃ vanaṃ manoramuyyānama ’ gā mahāyaso .

144.

Suraṅganā sundarasundarīnaṃ manorame vāditanaccagīte surindalīlāya ;

Tahiṃ narindo ramitva kāmaṃ dipadāna ’ mindo .

145.

Ābhujitvāna pallaṅkaṃ nisinno rucirāsane ;

Kārāpetuma ’ cintesi dehabhūsana ’ mattano .

146.

Tassa cittaṃ viditvāna vissakammassi ’ daṃbravī ;

Alaṅkarohi siddhattha ’ miti devānamissaro .

147.

Tenā ’ ṇatto ’ pagantvāna vissakammo yasassino ;

Dasadussasahassehi sīsaṃ veṭhesi sobhanaṃ .

148.

Tanuṃ manuññampi akāsi sobhanaṃ ,

Anaññasādhāraṇalakkhaṇujjalaṃ ;

Vicittanānuttamabhūsanehi so ,

Sugandhigandhuppalacandanādinā .

149.

Vibhūsito tena vibhūsitaṅginā ,

Tahiṃ nisinno vimale silātale ;

Suraṅganāsannibhasundarīhi so ,

Purakkhato devapatīva sobhati .

150.O0.16

Suddhodananarindena pesitaṃ sāsanuttamaṃ ;

‘‘ Putto te putta jāto ’’ ti sutvāna dīpaduttamo .

151.

‘‘ Mama ’ jja bandhanaṃ jātaṃ ’’ iti vatvāna tāvade ;

Samiddhaṃ sabbakāmehi agamā sundaraṃ puraṃ .

152.

Ṭhitā uparipāsāde kisāgotami taṃ tadā ;

Rājentaṃ sataraṃsi ’ ṃva rājaṃ disvā kathe si ’ daṃ .

153.

‘‘ Yesaṃ sūnu ayaṃ dhīro yā ca jāyā imassa tu ;

Te sabbe nibbutā nūna sadā ’ nūnaguṇassa ve ’’.

154.

Itī ’ disaṃ giraṃ sutvā manuññaṃ tāya bhāsitaṃ ;

Sañjātapītiyā pīno gacchamāno sakālayaṃ .

155.

Sītalaṃ vimalaṃ hāriṃ hāraṃ taṃ rativaḍḍhanaṃ ;

Pesetvā santikaṃ tassā omuñcitvāna kaṇṭhato .

156.

Pāsādama ’ bhirūhitvā vejayantaṃ ’ va sundaraṃva ;

Nipajji devarājā ’ va sayane so mahārahe .

157.

Sundarī taṃ purakkhatvā surasundarisannibhā ;

Payojayiṃsu naccāni gītāni vividhāni ’ pi .

158.

Pabbajjābhirato dhīro pañcakāme nirālayo ;

Tādise naccagīte ’ pi na ramitvā manorame .

159.

Nipanno vissamitvāna īsakaṃ sayane tahiṃ ;

Pallaṅkamā ’ bhujitvāna mahāvīro mahīpati .

160.

Nisinno ’ va ’ nekappakāraṃ vikāraṃ ,

Padisvāna niddupagānaṃ vadhūnaṃ ;

Gamissāmi ’ dānī ’ ti ubbiggacitto ,

Bhave dvāramūlaṃ ’ pagantvāna rammaṃ .

161.

Ṭhapetvāna sīsaṃ subhummārakasmiṃ ,

Suṇissāmi dhīrassa saddanti tasmiṃ ;

Nipannaṃ sudantaṃ pasādāvahantaṃ ,

Sahāyaṃ amaccaṃ mahāpuññavantaṃ .

162.O0.17

Acchannasavanaṃ channaṃ āmantetvā kathesi ’ daṃ ;

‘‘ Ānehi iti kappetvā kanthakaṃ nāma sindhavaṃ .

’’

163.

So channo patigaṇhitvā taṃ giraṃ tena bhāsitaṃ ;

Tato gantvāna kappetvā sīghamā ’ nesi sindhavaṃ .

164.

Abhinikkhamanaṃ tassa ñatvā varaturaṅgamo ;

Tena sajjiyamāno so hesāravamu ’ dīrayi .

165.

Pattharitvāna gacchantaṃ saddaṃ taṃ sakalaṃ puraṃ ;

Sabbe suragaṇā tasmiṃ sotuṃ nā ’ daṃsu kassaci .

166.

Atha so sajjanānando uttamaṃ puttama ’ ttano ;

Passitvā paṭhamaṃ gantvā pacchā buddho bhavāma ’ haṃ .

167.

Cintayitvāna eva ’ mpi gantvā jāyānivesanaṃ ;

Ṭhapetvā pādadu ’ mmāre gīvaṃ anto pavesiya .

168.

Kusumehi samākiṇṇe devindasayanūpame ;

Nipannaṃ mātuyā saddhiṃ sayane sakama ’ trajaṃ .

169.

Viloketvāna cintesi iti lokekanāyako ;

Sacā ’ haṃ deviyā bāhuma ’ panetvā mama ’ trajaṃ .

170.

Gaṇhissāma ’ ntarāya ’ mpi kareyya gamanassa me ;

Pabujjhitvā mahantena pemene ’ sā yasodharā .

171.

Buddho hutvā punā ’ gamma passissāmī ’ ti atrajaṃ ;

Narādhipo tadā tamhā pāsādatalato ’ tari .

172.

Pesalānanakaraṅghipaṅkajā hāsaphenabhamuvīcibhāsurā ;

Nettanīlakamalā yasodharākomudī ’ va nayanālipatthitā .

173.

Samattho assa ko tassā jahituṃ dehasampadaṃ ;

Vindamāno vinā dhīraṃ ṭhitaṃ paramimuddhani .

174.

‘‘ Asso sāmi mayānīto kālaṃ jāna rathesabha ’’;

Iti abravi channo so bhūpālassa yasassino .

175.O0.18

Mahīpati tadā sutvā channeno ’ dīritaṃ giraṃ ;

Pāsādā otaritvāna gantvā kanthakasantikaṃ .

176.

Tassi ’ daṃ vacanaṃ bhāsi sabbasattahite rato ;

‘‘ Kanthaka ’ jje ’ karattiṃ mā tārehi ’’ sanarāmaraṃ .

177.

Lokamu ’ ttārayissāmi buddho hutvā anuttaro ;

Bhavasāgarato ghorajarādimakarākarā .

’’

178.

Idaṃ vatvā tamā ’ ruyha sindhavaṃ saṅkhasannibhaṃ ;

Gāhāpetvāna channena sudaḷhaṃ tassa vāladhiṃ .

179.

Patvāna so mahādvārasamīpaṃ samacintayi ;

Bhaveyya vivaṭaṃ dvāraṃ yena kenaci no sace .

180.

Vāladhiṃ gahiteneva saddhiṃ channena kanthakaṃ ,

Nippīḷayitvā satthīhi imamaccuggataṃ subhaṃ ;

Ullaṅghitvāna pākāraṃ gacchāmī ’ ti mahabbalo .

181.

Tathā thāmabalūpeto channo ’ pi turaguttamo ;

Visuṃ visuṃ vicintesuṃ pākāraṃ samatikkamaṃ .

182.

Tassa cittaṃ viditvāna moditā gamane subhe ;

Vivariṃsu tadā dvāraṃ dvāre ’ dhiggahitā surā .

183.

Taṃ siddhatthama ’ siddhatthaṃ karissāmī ’ ti cintiya ;

Āgantvā tassi ’ daṃ bhāsi antalikkhe ṭṭhitantiko .

184.

‘‘ Mā nikkhami mahāvīra ito te sattame dine ;

Dibbaṃ tu cakkaratanaṃ addhā pātubhavissati .

’’

185.

Iccevaṃ vuccamāno so antakena mahāyaso ;

‘‘ Ko ’ si tvami ’ ti ’’ taṃ bhāsi māro ca ’ ttānamā ’ disi .

186.

‘‘ Mārajānāma ’ haṃ mayhaṃ dibbacakkassa sambhavaṃ ;

Gaccha tvami ’ dha mā tiṭṭha na ’ mhi rajjenamatthiko .

187.

Sabbaṃ dasasahassimpi lokadhātuma ’ haṃ pana ;

Unnādetvā bhavissāmi buddho lokekanāyako .

’’

188.O0.19

Evaṃ vutte mahāsatte attano giramu ’ ttariṃ ;

Gāhāpetuma ’ sakkonto tatthe ’ va ’ ntaradhāyi ’ so .

189.

Pāpimassa idaṃ vatvā cakkavattisirimpi ca ;

Pahāya khepiṇḍaṃ ’ va paccusasamaye vasiṃ .

190.

Gacchantama ’ bhipūjetuṃ samāgantvāna tāvade ;

Ratanukkāsahassāni dhārayantā marū tahiṃ .

191.

Pacchato purato tassa ubhopassesu gacchare ;

Tathe ’ va abhipūjentā supaṇṇā ca mahoragā .

192.

Suvipulasurasenā cārulīlābhirāmā ,

Kusumasaliladhārā vassayantā nabhamhā ;

Ihahi dasasahassī cakkavāḷā gatā tā ,

Sukhumatanutametodaggudaggā caranti .

193.

Yasmiṃ sugandhavarapupphasudhūpa cuṇṇa ,

Hemaddhajappabhutibhāsuracārumagge ;

Gacchaṃ mahājavavaraṅga turaṃga rājā ,

Gantuṃ na sakkhi javato kusumādilaggo .

194.

Itthaṃ tamhi pathe ramme vattamāne mahāmahe ;

Gacchanto rattisesena tiṃsayojanamañjase .

195.

Patvā ’ nomānadītīraṃ piṭṭhito turagassa so ;

Otaritvāna vimale sītale sikatātale .

196.

Vissamitvā idaṃ vatvā ‘‘ gacchāhī ’ ti sakaṃ puraṃ ;

Ābharaṇāni ādiya channe ’ maṃ guragampi ca .

’’

197.

Ṭhito tasmiṃ mahāvīro accanta nisitā ’ sinā ;

Sugandhavāsitaṃ moḷiṃ chetvā ’ nukkhipi ambare .

198.

Cāruhemasumuggena kesadhātuṃ nabhuggataṃ ;

Pūjanatthaṃ sahassakkho sirasā sampaṭicchiya .

199.O0.20

Vilocanānandakarindanīlamayehi cūḷāmaṇi cetiyaṃ so ;

Patiṭṭhapesā ’ malatāvatiṃse ubbedhato yojanamattamaggā .

200.

Uttamaṭṭhaparikkhāraṃ dhāretvā brahmunābhataṃ ;

Ambare ’ ca pavijjhittha varaṃ dussayugampi ca .

201.

Tamā ’ dāya mahābrahmā brahmaloke manoramaṃ ;

Dvādasayojanubbedhaṃ dussathūpaṃ akārayi .

202.

Nāmenā ’ nupiyaṃ nāma gantvā ambavanaṃ tahiṃ ;

Sattāhaṃ vītināmetvā pabbajjāsukhato tato .

203.

Gantvāne ’ kadinene ’ va tiṃsayojanamañjasaṃ ;

Patvā rājagahaṃ dhīro piṇḍāya cari subbato .

204.

Indanīlasilāyā ’ pi katā pākāragopurā ;

Hemacalā ’ va dissanti tassā ’ bhāgi tahiṃ tadā .

205.

Ko ’ yaṃ sakko nukho brahmā māro nāgo ’ tiādinā ;

Bhiyyo kotuhaḷappatto padisvā taṃ mahājano .

206.

Pavisitvā garahetūna bhattaṃ yāpanamattakaṃ ;

Yugamattaṃ ’ va pekkhanto gacchanto rājavīthiyaṃ .

207.

Mathitaṃ merumanthena samudda ’ va mahājanaṃ ;

Tamhā so ākulī katvā gantvā paṇḍavapabbataṃ .

208.

Tato tasse ’ va chāyāya bhūmibhāge manorame ;

Nisinno missakaṃ bhattaṃ paribhuñjitumā ’ rabhi .

209.

Paccavekkhaṇamattena antasappaṃ nivārisa ;

Dehavammikato dhīro nikkhamantaṃ mahabbalo .

210.

Bhutvāna bimbisārena narindena narāsabho ;

Nimantino ’ pi rajjena upagantvāna ’ nekadhā .

211.O0.21

Paṭikkhipiya taṃ rajjaṃ atha tenā ’ bhiyācito ;

Dhammaṃ desehi mayhanti buddho hutvā anuttaro .

212.

Datvā paṭiññaṃ manujādhipassa dhīro ’ pagantvāna padhānabhūmiṃ ;

Anaññasādhāraṇadukkarāni katvā tato kiñci apassamāno .

213.

Oḷārikannapānāni bhuñjitvā dehasampadaṃ ;

Patvā ’ japālanigrodhamūlaṃ patto suro viya .

214.

Puratthā ’ bhimukho hutvā nisinno ’ si jutindharo ;

Dehavaṇṇehi nigrodho hemavaṇṇo ’ si tassa so .

215.

Samiddhapatthanā ekā sujātā nāma sundarī ;

Hemapātiṃ sapāyāsaṃ sīsenā ’ dāya onatā .

216.

Tasmiṃ adhiggahītassa rukkhadevassa tāvade ;

Baliṃ dammī ’ ti gantvāna disvā tā dīpaduttamaṃ .

217.

Dovo ’ ti saññāya udaggacittā pāyāsapātiṃ pavarassa datvā ;

‘‘ Āsiṃsanā ijjhiyathā hi mayhaṃ tuyhampi sā sāmi samijjhitū ’ ti .

’’

218.

Icce ’ vaṃ vacanaṃ vatvā gatā tamhā varaṅganā ;

Atha pāyāsapātiṃ taṃ gahetvā munipuṅgavo .

219.

Gantvā nerañjarātīraṃ bhūtvā taṃ varabhojanaṃ ;

Paṭisotaṃ pavissajji tassā pātiṃ manoramaṃ .

220.

Jantālipālimananettavilumpamānaṃ ,

Samphullasālavanarājivirājamānaṃ ;

Devindanandanavanaṃ ’ va ’ bhinandanīya ,

Mu ’ yyānamu ’ ttamataraṃ pavaro ’ pagantvā .

221.

Katvā divāvihāraṃ so sāyaṇhasamaye tahiṃ ;

Gacchaṃ kesaralīlāya bodhipādapasantikaṃ .

222.O0.22

Brahmasurāsuramahoragapakkhirāja ,

Saṃsajjitoruvaṭume dipadānamindo ;

Pāyāsi sotthiyadvijo tiṇahārako taṃ ,

Disvāna tassa adadā tiṇamuṭṭhiyo so .

223.

Indivarāravindādikusumāna ’ mbarā tahiṃ ;

Patantī vuṭṭhidhārā ’ va gacchante dīpaduttame .

224.

Cārucandanacuṇṇādi ’ dhupagandhehi nekadhā ;

Anokāso ’ si ākāso gacchante dīpaduttame .

225.

Ratanujjalachattehi cāruhemaddhajehi ca ;

Anokāso ’ si ākāso gacchante dipaduttame .

226.

Velukkhepasahassehi kīḷantehi marūhi ’ pi ;

Anokāso ’ si ākāso gacchante dipaduttame .

227.

Suradundubhivajjāni karontehi marūhipi ;

Anokāso ’ si ākāso gacchante dipaduttame .

228.

Suraṅganāhi saṅgitiṃ gāyantihi ’ pi ’ nekadhā ;

Anokāso ’ si ākāso gacchante dipaduttame .

229.

Manoramā kiṇṇarakiṇṇaraṅganā ,

Manoramaṅgā uragoragaṅkanā ;

Manoramā tamhi ca naccagītiyo ,

Manoramā ’ nekavidhā pavattayuṃ .

230.

Tadā mahoghe ’ va mahāmagehi ,

Pavattamāne iti so mahāyaso ;

Tiṇe gahetvā tibhavekanāyako ,

Upāgato bodhidumindasantikaṃ .

231.

Viddumāsitaselaggarajatācalasannibhaṃ ;

Katvā padakkhiṇaṃ bodhipādapaṃ dipaduttamo .

232.

Puratthimadisābhāge acale raṇadhaṃsake ;

Mahītale ṭhito dhīro cālesi tiṇamuṭṭhiyo .

233.O0.23

Viddasahatthamatto so pallaṅko āsi tāvade ;

Atha naṃ abbhutaṃ disvā mahāpañño vicintayi .

234.

‘‘ Maṃsalohitamaṭṭhi ca nahārū ca taco ca me ;

Kāmaṃ sussatu nevā ’ haṃ jahāmi vīriyaṃ ’’ iti .

235.

Ābhujitvā mahāvīro pallaṅkama ’ parājitaṃ ;

Pācinābhimukho tasmiṃ nisīdi dīpaduttamo .

236.

Devadevassa devindo saṅkhamā ’ dāya tāvade ;

Vīsuttarasatubbedhaṃ dhamayanto tahiṃ ṭhito .

237.

Dutiyaṃ puṇṇacandaṃ ’ va setacchattaṃ tiyojanaṃ ;

Dhārayanto ṭhito sammā mahābrahmā sahampati .

238.

Cārucāmaramā ’ dāya suyāmo ’ pi surādhipo ;

Vījayanto ṭhito tattha mandaṃ mandaṃ tigāvutaṃ .

239.

Beluvaṃ vīṇamā ’ dāya suropañcasikhavhayo ;

Nānāvidhalayopetaṃ vādayanto tathā ṭhito .

240.

Thutigītāni gāyanto nāṭakīhi purakkhato ;

Tathe ’ va ’ ṭṭhāsi so nāgarājā kālavhayo ’ pi ca .

241.

Gahetvā hemamañjusā surapupphehi pūritā ;

Pūjayantā ’ va aṭṭhaṃsu battiṃsā ’ pi kumārikā .

242.

Sendadevasaṅghehi tehi itthaṃ mahāmahe ;

Vattamāne tadā māro pāpimā iti cintayi .

243.

‘‘ Atikkamitukāmo ’ yaṃ kumāro visayaṃ mama ;

Siddhattho atha siddhatthaṃ karissāmī ’’ ti tāvade .

244.

Māpetva bhiṃsanatarorusahassabāhuṃ ,

Saṅgayha tehi jalitā vividhāyudhāni ;

Āruyha cāru diradaṃ girimekhalākkhyaṃ ,

Caṇḍaṃ diyaḍḍhasatayojanamāyataṃ taṃ .

245.O0.24

Nānānanāya ’ nalavaṇṇasiroruhāya ,

Rattoruvaṭṭabahiniggatalocanāya ;

Daṭṭhoṭṭhabhiṃsanamukhāyu ’ ragabbhujāya ,

Senāya so parivuto vividhāyudhāya .

246.

Tattho ’ pagamma atibhīmaramaṃ ravanto ,

Siddhatthame ’ tha iti gaṇhatha bandhathe ’ maṃ ;

Āṇāpayaṃ suragaṇaṃ sahadassanena ,

Caṇḍānīluggatapicuṃ ’ va palāpayittha .

247.

Gambhīramegharavasantibhavaṇḍanādaṃ ,

Vātaṃca māpiya tato subhagassa tassa ;

Kaṇṇampi vīvaravarassa manoramassa ,

No āsiyeva calituṃ pabhu antakotha .

248.

Saṃvaṭṭavuṭṭhijavasannibhabhīmaghora ,

Vassaṃ pavassiya tato ’ dakabindukampi ;

Nāsakkhi netuma ’ tulassa samīpakampi ,

Disvā tama ’ bbhutama ’ tho ’ pi sudummukho so .

249.

Accantabhīmanaḷaaccisamujjaloru ,

Pāsānabhasmakalalāyudhavassadhārā ;

Aṅgārapajjalitavālukavassadhārā ,

Vassāpayittha sakalāni imāni tāni .

250.

Mārānubhāvabalato nabhato ’ pagantvā ,

Patvāna puññasikharuggatasantikaṃ tu ;

Mālāguḷappabhūtibhāvagatāni ’ thāpi ,

Lokantare ’ va timiraṃ timiraṃ sughoraṃ .

251.

Māpetva mohatimirampi hatassa tassa ,

Dehappabhāgi sataraṃsisatoditaṃ ’ va ;

Jātaṃ manoramataraṃ atidassanīya ,

Mā ’ lokapuñjama ’ valokiya pāpadhammo .

252.O0.25

Kopoparattavadano bhukuṭippavārā ,

Accantabhiṃsanavirūpakavesadhārī ;

Accantatiṇhataradhāramasaṅgame ’ va ,

Cakkāyudhaṃ carataraṃ api merurājaṃ .

253.

Saṅkhaṇḍayantami ’ va thūlakalīrakaṇḍaṃ ,

Vissajji tena ’ pi na kiñci guṇākarassa ;

Kātuṃ pahuttamu ’ pagañchi tato tame ’ taṃ ,

Gantvā nabhā kusumachattatamā ’ ga sīsaṃ .

254.

Vissajjitā ’ pi senāya selakūṭānalākulā ;

Pagantvā nabhasā mālāgulattaṃ samupāgatā .

255.

Tampi disvā sasoko so gantvā dhīrassa santikaṃ ;

Pāpuṇāti mamevā ’ yaṃ pallaṅko aparājito .

256.

Ito uṭṭhaha pallaṅkā iti ’ bhāsittha dhīmato ;

Katakalyāṇakammassa pallaṅkatthāya māra te .

257.

Ko sakkhī ’ ti pavutto so ime sabbe ’ ti sakkhino ;

Senāyā ’ bhimukhaṃ hatthaṃ pasāretvāna pāpimā .

258.

Ghoranādena ’ haṃ sakkhi ahaṃ sakkhī ’ ti tāya ’ pi ;

Sakkhibhāvaṃ vadāpetvā tasse ’ vaṃ samudīrayi .

259.

Ko te siddhattha sakkhī ’ ti atha tenā ’ tulena ’ pi ;

Mame ’ ttha sakkhino māra nasanti ’ ti sacetanā .

260.

Rattameghopanikkhantahemavijjuvabhāsuraṃ ;

Nīharitvā surattambhā cīvarā dakkhiṇaṃ karaṃ .

261.

Bhūmiyā ’ bhimukhaṃ katvā kasmā pāramibhūmiyaṃ ;

Unnādetvā ni ’ dāne ’ vaṃ nissaddāsī ’ ti bhūmiyā .

262.

Muñcāpite rave nekasate megharave yathā ;

Buddhanāgabalā nāgaṃ jānūhi supapatiṭṭhitaṃ .

263.O0.26

Disvāni ’ dāni gaṇhāti ’ dāni gaṇhāti cintiya ;

Sambhinnadāṭhasappo ’ va hatadappo sudummukho .

264.

Pahāyā ’ yudhavatthāni ’ laṅkārāni anekadhā ;

Cakkavāḷāvalā yāva sasenāya palāyi so .

265.

Taṃ mārasenaṃ sabhayaṃ sasokaṃ palāyamānaṃ iti devasaṅghā ;

Disvāna mārassa parājayo ’ yaṃ jayo ’ ti siddhattha kumārakassa .

266.

Sammodamānaṃ abhipūjayantā dhīraṃ sugandhappabhūtihi tasmiṃ ;

Punā ’ gatā nekathutīhi sammā ugghosamānā chanavesadhāri .

267.

Evaṃ mārabalaṃ dhīro viddhaṃsetvā mahabbalo ;

Ādicce dharamāne ’ va nisinno acalāsane .

268.

Yāmasmiṃ paṭhame pubbenivāsaṃ ñāṇa ’ muttamo ;

Visodhetvāna yāmasmiṃ majjhime dibbalocanaṃ .

269.

So paṭiccasamuppāde atha pacchimayāmake ;

Otāretvāna ñāṇaṃsaṃ sammasanno anekadhā .

270.

Lokadhātusataṃ sammā unnādetvā ’ ruṇodaye ;

Buddho hutvāna sambuddhosambuddhajalocano .

271.

‘‘ Anekajātisaṃsāraṃ sandhāvissan ’’ tiādinā ;

Udāne ’ daṃ udānesi pītivegena sādiso .

272.

Sallakkhetvāguṇe tassa pallaṅkassa anekadhā ;

Nā tāva ’ uṭṭhahissāmi ito pallaṅkato iti .

273.

Samāpattī samāpajjī anekasatakoṭiyo ;

Satthā tatthe ’ va sattāhaṃ nisinno acalāsane .

274.

Ajjā ’ pi nūna dhīrassa siddhatthassa yasassino ;

Atthi kattabbakiccañhi tasmā āsanamālayaṃ .

275.O0.27

Najahāsī ’ ti ekaccadevatānā ’ si saṃsayaṃ ;

Ñatvā tāsaṃ vitakkaṃ taṃ sametuṃ santamānaso .

276.

Uṭṭhāya hemahaṃso ’ va hemavaṇṇo pabhaṅkaro ;

Abbhuggantvā nabhaṃ nātho akāsi pāṭihāriyaṃ .

277.

Vitakkame ’ vaṃ iminā marūnaṃ sammu ’ pasammā ’ nimisesi bodhiṃ ;

Sampūjayanto nayanambujehi sattāhama ’ ṭṭhāsi jayāsanañca .

278.

Subhāsurasmiṃ ratanehi tasmiṃ savaṅkamanto varacaṅkamasmiṃ ;

Manoramasmiṃ ratanālayehi ’ pi visuddhadhammaṃ vicinaṃ visuddho .

279.

Mūlejapālatarurājavarassa tassa ,

Māraṅganānama ’ malānanapaṅkajāni ;

Sammā milāpiya tato mucalindamūle ,

Bhogindacittakumudāni pabodhayanto .

280.

Mūle ’ pi rājayatanassa tassa tasmiṃ samāpattisukhampi vindaṃ ;

Saṃvītināmesi manuññavaṇṇo ekūnapaññāsadināni dhīmā .

281.

Anotattodakaṃ dantakaṭṭhanāgalatāmayaṃ ;

Harīṭakāgadaṃ bhutvā devindenābhatuttamaṃ .

282.

Vānijehi samānītaṃ samatthamadhupiṇḍikaṃ ;

Mahārājūpanītamhi pattamhi patigaṇhiya .

283.

Bhojanassāvasānamhi japālatarumūlakaṃ ;

Gantvādhigatadhammassa gambhīrattamanussari .

284.

Mahīsandhārako vārikkhandhasannibhako ayaṃ ;

Gambhīrodhigato dhammo mayā santo ’ tiādinā .

285.O0.28

Dhammagambhīrataṃ dhammarājassa sarato sato ;

Āsevaṃ takkaṇaṃ dhammaṃ imaṃ me paṭivijjhituṃ .

286.

Vāyamanto sampattayācakānaṃ manoramaṃ ;

Kantetvā uttamaṅgañca moḷibhūsanabhūsitaṃ .

287.

Suvañjitāni akkhini uppāṭetvāna lohitaṃ ;

Gaḷato nīhiritvāna bhariyaṃ lāvaṇṇabhāsuraṃ .

288.

Atrajañca dadantena kulavaṃsappadīpakaṃ ;

Dānaṃ nāma na dinnañca natthi sīlaṃ arakkhitaṃ .

289.

Tathāhi saṅkhapālādiattabhāvesu jīvitaṃ ;

Mayā pariccajantena sīlabhedabhayena ca .

290.

Khantivādādike nekaattabhāve apūritā ;

Chejjādiṃ pāpunattena pāramī natthi kāci me .

291.

Tassa me vidhamantassa mārasenaṃ vasundharā ;

Na kampittha ayaṃ pubbenivāsaṃ sarato ’ pi ca .

292.

Visodhentassa me yāme majjhime dibbalocanaṃ ;

Na kampittha pakampittha pacchime pana yāmake .

293.

Paccayākārañāṇaṃ me tāvade paṭivijjhato ;

Sādhukāraṃ dadantī ’ ca muñcamānā mahāravaṃ .

294.

Sampuṇṇalāpū viya kañjikāhi ,

Takkehi puṇṇaṃ viya vāṭikā ’ va ;

Sammakkhito ’ va ’ ñjanakehi hattho ,

Vasāhi sampīta pilotikā ’ va .

295.

Kilesapuñjabbharito kiliṭṭho ,

Rāgena ratto api desaduṭṭho ;

Mohena mūḷho ’ ti mahabbalena ,

Loko avijjānikarākaro ’ yaṃ .

296.O0.29

Kinnāma dhammaṃ paṭivijjhate ’ taṃ ,

Attho hi ko tassi ’ ti desanāya ;

Evaṃ nirussāhama ’ gañchi nātho ,

Pajāya dhammāmatapānadāne .

297.

Nicchāretvā mahānādaṃ tato brahmā sahampatī ;

Nassati vata bho loko iti loko vinassati .

298.

Brahmasaṅghaṃ samādāya devasaṅghañca tāvade ;

Lokadhātusate satthu samīpaṃ samupāgato .

299.

Gantvā mahītale jānuṃ nihacca sirasañjaliṃ ;

Paggayha ‘‘ bhagavā dhammaṃ desetu ’’ itiādinā .

300.

Yācito tena sambuddharavindavadano jino ;

Lokadhātusataṃ buddhacakkhunā ’ lokayaṃ tadā .

301.

Tasmiṃ apparajakkhādimaccā disvā ’ ti ettakā ;

Vibhajitvā ’ tha te satte bhabbābhabbavasena so .

302.

Abhabbe parivajjetvā bhabbe ’ vā ’ dāya buddhiyā ;

Upanetu jano ’ dāni saddhābhājanama ’ ttano .

303.

Pūressāmī ’ ti taṃ tassa saddhammāmatadānato ;

Vissajji brahmasaṅghassa vacanāmataraṃsiyo .

304.

Tatojapālodayapabbatodito ,

Mahappabho buddhadivākaro nabhe ;

Maṇippabhāsannibhabhāsurappabho ,

Pamocayaṃ bhāsurabuddharaṃsiyo .

305.

Pamodayanto upakādayo tadā ,

Kamena aṭṭhārasayojanañjasaṃ ;

Atikkamitvāna suphullapādape ,

Vijambhamānāligaṇābhikūjitaṃ .

306.O0.30

Nirantaraṃ nekadijupakūjitaṃ suphrallapaṅkeruha gandhavāsitaṃ gato ;

Yasassī migadāyamuttamaṃ tahiṃ tapassī atha pañcavaggiyā .

307.

Devātidevaṃ tibhavekanāthaṃ ,

Lokantadassiṃ sugataṃ sugattaṃ ;

Disvāna dhīraṃ munisīharājaṃ ,

Kumantaṇaṃ te iti mantayiṃsu .

308.

‘‘ Bhutvāna oḷārikaannapānaṃ ,

Suvaṇṇavaṇṇo paripuṇṇakāyo ;

Etā ’ vuso ’ yaṃ samaṇo imassa ,

Karoma nā ’ mhe abhivādanādiṃ .

309.

Ayaṃ visālanvayato sasūto ,

Sambhāvanīyo bhuvi ketubhūto ;

Paṭiggahetuṃ ’ rahatā ’ sanaṃ tu ,

Tasmā ’ sanaṃ ’ yevi ’ ti paññapema .

’’

310.

Ñatvā ’ tha bhagavā tesaṃ vitakkaṃ tikkhabuddhiyā ;

Mettānilakadambehi mānaketuṃ padhaṃsayī .

311.

Samatthā nahi saṇṭhātuṃ sakāya katikāya te ;

Akaṃsu lokanāthassa vandanādīni dhīmato .

312.

Buddhabhāvaṃ ajānantā munayo munirājino ;

Āvuso vādato tassa kevalaṃ samudīrayuṃ .

313.

Atha lokavidū lokanātho tesamu ‘‘ dīratha ;

Āvusovādato neva satthuno ’’ samudīrayi .

314.

‘‘ Bhikkhave arahaṃ sammā sambuddho ’ ti tathāgato ’’;

Buddhabhāvaṃ pakāsetvā attano tesamu ’ ttamo .

315.

Nisinno tehi paññatte dassaneyyuttamāsane ;

Brahmanādena te there sīlabhūsanabhūsite .

316.O0.31

Āmantetvāna brahmānaṃ nekakoṭipurakkhato ;

Dhammacakkaṃ pavattento desanāraṃsinā tadā .

317.

Mohandhakārarāsimpi hantvā loke manoramaṃ ;

Dhammālokaṃ padassetvā veneyyambujabuddhiyā .

318.

Migakānanasaṅkhāto raṇabhūmitale iti ;

Rājā mahānubhāvo ’ vadhammarājā visārado .

319.

Desanāsiṃ samādāya dhībhujena manoramaṃ ;

Veneyyajanabandhunaṃ mahānatthakaraṃ sadā .

320.

Kilesārī padāḷetvā saddhammajayadundubhiṃ ;

Paharitvāna saddhammajayaketuṃ sudujjayaṃ .

321.

Ussāpetvāna saddhammajayatthuṇuttamaṃ subhaṃ ;

Patiṭṭhāpiya lokekarājā hutvā sivaṅkaro .

322.

Pamocetvāna janataṃ brahāsaṃsārabandhanā ;

Nibbāṇanagaraṃ netukāmo lokahite rato .

323.

Suvaṇṇācalakūṭaṃ ’ va jaṅgamaṃ cārudassanaṃ ;

Patvo ’ ruvelagāmiṃ taṃ añjasaṃ ’ va surañjasaṃ .

324.

Bhaddavaggiyabhūpālakumāre tiṃsamattake ;

Maggattayāmatarasaṃ pāyenvā rasamu ’ ttamaṃ .

325.

Pabbajjamu ’ ttamaṃ datvā lokassa ’ tthāya bhikkhavo ;

Uyyojetvāna sambuddho cārikaṃ carathā ’ ti te .

326.

Gantvo ’ ruvelaṃ jaṭilānama ’ nto-

Jaṭā ca chetvāna jaṭā bahiddhā ;

Pāpetva aggañjasamu ’ ttamo te ,

Purakkhato indu ’ va tārakābhi .

327.

Purakkhato tehi anāsavehi ,

Chabbaṇṇaraṃsābharanuttamehi ;

Disaṅganāyo atisobhayanto ,

Pakkhīnamakkhīni ’ pi pīṇayanto .

328.O0.32

Dinnaṃ paṭiññaṃ samanussaranto ,

Taṃ bimbisārassa mahāyasassa ;

Mocetukāmo vararājavaṃsaṃ ,

Dhajūpamānassa guṇālayassa .

329.

Sikhaṇḍimaṇḍalāraddhanaccaṃ laṭṭhivanavhayaṃ ;

Uyyānama ’ gamā nekatarusaṇḍābhimaṇḍitaṃ .

330.

Bimbisāranarindo so ’ gatabhāvaṃ mahesino ;

Suṇitvā pītipāmojjabhūsanena vibhūsito .

331.

Tamu ’ yyānu ’ pagantvāna mahāmaccapurakkhato ;

Satthupādāravindehi sobhayanto siroruhe .

332.

Nisinno bimbisāraṃ taṃ saddhammaamatambunā ;

Devindagīyamānaggavaṇṇo vaṇṇābhirājito .

333.

Devadānavabhogindapūjito so mahāyaso ;

Rammaṃ rājagahaṃ gantvā devindapurasannibhaṃ .

334.

Narindagehaṃ ānīto narindena sarāsabho ;

Bhojanassā ’ vasānamhi cālayanto mahāmahiṃ .

335.

Patigaṇhiya samphullatarurājavirājitaṃ ;

Rammaṃ veluvanārāmaṃ vilocana rasāyanaṃ .

336.

Sitapulinasamūhacchannabhālaṅkatasmiṃ ,

Surabhikusumagandhākiṇṇamandānilasmiṃ ;

Vividhakamalamālālaṅkatambāsayasmiṃ ,

Vipulavimalatasmiṃ valliyāmaṇḍapasmiṃ .

337.

Suranaramahanīyo cārupādāravindo ,

Vimalakamalanetto kundadantābhirāmo ;

Guṇaratanasamuddo nāthanātho munindo ,

Kaṇakakiraṇasobho somasommānano so .

338.O0.33

Vimalapavarasīlakkhandhavārañca katvā ,

Ruciravarasamādhīkuntamu ‘‘ ssāpayitvā ;

Tikhiṇatarasubhaggaṃ buddhañāṇorukaṇḍaṃ ,

Viharati bhamayanto kāmama ’ ggā vihārā .

339.

Tadā suddhodano rājā ‘‘ putto sambodhimuttamaṃ ;

Patvā pavattasaddhammacakko lokahitāya me .

340.

Rājagahaṃ ’ ca nissāya ramme veluvane ’ dhunā ;

Vasatī ‘‘ ti suṇitvāna buddhabhūtaṃ sakatrajaṃ .

341.

Daṭṭhukāmo navakkhattuṃ navāmacce mahesino ;

Navayodhasahassehi saddhiṃ pesesi santikaṃ .

342.

Gantvā te dhammarājassa sutvā ’ nopamadesanaṃ ;

Uttamatthaṃ labhitvāna sāsanampi napesayuṃ .

343.

Tesve ’ kampi apassanto kāludāyiṃ subhāratiṃ ;

Āmantetvā mahāmaccaṃ pabbajjābhirataṃ sadā .

344.

‘‘ Sugattaratanaṃ netvā mama nettarasāyanaṃ ;

Yena kenacu ’ pāyena karohī ’’ ti tama ’ bravī .

345.

Atha yodhasahassena tampi pesesi so ’ pi ca ;

Gantvā sapariso satthu sutvā sundaradesanaṃ .

346.

Arahattañjasaṃ patvā pabbajitvā narāsabhaṃ ;

Namassanto sa sambuddhaṃ paggayha sirasañjaliṃ .

347.

‘‘ Vasantakālajjanītātirattavaṇṇābhirāmaṅkurapallavāni ;

Sunīlavaṇṇujjalapattayuttā sākhāsahassāni manoramāni .

348.

Visiṭṭhagandhākulaphāliphullanānāvicittāni mahīruhāni ;

Sucittanānāmigapakkhisaṅghasaṅgīyamānuttamakānanāni .

349.O0.34

Sunīlasātodakapūritāni sunādikādambakadambakāni ;

Sugandhendīvarakallahārā ravindarattambujabhūsitāni .

350.

Tīrantare jātadumesu pupphakiñjakkharājīhi virājitāni ;

Muttātisetāmalasekatāni rammāni nekāni jalāsayāni .

351.

Manuññaveḷuriyakañcukānivaguṇṭhitāni ’ ca susaddalehi ;

Sunīlabhūtāni mahītalāni nabhāni mandānila saṅkulāni .

352.

Anantabhogehi janehi phītaṃ ,

Surājadhāniṃ kapiḷābhidhāniṃ ;

Gantuṃ bhadante samayo ’’ tiādiṃ ,

Saṃvaṇṇi vaṇṇaṃ gamanañjasassa .

353.

Suvaṇṇanaṃ taṃ sugato suṇitvā ,

‘‘ Vaṇṇesi vaṇṇaṃ gamanassu ’ dāyi ;

Kinnū ‘‘ ti bhāsittha tato udāyi ,

Kathesi ’ daṃ tassa sivaṅkarassa .

354.

‘‘ Bhante pitā dassanami ’ cchate te ,

Suddhodano rājavaro yasassī ;

Tathāgato lokahitekanātho ,

Karotu saññātakasaṅgahanti .

’’

355.

Suṇitvā madhuraṃ tassa giraṃ lokahite rato ;

‘‘ Sādhu ’ dāyi karissāmi ñātakānanti saṅgahaṃ .

’’

356.

Jaṅgamo hemamerū ’ va rattakambalalaṅkato ;

Vimalo puṇṇacando ’ va tārakāparivārito .

357.

Saddhiṃ vīsasahassehi santacittehi tādihi ;

Gacchanto sirisampanno añjase saṭṭhiyojane .

358.O0.35

Dine dine vasitvāna yojane yojane jino ;

Dvīhi māsehi sampatto buddho jātapuraṃ varaṃ .

359.

Buddhaṃ visuddhakamalānanasobhamānaṃ ,

Bālaṃsumālisatabhānusamānabhānuṃ ;

Cakkaṅkitorucaraṇaṃ caraṇādhivāsaṃ ,

Lokattayekasaraṇaṃ araṇaggakāyaṃ .

360.

Sampuṇṇahemaghaṭatoraṇadhūmagandha ,

Mālehi veṇupaṇavādihi dundubhīhi ;

Cittehi chattadhajacāmaravījanīhi ,

Suddhodanādivanipā abhipūjayiṃsū .

361.

Susajjitaṃ puraṃ patvā munindo taṃ manoramaṃ ;

Sugandhipupphakiñjakkhālaṅkatorutalākulaṃ .

362.

Suphullajalajākiṇṇa acchodakajalālayaṃ ;

Mayūramaṇḍalāraddha raṅgehi ca virājitaṃ .

363.

Cārucaṅkamapāsāda latāmaṇḍapamaṇḍitaṃ ;

Pāvekkhi pavaro rammaṃ nigrodhārāmamuttamaṃ .

364.

‘‘ Amhākame ’ sasiddhattho putto natto ’ ti ’’ ādinā ;

Cintayitvāna sañjātamānasatthaddhasākiyā .

365.

Dahare dahare rāja kumāre idama ’ bravuṃ ;

‘‘ Tumhe vandatha siddhatthaṃ navandāma mayanti taṃ .

’’

366.

Idaṃ vatvā nisīdiṃsu katvā te purato tato ;

Adantadamako danto tilokekavilocano .

367.

Tesaṃ ajjhāsayaṃ ñatvā ‘‘ na maṃ vandanti ñātayo ;

Handa vandāpayissāmi ’ dāni nesanti ’’ tāvade .

368.

Abhiññā pādakajjhānaṃ samāpajjitvā jhānato ;

Vuṭṭhāya hemahaṃso ’ va hemavaṇṇo pabhaṅkaro .

369.O0.36

Abbhuggantvā nabhaṃ sabbasattanettarasāyanaṃ ;

Gaṇḍambarukkhamūlasmiṃ pāṭihāriyasannibhaṃ .

370.

Asādhāraṇama ’ ññesaṃ pāṭihāriyamu ’ ttamaṃ ;

Ramanīyatare tasmiṃ akāsi munipuṅgavo .

371.

Disvā tama ’ bbhutaṃ rājā suddhodanonarāsabho ;

Sañjātapītipāmojjo sakyavaṃsekanāyako .

372.

Satthupādāravindehi sake cārusiroruhe ;

Bhūsite ’ kāsi te sabbe sākiya ’ akaruṃ tathā .

373.

Dhīro pokkharavassassa avasāne manoramaṃ ;

Dhammavassaṃ pavassetvā sattacittāvanuggataṃ .

374.

Mahāmoharajaṃ hantvā sasaṅgho dutiye dine ;

Pavekkhi sapadānena piṇḍāya puramu ’ ttamaṃ .

375.

Tassa pādāravindāni ’ ravindāni anekadhā ;

Uggantvā patigaṇhiṃsu akkantakkantaṭhānato .

376.

Dehajotikadambehi gopuraṭṭālamandirā ;

Piñjarattaṃ gatā tasmiṃ pākārappabhūti tadā .

377.

Carantaṃ pavisitvāna piṇḍāya puravīthiyaṃ ;

Lokālokakaraṃ vīraṃ santaṃ dantaṃ pabhaṅkaraṃ .

378.

Pasādajanake ramme pāsāde sā yasodharā ;

Sīhapañjarato disvā ṭhitā pemaparāyaṇā .

379.

Bhūsane maṇiraṃsīhi bhāsuraṃ rāhulaṃ varaṃ ;

Āmantetvā padassetvā ‘‘ tuyhame ’ so pitā ’’ ti taṃ .

380.

Niketamu ’ pasaṅkamma suddhodanayasassino ;

Vanditvā tama ’ nekāhi itthīhi parivāritā .

381.

‘‘ Deva devindalīlāya putto te ’ dha pure pure ;

Caritvā carate ’ dāni piṇḍāyā ’ ti ghare ghare ’’.

382.O0.37

Pavedesi pavedetvā ’ gamā mandirama ’ ttano ;

Ānandajalasandoha pūrito ’ rucilocanā .

383.

Tato sesanarindānaṃ indo indova laṅkato ;

Kampamāno pagantvāna vegena jinasantikaṃ .

384.

‘‘ Sakyapuṅgava te ne ’ sa vaṃso mā cara mā cara ;

Vaṃse putte ’ karājā ’ pi na piṇḍāya carī pure .

’’

385.

Iti vutte narindena munindo guṇasekharo ;

‘‘ Tuyhame ’ so mahārāja vaṃso mayhaṃ pana ’ nvayo .

386.

Buddhavaṃso ’’ ti sambuddhavaṃsaṃ tassa pakāsayī ;

Atho tasmiṃ ṭhitoyeva desento dhammamu ’ ttariṃ .

387.

‘‘ Uttiṭṭhe nappamajjeyya dhammami ’’ ccādimu ’ ttamaṃ ;

Gāthaṃ manoramaṃ vatvā sotūnaṃ sivamā ’ vahaṃ .

388.

Dassanaggarasaṃ datvā santappetvā tamu ’ ttamo ;

Tenā ’ bhiyācito tassa niketaṃ samupāgato .

389.

Saddhiṃ visasahassehi tādīhi dipaduttamaṃ ;

Madhurodanapānena santappetvā mahīpati .

390.

Cuḷāmaṇīmarīcīhi piñjarañjalikehi taṃ ;

Rājuhi saha vanditvā nisīdi jinasantike .

391.

Tā ’ pi nekasatā gantvā sundarā rājasundarī ;

Narindena anuññātā nisidiṃsu tahiṃ tadā .

392.

Desetvā madhuraṃ dhammaṃ tilokatilako jino ;

Ahampa ’ jja na gaccheyyaṃ save bimbāya mandiraṃ .

393.

Dayāya hadayaṃ tassā phāleyyā ’ ti dayālayo ;

Sāvakaggayugaṃ gayha mandiraṃ pitarā gato .

394.

Nisīdi pavisitvāna buddho buddhāsane tahiṃ ;

Chabbaṇṇaraṃsijālehi bhāsuranto ’ va bhānumā .

395.O0.38

Manosilācuṇṇasamānadehamarīvijālehi virājamānā ;

Pakampitā hemalatā ’ va bimbā bimbadharā satthu samīpa ’ māga .

396.

Satthu pādesu samphassasītaluttamavārinā ;

Nibbāpesi mahāsokapāvakaṃ hadayindhane .

397.

Rājā satthu pavedesi bimbāyā ’ ti bahuṃ guṇaṃ ;

Munindo ’ pi pakāsesi candakiṇṇarajātakaṃ .

398.

Tadā nandakumārassa sampatte maṅgalattaye ;

Vivāho abhiseko ca iti gehappavesanaṃ .

399.

Maṅgalānaṃ pureyeva pabbājesi pabhaṅkaro ;

Anicchantaṃ ’ va netvā taṃ ārāmaṃ rammamuttamaṃ .

400.

Attānama ’ nugacchantaṃ dāyajjatthaṃ sakatrajaṃ ;

Kumāraṃ rāhulaṃ cā ’ pi kumārābharaṇujjalaṃ .

401.

‘‘ Sukhā ’ va chāyā te me ’’ ti uggirantaṃ giraṃ piyaṃ ;

‘‘ Dāyajjaṃ me dadāhī ’ ti dāyajjaṃ me dadāhi ca ’’.

402.

Ārāmameva netvāna pabbājesi niruttaraṃ ;

Saddhammaratanaṃ datvā dāyajjaṃ tassa dhīmato .

403.

Nikkhamma tamhā sugataṃsumāli tahiṃ jantusaroruhāni ;

Saddhammaraṃsīhi vikāsayanto upāgato rājagahaṃ punā ’ pi .

404.

Kusumākula sundaratarupavane padumuppala bhāsurasaranikare ;

Puthucaṅkamamaṇḍitasitasikate subhasītavane viharati sugato .

405.

Tadā sudattavhayaseṭṭhiseṭṭho ,

Bahūhi bhaṇḍaṃ sakaṭehi gayha ;

Sāvatthito rājagahe manuññe ,

Sahāyaseṭṭhissa gharū ’ pagantvā .

406.O0.39

Tene ’ va vutto subhagena buddho ,

Jāto ’ ti loke dipadānamindo ;

Sañjātapītīhi udaggacitto ,

Rattiṃ pabhātaṃ iti maññamāno .

407.

Nikkhamma tamhā vigatandhakāre ,

Devānubhāvena mahāpathamhi ;

Gantvāna taṃ sītavanaṃ surammaṃ ,

Sampuṇṇa candaṃ ’ va virājamānaṃ .

408.

Taṃ dīparukkhaṃ viya pajjalantaṃ ,

Vilocanānandakaraṃ mahesiṃ ;

Disvāna tassu ’ ttamapādarāgaṃ ,

Paṭiggahetvā sirasā sudhīmā .

409.

Gambhīraṃ nipuṇaṃ dhammaṃ suṇitvā vimalaṃ varaṃ ;

Sotāpattiphala ’ mpatvā sahassanaya maṇḍitaṃ .

410.

Nimantetvāna sambuddhaṃ sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ ;

Vaṇṇagandharasūpetaṃ datvā dānaṃ sukhāvahaṃ .

411.

Satthu āgamanatthāya sāvatthinagaraṃ varaṃ ;

Paṭiññaṃ so gahetvāna gacchanto antarāpathe .

412.

Yojane yojane vāru cittakammasamujjale ;

Vihāre pavare datvā kārāpetvā bahuṃ dhanaṃ .

413.

Sāvatthiṃ puna ’ rāgantvā pāsādasatamaṇḍitaṃ ;

Toraṇaṅghikapākāragopurādivirājitaṃ .

414.

Puraṃ apahasantaṃ ’ va devindassā ’ pi sabbadā ;

Sabbasampattisampannaṃ naccagītādisobhitaṃ .

415.

Kasmiṃ so vihareyyā ’ ti bhagavā lokanāyako ;

Samantānuvilokento vihārārahabhūmikaṃ .

416.O0.40

Jetarājakumārassa uyyānaṃ nandanopamaṃ ;

Chāyūdakādisampannaṃ bhūmibhāgaṃ udikkhiya .

417.

Hiraññakoṭisanthāravasene ’ va mahāyaso ;

Kiṇitvā pavare tamhi narāmaramanohare .

418.

Niccaṃ kiṅkiṇijālanādaruciraṃ siṅgīva siṅgākulaṃ ,

Rammaṃnekamaṇīhi channachadanaṃ āmuttamuttāvaliṃ ;

Nānārāgavitāna bhāsurataraṃ pupphādinā ’ laṅkata ,

Citraṃ gandhakuṭiṃ varaṃ suvipulaṃ kāresi bhūsekharaṃ .

419.

Jinatrajānampi visālamālayaṃ ,

Vitānanānāsayanāsanujjalaṃ ;

Sumaṇḍitaṃ maṇḍapavaṅkamādinā ,

Vilumpamānaṃ manalocanaṃ sadā .

420.

Athāpi saṇhāmalasetavālukaṃ ,

Savedikācāruvisālamālakaṃ ;

Jalāsayaṃ sāta ’ tisītalodakaṃ ,

Sugandhisogandhikapaṅkajākulaṃ .

421.

Suphullasālāsanasoganāga ,

Punnāgapūgādivirājamānaṃ ;

Manoramaṃ jetavanābhidhānaṃ ,

Kārāpayī seṭṭhi vihāraseṭṭhaṃ .

422.

Visālakelāsadharādharuttamā-

Bhirāmapākāraphanindagopito ;

Janassa sabbābhimanatthasādhako ,

Vihāracintāmaṇi so virājite .

423.

Tato āgamanatthāya munindaṃ nāthapiṇḍiko ;

Dūtaṃ pāhesi so satthā sutvā dūtassa sāsanaṃ .

424.

Mahatā bhikkhusaṅghena tadā tamhā purakkhato ;

Nikkhamitvā ’ nupubbena patto sāvatthimuttamaṃ .

425.O0.41

Samujjalāni nekāni dhajānādāya sundarā ;

Kumārā purato satthu nikkhamiṃsu surā yathā .

426.

Nikkhamiṃsu tato tesaṃ pacchato taruṇaṅganā ;

Cārupuṇṇaghaṭādāya devakaññā yathā tathā .

427.

Puṇṇapātiṃ gahetvāna seṭṭhino bhariyā tathā ;

Saddhiṃ nekasatitthihi nekālaṅkāralaṅkatā .

428.

Mahāseṭṭhi mahāseṭṭhisatehi saha nāyakaṃ ;

Abbhuggañchi mahāvīraṃ pūjito tehi nekadhā .

429.

Chabbaṇṇaraṃsīhi manoramehi ,

Puraṃ varaṃ piñjaravaṇṇabhāvaṃ ;

Nento munindo sugato sugatto ,

Upāvisī jetavanaṃ vihāraṃ .

430.

Cātuddisassa saṅghassa sambuddhapamukhassa ’ haṃ ;

Imaṃ dammi vihāranti satthu cārukarambuje .

431.

Sugandhavāsitaṃ vāriṃ hemabhiṅkārato varaṃ ;

Ākiritvā adā rammaṃ vihāraṃ cārudassanaṃ .

432.

Surammaṃ vihāraṃ paṭiggayaha seṭṭhaṃ ,

Anagghe vicittāsanasmiṃ nisinno ;

Janindānamindo tilokekanetto ,

Tilokappasādāvahaṃ taṃ manuññaṃ .

433.

Udārānisaṃsaṃ vihārappadāne ,

Anāthappadānena nāthassa tassa ;

Sudattābhidhānassa seṭṭhissa satthā ,

Yasassī hitesī mahesī adesī .

434.

Udārānisaṃsaṃ vihārappadāne ,

Kathetuṃ samattho vinā bhūripaññaṃ ;

Tilokekanāthaṃ naro kosi yutto ,

Mukhānaṃ sahassehi nekehi cā ’ pi .

435.O0.42

Iti vipulayaso so tassa dhammaṃ kathetvā ,

Api sakalajanānaṃ mānase tosayanto ;

Paramamadhuranādaṃ dhammabheriṃ mahantaṃ ,

Viharati paharanto tattha tatthūpagantvā .

436.

Evaṃ tilokahitadena mahādayena ,

Lokuttamena paribhuttapadesapantiṃ ;

Niccaṃsurāsuramahoragarakkhasādi ,

Sampūjitaṃ ahami ’ dāni nidassasissaṃ .

437.

Saddhammaraṃsinikarehi jinaṃsumāli ,

Veneyyapaṅkajavanāni vikāsayanto ;

Vāsaṃ akāsi pavaro paṭhamamhi vasse ,

Bārāṇasimhi nagare migakānanamhi .

438.

Nānāppakāraratanāpaṇapantivīthi ,

Ramme pure pavararājagahābhidhāne ;

Vāsaṃ akāsi dutiye tatiye catutthe ,

Vassepi kantataraveluvaneva nātho .

439.

Bhūpālamoḷimaṇiraṃsivirājamānaṃ ,

Vesālināmaviditaṃ nagaraṃ surammaṃ ;

Nissāya sakyamunikesari pañcamamhī ,

Vassamhi vāsamakarittha mahāvanasmiṃ .

440.

Phullātinīlavimaluppalacārunetto ,

Siṃgīsamānatanujotihi jotamāno ;

Buddho anantaguṇasannidhi chaṭṭhavasse ,

Vāsaṃ akā vipulamaṅkula pabbatasmiṃ .

441.

Gambhīraduddasataraṃ madhuraṃ marūnaṃ ,

Desetva dhammamatulo sirisannivāso ;

Devindasītalavisālasilāsanasmiṃ ,

Vassamhi vāsama ’ karī muni sattamamhi .

442.O0.43

Phullāravindacaraṇo caraṇādhivāso ,

So suṃsumāragirināmadharādharamhi ;

Vāsaṃ akā paramamāraji aṭṭhamasmiṃ ,

Vassamhi kantarabhesakalāvanamhi .

443.

Nānāmatātibahutitthiyasappadappaṃ ,

Hantvā tilokatilako navamamhi vasse ;

Vāsaṃ akāsi rucire atidassanīye ,

Kosambisimbalivane jinapakkhirājā .

444.

Tesaṃ mahantakalahaṃ samituṃ yatīnaṃ ,

Nissāya vāraṇavaraṃ dasamamhi vasse ;

Pupphābhikiṇṇavipulāmalakānanasmiṃ ,

Vāsaṃ akā munivaro varapāraleyyo .

445.

Dhammāmatena janataṃ ajarāmarattaṃ ,

Nento vilocanamanoharasuddhadanto ;

Nālābhidhānadijagāmavare munindo ,

Vāsaṃ akā amitabuddhi dasekavasse .

446.

Verañja cārudijagāmasamīpabhūte ,

Ārāmake surabhipupphaphalābhirāme ;

Sabbaññu sakyamuni bārasamamhi vasse ,

Vāsaṃ akāsi pucimandadumindamūle .

447.

Phullāravindavadano racicārusobho ,

Lokassa atthacariyāya dayādhivāso ;

Vāsaṃ akā ruciracāliyapabbatasmiṃ ,

Vīro tilokagaru terasamamhi vasse .

448.

Bandhūkapupphasamapādakarābhirāmo ,

Dhammissaro pavarajetavane suramme ;

Dhīro mahiddhi muni cuddasamamhi vasse ,

Vāsaṃ akā sakalasattahitesu yutto .

449.O0.44

Veneyyabandhuvanarāgagaje vihantvā ,

Vassamhi pañcadasame munisīharājā ;

Vāsaṃ akā kapilavatthudharādharoru ,

Nigrodharāmaramaṇīyamaṇigguhāyaṃ .

450.

Yakkhampi kakkhalataraṃ suvinītabhāvaṃ ,

Netvā pure varatamālavakābhidhāne ;

Vasmamhi vāsamakarī dasachaṭṭhamamhi ,

Nento janaṃ bahutarampi ca santimaggaṃ .

451.

Pākāragopuraniketanatoraṇādi ,

Nettābhirāmavararājagahe mahesi ;

Vāsaṃ akānadhivaro dasasattamamhi ,

Vassamhi patthayaso bhuvanattayasmiṃ .

452.

Dhammosadhena madhurena sukhāvahena ,

Lokassa ghoratararāgarajaṃ vihantvā ;

Vassamhi vāsamakarī dasaaṭṭhamasmiṃ ,

Aṅgīraso pavaracāliyapabbatasmiṃ .

453.

Venayyabandhujanamoharipuṃ uḷāraṃ ,

Hantvāna dhammaasinā varadhammarājā ;

Ekūnavīsatimake puna tattha vasse ,

Vāsaṃ akā madhurabhārati lokanātho .

454.

Suddhāsayo pavararājagahe vicitte ,

Vāsaṃ akāsi samavīsatimamhi vasse ;

Lokassa atthacaraṇe subhakapparukkho ,

Cintāmaṇippavarabhaddaghaṭo munindo .

455.

Evaṃ tilokamahito anibaddhavāsaṃ ,

Katvā carampaṭhamabodhiyudārapañño ;

Chabbaṇṇaraṃsisamupetavicittadeho ,

Lokekabandhu bhagavā avasesakāle .

456.O0.45

Sāvatthiyaṃ pavarajetavane ca ramme ,

Dibbālaye ca samalaṅkatapubbarāme ;

Vāsaṃ akāsi muni vīsatipañcavasse ,

Lokābhivuddhinirato sukhasannivāso .

457.

Iti amitadayo yo pañcatāḷīsavasse ,

Manujamanavanasmiṃ jātarāgaggirāsiṃ ;

Paramamadhuradhammambuhi nibbāpayanto ,

Avasi samunimegho lokasantiṃ karotu !

458.

Paññāvaraṅganā mayhaṃ sañjātā manamandire ;

Tosayantī sabbajanaṃ vuddhiṃ gacchatu sabbadā .

459.

Citaṃ yaṃ racayantena jinassa caritaṃ mayā ;

Puññaṃ tassānubhāvena sampatto tusitālayaṃ .

460.

Metteyyalokanāthassa suṇanto dhammadesanaṃ ;

Tena saddhiṃ ciraṃ kālaṃ vindanto mahatiṃ siriṃ .

461.

Buddhe jāte mahāsattoramme ketumanīpure ;

Rājavaṃse janītvāna tihetupaṭisandhiko .

462.

Civaraṃ piṇḍapātañca anagghaṃ vipulaṃ varaṃ ;

Senāsanañca bhesajjaṃ datvā tassa mahesino .

463.

Sāsane pabbajitvāna jotento tamanuttaraṃ ;

Iddhimā satimā sammā dhārento piṭakattayaṃ .

464.

Vyākato tena buddho yaṃ hessatīti anāgate ;

Uppannuppannabuddhānaṃ dānaṃ datvā sukhāvahaṃ .

465.

Saṃsāre saṃsaranto hi kapparukkho ca pāṇinaṃ ;

Icchiticchitamannādiṃ dadanto madhuraṃ caraṃ .

466.

Maṃsalohitanettādiṃ dadaṃ cittasamāhito ;

Sīlanekkhammapaññādiṃ pūrento sabbapāramiṃ .

467.O0.46

Pāramisikharaṃ patvā buddho hutvā anuttaro ;

Desetvā madhuraṃ dhammaṃ jantūnaṃ sivamāvahaṃ .

468.

Sabbaṃ sadevakaṃ lokaṃ brahāsaṃsārabandhanā ;

Mocayitvā varaṃ khemaṃ pāpuṇyeṃ sivaṃ puraṃ .

469.

Laṅkālaṅkāra bhūtena bhūpālanvayaketunā ;

Vijayabāhunā raññā sakanāmena kārite .

470.

Satoyāsayapākāra gopurādivirājite ;

Pariveṇavare ramme vasatā santavuttinā .

471.

Medhaṅkarābhidhānena dayāvāsena dhīmatā ;

Therena racitaṃ etaṃ sabbha saṃsevitaṃ sadā .

472.

Bhave bhave ’ dha gāthānaṃ tesattati catussataṃ ;

Ganthato pañcapaññāsā-dhikaṃ pañcasataṃ iti .

JinacaritayaO0.1

JinacaritayaO0.1