Pañcadasama pariccheda

Mahāvihāra paṭiggahako

Hatthisālāpi sambādhā , iti tattha samāgatā ;

Te nandanavane ramme , dakkhiṇadvārato bahi .

Rājuyyāne ghanacchāye , sītale nīlasaddale ;

Paññāpesuṃ āsanāni , therānaṃ sādarā narā .

Nikkhamma dakkhiṇadvārā , thero tattha nisīdi ca ;

Mahākulīnā cā ’ gamma , itthiyo bahukā tahiṃ .

TheraṃM0.80 upanisīdiṃsu , uyyānaṃ pūrayantiyo ;

Bālapaṇḍitasuttantaṃ , tāsaṃ thero adesayi .

Sahassaṃ itthiyo tāsu , paṭhamaṃ phalamajjhaguṃ ;

Evaṃ tattheva uyyāne , sāyaṇhasamayo ahu .

Tato therā nikkhamiṃsu ,‘‘ yāma taṃ pabbataṃ ’’ iti ;

Rañño paṭinivedesuṃ , sīghaṃ rājā upāgami .

Upāgammā ’ bravī theraṃ ,‘‘ sāyaṃ dūro ca pabbato ;

Idheva nandanuyyāne , nivāso phāsuko iti .

Purassa accāsannattā ,‘‘ asāruppan ’’ ti bhāsite ;

‘‘ Mahāmeghavanuyyānaṃ , nātidūrāti santike .

Rammaṃ chāyūdakūpetaṃ , nivāso tattha rocatu ;

Nivattitabbaṃ bhanten ’’ ti , thero tattha nivattayi .

10.

Tasmiṃ nivattaṭhānamhi , kadambanadiyantike ;

Nivattacetiyaṃ nāma , kataṃ vuccati cetiyaṃ .

11.

Taṃ nandanā dakkhiṇena , nayaṃ theraṃ rathesabho ;

Mahāmeghavanuyyānaṃ , pācinadvārakaṃ nayi .

12.

Tattha rājaghare ramme , mañcapīṭhāni sādhukaṃ ;

Sādhūti santharāpetvā ,‘‘ vasate ’ tta sukhaṃ ’’ iti .

13.

Rājā there ’ bhivādetvā , amaccaparivārito ;

Puraṃ pāvisi therā tu , taṃ rattiṃ tattha te vasuṃ .

14.

Pabhāteyeva pupphāni , gāhetvā dharaṇīpati ;

There upacca vanditvā , pūjetvā kusumehi ca .

15.

Pucchi kacci sukhaṃ vuṭṭhaṃ , uyyānaṃ phāsukaṃ iti ;

Sukhaṃ vutthaṃ mahārāja , uyyānaṃ yati phāsukaṃ .

16.

Ārāmo kappate bhante , saṅghassā ’’ ti apucchi so ;

‘‘ Kappate ’’ iti vatvāna , kappākappesu kovido .

17.

Thero veḷuvanārāma , paṭiggahaṇamabravi ;

Taṃ sutvā abhihaṭṭho so , tuṭṭhahaṭṭho mahājano .

18.

TherānaṃM0.81 vandanatthāya , devī tu anulāgatā ;

Saddhiṃ pañcasatitthīhi , dutiyaṃ phalamajjhagā .

19.

Sā pañcasatā devī , anulā ’ ha mahīpati ;

‘‘ Pabbajissāma devā ’’ ti , rājā theramavoca so .

20.

Pabbājetha imāyo ’’ ti , thero āha mahīpatiṃ ;

‘‘ Na kappati mahārāja , pabbājetuṃ thiyo hino .

21.

Atthi pāṭaliputtasmiṃ , bhikkhunī me kaniṭṭhikā ;

Saṅghamittāti nāmena , vissutā sā bahussutā .

22.

Narindasamaṇindassa , mahābodhidumindato ;

Dakkhiṇaṃ sākhamādāya , tathā bhikkhuniyo varā .

23.

Āgacchatū ’ ti pesehi , rañño no pitu santikaṃ ;

Pabbājessati sā therī , āgatā itthiyo imā .

24.

‘‘ Sādhu ’’ ti vatvā gaṇhitvā , rājā bhiṅkāramuttamaṃ ;

‘‘ Mahāmeghavanuyyānaṃ , dammi saṅghassi ’ maṃ iti .

25.

Mahindatherassa kare , dakkhiṇodakamā ’ kirī ;

Mahiyā patite toye , akampittha mahā mahī .

26.

‘‘ Tasmā kampati bhūmī ’’ ti , bhūmipālo apucchi taṃ ;

Patiṭṭhitattā dīpamhi , sāsanassā ’ ti so bravi .

27.

Therassa upanāmesi , jātipupphāni jātimā ;

Thero rājagharaṃ gantvā , tassa dakkhiṇato ṭhito .

28.

Rukkhamhi picule aṭṭha , pupphamuṭṭhī samokirī ;

Tatthāpi puthavī kampi , puṭṭho tassā ’ ha kāraṇaṃ .

29.

Ahosi tiṇṇaṃ buddhānaṃ , kāle ’ pi idha mālako ;

Narindasaṅghakammatthaṃ , bhavissati idānipi .

30.

Rājagehā uttarato , cārupokkharaṇiṃ agā ;

Tattakā neva pupphāni , thero tatthāpi okiri .

31.

Tatthā ’ pi puthuvī kampi , puṭṭho tassā ’ ha kāraṇaṃ ;

‘‘ Jantaghara pokkharaṇī , ayaṃ hessati bhūmipa ’’.

32.

TassevaM0.82 rājagehassa , gantvāna dvārakoṭṭhakaṃ ;

Tattakehe ’ va pupphehi , taṃ ṭhānaṃ pūjayī isi .

33.

Tatthāpi puthuvīkampi , haṭṭhalomo atīvaso ;

Rājā taṃ kāraṇaṃ pucchi , thero tassā ’ ha kāraṇaṃ .

34.

Imamhi kappe buddhānaṃ , tiṇṇannaṃ bodhirukkhato ;

Ānetvā dakkhiṇāsākhā , ropitā idha bhūmipa .

35.

Tathāgatassa amhākaṃ , bodhisākhāpi dakkhiṇā ;

Imasmiṃyeva ṭhānamhi , patiṭṭhissati bhūmipa .

36.

Tato ’ gamā mahāthero , mahāmucalamālakaṃ ;

Tattakāneva pupphāni , tasmiṃ ṭhāne samokiri .

37.

Tathāpi puthavī kampi , puṭṭho tassā ’ ha kāraṇaṃ ;

Saṅghassu posathā gāraṃ , idha hessati bhūmipa .

38.

Pañhambamālakaṭṭhānaṃ , tato ’ gamā mahīpati ;

Supakkaṃ ambapakkañca , vaṇṇagandharasuttamaṃ .

39.

Mahantaṃ upanāmesi , rañño uyyānapālako ;

Taṃ therassupanāmesi , rājā atimanoramaṃ .

40.

Thero nisīdanākāraṃ , dassesi janatā hito ;

Attharāpesi tattheva , rājā attharaṇaṃ varaṃ .

41.

Adā tattha nisinnassa , therassambaṃ mahīpati ;

Thero taṃ paribhuñjitvā , ropanatthāya rājino .

42.

Ambaṭṭhikaṃ adā rājā , taṃ sayaṃ tattha ropayi ;

Hatthe tassoparithero , dhovi tassa viruḷhiyā .

43.

Taṃ khaṇaṃyeva bījamhā , tamhā nikkhamma aṅkuro ;

Kamenā ’ ti mahārukkho , pattapakkadharo ahu .

44.

Taṃ pāṭihāriyaṃ disvā , parisā sā sarājikā ;

Namassamānā aṭṭhāsi , there hatthatanuruhā .

45.

TheroM0.83 tadā pupphamuṭṭhi , aṭṭha tattha samokiri ;

Tathāpi puthavīkampi , puṭṭho tassā ’ ha kāraṇaṃ .

46.

Saṅghassappannalābhānaṃ , anekesaṃ narādhipa ;

Saṅgammabhājanaṭhānaṃ , idaṃ ṭhānaṃ bhavissati .

47.

Tato gantvā catussāla-ṭhānaṃ tattha samokiri ;

Tattakāneva pupphāni , kampi tatthāpi medinī .

48.

Taṃ kampakāraṇaṃ pucchi , rājā thero viyākari ;

Tiṇṇannaṃ pubbabuddhānaṃ , rājuyyāna paṭiggahe .

49.

Dāna vatthunā ’ haṭāni , dīpavāsīhi sabbato ;

Idha ṭhapetvā bhojesuṃ , sasaṅghe sugate tayo .

50.

Idāni pana ettheva , catussālā bhavissati ;

Saṅghassa idha bhattaggaṃ , bhavissati narādhipa .

51.

Mahathūpaṭhitaṭhānaṃ , ṭhānāṭhānavidūtato ;

Agamāsi mahāthero , mahindo dīpadīpano .

52.

Tadā antoparikkhepe , rājuyyānassa khuddikā ;

Kakudhavhā ahu vāpī , tasso ’ pari jalantike .

53.

Thūpārahaṃ thalaṭhānaṃ , ahu there tahiṃ gate ;

Rañño campakapupphānaṃ , puṭakāna ’ ṭṭha āharuṃ .

54.

Tāni campakapupphāni , rājā therassu ’ pānayi ;

Thero campakapupphehi , tehi pūjesi taṃ phalaṃ .

55.

Tatthāpi puthavī kampi , rājā taṃ kampakāraṇaṃ ;

Pucchi thero ’ nu pubbena , āhataṃ kampakāraṇaṃ .

56.

Idaṃ ṭhānaṃ mahārāja , catubuddha nisevitaṃ ;

Thūpārahaṃ hitatthāya , sukhatthāya ca pāṇinaṃ .

57.

Imamhi kappe paṭhamaṃ , kakusandho jino ahu ;

Sabba dhammavidū satthā , sabbalokānukampako .

58.

Mahātitthavhayaṃ āsi , mahāmeghavanaṃ idaṃ ;

Nagaraṃ abhayaṃ nāma , puratthimadisāya ’ hu .

59.

Kadamba nadiyā pāre , tattha rājā ’ bhayo ahu ;

Ojadīpoti nāmena , ayaṃ dīpo tadāahu .

60.

RakkhasehiM0.84 janasse ’ ttha , rogo pajjarako ahu ;

Kakusandho dasabalo , disvāna tadupaddavaṃ .

61.

Taṃ gantvā sattavinayaṃ , pavattiṃ sāsanassa ca ;

Kātuṃ imasmiṃ dīpasmiṃ , karuṇā balacodito .

62.

Cattālīsasahassehi , tādīhi parivārito ;

Nabhasā ’ gamma aṭṭhāsi , devakūṭamhi pabbate .

63.

Sambuddhassā ’ nubhāvena , rogo pajjarako idha ;

Upasanto mahārāja , dīpamhi sakale tadā .

64.

Kattha ṭhito adhiṭṭhāsi , narissara munissaro ;

Sabbe maṃ ajja passantu , ojadīpamhi mānusā .

65.

Āgantukāmā sabbeva , manussā mama santikaṃ ;

Āgacchantu akicchena , khippañcāpi mahāmuni .

66.

Obhāsayantaṃ munindaṃ taṃ , obhāsantañca pabbataṃ ;

Rājā ca nāgarā ceva , disvā khippaṃ upāgamuṃ .

67.

Devatā balidānatthaṃ , manussā ca tahiṃ gatā ;

Devatā iti maññiṃsu , sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ .

68.

Rājā so munirājaṃ taṃ , atihaṭṭho ’ bhi vādiya ;

Nimantayitvā bhattena , ānetvā purasanti kaṃ .

69.

Sasaṅghassa munindassa , nisajjārahamuttamaṃ ;

Ramaṇīyamidaṃ ṭhāna-masambādhanti cintiya .

70.

Kārite maṇḍape ramme , pallaṅkesu vare sutaṃ ;

Nisīdāpesi sambuddhaṃ , sasaṅghaṃ idha bhūpati .

71.

Nisinnampi ca passantā , sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ ;

Dīpe manussā ānesuṃ , paṇṇākāre samantato .

72.

Attano khajjabhojjehi , tehi tehā ’ bhatehi ca ;

Santappesi sasaṅghaṃ taṃ , rājā so lokanāyakaṃ .

73.

Idheva pacchābhattaṃ taṃ , nisinnassa jinassa so ;

Mahā titthakamuyyānaṃ , rājā ’ dā dakkhiṇaṃ varaṃ .

74.

AkālapupphāM0.85 laṅkāre , mahātitthavane tadā ;

Paṭiggahite buddhena , akampittha mahāmahī .

75.

Ettheva so nisīditvā , dhammaṃ desesi nāyako ;

Cattālīsa sahassāni , pattā maggaphalaṃ narā .

76.

Divāvihāraṃ katvāna , mahātitthavane jino ;

Sāyaṇhasamaye gantvā , bodhiṭhānārahaṃ mahi .

77.

Nisinno tattha appetvā , samādhiṃ vuṭṭhito tato ;

Iti cintayi sambuddho , hitatthaṃ dīpavāsinaṃ .

78.

Ādāya dakkhiṇaṃ sākhaṃ , bodhito me sirīsato ;

Āgacchatu rūpanandā , bhikkhunī sahabhikkhunī .

79.

Tassa taṃ cittamaññāya , sā therī tadanantaraṃ ;

Gahetvā tattha rājānaṃ , upasaṅkamma taṃ taruṃ .

80.

Lekhaṃ dakkhiṇasākhāya , dāpetvāna mahiddhikā ;

Manosilāya chinnaṃ taṃ , ṭhitaṃ hemakaṭāhake .

81.

Iddhiyā bodhimādāya , sapañcasata bhikkhunī ;

Idhā ’ netvā mahārāja , devatā parivāritā .

82.

Sasuvaṇṇa kaṭāhaṃ taṃ , sambuddhena pasārite ;

Ṭhapesi dakkhiṇe hatthe , taṃ gahetvā tathāgato .

83.

Patiṭṭhāpetuṃ pādāsi , bodhiṃ rañño ’ bhayassa taṃ ;

Mahātitthamhi uyyāne , patiṭṭhāpesi bhūpati .

84.

Tato gantvāna sambuddho ,

Ito uttarato pana ;

Sirīsamālake ramme ,

Nisīditvā tathāgato .

85.

Janassa dhammaṃ desesi , dhammābhisamayo tahiṃ ;

Vīsatiyā sahassānaṃ , pāṇānaṃ āsi bhūmipa .

86.

Tatopi uttaraṃ gantvā , thūparāmamahiṃ jino ;

Nisinno tattha appetvā , samādhiṃ vuṭṭhito tato .

87.

DhammaṃM0.86 desesi sambuddho , parisāya tahiṃpana ;

Dasapāṇa sahassāni , pattamaggaphalāna ’ huṃ .

88.

Attano dhammakaraṇaṃ , manussānaṃ namassituṃ ;

Datvā saparivāraṃ taṃ , ṭhapetvā idha bhikkhuniṃ .

89.

Saha bhikkhusahassena , mahādevañca sāvakaṃ ;

Ṭhapetvā idha sambuddho , tato pācinato pana .

90.

Ṭhito ratanamālamhi , janaṃ samanusāsiya ;

Sasaṅgho nabhamuggantvā , jambudīpaṃ jino agā .

91.

Imamhi kappe dutiyaṃ , koṇāgamana nāyako ;

Ahu sabbavidū satthā , sabbalokānukampako .

92.

Mahānāmavhayaṃ āsi , mahāmeghavanaṃ idaṃ ;

Vaḍḍhamānapuraṃ nāma , dakkhiṇāya disāya ’ hu .

93.

Samiddho nāma nāmena , tattha rājā tadā ahu ;

Nāmena varadīpo ’ ti , ayaṃ dīpo tadā ahu .

94.

Dubbuṭṭhupaddavo ettha , varadīpe tadā ahu ;

Jino sakoṇāgamano , disvāna tadupaddavaṃ .

95.

Taṃ hutvā sattavinayaṃ , pavattiṃ sāsanassa ca ;

Kātuṃ imasmiṃ dīpasmīṃ , karuṇā balacodito .

96.

Tiṃsa bhikkhusahassehi , tādīhi parivārito ;

Nabhasā ’ gamma aṭṭhāsi , nabhe sumanakūṭake .

97.

Sambuddhassā ’ nubhāvena , dubbuṭṭhi sā khayaṃ gatā ;

Sāsanāntaradhānattā , suvuṭṭhi ca tadāahu .

98.

Tatta ṭhito adhiṭṭhāsi , narissaramunissaro ;

Sabbeva ajja passantu , varadīpamhi mānusā .

99.

Āgantukāmā sabbeva , manussā mama santikaṃ ;

Āgacchantu akicchena , khippañcā ’ ti mahāmuni .

100.

Mahāsattaṃ munindaṃ taṃ , obhāsantañca pabbataṃ ;

Rājā ca nāgarā ceva , disvā khippamupāgamuṃ .

101.

DevatābalidānatthaṃM0.87 , manussā ca tahiṃ gatā ;

Devatā iti maññiṃsu , sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ .

102.

Rājā so munirājaṃ taṃ , atihaṭṭho ’ bhivādiya ;

Nimantayitvā bhattena , ānetvā purasantikaṃ .

103.

Sasaṅghassa munindassa , nisajjāraha muttamaṃ ;

Ramaṇīyamidaṃ ṭhānaṃ , asambādhanti cintiya .

104.

Kārite maṇḍape ramme , pallaṅkesu varesu taṃ ;

Nisīdāpayi sambuddhaṃ , sasaṅghaṃ idha bhūpati .

105.

Nisinnampi ’ dha passantā , sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ ;

Dīpe manussā ānesuṃ , paṇṇākāre samantato .

106.

Attano khajjabhojjehi ,

Tehi tehā ’ bha tehi ca ;

Santappesi sasaṅghaṃ taṃ ,

Rājā so loka nāyakaṃ .

107.

Idheva pacchābhattaṃ taṃ , nisinnassa jinassa so ;

Mahānāmakamuyyānaṃ , rājā ’ dā dakkhiṇaṃ varaṃ .

108.

Akālapupphālaṅkāre , mahānāmavane tadā ;

Paṭiggahite buddhena , akampittha mahāmahī .

109.

Ettheva so nisīditvā , dhammaṃ desesi nāyako ;

Tadā tiṃsa sahassāni , pattā maggaphalaṃ narā .

110.

Divāvihāraṃ katvāna , mahānāmavane jino ;

Sāyaṇhasamaye gantvā , pubbadhodhiṭhitaṃ mahiṃ .

111.

Nisinno tattha appetvā , samādhiṃ vuṭṭhito tato ;

Iti cintesi sambuddho , hitatthaṃ dīpavāsinaṃ .

112.

Ādāya dakkhiṇaṃ sākhaṃ , mamodumbarabodhito ;

Āyātu kanakadattā , bhikkhunī sahabhikkhunī .

113.

Tassa taṃ cittamaññāya , sā therī tadanantaraṃ ;

Gahetvā tattha rājānaṃ , upasaṅkamma taṃ taruṃ .

114.

LekhaṃM0.88 dakkhiṇasākhāya , dāpetvāna mahiddhikā ;

Manosilāya chinnaṃ taṃ , ṭhitaṃ hemakaṭāhake .

115.

Iddhiyā bodhimādāya , sapañcasahabhikkhunī ;

Idhāgantvā mahārāja , devatāparivāritā .

116.

Sasuvaṇṇakaṭāhaṃ taṃ , sambuddhena pasārite ;

Ṭhapesi dakkhiṇe hatthe , taṃ gahetvā tathāgato .

117.

Patiṭṭhāpetuṃ rañño ’ dā , samiddhassa sataṃ tahiṃ ;

Mahānāmamhi uyyāne , patiṭṭhāpesi bhūpati .

118.

Tato gantvāna sambuddho , sirīsamālakuttare ;

Janassa dhammaṃ desesi , nisinno nāgamālake .

119.

Taṃ dhammadesanaṃ sutvā , dhammābhisamayo tahiṃ ;

Vīsatiyā sahassānaṃ , pāṇānaṃ āsi bhūmipa .

120.

Pubbabuddhanisinnaṃ taṃ , ṭhānaṃ gantvā puruttaraṃ ;

Nisinno tattha appetvā , samādhiṃ vuṭṭhito tato .

121.

Dhammaṃ desesi sambuddho , parisāya tahiṃ pana ;

Dasapāṇasahassāni , pattā maggaphalaṃ ahuṃ .

122.

Kāyabandhanadhātuṃ so , manussehi namassituṃ ;

Datvā saparivāraṃ taṃ , ṭhapetvā idha bhikkhuniṃ .

123.

Saha bhikkhusahassena , mahāsummañca sāvakaṃ ;

Ṭhapetvā idha sambuddho , oraṃ ratanamālato .

124.

Ṭhapetvā sudassane māle , janaṃ samanusāsiya ;

Sasaṅgho nabhamuggamma , jambudīpaṃ jino agā .

125.

Imamhi kappe tatiyaṃ , kassapo gottato jino ;

Ahu sabbavidū satthā , sabbalokānukampako .

126.

Mahāmeghavanaṃ āsi , mahāsāgaranāmakaṃ ;

Visālaṃ nāma nagaraṃ , pacchimāya disāya ’ hu .

127.

Jayanto nāma nāmena , tattha rājā tadā ahu ;

Nāmena maṇḍadīpoti , ayaṃ dīpo tadā ahu .

128.

TadāM0.89 jayantarañño ca , rañño kaniṭṭhabhātu ca ;

Yuddhaṃ upaṭṭhitaṃ āsi , bhiṃsanaṃ sattahiṃsanaṃ .

129.

Kassapo so dasabalo , tena yuddhena pāṇinaṃ ;

Mahantaṃ byasanaṃ disvā , mahākāruṇiko muni .

130.

Taṃ hantvā sattavinayaṃ , pavattiṃ sāsanassa ca ;

Kātuṃ imasmiṃ dīpasmiṃ , karuṇābalacodito .

131.

Vīsatiyā sahassehi , tādīhi parivārito ;

Nabhasā ’ gamma aṭṭhāsi , subhakūṭamhi pabbate .

132.

Tatraṭhito adhiṭṭhāsi , narissara munissaro ;

‘‘ Sabbe maṃ ajja passantu , maṇḍadīpamhi mānusā .

133.

Āgantukāmā sabbeva , mānusā mama santikaṃ ;

Āgacchantu akicchena , khippañcā ’ ti mahāmuni .

134.

Obhāsantaṃ munindaṃ taṃ , obhāsantañca pabbakaṃ ;

Rājā ca nāgarā ceva , disvā khippaṃ upāgamuṃ .

135.

Attano attano patta-vijayāya janā bahū ;

Devatā balidānatthaṃ , taṃ pabbatamupāgatā .

136.

Devatā iti maññiṃsu , sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ ;

Rājā ca so kumāro ca , yuddhamujjhiṃsu vimhitā .

137.

Rājā so munirājaṃ taṃ , atihaṭṭho ’ bhivādiya ;

Nimantayitvā bhattena , ānetvā purasantikaṃ .

138.

Sasaṅghassa munindassa , nisajjārahamuttamaṃ ;

Ramaṇīyamidaṃ ṭhāna-masambādhanti cintiya .

139.

Kārite maṇḍape ramme , pallaṅkesu varesu taṃ ;

Nisīdāpesi sambuddhaṃ , sasaṅghaṃ idha bhūpati .

140.

Nisinnampidha passantā , sasaṅghaṃ lokanāyakaṃ ;

Dīpe manussā ānesuṃ , paṇṇākāre samantato .

141.

Attano khajjabhojjehi , tehi tehā ’ bhatehi ca ;

Sasantappesi sasaṅghaṃ taṃ , rājā so lokanāyakaṃ .

142.

Idhe ’ va pacchābhattaṃ taṃ , nisinnassa jinassa so ;

Mahāsāgaramuyyānaṃ , rājā ’ dā dakkhiṇaṃ varaṃ .

143.

AkālapupphalaṅkāreM0.90 , mahāsāgarakānane ;

Paṭiggahite buddhena , akampittha mahāmahī .

144.

Ettheva so nisīditvā , dhammaṃ desesi nāyako ;

Tadā vīsaṃ sahassāni , sotāpattiphalaṃ narā .

145.

Divā vihāraṃ katvāna , mahāsāgarakānane ;

Sāyanhe sugato gantvā , pubbabodhiṭṭhitaṃ mahiṃ .

146.

Nisinno tattha appetvā , samādhiṃ vuṭṭhito tato ;

Iti cintesi sambuddho , hitatthaṃ dīpavāsinaṃ .

147.

Ādāya dakkhiṇaṃ sākhaṃ , mama nigrodhabodhito ;

Sudhammā bhikkhunī etu , idāni sahabhikkhunī .

148.

Tassa taṃ cittamaññāya , sā therī tadanantaraṃ ;

Gahetvā tattha rājānaṃ , upasaṅkamma taṃ taruṃ .

149.

Lekhaṃ dakkhiṇasākhāya , dāpetvāna mahiddhikā ;

Manosilāya chinnaṃ taṃ , ṭhitaṃ hemakaṭāyake .

150.

Iddhiyā bodhimādāya , sapañcasatabhikkhunī ;

Idhānetvā mahārāja , devatāparivāritā .

151.

Sasuvaṇṇakaṭāhaṃ taṃ , sambuddhena pasārite ;

Ṭhapesi dakkhiṇe hatthe , taṃ gahetvā tathāgato .

152.

Patiṭṭhāpetuṃ rañño ’ dā , jayantassa sataṃ tahiṃ ;

Mahāsāgaramuyyāne , patiṭṭhāpesi bhūpati .

153.

Tato gantvāna sambuddho , nāgamāḷakauttare ;

Dhanassa dhammaṃ desesi , nisinno ’ sokamāḷake .

154.

Taṃ dhammadesanaṃ sutvā , dhammābhisamayo tahiṃ ;

Ahu pāṇasahassānaṃ , catunnaṃ manujādhipa .

155.

Pubbabuddhanisitaṃ taṃ , ṭhānaṃ gantvā punuttaraṃ ;

Nisinno tattha appetvā , samādhiṃ vuṭṭhito tato .

156.

Dhammaṃ desesi sambuddho , parisāya tahiṃ pana ;

Dasapāṇasahassāni , pattamaggaphalāna ’ huṃ .

157.

JalasāṭikadhātuṃM0.91 so , manassehi namassituṃ ;

Datvā saparivāraṃ taṃ ;

Ṭhapetvā idha bhikkhunī .

158.

Saha bhikkhusahassena , sabbanandiñca sāvakaṃ ;

Ṭhapetvā nadīto oraṃ , so sudassanamāḷato .

159.

Somanasse māḷakasmiṃ , janaṃ samanusāsiya ;

Saṅghena nabhamuggantvā , jambudīpaṃ jino agā .

160.

Ahu imasmiṃ kappasmiṃ , catutthaṃ gotamo jino ;

Sabbadhammavidū satthā , sabbalokānukampako .

161.

Paṭhamaṃ so idhāgantvā , yakkhaniddhamanaṃ akā ;

Dutiyaṃ punarāgamma , nāgānaṃ damanaṃ akā .

162.

Kalyāṇiyaṃ maṇiakkhi nāgenā ’ bhinimantito ;

Tatiyaṃ punarāgamma , sasaṅgho tattha bhuñjiya .

163.

Pubbabodhiṭhitaṭhānaṃ , thūpaṭhānamidampi ca ;

Paribhogadhātuṭhānañca , nisajjāyo ’ pabhuñjiya .

164.

Pubbabuddhaṭhitaṭṭhānā , oraṃ gantvā mahāmuni ;

Laṃkādīpe lokadīpo , manussābhāvato tadā .

165.

Dīpaṭṭhaṃ devasaṅghañca , nāge samanusāsiya ;

Sasaṅgho nabhamuggantvā , jambudīpaṃ jino agā .

166.

Evaṃ ṭhānamidaṃ rāja , catubuddhanisevitaṃ ;

Tasmiṃ ṭhāne mahārāja , thūpo hessati ’ nāgate .

167.

Buddhasārīradhātūnaṃ , doṇadhātunidhānavā ;

Vīsaṃhatthasataṃ ucco , hemamālī ’ ti vissuto .

168.

Ahameva kāressāmi , icchāha puthavissaro ;

Idha aññāni kiccāni , bahūni tava bhūmipa .

169.

Tāni kārehi nattāte , kāressati imaṃ pana ;

Mahānāgassa te bhātu , uparājassa atrajo .

170.

So yaṭṭhālayatissoti , rājā hessata ’ nāgate ;

Rājā goṭṭhābhayo nāma , tassa putto bhavissati .

171.

TassaM0.92 putto kākavaṇṇa-tisso nāma bhavissati ;

Tassa rañño suto rāja , mahārājā bhavissati .

172.

Duṭṭhagāmaṇisaddena , pākaṭo ’ bhayanāmako ;

Kāressatī ’ dha thūpaṃ so , mahā tejiddhivikkamo .

173.

Iccāha thero therassa , vacane ne ’ ttha bhūpati ;

Ussāpesi silāthambhaṃ , taṃ pavattiṃ likhāpiya .

174.

Rammaṃ mahāmeghavanaṃ , tissārāmaṃ mahāmahī ;

Mahāmahindathero so , paṭiggayha mahiddhiko .

175.

Akampo kampayitvāna , mahiṃ ṭhānesu aṭṭhasu ;

Piṇḍāya pavisitvāna , nagaraṃ sāgarūpamaṃ .

176.

Rañño ghare bhattakiccaṃ , katvā nikkhamma mandiraṃ ;

Nisajja nandanavane , aggikkhandhopamaṃ tahiṃ .

177.

Suttaṃ janassa desetvā , sahassaṃ mānuse tahiṃ ;

Pāpayitvā maggaphalaṃ , mahāmeghavane vasi .

178.

Tatiye divase thero , rājagehamhi bhuñjiya ;

Nisajja nandanavane , desiyā ’ sivisopamaṃ .

179.

Pāpayitvā ’ bhisamayaṃ , sahassapurise tato ;

Tissārāmaṃ agā thero , rājā ca sutadesano .

180.

Theraṃ upanisīditvā , so pucchi jinasāsanaṃ ;

Patiṭṭhitannu bhante ’ ti , na tāva manujā ’ dhipa .

181.

Uposathādikammatthaṃ , jinā ’ ṇāya janādhipa ;

Sīmāya idha baddhāya , patiṭṭhissati sāsanaṃ .

182.

Icca ’ bravi mahāthero , taṃ rājā idamabravi ;

Sambuddhā ’ ṇāya antohaṃ , vassissāmi jutindhara .

183.

Tasmā katvā puraṃ anto-sīmaṃ bandhatha sajjukaṃ ;

Iccā ’ bravi mahārājā , thero taṃ idhamabravi .

184.

Evaṃ sati tuvaṃyeva , pajāna puthavissara ;

Sīmāya gamanaṭṭhānaṃ , bandhissāma mayaṃ hitaṃ .

185.

‘‘ Sādhū ’’ tiM0.93 vatvā bhūmindo , devindo viya nandanā ;

Mahāmeghavanārammā , pāvisi mandiraṃ sakaṃ .

186.

Catutthe divase thero , rañño gehamhi bhuñjiya ;

Nisajja nandanavane , desesa ’ namanaggiyaṃ .

187.

Pāyetvā ’ matapānaṃ so , sahassapurise tahiṃ ;

Mahāmeghavanārāmaṃ , mahāthero upāgami .

188.

Pāto bheriṃ carāpetvā , maṇḍayitvā puraṃ varaṃ ;

Vihāragāmimaggañca , vihārañca samantato .

189.

Rathesabho rathaṭṭho so , sabbālaṅkārabhūsito ;

Sahāmacco sahorodho , sayoggabalavāhano .

190.

Mahatā parivārena , sakārāmamupāgami ;

Tattha there upagantvā , vanditvā vandanārahe .

191.

Saha therehi gantvāna , nadiyo ’ parititthakaṃ ;

Tato kasanto agami , hemanaṅgalamādiya .

192.

Mahāpadumo kuñjaro ca , ubho nāgā sumaṅgalā ;

Suvaṇṇanaṅgale yuttā , paṭhame kuntamāḷake .

193.

Caturaṅgamahā seno , saha therehi khattiyo ;

Gahetvā naṅgalaṃ sītaṃ , dassayitvā arindamo .

194.

Samalaṅkataṃ puṇṇaghaṭaṃ , nānārāgaṃ dhajaṃ subhaṃ ;

Pātiṃ candanacuṇṇañca , soṇṇarajata daṇḍakaṃ .

195.

Ādāsaṃ pupphabharitaṃ , samuggaṃ kusumagghiyaṃ ;

Toraṇakadalīchattādiṃ , gahititthi parivārito .

196.

Nānāturiya saṅghuṭṭho , balogha parivārito ;

Thutimaṅgalagītehi , pūrayanto catuddisaṃ .

197.

Sādhukāra ninādeti , celukkhepasatehi ca ;

Mahatā chaṇapujāya , kasanto bhūmipo agā .

198.

Vihārañca purañceva , kurumāno padakkhiṇaṃ ;

Sīmāya gamanaṭhānaṃ , nadiṃ patvā samāpayi .

199.

Kenakena nimittena , sīmā ettha gatāti ce ;

Evaṃ sīmāgataṭhānaṃ , icchamānā nibodhatha .

200.

NajjāpāsāṇatitthamhiM0.94 , pāsāṇe kuḍḍavāṭakaṃ ;

Tato kumbalavāṭaṃ taṃ , mahānipaṃ tato agā .

201.

Tato kukudhapāḷiṅgo , mahāaṅgaṇago tato ;

Tato khujjamadhulañca , maruttapokkharaṇiṃtato .

202.

Vijayārāma uyyāne , uttaradvārakoṭṭha go ;

Gajakumbhaka pāsāṇaṃ , thusavaṭṭhika majjhago .

203.

Abhaye balākapāsāṇaṃ , mahāsusāna majjhago ;

Dīghapāsāṇakaṃ gantvā , kammāradeva gāmato .

204.

Nigrodha maṅgaṇaṃ gantvā , hiyagallasamīpake ;

Diyāvasabrāhmaṇassa , devokaṃ pubbadakkhiṇaṃ .

205.

Tato telumapāliṅgo ,

Tato tālacatukkago ;

Assamaṇḍalavāmena ,

Dve kadambā ajāyisuṃ .

206.

Tato marumbatittaṅgo , tato uddhaṃ nidiṃ agā ;

Paṭhama cetiya pācine , dve kadambā ajāyisuṃ .

207.

Senindaguttarajjamhi , damiḷā dakasuddhikā ;

Nadiṃ dūranti bandhitvā , nagarāsannamakaṃsu taṃ .

208.

Jīva mānakadambañca , antosīmagataṃ ahu ;

Mataka dambatīrena , sīmāuddakadambagā .

209.

Sīhasinā natitthena , uggantvā tīrato vajaṃ ;

Pāsāṇatitthaṃ gantvāna , nimittaṃ ghaṭṭayi isi .

210.

Nimittetu pane ’ tasmiṃ , ghaṭṭite devamānusā ;

Sādhukāraṃ pavattesuṃ , sāsanaṃ suppatiṭṭhitaṃ .

211.

Rañño dinnāya sītāya , nimitte parikittayi ;

Dvattiṃsamāḷakatthañca , thūpārāmatthameva ca .

212.

Nimitte kittayitvāna , mahāthero mahāmati ;

Sīmantaranimitte ca , kittayitvā yathāvidhiṃ .

213.

AbandhīM0.95 sabbā sīmāyo , tasmiṃyeva dinevasī ;

Mahāmahī akampittha , sīmābandhe samāpite .

214.

Pañcame divase thero , rañño gehamhi bhuñjiya ;

Nisajja nandanavane , suttantaṃ khajjanīyakaṃ .

215.

Mahājanassa desetvā , sahassaṃ mānuse tahiṃ ;

Pāyetvā amataṃ pānaṃ , mahāmeghavane vasī .

216.

Chaṭṭhepi divase thero , raññogehamhi bhuñjiya ;

Nisajja nandanavane , sutta gomaya piṇḍikaṃ .

217.

Desayitvā desanaññū , mahassaṃyeva mānuse ;

Pāpayitvā ’ bhisamayaṃ , mahā meghavane vasī .

218.

Sattamepi dine thero , rājagehamhi bhuñjiya ;

Nisajja nandanavane , dhammacakkappavattanaṃ .

219.

Suttantaṃ desayitvāna , sahassaṃyeva mānuse ;

Pāpayitvā ’ bhisamayaṃ , mahā meghavane vasi .

220.

Evañhi aṭṭha navama-sahassāni jutindharo ;

Kārayitvā ’ bhisamayaṃ , divaseheva sattati .

221.

Taṃ mahānandanavanaṃ , vuccate tena tādinā ;

Sāsanajotitaṭṭhāna-mīti jotivanaṃ iti .

222.

Tissarāmamhi kāresi ,

Rājā therassa ādito ;

Pāsādaṃ sīghamukkāya ,

Sukkhā petvāna mattikā .

223.

Pāsādo kāḷakābhāso ,

Āsi so tena taṃ tahiṃ ;

Kāḷapāsāda pariveṇa-mīti saṅkhamupāgataṃ .

224.

Tato mahābodhigharaṃ , lohapāsāda meva ca ;

Salākaggañca kāresi , bhattasālañca sādhukaṃ .

225.

BahūniM0.96 pariveṇāni , sādhu pokkharaṇīpi ca ;

Rattiṭhāna divāṭhāna-pabhutīni ca kārayi .

226.

Tassa nahānapāpassa , nhānapokkharaṇītaṭe ;

Sunahātapariveṇanti , pariveṇaṃ pavuccati .

227.

Tassa caṅkamitaṭhāne , dīpa dīpassa sādhuno ;

Vuccate pariveṇaṃ taṃ , dīghacaṅkamanaṃ iti .

228.

Aggaphalasamāpattiṃ , samāpajja yahiṃ tuso ;

Phalagga pariveṇanti , etaṃ tena pavuccati .

229.

Apassiya apassenaṃ , thero tattha nisīdiso ;

Therā passaya pariveṇaṃ , etaṃ tena pavuccati .

230.

Bahū marugaṇā yattha , upāsiṃsu upaccataṃ ;

Teneva taṃ marugaṇa-pariveṇanti vuccati .

231.

Senāpatitassa rañño , therassa dīghasandako ;

Kāresi cūḷapāsādaṃ , mahāthambhehi aṭṭhahi .

232.

Dīghasanda senāpati-pariveṇanti taṃ tahiṃ ;

Vuccate pariveṇaṃ taṃ , pamukhaṃ pamukhākaraṃ .

233.

Devānaṃpiyavacano ’ paguḷanāmo ,

Laṃkāyaṃ paṭhamamimaṃ mahāvihāraṃ ;

Rājā so sumatimahāmahindatheraṃ ,

Āgammā malamatimetthakārayitthāti .

Sujanappasāda saṃvegatthāya kate mahāvaṃse

Mahāvihārapaṭiggahako nāma

Pannarasamo paricchedo .

Issues

Mahāvaṃsapāḷi

Mahāvaṃsapāḷi