Issues
Select Version
နိဿယ
မြန်မာဘာသာ
胜嗣Jinadāyāda
中文
Khuddasikkhā
Khuddasikkhā

၉-ပဋိဂ္ဂါဟ

Author: နိဿယ @ IAPT

၉-ပဋိဂ္ဂါဟ

၁၀၆။ ဒါတုကာမာဘိဟာရော စ၊ ဟတ္ထပါသေရဏက္ခမံ။ တိဓာ ဒေန္တေ ဒွိဓာ ဂါဟော၊ ပဉ္စင်္ဂေဝံ ပဋိဂ္ဂဟော။ ။

၁၀၆။ ပဋိဂ္ဂါဟောတိ၊ ကား။ ဒါတုကာမာဘိဟာရောစ၊ ကပ်လိုသောသူ၏ရှေးရှုဆောင်ခြင်း။ ဟတ္ထပါသော၊ နှစ်တောင့်ထွာဟတ္ထပါသ်တွင်းသို့ရောက်ခြင်း။ ဧရဏက္ခမံ၊ ထာမ, မဇ္ဈိမပုရိသ၏ချီကြွခြင်းငှါ ခံ့သောဝတ္ထု။ တိဓာဒေန္တေ၊ ကိုယ်, ကိုယ်နှင့်စပ်သောဝတ္ထု, လွှတ်လိုက်ခြင်း သုံးပါးဖြင့်ပေးလတ်သော်။ ဒွိဓာဂါဟော၊ ကိုယ်, ကိုယ််နှင့်စပ်သော ဝတ္ထုနှစ်ပါးဖြင့်ခံခြင်း။ ဧဝံ၊ သို့။ ပဋိဂ္ဂဟော၊ အကပ်ခံခြင်းသည်။ ပဉ္စင်္ဂေါ၊ အင်္ဂါငါးပါးရှိ၏ ။

ဥစ္စာရဏံဟတ္ထပါသော၊ ဘိဟာရော ဒေဝတာဒိဒေါ။ ပဋိဂ္ဂဟောတိဂါဟေဝံ၊ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိရူဟတိ။ [ အဋ္ဌကထာကြီး၌လာသော အင်္ဂါကိုဆိုသောသင်္ဂဟဂါထာ။ ]

ဥစ္စာရဏံ၊ အားလျစ်လျူရှိသောသူ ချီနိုင်လောက်သောဝတ္ထု။ ဟတ္ထပါသော၊ ဟတ္ထပါသ်၌တည်ခြင်း။ အဘိဟာရော၊ ကိုယ်ဖြင့်ရှေး‌ရှုဆောင်ခြင်း။ ဒေဝတာဒိဒေါ၊ နတ်, လူ, တိရစ္ဆာန်တို့ ကိုယ်, ကိုယ်နှင့်စပ်သောဝတ္ထု၊ လွှတ်လိုက်၍ပေးခြင်း။ ပဋိဂ္ဂဟော၊ ရဟန်းသည် ကိုယ်, ကိုယ်နှင့်စပ်သော ဝတ္ထုဖြင့်ခံခြင်း။ ဣတိဧဝံ၊ သို့။ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ ဂါဟော၊ အကပ်ခံခြင်းသည်။ ရူဟတိ၊ ရောက်၏ ။

၁၀၇။ အသံဟာရေ တတ္ထ ဇာတေ၊ သုခုမေ စိဉ္စအာဒိနံ။ ပဏ္ဏေ ဝါသယှဘာရေ စ၊ ပဋိဂ္ဂါဟော န ရူဟတိ။ ။

၁၀၇။ အသံဟာရေ၊ မချီနိုင်သော ကျောက်ဖျာစသည်၌၎င်း။ တတ္ထဇာတေ၊ ထိုအပင်််၌ရောက်သော အရွက်၌၎င်း။ စိဉ္စအာဒီနံ၊ မန်ကျည်းစသည်တို့၏ ။ သုခုမေပဏ္ဏေဝါ၊ သိမ်မွေ့သောအရွက်၌၎င်း။ အသယှဘာရေစ၊ ထာမ, မဇ္ဈိမပုရိသ မချီနိုင်သောဝန်၌၎င်း။ ပဋိဂ္ဂါဟော၊ သည်။ နရူဟတိ၊ မရောက်။

၁၀၈။ သိက္ခာမရဏလိင်္ဂေဟိ၊ အနပေက္ခဝိသဂ္ဂတော။ အစ္ဆေဒါနုပသမ္ပန္န၊ ဒါနာ ဂါဟောပသမ္မတိ။ ။

၁၀၈။ သိက္ခာမရဏလိင်္ဂေဟိ၊ သိက္ခာချခြင်း, သေခြင်း, လိန်ပြန်ခြင်းတို့ကြောင့်၎င်း။ အနပေက္ခဝိသဂ္ဂတော၊ ငဲ့ခြင်းမရှိစွန့်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ အစ္ဆေဒါနုပသမ္ပန္နဒါနာ၊ လုယက်၍ယူခြင်း, လူ-သာမဏေအား ပေးခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဂါဟော၊ အကပ်ခံခြင်းသည်။ ဥပသမ္မတိ၊ ငြိမ်း၏ ။

[ ပသမ္ဘယံပုဒ်ကဲ့သို့ဖြစ်၍ ဥပသမ္ဘတိဟု ပုဒ်မဖြတ်သင့်ပြီ၊ သမ္မတိလည်းရှိ၏ ၊ ဥပသမ္မတိပုဒ်ဖြတ်၊ သမအဒဿနေ၊ သမတိဝူပသမ္မတိအဂ္ဂိ။ ။ သဒ္ဒနီတိ။ ဤ၌ကား ဆန်းကြောင့်ဒွေဘော်ပြု။ ]

၁၀၉။ အပ္ပဋိဟိတံ သဗ္ဗံ၊ ပါစိတ္တိ ပရိဘုဉ္ဇတော။ သုဒ္ဓဉ္စ နာတိဗဟလံ၊ ကပ္ပတေ ဥဒကံ တထာ။ ။

၁၁၀။ အင်္ဂလဂ္ဂမဝိစ္ဆိန္နံ၊ ဒန္တက္ခိကဏ္ဏဂူထကံ။ လောဏဿုခေဠသိင်္ဃာဏိ၊ သေမှမုတ္တကရီသကံ။ ။

၁၀၉-၁၁၀။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ အကပ်မခံအပ်သော။ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသော ကာလိက‌လေးပါးကို။ ပရိဘုဉ္ဇတော၊ သုံးဆောင်သော ရဟန်းအား။ ပါစိတ္တိ၊ ၏ ။ သုဒ္ဓံ၊ ဝတ်မှုံမြူနည် အရည်တစ်ပါးမရော စင်ကြယ်သော။ နာတိဗဟလံ၊ မနောက်လွန်းသော။ ဥဒကဉ္စ၊ သည်၎င်း။ တထာ၊ ပါး။ အင်္ဂလဂ္ဂမဝိစ္ဆိန္နံ၊ ကိုယ်၌ငြိကပ် ပြတ်၍ မကျသေးသော။ ဒန္တက္ခိကဏ္ဏဂူထကံ၊ သွားညှိ, မျက်ဝတ်, နဖာသည်၎င်း။ ‌လောဏဿုခေဠသိင်္ဃာဏိ၊ ကိုယ်၌ပေါက်သောဆား, မျက်ရည်, တံ‌တွေး, နှပ် သည်၎င်း။ သေမှမုတ္တကရီသတံ၊ သလိပ်, ‌အပေါ့, အလေးသည်၎င်း။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ အကပ်မခံဘဲ။ [ လိုက်စေ။ ] ကပ္ပတေ၊ အပ်၏ ။ ဝါ၊ [ သုဒ္ဓဉ္စ၌ စ-ကား ဗျတိရေကတည်း။ ] အပ္ပဋိဂ္ဂိဟိတံ၊ သော။ သဗ္ဗံ၊ သော။ သုဒ္ဓံ၊ သော။ ဥဒကံ၊ သည်။ ကပ္ပတေ၊ ၏ ။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံသဗ္ဗံနာတိဗလလံဥဒကံကပ္ပတေ၊ ၏ ။ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ အကပ်မခံသော။ အင်္ဂလဂ္ဂံ။ ပ။ ကရီသကံ၊ သည်။ တထာ၊ တူ။ ကပ္ပတေ၊ ၏ ။ [ သမ္ဗန်။ ] [ သဘာဝကပ္ပိယကိုပြပြီး၍ ကာလောဓိသကပ္ပိယကို ဂူထစသည်ဖြင့် ပြ၏ ။ ]

၁၁၁။ ဂူထမတ္တိကမုတ္တာနိ၊ ဆာရိကဉ္စ တထာဝိဓေ။ သာမံ ဂဟေတွာ သေဝေယျ၊ အသန္တေ ကပ္ပကာရကေ။ ။

၁၁၁။ ဂူထမတ္တိကမုတ္တာနိ၊ ဘင်, မြေ, ရေ ဟောင်းတို့ကို၎င်း။ ဆာရိကဉ္စ၊ သစ်စိမ်းပြာကို၎င်း။ တထာ‌ဝိဓေ၊ ထိုသို့သဘောရှိသောမြွေခဲခါစသည်၌။ ကပ္ပကာရကေ၊ ကပ္ပိယကာရကလူသာမဏေသည်။ အသန္တေ၊ မရှိလတ်သော်။ သာမံဂဟေတွာ၊ ကိုယ်တိုင်ယူ၍။ သေဝေယျ၊ သုံးရာ၏ ။

၁၁၂။ ဒုရူပစိဏ္ဏေ ရဇောကိဏ္ဏေ၊ အထုဂ္ဂဟပ္ပဋိဂ္ဂဟေ။ အန္တောဝုတ္ထေ သယံပက္ကေ၊ အန္တောပက္ကေ စ ဒုက္ကဋန္တိ။ ။

၁၁၂။ ဒုရူပစိဏ္ဏေ၊ အသီးရှိလျက်နွယ်သစ်ခက်ကို ကိုင်ခြင်း, အာမိသရှိသော ခွက်ကိုကိုင်ခြင်း‌စသော ပျက်သော အလေ့အကျက်ကြောင့်၎င်း။ ရဇောကိဏ္ဏေ၊ မြူပြွမ်းသော သပိတ်ဖြင့် ဆွမ်းခံခြင်းကြောင့်၎င်း။ အထ၊ ထိုမြို့။ ဥဂ္ဂဟပ္ပဋိဂ္ဂဟေ၊ အကပ်ပျက်သောအာမိသကိုစားလို၍ အကပ်ခံခြင်းကြောင့်၎င်း။ အန္တောဝုတ္ထေ၊ အကပ္ပိယကုဋီတွင်း၌ ယာဝ, ယာမကာလိကကို သိုမှီးခြင်းကြောင့်၎င်း။ သယံပက္ကေ၊ အမှတ်မရှိသောအရပ်၌ယာဝ, ယာမ ကာလိကကို ကိုယ်တိုင်ချက်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ အန္တောပက္ကေစ၊ ယာဝ, ယာမကာလိကကို အကပ္ပိယကုဋီတွင်း၌ မိမိချက်ခြင်း, သူတစ်ပါးချက်ခြင်းကြောင့်၎င်း။ ဒုက္ကဋံ၊ သင့်၏ ။

[ ပုဗ္ဗပယောဂ ဒုက္ကဋ်, သဟပယောဂ, အနာမာသ, ဒုရုပစိဏ္ဏ, ဝိနယ, ဉတ္တိ, ဉာတ, ပဋိဿဝဒုက္ကဋ်အားဖြင့် ရှစ်ပါးတွင် ဒုရူပစိဏ္ဏေဖြင့် ၎င်းဒုက္ကဋ်ကိုပြ၏ ၊ အကြွင်းကား ဝိနယ ဒုက္ကဋ်ချည်း။

*ပုဗ္ဗသဟ၊ နာမသ၊ စိဏ္ဏဝိနယာ။ ဉတ္တိဉာတ၊ ဋိဿဝ၊ အဋ္ဌဒုက္ကဋာ။ ။

အထုဂ္ဂဟပ္ပဋိဂ္ဂဟေတိ အထဥဂ္ဂဟပ္ပဋိဂ္ဂဟေ၊ အတ္တနာဧဝဥဂ္ဂဟေတွာ ဂဟိတေတိအတ္ထော။ ။ဋီကာဟောင်း။ ဥဂ္ဂဟပဋိဂ္ဂဟေတိ ဥဂ္ဂဟိတ္ထာတိဥဂ္ဂဟော၊ ဥဂ္ဂဟိတံ။ တဿပဋိဂ္ဂဟော၊ တသ္မိံ အပ္ပဋိဂ္ဂဟိတဘာဝံ ဇာနတော အတ္တနာဧဝ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဂဟဏေတိ အဓိပ္ပါယော။ ။ ဋီကာသစ်။

(က) သာမဏေရံ ပိဏ္ဍံဒေန္တေ၊ တဿပတ္တဂတံဆုပံ။ သပတ္တေတံ ဂဏှန္တဿ၊ ဟောတိသော ဥဂ္ဂဟိတကော။ ။

(ခ) ယာဂုံပစိသာမဏေရော၊ ဘိက္ခုဘာဇနမာမသိ။ ပိဓာနံဖေဏံပဟရိ၊ ဒုပစိဏ္ဏံဝနာဿတံ။ ။

(ဂ) ဒုဗ္ဗုဠုင်္ကမနုက္ခိပ၊ မာဠုဠေစေနသဗ္ဗသော။ သာမပါကံဒုစိဏ္ဏဉ္စ၊ ဥက္ခိပိစုဂ္ဂဟိတကံ။ ။

(ဃ) အာဓာရေဌပိတံပတ္တံ၊ ကီဠမာမသိနာဿတံ။ တဉ္စေဌပေတိဥက္ခိပံ၊ သဗ္ဗေသံပိနဝဋ္ဋတိ။ ။

[ အဋ္ဌကထာ၌လာသော ဥဂ္ဂဟိတက စသည်၏ သင်္ဂဟဂါထာ။ ]

(က) သာမဏေရံပိဏ္ဍံဒေန္တေ၊ သာမဏေကို ဆွမ်းပေးသည်ရှိသော်။ တဿပတ္တဂတံဆုပံ၊ ထိုသာမဏေ၏ သပိတ်သို့ရောက်ပြီးသောဆွမ်းကို ထည့်စေ၍။ သပတ္တေတံ ဂဏှန္တဿ၊ မိမိသပိတ်၌ ဆွမ်းကိုတစ်ဖန်ယူပြန်သော ရဟန်း၏ ။ သောပိဏ္ဍော၊ ထိုသာ‌မဏေ သပိတ်သို့ရောက်သောဆွမ်းနှင့် ရောသော မိမိသပိတ်၌ဆွမ်းသည်။ ဥဂ္ဂဟိတကော၊ အကပ်ပျက်သည်။ ဟောတိ၊ ၏ ။ [ ဤလည်းစကားတစ်ရပ်။ ]

(ခ) သာမဏေရော၊ သည်။ ယာဂုံ၊ ကို။ ပစိ၊ ကျို၏ ။ ဘိက္ခု၊ လက်ဆော့သောရဟန်းသည်။ ကီဠံ၊ ကစားလျက်။ ဘာဇနံ၊ ယာဂုအိုးကို။ အာမသိ၊ သုံးသပ်၏ ။ ပိဓာနံ၊ စလောင်းကို။ အာမသိ၊ ၏ ။ ဖေဏံ၊ တက်သောအမြှုပ်ကို။ ပဟရိ၊ ပုတ်ခတ်ပယ်ရှား၏ ။ ဒုပစိဏ္ဏံ၊ ဒုရုပစိဏ္ဏမည်၏ ။ အဿဧဝ၊ ထိုရဟန်းအား သာလျှင်။ တံ၊ ထိုယာဂုသည်။ န၊ မအပ်။

(ဂ) ဒုဗ္ဗုဠုင်္ကမနုက္ခိပမာဠုဠေစေ၊ ‌ယောက်မဟင်းချိုကိုမကြွမူ၍ မွှေသည်ဖြစ်အံ့။ သဗ္ဗသောသဗ္ဗေသံ၊ ရဟန်းခပ်သိမ်းတို့အား။ န၊ မအပ်။ သာမပါကံဒုစိဏ္ဏဉ္စ၊ သာမပါကလည်းဖြစ်, ဒုရုပစိဏ္ဏလည်းဖြစ်၏ ။ ဥက္ခိပိစေ၊ ယောက်မဟင်းချိုကို ချီကြွသည်ဖြစ်အံ့။ ဥဂ္ဂဟိတံ၊ ဥဂ္ဂဟိတလည်းဖြစ်၏ ။ [ ဤလည်းစကားတစ်ရပ်။ ]

(ဃ) အာဓာရေဌပိတံပတ္တံ၊ ဆွမ်းခံ၍သပိတ်ခြေ၌ ထားသော သပိတ်ကို။ လောလဘိက္ခု၊ မရပ်မတည် လော်လည်လျှပ်ပေါ်သောရဟန်းသည်။ ကီဠံ၊ ကစားလျက်။ အာမသိ၊ သုံးသပ််၏ ။ ပိဓာနံ၊ သပိတ်ဖုံးကို။ အာမသိ၊ ၏ ။ ဒုရုပစိဏ္ဏံ၊ ဒုရုပစိဏ္ဏမည်၏ ။ [ ထည့်။ ] အဿ၊ ထိုသပိတ်ကို ကစားသောရဟန်းအား။ တံ၊ ထိုသပိတ်မှရသောဆွမ်းသည်။ န၊ မအပ်။ တံ၊ ထိုသပိတ်ကို။ ဥက္ခိပံ၊ ချီကြွ၍။ စေဌပေတိ၊ အကယ်၍ချထားငြားအံ့။ ဥဂ္ဂဟိတကံ၊ လည်းဖြစ်၏ ။ [ လိုက်စေ။ ] သဗ္ဗေသံပိ၊ ခပ်သိမ်းကုန်သော ရဟန်းတို့အားလည်း။ နဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။ [ ဤလည်းစကားတစ်ရပ်။ ]

ဤသုံးရပ်တွင် ပဌမအလို ဥက္ခိပိတွာဂတိတေန ဇဟိတပဋိဂ္ဂဟိတေနသံသဋ္ဌံ ဥဂ္ဂဟိတကံပြု၊ ဒုတိယ၌ဒုရုပစိဏ္ဏသာဖြစ်သည်တစ်ချက်၊ သာမံပက္က, ဒုရုပစိဏ္ဏနှစ်ပါးဖြစ်သည်တစ်ချက်၊ သာမံပက္က, ဒုရုပစိဏ္ဏ, ဥဂ္ဂဟိတကနှစ်ပါးဖြစ်သည်တစ်ချက်၊ တတိယ၌ ဒုရုပစိဏ္ဏသာ ဖြစ်သည်တစ်ချက်၊ ဒုရုပစိဏ္ဏ, ဥဂ္ဂဟိတကနှစ်ပါးဖြစ်သည်တစ်ချက်အားဖြင့် ငါးပါးပြားသည်တွင် ဒုရုပစိဏ္ဏ စသည်နှင့် ရောနှောသည်ကိုရည်၍ ဒုရုပစိဏ္ဏသာမပါကမိဿကတ္တာသမ္မာပဋိဂ္ဂဟိတတော ဥဂ္ဂတံအပဂတံ ဂဟိတန္တိဥဂ္ဂဟိတကံပြု၊ ဥဂ္ဂဟိတကသက်သက်ကိုရည်၍ ဥက္ခိပိတွာ ဂဟိတံအဝ ဂဟေတွာဌပိတန္တိ ဝါဥဂ္ဂဟိတကံပြု၊ ဥဂ္ဂဟိတပဋိဂ္ဂဟိတေ၊ ဟူအပ်လျက်။ ဝတ္တိစ္ဆာအားဖြင့် ဥဂ္ဂဟပ္ပဋိဂ္ဂဟေဟူသည်။ ]

ဒုရုပစိဏ္ဏနိဒ္ဒိဋ္ဌံ၊ ဂဟဏုဂ္ဂဟိတဿပိ။

အန္တောဝုတ္ထေသယံပက္ကေ၊ အန္တောပက္ကေစဒုက္ကဋံ။ ။

[ ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဂါထာ။ ]

ပဋိဂ္ဂါဟပြီး၏ ။