5. Pārāyanavaggo
Vatthugāthā
982.
Kosalānaṃ
M0.429V0.225P0.190T0.524 purā rammā , agamā dakkhiṇāpathaṃ ;Ākiñcaññaṃ patthayāno , brāhmaṇo mantapāragū .
983.
So assakassa visaye , aḷakassa [ muḷakassa ( syā .), mūḷhakassa ( ka .), maḷakassa ( niddesa )] samāsane ;
Vasi godhāvarīkūle , uñchena ca phalena ca .
984.
Tasseva upanissāya , gāmo ca vipulo ahu ;
Tato jātena āyena , mahāyaññamakappayi .
985.
Mahāyaññaṃ yajitvāna , puna pāvisi assamaṃ ;
Tasmiṃ paṭipaviṭṭhamhi , añño āgañchi brāhmaṇo .
986.
Ugghaṭṭapādo tasito [ tassito ( ka .)], paṅkadanto rajassiro ;
So ca naṃ upasaṅkamma , satāni pañca yācati .
987.
Tamenaṃ bāvarī disvā , āsanena nimantayi ;
Sukhañca kusalaṃ pucchi , idaṃ vacanamabravi .
988.
‘‘ Yaṃ kho mama deyyadhammaṃ , sabbaṃ visajjitaṃ mayā ;
Anujānāhi me brahme , natthi pañcasatāni me ’’.
989.
‘‘ Sace
P0.191 me yācamānassa , bhavaṃ nānupadassati ;Sattame divase tuyhaṃ , muddhā phalatu sattadhā ’’.
990.
Abhisaṅkharitvā
V0.226T0.525 kuhako , bheravaṃ so akittayi ;Tassa taṃ vacanaṃ sutvā , bāvarī dukkhito ahu .
991.
Ussussati anāhāro , sokasallasamappito ;
Athopi evaṃ cittassa , jhāne na ramatī mano .
992.
Utrastaṃ dukkhitaṃ disvā , devatā atthakāminī ;
Bāvariṃ upasaṅkamma , idaṃ vacanamabravi .
993.
‘‘ Na
M0.430 so muddhaṃ pajānāti , kuhako so dhanatthiko ;Muddhani muddhapāte vā , ñāṇaṃ tassa na vijjati ’’.
994.
‘‘ Bhotī carahi jānāsi , taṃ me akkhāhi pucchitā ;
Muddhaṃ muddhādhipātañca , taṃ suṇoma vaco tava ’’.
995.
‘‘ Ahampetaṃ na jānāmi , ñāṇamettha na vijjati ;
Muddhani muddhādhipāte ca , jinānaṃ hettha [ muddhaṃ muddhādhipāto ca , jinānaṃ heta ( sī . syā . pī .)] dassanaṃ ’’.
996.
‘‘ Atha ko carahi jānāti , asmiṃ pathavimaṇḍale [ puthavimaṇḍale ( sī . pī .)];
Muddhaṃ muddhādhipātañca , taṃ me akkhāhi devate ’’.
997.
‘‘ Purā
P0.192 kapilavatthumhā , nikkhanto lokanāyako ;Apacco okkākarājassa , sakyaputto pabhaṅkaro .
998.
‘‘ So hi brāhmaṇa sambuddho , sabbadhammāna pāragū ;
Sabbābhiññābalappatto , sabbadhammesu cakkhumā ;
Sabbakammakkhayaṃ patto , vimutto upadhikkhaye .
999.
‘‘ Buddho so bhagavā loke , dhammaṃ deseti cakkhumā ;
Taṃ
T0.526 tvaṃ gantvāna pucchassu , so te taṃ byākarissati ’’. 1000.
Sambuddhoti
V0.227 vaco sutvā , udaggo bāvarī ahu ;Sokassa tanuko āsi , pītiñca vipulaṃ labhi .
1001.
So bāvarī attamano udaggo , taṃ devataṃ pucchati vedajāto ;
‘‘ Katamamhi gāme nigamamhi vā pana , katamamhi vā janapade lokanātho ;
Yattha gantvāna passemu [ gantvā namassemu ( sī . syā . pī .)], sambuddhaṃ dvipaduttamaṃ ’’[ dvipaduttamaṃ ( sī . syā . pī .)],.
1002.
‘‘ Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino , pahūtapañño varabhūrimedhaso ;
So sakyaputto vidhuro anāsavo , muddhādhipātassa vidū narāsabho ’’.
1003.
Tato
M0.431 āmantayī sisse , brāhmaṇe mantapārage ;‘‘ Etha māṇavā akkhissaṃ , suṇātha vacanaṃ mama .
1004.
‘‘ Yasseso
P0.193 dullabho loke , pātubhāvo abhiṇhaso ;Svājja lokamhi uppanno , sambuddho iti vissuto ;
Khippaṃ gantvāna sāvatthiṃ , passavho dvipaduttamaṃ ’’.
1005.
‘‘ Kathaṃ carahi jānemu , disvā buddhoti brāhmaṇa ;
Ajānataṃ no pabrūhi , yathā jānemu taṃ mayaṃ ’’.
1006.
‘‘ Āgatāni
T0.527 hi mantesu , mahāpurisalakkhaṇā ;Dvattiṃsāni ca [ dvittiṃsā ca ( sī . syā . pī .), dvittiṃsa tāni (?)] byākkhātā , samattā anupubbaso .
1007.
‘‘ Yassete honti gattesu , mahāpurisalakkhaṇā ;
Dveyeva tassa gatiyo , tatiyā hi na vijjati .
1008.
‘‘ Sace agāraṃ āvasati [ ajjhāvasati ( ka .)], vijeyya pathaviṃ imaṃ ;
Adaṇḍena asatthena , dhammenamanusāsati .
1009.
‘‘ Sace
V0.228 ca so pabbajati , agārā anagāriyaṃ ;Vivaṭṭacchado [ vivattachaddo ( sī .)] sambuddho , arahā bhavati anuttaro .
1010.
‘‘ Jātiṃ gottañca lakkhaṇaṃ , mante sisse punāpare ;
Muddhaṃ muddhādhipātañca , manasāyeva pucchatha .
1011.
‘‘ Anāvaraṇadassāvī , yadi buddho bhavissati ;
Manasā pucchite pañhe , vācāya vissajessati ’’.
1012.
Bāvarissa vaco sutvā , sissā soḷasa brāhmaṇā ;
Ajito tissametteyyo , puṇṇako atha mettagū .
1013.
Dhotako
P0.194 upasīvo ca , nando ca atha hemako ;Todeyyakappā dubhayo , jatukaṇṇī ca paṇḍito .
1014.
Bhadrāvudho
M0.432 udayo ca , posālo cāpi brāhmaṇo ;Mogharājā ca medhāvī , piṅgiyo ca mahāisi .
1015.
Paccekagaṇino sabbe , sabbalokassa vissutā ;
Jhāyī jhānaratā dhīrā , pubbavāsanavāsitā .
1016.
Bāvariṃ
T0.528 abhivādetvā , katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ ;Jaṭājinadharā sabbe , pakkāmuṃ uttarāmukhā .
1017.
Aḷakassa patiṭṭhānaṃ , purimāhissatiṃ [ purimaṃ māhissatiṃ ( sī . pī .), puraṃ māhissatiṃ ( syā .)] tadā ;
Ujjeniñcāpi gonaddhaṃ , vedisaṃ vanasavhayaṃ .
1018.
Kosambiñcāpi sāketaṃ , sāvatthiñca puruttamaṃ ;
Setabyaṃ kapilavatthuṃ , kusinārañca mandiraṃ .
1019.
Pāvañca
V0.229 bhoganagaraṃ , vesāliṃ māgadhaṃ puraṃ ;Pāsāṇakaṃ cetiyañca , ramaṇīyaṃ manoramaṃ .
1020.
Tasitovudakaṃ
P0.195 sītaṃ , mahālābhaṃva vāṇijo ;Chāyaṃ dhammābhitattova , turitā pabbatamāruhuṃ .
1021.
Bhagavā tamhi samaye , bhikkhusaṅghapurakkhato ;
Bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti , sīhova nadatī vane .
1022.
Ajito addasa buddhaṃ , sataraṃsiṃ [ vītaraṃsiṃva ( syā .), sataraṃsīva ( ka .), pītaraṃsīva ( niddesa )] va bhāṇumaṃ ;
Candaṃ yathā pannarase , pāripūriṃ upāgataṃ .
1023.
Athassa gatte disvāna , paripūrañca byañjanaṃ ;
Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho , manopañhe apucchatha .
1024.
‘‘ Ādissa jammanaṃ [ jappanaṃ ( ka .)] brūhi , gottaṃ brūhi salakkhaṇaṃ [ brūhissa lakkhaṇaṃ ( niddesa )];
Mantesu pāramiṃ brūhi , kati vāceti brāhmaṇo ’’.
1025.
‘‘ Vīsaṃ vassasataṃ āyu , so ca gottena bāvarī ;
Tīṇissa lakkhaṇā gatte , tiṇṇaṃ vedāna pāragū .
1026.
‘‘ Lakkhaṇe
M0.433T0.529 itihāse ca , sanighaṇḍusakeṭubhe ;Pañcasatāni vāceti , sadhamme pāramiṃ gato ’’.
1027.
‘‘ Lakkhaṇānaṃ
P0.196 pavicayaṃ , bāvarissa naruttama ;Kaṅkhacchida [ taṇhacchida ( bahūsu )] pakāsehi , mā no kaṅkhāyitaṃ ahu ’’.
1028.
‘‘ Mukhaṃ jivhāya chādeti , uṇṇassa bhamukantare ;
Kosohitaṃ vatthaguyhaṃ , evaṃ jānāhi māṇava ’’.
1029.
Pucchañhi
V0.230 kiñci asuṇanto , sutvā pañhe viyākate ;Vicinteti jano sabbo , vedajāto katañjalī .
1030.
‘‘ Ko nu devo vā brahmā vā , indo vāpi sujampati ;
Manasā pucchite pañhe , kametaṃ paṭibhāsati .
1031.
‘‘ Muddhaṃ muddhādhipātañca , bāvarī paripucchati ;
Taṃ byākarohi bhagavā , kaṅkhaṃ vinaya no ise ’’.
1032.
‘‘ Avijjā muddhāti jānāhi , vijjā muddhādhipātinī ;
Saddhāsatisamādhīhi , chandavīriyena saṃyutā ’’.
1033.
Tato vedena mahatā , santhambhitvāna māṇavo ;
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā , pādesu sirasā pati .
1034.
‘‘ Bāvarī brāhmaṇo bhoto , saha sissehi mārisa ;
Udaggacitto sumano , pāde vandati cakkhuma ’’.
1035.
‘‘ Sukhito
P0.197 bāvarī hotu , saha sissehi brāhmaṇo ;Tvañcāpi sukhito hohi , ciraṃ jīvāhi māṇava .
1036.
‘‘ Bāvarissa
T0.530 ca tuyhaṃ vā , sabbesaṃ sabbasaṃsayaṃ ;Katāvakāsā pucchavho , yaṃ kiñci manasicchatha ’’.
1037.
Sambuddhena katokāso , nisīditvāna pañjalī ;
Ajito paṭhamaṃ pañhaṃ , tattha pucchi tathāgataṃ .
Vatthugāthā niṭṭhitā .
1. Ajitamāṇavapucchā
1038.
‘‘ Kenassu
M0.434V0.231 nivuto loko ,( iccāyasmā ajito )Kenassu nappakāsati ;
Kissābhilepanaṃ brūsi , kiṃsu tassa mahabbhayaṃ ’’.
1039.
‘‘ Avijjāya nivuto loko ,( ajitāti bhagavā )
Vevicchā pamādā nappakāsati ;
Jappābhilepanaṃ brūmi , dukkhamassa mahabbhayaṃ ’’.
1040.
‘‘ Savanti
P0.198 sabbadhi sotā ,( iccāyasmā ajito )Sotānaṃ kiṃ nivāraṇaṃ ;
Sotānaṃ saṃvaraṃ brūhi , kena sotā pidhiyyare ’’[ pithiyyare ( sī . syā . pī .), pithīyare ( sī . aṭṭha .), pidhīyare (?)].
1041.
‘‘ Yāni sotāni lokasmiṃ ,( ajitāti bhagavā )
Sati tesaṃ nivāraṇaṃ ;
Sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi , paññāyete pidhiyyare ’’.
1042.
‘‘ Paññā ceva sati yañca [ satī ceva ( sī .), satī ca ( syā .), satī cāpi ( pī . niddesa ), sati cāpi ( niddesa )],( iccāyasmā ajito )
Nāmarūpañca mārisa ;
Etaṃ
T0.531 me puṭṭho pabrūhi , katthetaṃ uparujjhati ’’. 1043.
‘‘ Yametaṃ pañhaṃ apucchi , ajita taṃ vadāmi te ;
Yattha nāmañca rūpañca , asesaṃ uparujjhati ;
Viññāṇassa nirodhena , etthetaṃ uparujjhati ’’.
1044.
‘‘ Ye ca saṅkhātadhammāse , ye ca sekhā puthū idha ;
Tesaṃ me nipako iriyaṃ , puṭṭho pabrūhi mārisa ’’.
1045.
‘‘ Kāmesu
V0.232 nābhigijjheyya , manasānāvilo siyā ;Kusalo sabbadhammānaṃ , sato bhikkhu paribbaje ’’ ti .
Ajitamāṇavapucchā paṭhamā niṭṭhitā .
2. Tissametteyyamāṇavapucchā
1046.
‘‘ Kodha
M0.435P0.199 santusito loke ,( iccāyasmā tissametteyyo )Kassa no santi iñjitā ;
Ko ubhantamabhiññāya , majjhe mantā na lippati [ limpati ( ka .)];
Kaṃ brūsi mahāpurisoti , ko idha sibbinimaccagā ’’.
1047.
‘‘ Kāmesu brahmacariyavā ,( metteyyāti bhagavā )
Vītataṇho sadā sato ;
Saṅkhāya
T0.532 nibbuto bhikkhu , tassa no santi iñjitā . 1048.
‘‘ So ubhantamabhiññāya , majjhe mantā na lippati ;
Taṃ brūmi mahāpurisoti , so idha sibbinimaccagā ’’ ti .
Tissametteyyamāṇavapucchā dutiyā niṭṭhitā .
3. Puṇṇakamāṇavapucchā
1049.
‘‘ Anejaṃ mūladassāviṃ ,( iccāyasmā puṇṇako )
Atthi [ atthī ( syā .)] pañhena āgamaṃ ;
Kiṃ
V0.233 nissitāP0.200 isayo manujā , khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ ;Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke , pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ ’’.
1050.
‘‘ Ye kecime isayo manujā ,( puṇṇakāti bhagavā )
Khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ ;
Yaññamakappayiṃsu puthūdha loke , āsīsamānā puṇṇaka itthattaṃ [ itthabhāvaṃ ( sī . syā .)];
Jaraṃ sitā yaññamakappayiṃsu ’’.
1051.
‘‘ Ye
M0.436 kecime isayo manujā ,( iccāyasmā puṇṇako )Khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ ;
Yaññamakappayiṃsu
T0.533 puthūdha loke , kaccissu te bhagavā yaññapathe appamattā ;Atāruṃ jātiñca jarañca mārisa , pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ ’’.
1052.
‘‘ Āsīsanti thomayanti , abhijappanti juhanti ;( Puṇṇakāti bhagavā )
Kāmābhijappanti paṭicca lābhaṃ , te yājayogā bhavarāgarattā ;
Nātariṃsu jātijaranti brūmi ’’.
1053.
‘‘ Te
P0.201 ce nātariṃsu yājayogā ,( iccāyasmā puṇṇako )Yaññehi jātiñca jarañca mārisa ;
Atha ko carahi devamanussaloke , atāri jātiñca jarañca mārisa ;
Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ ’’.
1054.
‘‘ Saṅkhāya lokasmi paroparāni [ parovarāni ( sī . syā .)],( puṇṇakāti bhagavā )
Yassiñjitaṃ natthi kuhiñci loke ;
Santo vidhūmo anīgho nirāso , atāri so jātijaranti brūmī ’’ ti .
Puṇṇakamāṇavapucchā tatiyā niṭṭhitā .
4. Mettagūmāṇavapucchā
1055.
‘‘ Pucchāmi
V0.234T0.534 taṃ bhagavā brūhi me taṃ ,( iccāyasmā mettagū )Maññāmi taṃ vedaguṃ bhāvitattaṃ ;
Kuto nu dukkhā samudāgatā ime , ye keci lokasmimanekarūpā ’’.
1056.
‘‘ Dukkhassa
M0.437P0.202 ve maṃ pabhavaṃ apucchasi ,( mettagūti bhagavā )Taṃ te pavakkhāmi yathā pajānaṃ ;
Upadhinidānā pabhavanti dukkhā , ye keci lokasmimanekarūpā .
1057.
‘‘ Yo ve avidvā upadhiṃ karoti , punappunaṃ dukkhamupeti mando ;
Tasmā pajānaṃ upadhiṃ na kayirā , dukkhassa jātippabhavānupassī ’’.
1058.
‘‘ Yaṃ taṃ apucchimha akittayī no , aññaṃ taṃ pucchāma [ pucchāmi ( sī . pī .)] tadiṅgha brūhi ;
Kathaṃ nu dhīrā vitaranti oghaṃ , jātiṃ jaraṃ sokapariddavañca ;
Taṃ me muni sādhu viyākarohi , tathā hi te vidito esa dhammo ’’.
1059.
‘‘ Kittayissāmi
T0.535 te dhammaṃ ,( mettagūti bhagavā )Diṭṭhe dhamme anītihaṃ ;
Yaṃ viditvā sato caraṃ , tare loke visattikaṃ ’’.
1060.
‘‘ Tañcāhaṃ abhinandāmi , mahesi dhammamuttamaṃ ;
Yaṃ viditvā sato caraṃ , tare loke visattikaṃ ’’.
1061.
‘‘ Yaṃ kiñci sampajānāsi ,( mettagūti bhagavā )
Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe ;
Etesu
P0.203 nandiñca nivesanañca , panujja viññāṇaṃ bhave na tiṭṭhe . 1062.
‘‘ Evaṃvihārī
V0.235 sato appamatto , bhikkhu caraṃ hitvā mamāyitāni ;Jātiṃ jaraṃ sokapariddavañca , idheva vidvā pajaheyya dukkhaṃ ’’.
1063.
‘‘ Etābhinandāmi
M0.438 vaco mahesino , sukittitaṃ gotamanūpadhīkaṃ ;Addhā hi bhagavā pahāsi dukkhaṃ , tathā hi te vidito esa dhammo .
1064.
‘‘ Te cāpi nūnappajaheyyu dukkhaṃ , ye tvaṃ muni aṭṭhitaṃ ovadeyya ;
Taṃ taṃ namassāmi samecca nāga , appeva maṃ bhagavā aṭṭhitaṃ ovadeyya ’’.
1065.
‘‘ Yaṃ
T0.536 brāhmaṇaṃ vedagumābhijaññā , akiñcanaṃ kāmabhave asattaṃ ;Addhā hi so oghamimaṃ atāri , tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkho .
1066.
‘‘ Vidvā ca yo [ so ( sī . syā . pī .)] vedagū naro idha , bhavābhave saṅgamimaṃ visajja ;
So
P0.204 vītataṇho anīgho nirāso , atāri so jātijaranti brūmī ’’ ti .Mettagūmāṇavapucchā catutthī niṭṭhitā .
5. Dhotakamāṇavapucchā
1067.
‘‘ Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ ,( iccāyasmā dhotako )
Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṃ ;
Tava sutvāna nigghosaṃ , sikkhe nibbānamattano ’’.
1068.
‘‘ Tenahātappaṃ karohi ,( dhotakāti bhagavā ) idheva nipako sato ;
Ito sutvāna nigghosaṃ , sikkhe nibbānamattano ’’.
1069.
‘‘ Passāmahaṃ
M0.439 devamanussaloke , akiñcanaṃ brāhmaṇamiriyamānaṃ ;Taṃ taṃ namassāmi samantacakkhu , pamuñca
T0.537 maṃ sakka kathaṃkathāhi ’’. 1070.
‘‘ Nāhaṃ
V0.236 sahissāmi [ samissāmi ( syā .), gamissāmi ( sī .), samīhāmi ( pī .)] pamocanāya , kathaṃkathiṃ dhotaka kañci loke ;Dhammañca seṭṭhaṃ abhijānamāno [ ājānamāno ( sī . syā . pī .)], evaṃ tuvaṃ oghamimaṃ taresi ’’.
1071.
‘‘ Anusāsa brahme karuṇāyamāno , vivekadhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ ;
Yathāhaṃ
P0.205 ākāsova abyāpajjamāno , idheva santo asito careyyaṃ ’’. 1072.
‘‘ Kittayissāmi te santiṃ ,( dhotakāti bhagavā ) diṭṭhe dhamme anītihaṃ ;
Yaṃ viditvā sato caraṃ , tare loke visattikaṃ ’’.
1073.
‘‘ Tañcāhaṃ abhinandāmi , mahesi santimuttamaṃ ;
Yaṃ viditvā sato caraṃ , tare loke visattikaṃ ’’.
1074.
‘‘ Yaṃ kiñci sampajānāsi ,( dhotakāti bhagavā )
Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe ;
Etaṃ viditvā saṅgoti loke , bhavābhavāya mākāsi taṇhan ’’ ti .
Dhotakamāṇavapucchā pañcamī niṭṭhitā .
6. Upasīvamāṇavapucchā
1075.
‘‘ Eko
T0.538 ahaṃ sakka mahantamoghaṃ ,( iccāyasmā upasīvo )Anissito no visahāmi tārituṃ ;
Ārammaṇaṃ brūhi samantacakkhu , yaṃ nissito oghamimaṃ tareyyaṃ ’’.
1076.
‘‘ Ākiñcaññaṃ
M0.440 pekkhamāno satimā ,( upasīvāti bhagavā )Natthīti nissāya tarassu oghaṃ ;
Kāme
P0.206 pahāya virato kathāhi , taṇhakkhayaṃ nattamahābhipassa ’’[ rattamahābhipassa ( syā .), rattamahaṃ vipassa ( ka .)]. 1077.
‘‘ Sabbesu
V0.237 kāmesu yo vītarāgo ,( iccāyasmā upasīvo )Ākiñcaññaṃ nissito hitvā maññaṃ ;
Saññāvimokkhe parame vimutto [ dhimutto ( ka .)], tiṭṭhe nu so tattha anānuyāyī ’’[ anānuvāyī ( syā . ka .)].
1078.
‘‘ Sabbesu kāmesu yo vītarāgo ,( upasīvāti bhagavā )
Ākiñcaññaṃ nissito hitvā maññaṃ ;
Saññāvimokkhe parame vimutto , tiṭṭheyya so tattha anānuyāyī ’’.
1079.
‘‘ Tiṭṭhe ce so tattha anānuyāyī , pūgampi
T0.539 vassānaṃ samantacakkhu ;Tattheva so sītisiyā vimutto , cavetha viññāṇaṃ tathāvidhassa ’’.
1080.
‘‘ Accī yathā vātavegena khittā [ khittaṃ ( syā .), khitto ( pī .)],( upasīvāti bhagavā )
Atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ ;
Evaṃ
P0.207 munī nāmakāyā vimutto , atthaṃ paleti na upeti saṅkhaṃ ’’. 1081.
‘‘ Atthaṅgato so uda vā so natthi , udāhu ve sassatiyā arogo ;
Taṃ me munī sādhu viyākarohi , tathā hi te vidito esa dhammo ’’.
1082.
‘‘ Atthaṅgatassa
M0.441 na pamāṇamatthi ,( upasīvāti bhagavā )Yena naṃ vajjuṃ taṃ tassa natthi ;
Sabbesu dhammesu samohatesu , samūhatā vādapathāpi sabbe ’’ ti .
Upasīvamāṇavapucchā chaṭṭhī niṭṭhitā .
7. Nandamāṇavapucchā
1083.
‘‘ Santi
V0.238 loke munayo ,( iccāyasmā nando )Janā vadanti tayidaṃ kathaṃsu ;
Ñāṇūpapannaṃ
T0.540 no muniṃ [ muni no ( syā . ka .)] vadanti , udāhu ve jīvitenūpapannaṃ ’’. 1084.
‘‘ Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena ,( na sīlabbatena )[() natthi sī . -pī potthakesu ]
Munīdha nanda kusalā vadanti ;
Visenikatvā
P0.208 anīghā nirāsā , caranti ye te munayoti brūmi ’’. 1085.
‘‘ Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse ,( iccāyasmā nando )
Diṭṭhassutenāpi [ diṭṭhena sutenāpi ( sī .), diṭṭhe sutenāpi ( syā . pī . ka .)] vadanti suddhiṃ ;
Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ , anekarūpena vadanti suddhiṃ ;
Kaccissu te bhagavā tattha yatā carantā , atāru jātiñca jarañca mārisa ;
Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ ’’.
1086.
‘‘ Ye
M0.442 kecime samaṇabrāhmaṇāse ,( nandāti bhagavā )Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṃ ;
Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ , anekarūpena vadanti suddhiṃ ;
Kiñcāpi te tattha yatā caranti , nāriṃsu jātijaranti brūmi ’’.
1087.
‘‘ Ye
T0.541 kecime samaṇabrāhmaṇāse ,( iccāyasmā nando )Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṃ ;
Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṃ , anekarūpena vadanti suddhiṃ ;
Te ce muni [ sace muni ( sī .)] brūsi anoghatiṇṇe , atha
P0.209 ko carahi devamanussaloke ;Atāri jātiñca jarañca mārisa , pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ ’’.
1088.
‘‘ Nāhaṃ sabbe samaṇabrāhmaṇāse ,( nandāti bhagavā )
Jātijarāya nivutāti brūmi ;
Ye
V0.239 sīdha diṭṭhaṃva sutaṃ mutaṃ vā , sīlabbataṃ vāpi pahāya sabbaṃ ;Anekarūpampi pahāya sabbaṃ , taṇhaṃ pariññāya anāsavāse ;
Te ve narā oghatiṇṇāti brūmi ’’.
1089.
‘‘ Etābhinandāmi vaco mahesino , sukittitaṃ gotamanūpadhīkaṃ ;
Ye sīdha diṭṭhaṃ va sutaṃ mutaṃ vā , sīlabbataṃ vāpi pahāya sabbaṃ ;
Anekarūpampi
T0.542 pahāya sabbaṃ , taṇhaṃ pariññāya anāsavāse ;Ahampi te oghatiṇṇāti brūmī ’’ ti .
Nandamāṇavapucchā sattamā niṭṭhitā .
8. Hemakamāṇavapucchā
1090.
‘‘ Ye
M0.443 me pubbe viyākaṃsu ,( iccāyasmā hemako )Huraṃ
P0.210 gotamasāsanā ;Iccāsi iti bhavissati , sabbaṃ taṃ itihītihaṃ ;
Sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ , nāhaṃ tattha abhiramiṃ .
1091.
‘‘ Tvañca me dhammamakkhāhi , taṇhānigghātanaṃ muni ;
Yaṃ viditvā sato caraṃ , tare loke visattikaṃ ’’.
1092.
‘‘ Idha diṭṭhasutamutaviññātesu , piyarūpesu hemaka ;
Chandarāgavinodanaṃ , nibbānapadamaccutaṃ .
1093.
‘‘ Etadaññāya ye satā , diṭṭhadhammābhinibbutā ;
Upasantā ca te sadā , tiṇṇā loke visattikan ’’ ti .
Hemakamāṇavapucchā aṭṭhamā niṭṭhitā .
9. Todeyyamāṇavapucchā
1094.
‘‘ Yasmiṃ
V0.240T0.543 kāmā na vasanti ,( iccāyasmā todeyyo )Taṇhā yassa na vijjati ;
Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo , vimokkho tassa kīdiso ’’.
1095.
‘‘ Yasmiṃ
P0.211 kāmā na vasanti ,( todeyyāti bhagavā )Taṇhā yassa na vijjati ;
Kathaṃkathā ca yo tiṇṇo , vimokkho tassa nāparo ’’.
1096.
‘‘ Nirāsaso so uda āsasāno , paññāṇavā so uda paññakappī ;
Muniṃ ahaṃ sakka yathā vijaññaṃ , taṃ me viyācikkha samantacakkhu ’’.
1097.
‘‘ Nirāsaso
M0.444 so na ca āsasāno , paññāṇavā so na ca paññakappī ;Evampi todeyya muniṃ vijāna , akiñcanaṃ kāmabhave asattan ’’ ti .
Todeyyamāṇavapucchā navamā niṭṭhitā .
10. Kappamāṇavapucchā
1098.
‘‘ Majjhe
T0.544 sarasmiṃ tiṭṭhataṃ ,( iccāyasmā kappo )Oghe jāte mahabbhaye ;
Jarāmaccuparetānaṃ , dīpaṃ pabrūhi mārisa ;
Tvañca me dīpamakkhāhi , yathāyidaṃ nāparaṃ siyā ’’.
1099.
‘‘ Majjhe
V0.241P0.212 sarasmiṃ tiṭṭhataṃ ,( kappāti bhagavā )Oghe jāte mahabbhaye ;
Jarāmaccuparetānaṃ , dīpaṃ pabrūmi kappa te .
1100.
‘‘ Akiñcanaṃ anādānaṃ , etaṃ dīpaṃ anāparaṃ ;
Nibbānaṃ iti [ nibbānamīti ( sī .)] naṃ brūmi , jarāmaccuparikkhayaṃ .
1101.
‘‘ Etadaññāya ye satā , diṭṭhadhammābhinibbutā ;
Na te māravasānugā , na te mārassa paddhagū ’’ ti [ paṭṭhagūti ( syā . ka .)].
Kappamāṇavapucchā dasamā niṭṭhitā .
11. Jatukaṇṇimāṇavapucchā
1102.
‘‘ Sutvānahaṃ vīramakāmakāmiṃ ,( iccāyasmā jatukaṇṇi )
Oghātigaṃ puṭṭhumakāmamāgamaṃ ;
Santipadaṃ brūhi sahajanetta , yathātacchaṃ
T0.545 bhagavā brūhi me taṃ . 1103.
‘‘ Bhagavā
M0.445 hi kāme abhibhuyya iriyati , ādiccova pathaviṃ tejī tejasā ;Parittapaññassa me bhūripañña , ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ ;
Jātijarāya idha vippahānaṃ ’’.
1104.
‘‘ Kāmesu
P0.213 vinaya gedhaṃ ,( jatukaṇṇīti bhagavā ) nekkhammaṃ daṭṭhu khemato ;Uggahītaṃ nirattaṃ vā , mā te vijjittha kiñcanaṃ .
1105.
‘‘ Yaṃ pubbe taṃ visosehi , pacchā te māhu kiñcanaṃ ;
Majjhe ce no gahessasi , upasanto carissasi .
1106.
‘‘ Sabbaso
V0.242 nāmarūpasmiṃ , vītagedhassa brāhmaṇa ;Āsavāssa na vijjanti , yehi maccuvasaṃ vaje ’’ ti .
Jatukaṇṇimāṇavapucchā ekādasamā niṭṭhitā .
12. Bhadrāvudhamāṇavapucchā
1107.
‘‘ Okañjahaṃ taṇhacchidaṃ anejaṃ ,( iccāyasmā bhadrāvudho )
Nandiñjahaṃ oghatiṇṇaṃ vimuttaṃ ;
Kappañjahaṃ abhiyāce sumedhaṃ , sutvāna
T0.546 nāgassa apanamissanti ito . 1108.
‘‘ Nānājanā janapadehi saṅgatā , tava vīra vākyaṃ abhikaṅkhamānā ;
Tesaṃ tuvaṃ sādhu viyākarohi , tathā hi te vidito esa dhammo ’’.
1109.
‘‘ Ādānataṇhaṃ vinayetha sabbaṃ ,( bhadrāvudhāti bhagavā )
Uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe ;
Yaṃ
P0.214 yañhi lokasmimupādiyanti , teneva māro anveti jantuṃ . 1110.
‘‘ Tasmā
M0.446 pajānaṃ na upādiyetha , bhikkhu sato kiñcanaṃ sabbaloke ;Ādānasatte iti pekkhamāno , pajaṃ imaṃ maccudheyye visattan ’’ ti .
Bhadrāvudhamāṇavapucchā dvādasamā niṭṭhitā .
13. Udayamāṇavapucchā
1111.
‘‘ Jhāyiṃ
V0.243 virajamāsīnaṃ ,( iccāyasmā udayo ) katakiccaṃ anāsavaṃ ;Pāraguṃ sabbadhammānaṃ , atthi pañhena āgamaṃ ;
Aññāvimokkhaṃ pabrūhi , avijjāya pabhedanaṃ ’’.
1112.
‘‘ Pahānaṃ
T0.547 kāmacchandānaṃ ,( udayāti bhagavā ) domanassāna cūbhayaṃ ;Thinassa ca panūdanaṃ , kukkuccānaṃ nivāraṇaṃ .
1113.
‘‘ Upekkhāsatisaṃsuddhaṃ , dhammatakkapurejavaṃ ;
Aññāvimokkhaṃ pabrūmi , avijjāya pabhedanaṃ ’’.
1114.
‘‘ Kiṃsu
P0.215 saṃyojano loko , kiṃsu tassa vicāraṇaṃ ;Kissassa vippahānena , nibbānaṃ iti vuccati ’’.
1115.
‘‘ Nandisaṃyojano loko , vitakkassa vicāraṇaṃ ;
Taṇhāya vippahānena , nibbānaṃ iti vuccati ’’.
1116.
‘‘ Kathaṃ satassa carato , viññāṇaṃ uparujjhati ;
Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamma , taṃ suṇoma vaco tava ’’.
1117.
‘‘ Ajjhattañca bahiddhā ca , vedanaṃ nābhinandato ;
Evaṃ satassa carato , viññāṇaṃ uparujjhatī ’’ ti .
Udayamāṇavapucchā terasamā niṭṭhitā .
14. Posālamāṇavapucchā
1118.
‘‘ Yo
M0.447V0.244 atītaṃ ādisati ,( iccāyasmā posālo ) anejo chinnasaṃsayo ;Pāraguṃ sabbadhammānaṃ , atthi pañhena āgamaṃ .
1119.
‘‘ Vibhūtarūpasaññissa
T0.548 , sabbakāyappahāyino ;Ajjhattañca bahiddhā ca , natthi kiñcīti passato ;
Ñāṇaṃ sakkānupucchāmi , kathaṃ neyyo tathāvidho ’’.
1120.
‘‘ Viññāṇaṭṭhitiyo
P0.216 sabbā ,( posālāti bhagavā ) abhijānaṃ tathāgato ;Tiṭṭhantamenaṃ jānāti , vimuttaṃ tapparāyaṇaṃ .
1121.
‘‘ Ākiñcaññasambhavaṃ ñatvā , nandī saṃyojanaṃ iti ;
Evametaṃ abhiññāya , tato tattha vipassati ;
Etaṃ [ evaṃ ( syā . ka .)] ñāṇaṃ tathaṃ tassa , brāhmaṇassa vusīmato ’’ ti .
Posālamāṇavapucchā cuddasamā niṭṭhitā .
15. Mogharājamāṇavapucchā
1122.
‘‘ Dvāhaṃ sakkaṃ apucchissaṃ ,( iccāyasmā mogharājā )
Na me byākāsi cakkhumā ;
Yāvatatiyañca devīsi , byākarotīti me sutaṃ .
1123.
‘‘ Ayaṃ loko paro loko , brahmaloko sadevako ;
Diṭṭhiṃ te nābhijānāti , gotamassa yasassino .
1124.
‘‘ Evaṃ
V0.245P0.217T0.549 abhikkantadassāviṃ , atthi pañhena āgamaṃ ;Kathaṃ lokaṃ avekkhantaṃ , maccurājā na passati ’’.
1125.
‘‘ Suññato
M0.448 lokaṃ avekkhassu , mogharāja sadā sato ;Attānudiṭṭhiṃ ūhacca , evaṃ maccutaro siyā ;
Evaṃ lokaṃ avekkhantaṃ , maccurājā na passatī ’’ ti .
Mogharājamāṇavapucchā pannarasamā niṭṭhitā .
16. Piṅgiyamāṇavapucchā
1126.
‘‘ Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo ,( iccāyasmā piṅgiyo )
Nettā na suddhā savanaṃ na phāsu ;
Māhaṃ nassaṃ momuho antarāva
Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ ;
Jātijarāya idha vippahānaṃ ’’.
1127.
‘‘ Disvāna rūpesu vihaññamāne ,( piṅgiyāti bhagavā )
Ruppanti rūpesu janā pamattā ;
Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto ,
Jahassu rūpaṃ apunabbhavāya ’’.
1128.
‘‘ Disā catasso vidisā catasso , uddhaṃ
T0.550 adho dasa disā imāyo ;Na
P0.218 tuyhaṃ adiṭṭhaṃ asutaṃ amutaṃ [ asutaṃ amutaṃ vā ( sī .), asutāmutaṃ vā ( syā .), asutaṃ ’ mutaṃ vā ( pī .)], atho aviññātaṃ kiñcanamatthi [ kiñci matthi ( syā .), kiñci natthi ( pī .), kiñcinamatthi ( ka .)] loke ;Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ , jātijarāya idha vippahānaṃ ’’.
1129.
‘‘ Taṇhādhipanne
V0.246 manuje pekkhamāno ,( piṅgiyāti bhagavā )Santāpajāte jarasā parete ;
Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto , jahassu taṇhaṃ apunabbhavāyā ’’ ti .
Piṅgiyamāṇavapucchā soḷasamā niṭṭhitā .
Pārāyanatthutigāthā
Idamavoca
M0.449 bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye , paricārakasoḷasānaṃ [ paricārakasoḷasannaṃ ( syā . ka .)] brāhmaṇānaṃ ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṃ [ pañhe ( sī . pī .)] byākāsi .Ekamekassa cepi pañhassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjeyya , gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṃ .
Pāraṅgamanīyā ime dhammāti , tasmā imassa dhammapariyāyassa pārāyananteva [ pārāyaṇaṃtveva ( sī . aṭṭha .)] adhivacanaṃ .
1130.
Ajito tissametteyyo , puṇṇako atha mettagū ;
Dhotako upasīvo ca , nando ca atha hemako .
1131.
Todeyya-kappā
P0.219 dubhayo , jatukaṇṇī ca paṇḍito ;Bhadrāvudho udayo ca , posālo cāpi brāhmaṇo ;
Mogharājā
T0.551 ca medhāvī , piṅgiyo ca mahāisi . 1132.
Ete buddhaṃ upāgacchuṃ , sampannacaraṇaṃ isiṃ ;
Pucchantā nipuṇe pañhe , buddhaseṭṭhaṃ upāgamuṃ .
1133.
Tesaṃ buddho pabyākāsi , pañhe puṭṭho yathātathaṃ ;
Pañhānaṃ veyyākaraṇena , tosesi brāhmaṇe muni .
1134.
Te tositā cakkhumatā , buddhenādiccabandhunā ;
Brahmacariyamacariṃsu , varapaññassa santike .
1135.
Ekamekassa
V0.247 pañhassa , yathā buddhena desitaṃ ;Tathā yo paṭipajjeyya , gacche pāraṃ apārato .
1136.
Apārā pāraṃ gaccheyya , bhāvento maggamuttamaṃ ;
Maggo so pāraṃ gamanāya , tasmā pārāyanaṃ iti .
Pārāyanānugītigāthā
1137.
‘‘ Pārāyanamanugāyissaṃ ,( iccāyasmā piṅgiyo )
Yathāddakkhi tathākkhāsi , vimalo bhūrimedhaso ;
Nikkāmo nibbano [ nibbuto ( syā .)] nāgo , kissa hetu musā bhaṇe .
1138.
‘‘ Pahīnamalamohassa
M0.450P0.220 , mānamakkhappahāyino ;Handāhaṃ kittayissāmi , giraṃ vaṇṇūpasañhitaṃ .
1139.
‘‘ Tamonudo buddho samantacakkhu , lokantagū sabbabhavātivatto ;
Anāsavo sabbadukkhapahīno , saccavhayo
T0.552 brahme upāsito me . 1140.
‘‘ Dijo yathā kubbanakaṃ pahāya , bahupphalaṃ kānanamāvaseyya ;
Evaṃ pahaṃ appadasse pahāya , mahodadhiṃ haṃsoriva ajjhapatto .
1141.
‘‘ Yeme pubbe viyākaṃsu , huraṃ gotamasāsanā ;
Iccāsi iti bhavissati ;
Sabbaṃ taṃ itihitihaṃ , sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ .
1142.
‘‘ Eko tamanudāsino , jutimā so pabhaṅkaro ;
Gotamo bhūripaññāṇo , gotamo bhūrimedhaso .
1143.
‘‘ Yo
P0.221 me dhammamadesesi , sandiṭṭhikamakālikaṃ ;Taṇhakkhayamanītikaṃ
T0.553 , yassa natthi upamā kvaci ’’. 1144.
‘‘ Kiṃnu
V0.248 tamhā vippavasasi , muhuttamapi piṅgiya ;Gotamā bhūripaññāṇā , gotamā bhūrimedhasā .
1145.
‘‘ Yo te dhammamadesesi , sandiṭṭhikamakālikaṃ ;
Taṇhakkhayamanītikaṃ , yassa natthi upamā kvaci ’’.
1146.
‘‘ Nāhaṃ tamhā vippavasāmi , muhuttamapi brāhmaṇa ;
Gotamā bhūripaññāṇā , gotamā bhūrimedhasā .
1147.
‘‘ Yo me dhammamadesesi , sandiṭṭhikamakālikaṃ ;
Taṇhakkhayamanītikaṃ , yassa natthi upamā kvaci .
1148.
‘‘ Passāmi
M0.451 naṃ manasā cakkhunāva , rattindivaṃ brāhmaṇa appamatto ;Namassamāno vivasemi rattiṃ , teneva maññāmi avippavāsaṃ .
1149.
‘‘ Saddhā ca pīti ca mano sati ca , nāpenti me gotamasāsanamhā ;
Yaṃ yaṃ disaṃ vajati bhūripañño , sa tena teneva natohamasmi .
1150.
‘‘ Jiṇṇassa
P0.222 me dubbalathāmakassa , teneva kāyo na paleti tattha ;Saṃkappayantāya [ saṃkappayattāya ( sī .)] vajāmi niccaṃ , mano hi me brāhmaṇa tena yutto .
1151.
‘‘ Paṅke sayāno pariphandamāno , dīpā dīpaṃ upaplaviṃ [ upallaviṃ ( syā . niddesa )];
Athaddasāsiṃ sambuddhaṃ , oghatiṇṇamanāsavaṃ ’’.
1152.
‘‘ Yathā ahū vakkali muttasaddho , bhadrāvudho āḷavi gotamo ca ;
Evameva tvampi pamuñcassu saddhaṃ ,
Gamissasi tvaṃ piṅgiya maccudheyyassa pāraṃ ’’[ maccudheyyapāraṃ ( sī .)].
1153.
‘‘ Esa bhiyyo pasīdāmi , sutvāna munino vaco ;
Vivaṭṭacchado
T0.554 sambuddho , akhilo paṭibhānavā . 1154.
‘‘ Adhideve
V0.249 abhiññāya , sabbaṃ vedi varovaraṃ [ paro varaṃ ( sī . syā .), paro paraṃ ( niddesa )];Pañhānantakaro satthā , kaṅkhīnaṃ paṭijānataṃ .
1155.
‘‘ Asaṃhīraṃ
P0.223 asaṅkuppaṃ , yassa natthi upamā kvaci ;Addhā gamissāmi na mettha kaṅkhā , evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittan ’’ ti .
Pārāyanavaggo pañcamo niṭṭhito .
Suttuddānaṃ –
1.
Urago
M0.452 [ imā uddānagāthāyo sī . pī . potthakesu na santi ] dhaniyopi ca , khaggavisāṇo kasi ca ;Cundo bhavo punadeva , vasalo ca karaṇīyañca ;
Hemavato atha yakkho , vijayasuttaṃ munisuttavaranti .
2.
Paṭhamakaṭṭhavaro varavaggo , dvādasasuttadharo suvibhatto ;
Desito cakkhumatā vimalena , suyyati vaggavaro uragoti .
3.
Ratanāmagandho hirimaṅgalanāmo , sucilomakapilo ca brāhmaṇadhammo ;
Nāvā [ nātha ( ka .)] kiṃsīlauṭṭhahano ca , rāhulo
T0.555 ca punapi vaṅgīso .4.
Sammāparibbājanīyopi cettha , dhammikasuttavaro suvibhatto ;
Cuddasasuttadharo dutiyamhi , cūḷakavaggavaroti tamāhu .
5.
Pabbajjapadhānasubhāsitanāmo , pūraḷāso punadeva māgho ca ;
Sabhiyaṃ keṇiyameva sallanāmo , vāseṭṭhavaro kālikopi ca .
6.
Nālakasuttavaro suvibhatto , taṃ anupassī tathā punadeva ;
Dvādasasuttadharo tatiyamhi , suyyati vaggavaro mahānāmo .
7.
Kāmaguhaṭṭhakaduṭṭhakanāmā
V0.250 , suddhavaro paramaṭṭhakanāmo ;Jarā mettiyavaro suvibhatto , pasūramāgaṇḍiyā purābhedo .
8.
Kalahavivādo
M0.453 ubho viyuhā ca , tuvaṭakaattadaṇḍasāriputtā ;Soḷasasuttadharo catutthamhi , aṭṭhakavaggavaroti
T0.556 tamāhu .9.
Magadhe janapade ramaṇīye , desavare katapuññanivese ;
Pāsāṇakacetiyavare suvibhatte , vasi bhagavā gaṇaseṭṭho .
10.
Ubhayavāsamāgatiyamhi [ ubhayaṃ vā puṇṇasamāgataṃ yamhi ( syā .)], dvādasayojaniyā parisāya ;
Soḷasabrāhmaṇānaṃ kira puṭṭho , pucchāya soḷasapañhakammiyā ;
Nippakāsayi dhammamadāsi .
11.
Atthapakāsakabyañjanapuṇṇaṃ , dhammamadesesi parakhemajaniyaṃ [ varaṃ khamanīyaṃ ( ka .)];
Lokahitāya jino dvipadaggo , suttavaraṃ bahudhammavicitraṃ ;
Sabbakilesapamocanahetuṃ , desayi suttavaraṃ dvipadaggo .
12.
Byañjanamatthapadaṃ samayuttaṃ [ byañjanamatthapadasamayuttaṃ ( syā .)], akkharasaññitaopamagāḷhaṃ ;
Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ , desayi suttavaraṃ dvipadaggo .
13.
Rāgamale
T0.557 amalaṃ vimalaggaṃ , dosamale amalaṃ vimalaggaṃ ;Mohamale amalaṃ vimalaggaṃ , lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ ;
Desayi suttavaraṃ dvipadaggo .
14.
Klesamale
M0.454 amalaṃ vimalaggaṃ , duccaritamale amalaṃ vimalaggaṃ ;Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ , desayi suttavaraṃ dvipadaggo .
15.
Āsavabandhanayogākilesaṃ , nīvaraṇāni ca tīṇi malāni ;
Tassa kilesapamocanahetuṃ , desayi suttavaraṃ dvipadaggo .
16.
Nimmalasabbakilesapanūdaṃ , rāgavirāgamanejamasokaṃ ;
Santapaṇītasududdasadhammaṃ , desayi
T0.558 suttavaraṃ dvipadaggo .17.
Rāgañca
V0.251 dosakamabhañjitasantaṃ [ dosañca bhañjitasantaṃ ( syā .)], yonicatuggatipañcaviññāṇaṃ ;Taṇhāratacchadanatāṇalatāpamokkhaṃ [ taṇhātalaratacchedanatāṇapamokkhaṃ ( syā .)], desayi suttavaraṃ dvipadaggo .
18.
Gambhīraduddasasaṇhanipuṇaṃ , paṇḍitavedaniyaṃ nipuṇatthaṃ ;
Lokavicāraṇañāṇapabhaggaṃ , desayi suttavaraṃ dvipadaggo .
19.
Navaṅgakusumamālagīveyyaṃ , indriyajhānavimokkhavibhattaṃ ;
Aṭṭhaṅgamaggadharaṃ varayānaṃ , desayi suttavaraṃ dvipadaggo .
20.
Somupamaṃ
M0.455 vimalaṃ parisuddhaṃ , aṇṇavamūpamaratanasucittaṃ ;Pupphasamaṃ ravimūpamatejaṃ , desayi suttavaraṃ dvipadaggo .
21.
Khemasivaṃ sukhasītalasantaṃ , maccutatāṇaparaṃ paramatthaṃ ;
Tassa sunibbutadassanahetuṃ , desayi suttavaraṃ dvipadaggoti .
Suttanipātapāḷi niṭṭhitā .