Pañcama pariccheda

Tatiyadhammasaṃgīti

Yā mahākassapādīhiM0.20 , mahātherehi ādito ;

Katā saddhamma saṃgīti , theriyā ’ ti pavuccati .

Eko ’ va theravādo so , ādivassasate ahu ;

Aññācariyavādātu , tato oraṃ ajāyisuṃ .

Tehi saṃgītikārehi , therehi dutiyehi te ;

Niggahitā pāpabhikkhū , sabbe dasasahassakā .

Akaṃsā ’ cariyavādaṃ te , mahāsaṃgītināmakā ;

Tato gokulikā jātā , ekabbohārikāpi ca .

Gokulikehi paṇṇatti-vādā bāhulikāpi ca ;

Cetiyavādā tesveva , samatāsaṅghikā cha te .

Punāpi theravādehi , mahiṃsāsakabhikkhavo ;

Vajjīputtakabhikkhū ca , duve jātā ime khalu .

Jātā ’ tha dhammuttariyā , bhadrayānikabhikkhavo ;

Channāgārā sammitiyā , vajjīputtiyabhikkhūti .

Mahiṃsāsakabhikkhūhi , bhikkhū sabbattha vādino ;

Dhammaguttiyabhikkhū ca , jātā khalu ime duve .

Jātā sabbatthivādīhi , kassapiyā tato pana ;

Jātā saṅkantikā bhikkhū , suttavādā tato pana .

10.

Theravādena saha te , honti dvādasi ’ mepi ca ;

Pubbe vuttachavādā ca , iti aṭṭhārasā khilā .

11.

Sattarasāpi dutiye , jātā vasassate iti ;

Aññācariyavādā tu , tato oramajāyisuṃ .

12.

HematāM0.21 rājagiriyā , tathā siddhatthikāpi ca ;

Pubbaseliyabhikkhū ca , tathā aparaseliyā .

13.

Vājiriyā cha etehi , jambudīpamhi bhinnakā ;

Dhammaruci ca sāgaliyā , laṃkādīpamhi bhinnakā .

Ācariyakulavādakathā niṭṭhitā .

Dhammāsokābhiseka

14.

Kāḷāsokassa puttā tu , ahesuṃ dasabhātikā ;

Bāvīsatiṃ te vassāni , rajjaṃ samanusāsisuṃ .

15.

Nava nandā tato āsuṃ , kameneva narādhipā ;

Te ’ pi bāvīsavassāni , rajjaṃ samanusāsisuṃ .

16.

Moriyānaṃ khattiyānaṃ , vaṃse jātaṃ siridharaṃ ;

Candaguttoti paññātaṃ , cāṇakko brāhmaṇo tato .

17.

Navamaṃ dhananandaṃ taṃ , ghātetvā caṇḍakodhasā ;

Sakale jambudīpasmiṃ , rajje samabhisiñcī so .

18.

So catuvīsavassāniṃ , rājā rajjamakārayi ;

Tassa putto bindusāro , aṭṭhavīsati kārayi .

19.

Bindusārasutā āsuṃ , sataṃ eko ca vissutā ;

Asoko āsi tesaṃ tu , puññatejobaliddhiko .

20.

Vemātike bhātaro so , hantvā ekūnakaṃ sataṃ ;

Sakale jambudīpasmiṃ , ekarajjamapāpuṇi .

21.

Jinanibbānato pacchā , pure tassābhisekato ;

Sāṭṭhārasaṃ vassasata-dvayamevaṃ vijāniya .

22.

Patvā catūhi vassehi , ekarajjaṃ mahāyaso ;

Pure pāṭaliputtasmiṃ , attānamabhisecayi .

23.

Tassā ’ bhisekenaM0.22 samaṃ , ākāse bhūmiyaṃ tathā ;

Yojane yojane āṇā , niccaṃ pavattitā ahu .

24.

Anotatto dakākāje , aṭṭhanesuṃ dine dine ;

Devā devo akā tehi , saṃvibhāgaṃ janassaca .

25.

Nāgalatādantakaṭṭhaṃ , ānesuṃ himavantato ;

Anekesaṃ sahassānaṃ , devā eva pahonakaṃ .

26.

Agadā ’ malakañceva , tathāgada haritakaṃ ;

Tato ’ va amapakkañca , vaṇṇagandharasuttamaṃ .

27.

Pañcavaṇṇāni vatthāni , tatthapuñjanapaṭṭakaṃ ;

Pītañca dibbapānañca , chaddantadahato maru .

28.

Marantā nagare tasmiṃ , migasūkarapakkhino ;

Āgantvāna mahānasaṃ , sayameva maranti ca .

29.

Gāvo tattha carāpetvā , vajamānenti dīpino ;

Khetta vatthutaḷākādiṃ , pālenti migasūkarā .

30.

Sumanaṃ pupphapaṭakaṃ , abhuttaṃ dibbamuppalaṃ ;

Vilepanaṃ añjanañca , nāgānāgāvimānato .

31.

Sālivāhasahassāni , navutiṃ tu suvā pana ;

Chaddantadahatoyeva , āhariṃsu dine dine .

32.

Te sālinitthusakaṇe , akhaṇḍetvāna taṇḍule ;

Akaṃsu mūsikā tehi , bhattaṃ rājakule ahu .

33.

Akaṃsu sassataṃ tassa , madhūni madhumakkhikā ;

Tathā kammārasālāsu , acchākūṭāni pātayuṃ .

34.

Karavikā sakuṇikā , manuññamadhurassarā ;

Akaṃsu tassā ’ gantvāna , rañño madhuravassitaṃ .

35.

Rājā ’ bhisitto so ’ soko ,

Kumāraṃ tissasavhayaṃ ;

Kaṇiṭṭhaṃ saṃsodariyaṃ , uparajje ’ bhisecayi .

Dhammāsokābhiseko niṭṭhito

Nigrodhasāmaṇera dassana

36.

PitāM0.23 saṭṭhisahassāni , brāhmaṇe brahmapakkhike ;

Bhojesi sopi teyeva , tīṇi vassāni bhojayi .

37.

Disvā ’ nupasamaṃ tesaṃ , asoko parivesane ;

Viceyya dānaṃ dassanti , amacce sanniyojiya .

38.

Āṇāpayitvā matimā , nānāpāsaṇḍike visuṃ ;

Vīmaṃsitvā nisajjāya , bhojāpetvā visajjayi .

39.

Kāle vātāyanagato , santaṃ racchāgataṃ yatiṃ ;

Nigrodhasāmaṇeraṃ so , disvā cittaṃ pasādayi .

40.

Bindusārassa puttānaṃ , sabbesaṃ jeṭṭhabhātuno ;

Sumanassa kumārassa , putto so hi kumārako .

41.

Asoko pitarā dinnaṃ , rajjamujjeniyañhi so ;

Hitvā ’ gato pupphapuraṃ , bindusāre gilānake .

42.

Katvā puraṃ sakāyattaṃ , mate pitari bhātaraṃ ;

Ghātetvā jeṭṭhakaṃ rajjaṃ , aggahesi pure vare .

43.

Sumanassa kumārassa , devī tannāmikā tato ;

Gabbhinī nikkhamitvāna , pācinadvārato bahi .

44.

Caṇḍālagāma magamā , tattha nigrodhadevatā ;

Tamālapiyanāmena , mā patvā gharakaṃ adā .

45.

Tadahe ’ va varaṃ puttaṃ , vijāyitvā sutassa sā ;

Nigrodhoti akā nāmaṃ , devatā nuggahānugā .

46.

Disvā taṃ jeṭṭhacaṇḍālo , attano sāminiṃ viya ;

Maññanto taṃ upaṭṭhāsi , sattavassāni sādhukaṃ .

47.

Taṃ mahāvaruṇo thero , tadā disvā kumārakaṃ ;

Upanissaya sampannaṃ , arahā pucchi mātaraṃ .

48.

Pabbājesi khuragge so , arahattamapāpuṇi ;

Dassanāyo ’ pa gacchanto , so tato mātudeviyā .

49.

Dakkhiṇena ca dvārena , pavisitvā puruttamaṃ ;

Taṃ gāmagāmimaggena , yāti rājaṅgaṇe tadā .

50.

SantāyaM0.24 iriyā yasmiṃ , pasīdi samahīpati ;

Pubbe ’ va sannivāsena , pemaṃ tasmiṃ ajāyatha .

51.

Pubbe kira tayo āsuṃ , bhātaro madhu vāṇijā ;

Eko madhuṃ vikkiṇāti , āharanti madhuṃ duve .

52.

Eko paccekasambuddho , vaṇarogāturo ahu ;

Añño paccekasambuddho , tadatthaṃ madhuvatthiko .

53.

Piṇḍacārikavattena , nagaraṃ pāvisī tadā ;

Titthaṃ jalatthaṃ gacchanti , ekā ceṭī tamaddasa .

54.

Pucchitvā madhukāmattaṃ , ñatvā hatthena ādisi ;

Eso madhvāpaṇo bhante , tattha gacchā ’ ti abravi .

55.

Tattha pattassa buddhassa , vāṇijo so pasādavā ;

Vissandayanto mukhato , pattapuraṃ madhuṃ adā .

56.

Puṇṇañca uppatantañca , patitañca mahītale ;

Disvā madhuṃ pasanno so , evaṃ paṇidahī tadā .

57.

Jambudīpe ekarajjaṃ , dānenā ’ nena hotu me ;

Ākāse yojane āṇā , bhūmiyaṃ yojaneti ca .

58.

Bhātare āgate āha , edisassa madhuṃ adaṃ ;

Anumodatha tumhe taṃ , tumhākañca yato madhu .

59.

Jeṭṭho āha atuṭṭho so ,

Caṇḍālo nūna sosiyaṃ ;

Nivāsentīti caṇḍālā ,

Kāsāyāni sadā iti .

60.

Majjho paccekabuddhaṃ taṃ , khipapāraṇṇave iti ;

Pattidānavaco tassa , sutvā te cānumodisuṃ .

61.

Āpaṇā desikaṃ yātu , devittaṃ tassa patthayi ;

Ādissamānasandhi ca , rūpaṃ atimanoramaṃ .

62.

Asoko madhudo ’ sandhi-mittādevī tu ceṭikā ;

Caṇḍālavādī nigrodho , tisso so pāravādiko .

63.

Caṇḍālavādī caṇḍāla-gāme āsi yato tu so ;

Patthesi mokkhaṃ mokkhañca , satta vassova pāpuṇi .

64.

NiviṭṭhapemoM0.25 tasmiṃ so , rājā ’ ti turito tato ;

Pakkosāpesi taṃ so tu , santavuttī upāgami .

65.

Nisida tātā ’ nurūpe , āsane tā ’ ha bhūpati ;

Adisvā bhikkhumaññaṃ so , sīhāsanamupāgami .

66.

Tasmiṃ pallaṅkamāyāte , rājāiti vicintayi ;

Ajjā ’ yaṃ sāmaṇero me , ghare hessati sāmiko .

67.

Ālambitvā karaṃ rañño , so pallaṅke samāruhi ;

Nisīdi rājapallaṅke , setacchattassa heṭṭhato .

68.

Disvā tathā nisinnaṃ taṃ , asoko so mahīpati ;

Sambhāvetvāna guṇato , tuṭṭho ’ tīva tadā ahu .

69.

Attano paṭiyattena , khajjabhojjena tappiya ;

Sambuddhadesitaṃ dhammaṃ , sāmaṇeramapucchitaṃ .

70.

Tassa ’ ppamādavaggaṃ so , sāmaṇero abhāsatha ;

Taṃ sutvā bhūmipālo so , pasanno jinasāsane .

71.

Aṭṭha te niccabhattāni , dammi tātā ’ ti āha taṃ ;

Upajjhāyassa me rāja , tāni dammīti āha so .

72.

Puna aṭṭhasu dinnesu , tāna ’ dā cariyassa so ;

Puna aṭṭhasu dinnesu , bhikkhusaṅghassa tāna ’ dā .

73.

Puna aṭṭhasu dinnesu , adhivāsesi buddhimā ;

Dvattiṃsabhikkhū ādāya , dutiyadivase gato .

74.

Sahatthā tappito raññā , dhammaṃ desiya bhūpatiṃ ;

Saraṇesu ca sīlesu , ṭhapesi samahājanaṃ .

Nigrodhasāmaṇeradassanaṃ

Sāsanappavesa

75.

Tato rājā pasanno so , diguṇena dine dine ;

Bhikkhū saṭṭhisahassāni , anupubbenu ’ paṭhahi .

76.

Tatthiyānaṃ sahassāni , nikaḍḍhitvāna saṭṭhiso ;

Saṭṭhibhikkhusahassāni , ghare niccamabhojayi .

77.

SaṭṭhibhikkhusahassāniM0.26 , bhojetuṃ turito hi so ;

Paṭiyādāpayitvāna , khajjabhojjaṃ mahārahaṃ .

78.

Bhūsāpetvāna nagaraṃ , gantvā saṅghaṃ nimantiya ;

Gharaṃ netvāna bhojetvā , datvā sāmaṇakaṃ bahuṃ .

79.

Satthārā desito dhammo , kittakoti apucchatha ;

Byākāsi moggaliputto , tissatthero tadassataṃ .

80.

Sutvāna caturāsīti , dhammakkhandhā ’ ti so ’ bravi ;

Pūjemi te ’ haṃ paccekaṃ , vihārenā ’ ti bhūpati .

81.

Datvā tadā channavuti-dhanakoṭiṃ mahīpati ;

Puresu caturāsīti-sahassesu mahītale .

82.

Tattha tatthe ’ va rājūhi , vihāre ārabhāpayi ;

Sayaṃ asokārāmaṃ tu , kārāpetuṃ samārabhi .

83.

Ratanattayanigrodha-gilānānanti sāsane ;

Paccekaṃ satasahassaṃ , so dāpesi dine dine .

84.

Dhanena buddhadinnena , thūpapūjā anekadhā ;

Anekesu vihāresu , aneke akaruṃ sadā .

85.

Dhanena dhammadinnena , paccaye caturo vare ;

Dhammadharānaṃ bhikkhūnaṃ , upanetuṃ sadā narā .

86.

Anotattodakājesu , saṅghassa caturo adā ;

Te piṭakānaṃ therānaṃ , saṭṭhiye ’ kaṃ dine dine .

87.

Ekaṃ asandhimittāya , deviyā tu adāpayi ;

Sayaṃ pana duveyeva , paribhuñji mahīpati .

88.

Saṭṭhibhikkhusahassānaṃ , dantakaṭṭhaṃ dine dine ;

Soḷasitthisahassānaṃ , adā nāgalatāvhayaṃ .

89.

Athekadivasaṃ rājā , catusambuddhadassinaṃ ;

Kappāyukaṃ mahākāḷaṃ , nāgarājaṃ mahiddhikaṃ .

90.

Suṇitvā tamānetuṃ , soṇḍasaṅkhalibandhanaṃ ;

Pesayitvā tamānetvā , setacchattassa heṭṭhato .

91.

Pallaṅkamhi nisīdetvā , nānāpupphehi pūjiya ;

Soḷasitthisahassehi , parivāriya abravi .

92.

SaddhammacakkavattissaM0.27 , sambuddhassa mahesino ;

Rūpaṃ anantañāṇassa , dassehi mama bho iti .

93.

Dvattiṃsalakkhaṇūpetaṃ , asītibyañjanujjalaṃ ;

Byāmappabhāparikkhittaṃ , ketumālāhi sobhitaṃ .

94.

Nimmāsi nāgarājā so , buddharūpaṃ manoharaṃ ;

Taṃ disvā ’ ti pasādassa , vimhayassa ca pūrito .

95.

Etena nimmitaṃ rūpaṃ , īdisaṃ kīdisaṃ nukho ;

Tathāgatassa rūpanti , āsi pitunnatunnato .

96.

Akkhipūjanti saññātaṃ , taṃ sattāhaṃ nirantaraṃ ;

Mahāmahaṃ mahārāja , kārāpesi mahiddhiko .

97.

Evaṃ mahānubhāvo ca , saddho cāpi mahīpati ;

Thero ca moggaliputto , diṭṭhā pubbe vasīhi te .

Sāsanappaveso niṭṭhito .

Moggaliputtatissatherādayo

98.

Dutiye saṅgahe therā , pekkhantā ’ nāgatehi te ;

Sāsanopaddavaṃ tassa , rañño kālamhi addasuṃ .

99.

Pekkhāntā sakale loke , tadupaddavaghātakaṃ ;

Tissabrahmānamaddakkhuṃ , aciraṭṭhāyi jīvitaṃ .

100.

Tesaṃ samupasaṅkamma , āyāciṃsu mahāpatiṃ ;

Manussesu ’ papajjitvā , tadupaddavaghātanaṃ .

101.

Adā paṭiññaṃ tesaṃ so , sāsanujjotanatthiko ;

Siggavaṃ caṇḍavajjiñca avocuṃ dahare yati .

102.

Aṭṭhārasādikā vassa-satā upari hessati ;

Upaddavo sāsanassa , na sambhossāma taṃ mayaṃ .

103.

Imaṃ tumhā ’ dhikaraṇaṃ , nopagañchittha bhikkhavo ;

Daṇḍakammārahā tasmā , daṇḍakammapadañhi vo .

104.

Sāsanujjotanatthāya , tissabrahmā mahāpati ;

Moggalibrāhmaṇaghare , paṭisandhiṃ gahessati .

105.

KāleM0.28 tumhesu eko taṃ , pabbājetu kumārakaṃ ;

Eko taṃ buddhavacanaṃ , uggaṇhāpetu sādhukaṃ .

106.

Ahu upālitherassa ,

Thero saddhivihāriko ;

Dāsako soṇako tassa ,

Dve therā soṇakassime .

107.

Ahu vesāliyaṃ pubbe-dāsako nāma sotthiyo ;

Tisissasatajeṭṭho so , vasaṃ ācariyantike .

108.

Dvādasavassikoyeva , vedapāragato caraṃ ;

Sasisso vālikārāme , vasantaṃ katasaṅgahaṃ .

109.

Upālitheraṃ passitvā , nisīditvā tadantike ;

Vedesu gaṇṭhiṭhānāni , pucchi so tāni byākari .

110.

Sabbadhammānupatito , ekadhammo hi māṇava ;

Sabbe dhammā osaranti , ekadhammo hi ko nu so .

111.

Iccāha nāmaṃ sandhāya , thero māṇavako tu so ;

Nā ’ ññāsi pucchito manto , buddhamantoti bhāsito .

112.

Dehīti āha so āha , dema no vesadhārino ;

Guruṃ āpucchi mantatthaṃ , mātaraṃ pitaraṃ tathā .

113.

Māṇavānaṃ satehe ’ sa , tīhi therassa santike ;

Pabbajitvāna kālena , upasampajji māṇavo .

114.

Khīṇāsavasahassaṃ so , dāsakattherajeṭṭhakaṃ ;

Upālithero vācesi , sakalaṃ piṭakattayaṃ .

115.

Gaṇanā vītivattā te , sesā ’ riya puthujjanā ;

Piṭakānuggahitāni , yehi therassa santike .

116.

Kāsīsu kosalo nāma , satthavāhasuto ahu ;

Giribbajaṃ vaṇijjāya , gato mātāpitūhi so .

117.

Agā veḷuvanaṃ pañca-dasavaso kumārako ;

Māṇavaṃ pañcapaññāsa , parivāriya taṃ gatā .

118.

Sagaṇaṃ dāsakaṃ theraṃ , tattha disvā pasīdiya ;

Pabbajjaṃ yāci so āha , tavā ’ puccha guruṃ iti .

119.

BhattattayamabhuñjitvāM0.29 , soṇako so kumārako ;

Mātāpitūhi kāretvā , pabbajjānuññamāgato .

120.

Saddhiṃ tehi kumārehi , dāsakattherasantike ;

Pabbajjaṃ upasampajja , uggaṇhi piṭakattayaṃ .

121.

Khīṇāsavasahassassa , therasissa gaṇassa so ;

Ahosi piṭakaññussa , jeṭṭhako soṇako yati .

122.

Ahosi siggavo nāma , pure pāṭalināmako ;

Paññavā ’ maccatanayo , aṭṭhārasasamo tu so .

123.

Pāsādesu vasaṃ tīsu , chaḷaḍḍhautusādhusu ;

Amaccaputtaṃ ādāya , caṇḍavajjiṃ sahāyakaṃ .

124.

Purisānaṃ dasaddhehi , satehi parivārito ;

Gantvāna kukkuṭārāmaṃ , soṇakattheramaddasa .

125.

Samāpattisamāpannaṃ , nisinnaṃ saṃvutindriyaṃ ;

Vandi tenālapantaṃ taṃ , ñatvā saṅghamapucchitaṃ .

126.

Samāpattisamāpannā , nālapantī ’ ti āhu te ;

Kathannu vuṭṭhahantīti , vuttā āhaṃsu bhikkhavo .

127.

Pakkosanāya satthussa , saṅghapakkosanāya ca ;

Yathā kālaparicchedā , āyukkhayavasena ca .

128.

Vuṭṭhahantīti vatvāna , tesaṃ disvo ’ panissayaṃ ;

Pāhesuṃ saṅghavacanaṃ , vuṭṭhāya sa tahiṃ agā .

129.

Kumāro pucchi kiṃ bhante , nālapitthāti āha so ;

Bhuñjimha bhuñjitabbanti , āha bhojetha no api .

130.

Āha amhādise jāhe , sakkā bhojayituṃ iti ;

Mātāpitu anuññāya , so kumārotha siggavo .

131.

Caṇḍavajjī ca tepañca-satāni purisāpi ca ;

Pabbajjitvo ’ pasampajjuṃ , soṇattherassa santike .

132.

Upajjhāyantikeyeva , te duve piṭakattayaṃ ;

Uggahesuñca kālena , chaḷabhiññaṃ labhiṃsu ca .

133.

ÑatvāM0.30 tissa paṭisandhiṃ , tato pabhuti siggavo ;

Thero so sattavassāni , taṃ gharaṃ upasaṅkami .

134.

Gacchāti vācāmattampi , sattavassāni nālabhi ;

Alattha aṭṭhame vasse , gacchāti vacanaṃ tahiṃ .

135.

Taṃ nikkhamantaṃ pavisanto , disvā moggalibrāhmaṇo ;

Kiñci laddhaṃ ghare noti , pucchi āmāti so ’ bravi .

136.

Gharaṃ gantvāna pucchitvā , dutiye divase tato ;

Musāvādena niggaṇhi , theraṃ gharamupāgataṃ .

137.

Therassa vacanaṃ sutvā , so pasannamano dvijo ;

Attano pakatena ’ ssa , niccaṃ bhikkhaṃ pavattayi .

138.

Kamena ’ ssa pasīdiṃsu , sabbe ’ pi gharamānusā ;

Bhojāpesi dijo niccaṃ , nisīdāpiya taṃ ghare .

139.

Evaṃ kamena gacchanto , kāle soḷasavassiko ;

Ahu tissakumāro so , tivedodadhipārago .

140.

Thero kathāsamuṭṭhānaṃ , hessate ’ va ghare iti ;

Āsanāni na dassesi , ṭhapetvā māṇavāsanaṃ .

141.

Brahmalokagatattāva , sucikāmo ahosi so ;

Tasmā so tassa pallaṅko , vāsayitvā lagīyati .

142.

Aññāsanaṃ apassanto , ṭhite there sasambhamo ;

Tassa taṃ āsanaṃ tassa , paññapesi ghare jano .

143.

Disvā tattha nisinnaṃ taṃ , āgammā ’ cariyantikā ;

Kujjhitvā māṇavo vācaṃ , amanāpaṃ udīrayi .

144.

Thero māṇava kiṃ mantaṃ , jānāsīti tamabravi ;

Tameva pucchaṃ therassa , pacchā rocesi māṇavo .

145.

Jānāmīti paṭiññāya , there theraṃ apucchiso ;

Gaṇṭhiṭhānāni vedesu , tassa thero ’ tha byākari .

146.

GahaṭṭhoyevaM0.31 thero so ,

Vedapāragato ahu ;

Na byākareyya kiṃ tassa ,

Pabhinnapaṭisambhido .

Yassa cittaṃ uppajjati na nirujjhati ,

Tassa cittaṃ nirujjhissati ;

Na uppajjissati ,

Yassa vā pana cittaṃ nirujjhisati na uppajjissati ;

Tassa cittaṃ uppajjati , na nirujjhatīti .

147.

Taṃ cittayamake pañhaṃ , pucchi thero visārado ;

Andhakāro viya ahu , tassa so tamavoca so .

148.

Bhikkhuko nāma mantoti , buddha mantoti so bravi ;

Dehīti vutte novesa-dhārino dammi taṃ iti .

149.

Mātāpitūhi ’ nuññāto , mantatthāya sa pabbajji ;

Kammaṭṭhānamadā thero , pabbājetvā yathārahaṃ .

150.

Bhāvanaṃ anuyuñjanto , acirena mahāmatī ;

Sotāphattiphalaṃ patto , thero ñatvāna taṃ tathā .

151.

Pesesi caṇḍavajjissa , therassantikamuggahaṃ ;

Kātuṃ suttābhidhammānaṃ , sotatthā ’ kātaduggahaṃ .

152.

Tato so tissadaharo , ārabhitvā vipassanaṃ ;

Chaḷabhiñño ahu kāle , therabhāvañca pāpuṇi .

153.

Atīva pākaṭo āsi , cando ’ va sūriyo ’ vaso ;

Loko tassa vaco ’ maññī , sambuddhassa vacopiya .

Moggaliputtatissatherodayo niṭṭhīto .

154.

EkāhaṃM0.32 uparājā so , adakkhi migavaṃ gato ;

Kīḷamāne mige ’ raññe , disvā etaṃ vicintayi .

155.

Migāpi evaṃ kiḷanti , araññe tiṇagocarā ;

Na kiḷissanti kiṃ bhikkhū , sukhāhāravihārino .

156.

Attano cintitaṃ rañño , ārocesi gharaṃ gato ;

Saññāpetuṃ tu sattāhaṃ , rajjaṃ tassa adāsi so .

157.

Anubhohi ime rajjaṃ , sattāhaṃ tvaṃ kumāraka ;

Tato taṃ ghātayissāmi , icca ’ voca mahīpati .

158.

Āhā ’ ti tamhi sattāhe ,

Tvaṃ kenā ’ si kiso iti ;

Maraṇassa bhayenāti ,

Vutte rājā ’ ha taṃ puna .

159.

Sattāhā ’ haṃ marissaṃti , tvaṃ na kīḷi ime kathaṃ ;

Kīḷissanti yati tāta , sadā maraṇasaññino .

160.

Iccevaṃ bhākarā vutto , sāsanasmiṃ pasīdi so ;

Kālena migavaṃ gantvā , theramadakkhi saññataṃ .

161.

Nisinnaṃ rukkhamūlasmiṃ , so mahādhammarakkhitaṃ ;

Sālasākhāya nāgena , bījayanta manāsavaṃ .

162.

Ayaṃ thero viyā ’ hampi , pabbajja jina sāsane ;

Viharissaṃ kadā raññe , iti cintayi paññavā .

163.

Thero tassa pasādatthaṃ ,

Upatitvā vihāyasā ;

Gantvā asokārāmassa ,

Pokkharañño jale ṭhito .

164.

Ākāse ṭhapayitvāna , cīvarāni varāni so ;

Ogāhitvā pokkharaṇī , gattāni parisiñcatha .

165.

TaṃM0.33 iddhiṃ uparājā so , disvā ’ tīva pasīdiya ;

Ajjeva pabbajissaṃti , buddhiṃcā ’ kāsi buddhimā .

166.

Upasaṅkamma rājānaṃ , pabbajjaṃ yāci sādaro ;

Nivāretumasakkonto , tamādāya mahīpati .

167.

Mahatā parivārena , vihāramagamā sayaṃ ;

Pabbaji so mahādhamma-rakkhitattherasantike .

168.

Saddhiṃ tena catusata-sahassāni narāpi ca ;

Anupabbajitānantu , gaṇanā ca na vajjati .

169.

Bhāgineyyo narindassa , aggi brahmāti vissuto ;

Ahosi rañño dhītāya , saṅghamittāya sāmiko .

170.

Tassā tassa suto cāpi ,

Sumano nāma nāmaso ;

Yācitvā so ’ pi rājānaṃ ,

Uparājena pabbaji .

171.

Uparājassa pabbajjā , tassā ’ sokassa rājino ;

Catutthe āsivassesā , mahājanahitodayā .

172.

Tattheva upasampanno , sampannaupanissayo ;

Ghaṭento uparājā so , chaḷa ’ bhiñño ’ rahā ahu .

173.

Vihāre tesamāraddhe , sabbe sabbapuresupi ;

Sādhukaṃ tīhi vassehi , niṭṭhāpesuṃ manorame .

174.

Therassa indaguttassa , kammādiṭṭhāyakassa tu ;

Iddhiyā cā ’ su niṭṭhāsi , asokārāmasavhayo .

175.

Janena paribhuttesu , ṭhānesu ca tahiṃ tahiṃ ;

Cetiyāni akāresi , ramaṇīyāni bhūpati .

176.

Purehi caturāsīti-sahassehi samantato ;

Lekhe ekāhamānesuṃ , vihārā niṭṭhitā iti .

177.

Lekhe sutvā mahārājā , mahātejiddhi vikkamo ;

Kātukāmo sakiṃyeva , sabbārāma mahāmahaṃ .

178.

Pure bheriṃ carāpesi , sattame divase ito ;

Sabbārāmamaho hotu , sabbadesesu ekadā .

179.

YojaneM0.34 yojane dentu , mahādānaṃ mahītale ;

Karontu gāmārāmānaṃ , maggānañca vibhūsanaṃ .

180.

Vihāresu ca sabbesu , bhikkhusaṅghassa sabbathā ;

Mahādānāni vattentu , yathākālaṃ yathābalaṃ .

181.

Dīpamālā pumphamālā-laṅkārehi tahiṃ tahiṃ ;

Tūriyehi ca sabbehi , upahāraṃ anekadhā .

182.

Uposathaṅgānā ’ dāya , sabbe dhammaṃ suṇantu ca ;

Pūjāvisesena ’ neke ca , karontu tadahepi ca .

183.

Sabbe sabbattha sabbathā , yathāṇattādhikāpi ca ;

Pūjā sampaṭiyādesuṃ , devalokamanoramā .

184.

Tasmiṃ dine mahārājā , sabbālaṅkāra bhūsito ;

Sahorodho sahāmacco , balogha parivārito .

185.

Agamāsi sakārāmaṃ , bhindanto viya mediniṃ ;

Saṅghamajjhamhi aṭṭhāsi , vanditvā saṅghamuttamaṃ .

186.

Tasmiṃ samāgame āsuṃ , asīti bhikkhukoṭi yo ;

Ahesuṃ satasahassaṃ , tesu khīṇāsavā yati .

187.

Navuti bhikkhusahassāni , ahū bhikkhuniyo tahiṃ ;

Khiṇāsavā bhikkhuniyo , sahassaṃ āsu tāsu tu .

188.

Lokavivaraṇaṃ nāma , pāṭihīraṃ akaṃsu te ;

Khīṇāsavā pasādatthaṃ , dhammāsokassa rājino .

189.

Caṇḍāsokoti ñāyittha , pubbe pāpena kammunā ;

Dhammāsokoti ñāyittha , pacchā puññena kammunā .

190.

Samuddapariyantaṃ so , jambudīpaṃ samantato ;

Passi sabbe vihāre ca , nānāpūjā vibhūsite .

191.

Atīva tuṭṭho te disvā , saṅghaṃ pucchi nisīdiya ;

Kassa bhante pariccāgo , mahāsugata sāsane .

192.

Thero so moggaliputto , rañño pañhaṃ viyākari ;

Dharamāne ’ pi sugate , natthi cāgī tayāsamo .

193.

Taṃ sutvā vacanaṃ bhiyyo , tuṭṭho rājā apucchi taṃ ;

Buddhasāsana dāyādo , hoti kho mādiso iti .

194.

TheroM0.35 tu rājaputtassa , mahindassū ’ panissayaṃ ;

Tatheva rājadhītāya , saṅghamittāya pekkhiya .

195.

Sāsanassā ’ bhi vuddhiñca , taṃ hetukama vekkhiya ;

Paccābhāsatha rājānaṃ , so sāsanadhurandharo .

196.

Tādiso ’ pi mahācāgī , dāyādo sāsanassa na ;

Paccayadāyako ’ cceva , vuccate manujādhīpa .

197.

Yo tu puttaṃ dhītaraṃ vā ,

Pabbajjāpeti sāsane ;

So sāsanassa dāyādo ,

Hoti no dāyako api .

198.

Atha sāsana dāyāda-bhāvamicchaṃ mahīpati ;

Mahindaṃ saṅghamittañca , ṭhite tatra apucchatha .

199.

Pabbajissatha kiṃ tātā , pabbajjā mahatī matā ;

Pituno vacanaṃ sutvā , pitaraṃ te abhāsisuṃ .

200.

Ajjeva pabbajissāma , sace tvaṃ deva icchasi ;

Amhañca lābho tumhañca , pabbajjāya bhavissati .

201.

Uparājassa pabbajja-kālabho pabhutīhi so ;

Sā cāpi aggibrahmassa , pabbajjā katanicchayā .

202.

Uparajjaṃ mahīndassa , dātukāmo ’ pi bhūpati ;

Tato ’ pi adhikāsā ’ ti , pabbajjaṃyeva rocayi .

203.

Piyaṃ puttaṃ mahindañca , buddhirūpabaloditaṃ ;

Pabbajjā pesi samahaṃ , saṅgha mittañca dhītaraṃ .

204.

Tadā vīsativasso so , mahindo rājanandano ;

Saṅghamittā rājadhītā , aṭṭhārasasamā tadā .

205.

Tadaheva ahu tassa , pabbajjā upasampadā ;

Pabbajjā sikkhādānañca , tassā ca tadahu ahu .

206.

Upajjhāyo kumārassa , ahu moggalisavhayo ;

Pabbājesi mahādeva-tthero majjhantiko pana .

207.

Kammavācaṃ akā tasmiṃ , so ’ pasampadamaṇḍale ;

Arahattaṃ mahindo so , patto sapaṭisambhidaṃ .

208.

Saṅghamittā ’ hu ’ pajjhāyāM0.36 , dhammapālāti vissutā ;

Ācariyā āyupāli , kāle sā ’ si anāsavā .

209.

Ubho sāsanapajjotā , laṃkādīpopakārino ;

Chaṭṭhe vasse pabbajiṃsu , dhammāsokassa rājino .

210.

Mahāmahindo vassehi , tīhi dīpappasādako ;

Piṭakattayaṃ muggaṇhi , upajjhāyassa santike .

211.

Sā bhikkhunī candalekhā , mahindo bhikkhū sūriyo ;

Sambuddha sāsanākāsaṃ , te sadā sobhayuṃ tadā .

212.

Vane pāṭaliputtamhā , vane vanacaro caraṃ ;

Kuntakinnariyā saddhiṃ , saṃvāsaṃ kappayī kira .

213.

Tena saṃvāsamanvāya ,

Sā putte janayī duve ;

Tisso jeṭṭho kaṇiṭṭho tu ,

Sumitto nāma nāmato .

214.

Mahāvaruṇattherassa , kāle pabbajja santike ;

Arahattaṃ pāpuṇiṃsu , chaḷabhiññaṃ guṇaṃ ubho .

215.

Pāde kīṭavisenā ’ si , phuṭṭho jeṭṭho savedano ;

Āha puṭṭho kaṇiṭṭhena , bhesajjaṃ pasataṃ ghaṭaṃ .

216.

Rañño nivedanaṃ thero , gilānavattato ’ pi so ;

Sappisatthañca caraṇaṃ , pacchābhattaṃ paṭikkhipi .

217.

Piṇḍāya ce caraṃ sappiṃ , labhase tvaṃ tamāhara ;

Icchāha tissathero so , sumittaṃ theramuttamaṃ .

218.

Piṇḍāya caratā tena , na laddhaṃ pasataṃ ghataṃ ;

Sappikumbhasatenāpi , byādhijāto asādhiyo .

219.

Teneva byādhinā thero , patto āyukkhayantikaṃ ;

Ovaditvāppamādena , nibbātuṃ mānasaṃ akā .

220.

Ākāsamhi nisīditvā , tejodhātuvasena so ;

Yathāruci adhiṭṭhāya , sarīraṃ parinibbuto .

221.

Jālāsarīrā nikkhamma , nimmaṃsachārikaṃ ḍahi ;

Therassa sakalaṃ kāyaṃ , aṭṭhikānituno ḍahi .

222.

SutvāM0.37 nibbūtimetassa , tissatherassa bhūpati ;

Agamāsi sakārāmaṃ , janogha parivārito .

223.

Hattikkhandhagato rājā , tānaṭṭhina ’ varopiya ;

Kāretvā dhātusakkāraṃ , saṅghaṃ byādhimapucchitaṃ .

224.

Taṃ sutvā jātasaṃvego , puradvāresu kāriya ;

Sudhācitā pokkharaṇī , bhesajjānañca pūriya .

225.

Pāpesi bhikkhusaṅghassa , bhesajjāni dine dine ;

Mā hotu bhikkhusaṅghassa , bhesajjaṃ dullabhaṃ iti .

226.

Sumittathero nibbāyi , caṅkamanto ’ va caṅkame ;

Pasīdi sāsane ’ tīva , tenāpi ca mahājano .

227.

Kuntiputtā duve therā ,

Te lokahitakārino ;

Nibbāyiṃsu asokassa ,

Rañño vassamhi aṭṭhame .

228.

Tato pabhuti saṅghassa , lābho ’ tīva mahā ahu ;

Pacchā pasannā ca janā , yasmā lābhaṃ pavattayuṃ .

229.

Pahīnalābhasakkārā , titthiyā lābhakāraṇā ;

Sayaṃ kāsāyamādāya , vasiṃsu saha bhikkhūhi .

230.

Yathāsakañca te vādaṃ , buddhavādo ’ ti dīpayuṃ ;

Yathāsakañca kiriyā , akariṃsu yathāruci .

231.

Tato moggaliputto so ,

Thero thira guṇodayo ;

Sāsanabbudamuppannaṃ ,

Disvā tamatikakkhalaṃ .

232.

Tasso ’ pasamane kālaṃ , dīghadassī avekkhiya ;

Datvā mahindatherassa , mahābhikkhugaṇaṃ sakaṃ .

233.

Uddhaṃ gaṅgāya eko ’ va , ahogaṅgamhi pabbate ;

Vihāsi sattavassāni , viveka manubrūhayaṃ .

234.

Titthiyānaṃ bahucattā ca , dubbaccattā ca bhikkhavo ;

Tesaṃ kātuṃ na sakkhiṃsu , dhammena paṭisedhanaṃ .

235.

TenevaM0.38 jambudīpamhi , sabbārāmesu bhikkhavo ;

Sattavassāni nākaṃsu , uposatha pavāraṇaṃ .

236.

Taṃ sutvā mahārājā , dhammāsoko mahāyaso ;

Ekaṃ amaccaṃ pesesi , asokārāma muttamaṃ .

237.

Gantvā ’ dhikaraṇaṃ etaṃ , vupasamma uposathaṃ ;

Kārehi bhikkhusaṅghena , pamā ’ rāme tuvaṃ iti .

238.

Gantvāna sannipātetvā , bhikkhusaṅghaṃ sadummati ;

Uposathaṃ karothāti , sāvesi rājasāsanaṃ .

239.

Uposathaṃ tittiyehi , na karoma mayaṃ iti ;

Avo ca bhikkhusaṅgho taṃ , amaccaṃ mūḷhamānasaṃ .

240.

So ’ macco katipayānaṃ , therānaṃ paṭipāṭiyā ;

Acchindi asinā sīsaṃ , kāremīti uposathaṃ .

241.

Rājabhātā tissatthero , taṃ disvā kiriyaṃ lahuṃ ;

Gantvāna tassa āsanne , sāsanamhi nisidi so .

242.

Theraṃ disvā amacco so , gantvā rañño nivedayi ;

Sabbaṃ pavattiṃ taṃ sutvā , jātadāho mahīpati .

243.

Sīghaṃ gantvā bhikkhusaṅghaṃ , pucchi ubbiggamānaso ;

Evaṃ katena kammena , kassa pāpaṃ siyā iti .

244.

Tesaṃ apaṇḍitā keci , pāpaṃ tuyhanti keci tu ;

Ubhinnaṃcā ’ ti āhaṃsu , natthi tuyhanti paṇḍitā .

245.

Taṃ sutvā ’ ha mahārājā , samattho atthi bhikkhuna ;

Vimatiṃ me vinodetvā , kātuṃ sāsanapaggahaṃ .

246.

Atthi moggaliputto so ,

Tissatthero rathesabha ;

Icchāha saṅgho rājānaṃ ,

Rāja tatthā ’ si sādaro .

247.

Visuṃ bhikkhusahassena , caturo parivārite ;

Thero narasahassena , amacce caturo tathā .

248.

Tadaheyeva pesesi , attano vacanena so ;

Theraṃ ānetu me tehi , tathā vutte sanāgami .

249.

TaṃM0.39 sutvā puna aṭṭha ’ ttha , there ’ macce ca pesayi ;

Visuṃ sahassapurise , pubbe viya sanāgami .

250.

Rājā pucchi kathaṃ thero , āgaccheyya nu kho iti ;

Bhikkhū āhaṃsu therassa , tassa ’ gamanakāraṇaṃ .

251.

Hoti bhante upatthambho , kātuṃ sāsanapaggahaṃ ;

Iti vutte mahārāja , thero essati so iti .

252.

Punāpi thero ’ macce ca , rājā soḷasa soḷasa ;

Visuṃ sahassa purise , tathā vatvāna pesayi .

253.

Thero mahallatte ’ pi , nārohissati yānakaṃ ;

Theraṃ gaṅgāya nāvāya , ānethā ’ ti ca abravi .

254.

Gantvā te taṃ tathā ’ vocuṃ ,

So taṃ sutvā ’ va uṭṭhahi ;

Nāvāya theraṃ ānesuṃ ,

Rājā paccuggamī tahiṃ .

255.

Jāṇumattaṃ jalaṃ rājo ’ gahetvā dakkhiṇaṃ karaṃ ;

Nāvāya otarantassa , therassā ’ dāsi gāravo .

256.

Dakkhiṇaṃ dakkhiṇeyyo so , karaṃ rañño ’ nukampako ;

Ālambitvā ’ nukampāya , thero nāvāya otari .

257.

Rājā theraṃ nayitvāna , uyyānaṃ rativaḍḍhanaṃ ;

Therassa pāde dhovitvā , makkhetvā ca nisīdiya .

258.

Samatthabhāvaṃ therassa , vīmaṃsanto mahīpati ;

Daṭṭhukāmo ahaṃ bhante , pāṭihīranti abravi .

259.

Kanti vutte mahīkampaṃ , āha taṃ puna rāhaso ;

Sakalāye ’ ka desāya , kataraṃ daṭṭhumicchasi .

260.

Ko dukkaroti pucchitvā , eka desāya kampanaṃ ;

Dukkaranti suṇitvāna , taṃ duṭṭhukāmataṃ bravī .

261.

Rathaṃ assaṃ manussañca , pātiñcodaka pūritaṃ ;

Thero yojana sīmāya , antaramhi catuddise .

262.

ṬhapāpetvāM0.40 tadaḍḍhehi , saha taṃ yojanaṃ mahiṃ ;

Cālesi iddhiyā tatra , nisinnassa ca dassayi .

263.

Tenā ’ maccena bhikkhūnaṃ , maraṇena ’ ttanopi ca ;

Pāpassa ’ tthitta natthittaṃ , theraṃ pucchi mahīpati .

264.

Paṭicca kammaṃ natthīti , kiliṭṭhaṃ cetanaṃ vinā ;

Thero bodhesi rājānaṃ , vatvā tittirajātakaṃ .

265.

Vasanto tattha sattāhaṃ , rājuyyāne manorame ;

Sikkhāpesi mahīpālaṃ , sambuddhasamayaṃ subhaṃ .

266.

Tasmiṃyeva ca sattā he , duve yakkhe mahīpati ;

Pesetvā mahiyaṃ bhikkhū , asese sannipātayi .

267.

Sattame divase gantvā , sakārāmaṃ manoramaṃ ;

Kāresi bhikkhusaṅghassa , sannipātamasesato .

268.

Therena saha ekante , nisinno sāṇiantare ;

Ekekaladdhike bhikkhu , pakkositvāna santikaṃ .

269.

Kiṃvādī sugato bhante , iti pucchi mahīpati ;

Te sassatādikaṃ diṭṭhiṃ , byākariṃsu yathāsakaṃ .

270.

Te micchādiṭṭhike sabbe , rājā uppabbājāpayī ;

Sabbe saṭṭhisahassāni , āsuṃ uppabbajāpitā .

271.

Apucchi dhammike bhikkhū , kiṃvādī sugato iti ;

Vibhajjavādī tāhaṃsu , taṃ theraṃ pucchi bhūpati .

272.

Vibhajjavādī sambuddho ,

Hoti bhante ’ ti āha so ;

Thero ’ āmā ’ ti taṃ sutvā ,

Rājā tuṭṭhamano tadā .

273.

Saṅgho pisodhito yasmā ,

Tasmā saṅgho uposathaṃ ;

Karotu bhante iccevaṃ ,

Vatvā therassa bhūpati .

274.

Saṅghassa rakkhaṃ datvāna , nagaraṃ pāvisī subhaṃ ;

Saṅgho samaggo hutvāna , tadā ’ kāsi uposathaṃ .

275.

TheroM0.41 aneka saṅkhamhā , bhikkhusaṅghā visārade ;

Chaḷabhiññe tepiṭake , pabhinnapaṭisambhide .

276.

Bhikkhusahassaṃ uccini , kātuṃ saddhammaṃ saṅgahaṃ ;

Tehi asokārāmamhi , akā saddhamma saṅgahaṃ .

277.

Mahākassapatthero ca , yasatthero ca kārayuṃ ;

Yathā te dhamma saṃgītiṃ , tissattheropi taṃ tathā .

278.

Tathāvatthuppakaraṇaṃ , paravādappamaddanaṃ ;

Abhāsi tissatthero ca , tasmiṃ saṃgīti maṇḍale .

279.

Evaṃ bhikkhusahassena , rakkhāya ’ soka rājino ;

Ayaṃ navahi māsehi , dhamma saṃgīti niṭṭhitā .

280.

Rañño sattarase vasse , dvāsattatisamo isi ;

Mahāpavāraṇāya ’ so , saṃgīti taṃ samāpayi .

281.

Sādhukāraṃ dadantīva , sāsanaṭṭhiti kāraṇaṃ ;

Saṃgīti pariyosāne , akammittha mahāmahī .

282.

Hitvā seṭṭhaṃ brahmavimānampi manuññaṃ ;

Jegucchaṃ so sāsanahetunaralokaṃ ;

Āgammā ’ kā sāsanakiccaṃ katakicco ;

Konāma ’ ñño sāsanakiccamhi pamajjeti .

Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃse

Tatiyadhammasaṃgīti nāma

Pañcamo paricchedo .

问题

Mahāvaṃsapāḷi

Mahāvaṃsapāḷi