Issues
Select Version
(DN) Sīlakkhandhavaggapāḷi
(DN) Sīlakkhandhavaggapāḷi

Ajitakesakambalavādavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Ajitakesakambalavādavaṇṇanā

170-172.
Ajitavāde natthi dinnan ti dinnaphalābhāvaṃ sandhāya vadati . Yiṭṭhaṃ vuccati mahāyāgo . Hutan ti paheṇakasakkāro adhippeto . Tampi ubhayaṃ phalābhāvameva sandhāya paṭikkhipati . Sukatadukkaṭānan ti sukatadukkaṭānaṃ , kusalākusalānanti attho . Phalaṃ vipākoti yaṃ phalanti vā vipākoti vā vuccati , taṃ natthīti vadati . Natthi ayaṃ lokoti paraloke ṭhitassa ayaṃ loko natthi , natthi paro lokoti idha loke ṭhitassāpi paro loko natthi , sabbe tattha tattheva ucchijjantīti dasseti . Natthi mātā natthi pitāti tesu sammāpaṭipattimicchāpaṭipattīnaṃ phalābhāvavasena vadati . Natthi sattā opapātikāti cavitvā upapajjanakā sattā nāma natthīti vadati . CātumahābhūtikotiV1.137 catumahābhūtamayo . Pathavī pathavikāyan ti ajjhattikapathavīdhātu bāhirapathavīdhātuṃ . Anupetīti anuyāyati . Anupagacchatīti tasseva vevacanaṃ . Anugacchatītipi attho . Ubhayenāpi upeti , upagacchatīti dasseti . Āpādīsupi eseva nayo . IndriyānītiP1.166 manacchaṭṭhāni indriyāni ākāsaṃ pakkhandanti . Āsandipañcamāti nipannamañcena pañcamā , mañco ceva cattāro mañcapāde gahetvā ṭhitā cattāro purisā cāti attho . Yāvāḷāhanāti yāva susānā . Padānīti ‘ ayaṃ evaṃ sīlavāM1.150 ahosi , evaṃ dussīlo ’ tiādinā nayena pavattāni guṇāguṇapadāni , sarīrameva vā ettha padānīti adhippetaṃ . Kāpotakānīti kapotavaṇṇāni , pārāvatapakkhavaṇṇānīti attho . Bhassantāti bhasmantā , ayameva vā pāḷi . Āhutiyoti yaṃ paheṇakasakkārādibhedaṃ dinnadānaṃ , sabbaṃ taṃ chārikāvasānameva hoti , na tato paraṃ phaladāyakaṃ hutvā gacchatīti attho . Dattupaññattan ti dattūhi bālamanussehi paññattaṃ . Idaṃ vuttaṃ hoti – ‘ bālehi abuddhīhi paññattamidaṃ dānaṃ , na paṇḍitehi . Bālā denti , paṇḍitā gaṇhantī ’ ti dasseti . Tattha pūraṇo ‘‘ karoto na karīyati pāpan ’’ ti vadanto kammaṃ paṭibāhati . Ajito ‘‘ kāyassa bhedā ucchijjatī ’’ ti vadanto vipākaṃ paṭibāhati . Makkhali ‘‘ natthi hetū ’’ ti vadanto ubhayaṃ paṭibāhati . Tattha kammaṃ paṭibāhantenāpi vipāko paṭibāhito hoti , vipākaṃ paṭibāhantenāpi kammaṃ paṭibāhitaṃ hoti . Iti sabbepete atthato ubhayappaṭibāhakā ahetukavādā ceva akiriyavādā ca natthikavādā ca honti . Ye vā pana tesaṃ laddhiṃ gahetvā rattiṭṭhāne divāṭhāne nisinnā sajjhāyanti vīmaṃsanti , tesaṃ ‘‘ karoto na karīyati pāpaṃ , natthi hetu , natthi paccayo , mato ucchijjatī ’’ ti tasmiṃ ārammaṇe micchāsati santiṭṭhati , cittaṃ ekaggaṃ hoti , javanāni javanti , paṭhamajavane satekicchā honti , tathā dutiyādīsu , sattame buddhānampi atekicchā anivattino ariṭṭhakaṇṭakasadisā . Tattha koci ekaṃ dassanaṃ okkamati , koci dve , koci tīṇipi , ekasmiṃ okkantepi , dvīsuP1.167 tīsu okkantesupi , niyatamicchādiṭṭhikova hoti ; patto saggamaggāvaraṇañceva mokkhamaggāvaraṇañca , abhabbo tassattabhāvassa anantaraṃ saggampi gantuṃ , pageva mokkhaṃ . Vaṭṭakhāṇu nāmesa satto pathavigopako , yebhuyyena evarūpassa bhavato vuṭṭhānaṃ natthi . ‘‘ TasmāV1.138 akalyāṇajanaṃ , āsīvisamivoragaṃ ; Ārakā parivajjeyya , bhūtikāmo vicakkhaṇo ’’ ti . Pakudhakaccāyanavādavaṇṇanā
170-172.
Ajitavāde natthi dinnan ti dinnaphalābhāvaṃ sandhāya vadati . Yiṭṭhaṃ vuccati mahāyāgo . Hutan ti paheṇakasakkāro adhippeto . Tampi ubhayaṃ phalābhāvameva sandhāya paṭikkhipati . Sukatadukkaṭānan ti sukatadukkaṭānaṃ , kusalākusalānanti attho . Phalaṃ vipākoti yaṃ phalanti vā vipākoti vā vuccati , taṃ natthīti vadati . Natthi ayaṃ lokoti paraloke ṭhitassa ayaṃ loko natthi , natthi paro lokoti idha loke ṭhitassāpi paro loko natthi , sabbe tattha tattheva ucchijjantīti dasseti . Natthi mātā natthi pitāti tesu sammāpaṭipattimicchāpaṭipattīnaṃ phalābhāvavasena vadati . Natthi sattā opapātikāti cavitvā upapajjanakā sattā nāma natthīti vadati .
CātumahābhūtikotiV1.137 catumahābhūtamayo . Pathavī pathavikāyan ti ajjhattikapathavīdhātu bāhirapathavīdhātuṃ . Anupetīti anuyāyati . Anupagacchatīti tasseva vevacanaṃ . Anugacchatītipi attho . Ubhayenāpi upeti , upagacchatīti dasseti . Āpādīsupi eseva nayo . IndriyānītiP1.166 manacchaṭṭhāni indriyāni ākāsaṃ pakkhandanti .
Āsandipañcamāti nipannamañcena pañcamā , mañco ceva cattāro mañcapāde gahetvā ṭhitā cattāro purisā cāti attho .
Yāvāḷāhanāti yāva susānā . Padānīti ‘ ayaṃ evaṃ sīlavāM1.150 ahosi , evaṃ dussīlo ’ tiādinā nayena pavattāni guṇāguṇapadāni , sarīrameva vā ettha padānīti adhippetaṃ .
Kāpotakānīti kapotavaṇṇāni , pārāvatapakkhavaṇṇānīti attho . Bhassantāti bhasmantā , ayameva vā pāḷi . Āhutiyoti yaṃ paheṇakasakkārādibhedaṃ dinnadānaṃ , sabbaṃ taṃ chārikāvasānameva hoti , na tato paraṃ phaladāyakaṃ hutvā gacchatīti attho .
Dattupaññattan ti dattūhi bālamanussehi paññattaṃ . Idaṃ vuttaṃ hoti – ‘ bālehi abuddhīhi paññattamidaṃ dānaṃ , na paṇḍitehi . Bālā denti , paṇḍitā gaṇhantī ’ ti dasseti .
Tattha pūraṇo ‘‘ karoto na karīyati pāpan ’’ ti vadanto kammaṃ paṭibāhati . Ajito ‘‘ kāyassa bhedā ucchijjatī ’’ ti vadanto vipākaṃ paṭibāhati . Makkhali ‘‘ natthi hetū ’’ ti vadanto ubhayaṃ paṭibāhati . Tattha kammaṃ paṭibāhantenāpi vipāko paṭibāhito hoti , vipākaṃ paṭibāhantenāpi kammaṃ paṭibāhitaṃ hoti . Iti sabbepete atthato ubhayappaṭibāhakā ahetukavādā ceva akiriyavādā ca natthikavādā ca honti . Ye vā pana tesaṃ laddhiṃ gahetvā rattiṭṭhāne divāṭhāne nisinnā sajjhāyanti vīmaṃsanti , tesaṃ ‘‘ karoto na karīyati pāpaṃ , natthi hetu , natthi paccayo , mato ucchijjatī ’’ ti tasmiṃ ārammaṇe micchāsati santiṭṭhati , cittaṃ ekaggaṃ hoti , javanāni javanti , paṭhamajavane satekicchā honti , tathā dutiyādīsu , sattame buddhānampi atekicchā anivattino ariṭṭhakaṇṭakasadisā . Tattha koci ekaṃ dassanaṃ okkamati , koci dve , koci tīṇipi , ekasmiṃ okkantepi , dvīsuP1.167 tīsu okkantesupi , niyatamicchādiṭṭhikova hoti ; patto saggamaggāvaraṇañceva mokkhamaggāvaraṇañca , abhabbo tassattabhāvassa anantaraṃ saggampi gantuṃ , pageva mokkhaṃ . Vaṭṭakhāṇu nāmesa satto pathavigopako , yebhuyyena evarūpassa bhavato vuṭṭhānaṃ natthi . ‘‘ TasmāV1.138 akalyāṇajanaṃ , āsīvisamivoragaṃ ; Ārakā parivajjeyya , bhūtikāmo vicakkhaṇo ’’ ti .
Pakudhakaccāyanavādavaṇṇanā
170-172. Ajitavāde natthi dinnan ti dinnaphalābhāvaṃ sandhāya vadati . Yiṭṭhaṃ vuccati mahāyāgo . Hutan ti paheṇakasakkāro adhippeto . Tampi ubhayaṃ phalābhāvameva sandhāya paṭikkhipati . Sukatadukkaṭānan ti sukatadukkaṭānaṃ , kusalākusalānanti attho . Phalaṃ vipākoti yaṃ phalanti vā vipākoti vā vuccati , taṃ natthīti vadati . Natthi ayaṃ lokoti paraloke ṭhitassa ayaṃ loko natthi , natthi paro lokoti idha loke ṭhitassāpi paro loko natthi , sabbe tattha tattheva ucchijjantīti dasseti . Natthi mātā natthi pitāti tesu sammāpaṭipattimicchāpaṭipattīnaṃ phalābhāvavasena vadati . Natthi sattā opapātikāti cavitvā upapajjanakā sattā nāma natthīti vadati . CātumahābhūtikotiV1.137 catumahābhūtamayo . Pathavī pathavikāyan ti ajjhattikapathavīdhātu bāhirapathavīdhātuṃ . Anupetīti anuyāyati . Anupagacchatīti tasseva vevacanaṃ . Anugacchatītipi attho . Ubhayenāpi upeti , upagacchatīti dasseti . Āpādīsupi eseva nayo . IndriyānītiP1.166 manacchaṭṭhāni indriyāni ākāsaṃ pakkhandanti . Āsandipañcamāti nipannamañcena pañcamā , mañco ceva cattāro mañcapāde gahetvā ṭhitā cattāro purisā cāti attho . Yāvāḷāhanāti yāva susānā . Padānīti ‘ ayaṃ evaṃ sīlavāM1.150 ahosi , evaṃ dussīlo ’ tiādinā nayena pavattāni guṇāguṇapadāni , sarīrameva vā ettha padānīti adhippetaṃ . Kāpotakānīti kapotavaṇṇāni , pārāvatapakkhavaṇṇānīti attho . Bhassantāti bhasmantā , ayameva vā pāḷi . Āhutiyoti yaṃ paheṇakasakkārādibhedaṃ dinnadānaṃ , sabbaṃ taṃ chārikāvasānameva hoti , na tato paraṃ phaladāyakaṃ hutvā gacchatīti attho . Dattupaññattan ti dattūhi bālamanussehi paññattaṃ . Idaṃ vuttaṃ hoti – ‘ bālehi abuddhīhi paññattamidaṃ dānaṃ , na paṇḍitehi . Bālā denti , paṇḍitā gaṇhantī ’ ti dasseti . Tattha pūraṇo ‘‘ karoto na karīyati pāpan ’’ ti vadanto kammaṃ paṭibāhati . Ajito ‘‘ kāyassa bhedā ucchijjatī ’’ ti vadanto vipākaṃ paṭibāhati . Makkhali ‘‘ natthi hetū ’’ ti vadanto ubhayaṃ paṭibāhati . Tattha kammaṃ paṭibāhantenāpi vipāko paṭibāhito hoti , vipākaṃ paṭibāhantenāpi kammaṃ paṭibāhitaṃ hoti . Iti sabbepete atthato ubhayappaṭibāhakā ahetukavādā ceva akiriyavādā ca natthikavādā ca honti . Ye vā pana tesaṃ laddhiṃ gahetvā rattiṭṭhāne divāṭhāne nisinnā sajjhāyanti vīmaṃsanti , tesaṃ ‘‘ karoto na karīyati pāpaṃ , natthi hetu , natthi paccayo , mato ucchijjatī ’’ ti tasmiṃ ārammaṇe micchāsati santiṭṭhati , cittaṃ ekaggaṃ hoti , javanāni javanti , paṭhamajavane satekicchā honti , tathā dutiyādīsu , sattame buddhānampi atekicchā anivattino ariṭṭhakaṇṭakasadisā . Tattha koci ekaṃ dassanaṃ okkamati , koci dve , koci tīṇipi , ekasmiṃ okkantepi , dvīsuP1.167 tīsu okkantesupi , niyatamicchādiṭṭhikova hoti ; patto saggamaggāvaraṇañceva mokkhamaggāvaraṇañca , abhabbo tassattabhāvassa anantaraṃ saggampi gantuṃ , pageva mokkhaṃ . Vaṭṭakhāṇu nāmesa satto pathavigopako , yebhuyyena evarūpassa bhavato vuṭṭhānaṃ natthi . ‘‘ TasmāV1.138 akalyāṇajanaṃ , āsīvisamivoragaṃ ; Ārakā parivajjeyya , bhūtikāmo vicakkhaṇo ’’ ti . Pakudhakaccāyanavādavaṇṇanā