3. Yudhañjayavaggo
1. Yudhañjayacariyā
1.
‘‘ Yadāhaṃ
M2.408V2.394P0.92 amitayaso , rājaputto yudhañjayo ;Ussāvabinduṃ sūriyātape , patitaṃ disvāna saṃvijiṃ .
2.
‘‘ Taññevādhipatiṃ katvā , saṃvegamanubrūhayiṃ ;
Mātāpitū ca vanditvā , pabbajjamanuyācahaṃ .
3.
‘‘ Yācanti maṃ pañjalikā , sanegamā saraṭṭhakā ;
‘ Ajjeva putta paṭipajja , iddhaṃ phītaṃ mahāmahiṃ ’.
4.
‘‘ Sarājake sahorodhe , sanegame saraṭṭhake ;
Karuṇaṃ paridevante , anapekkhova pariccajiṃ .
5.
‘‘ Kevalaṃ pathaviṃ rajjaṃ , ñātiparijanaṃ yasaṃ ;
Cajamāno na cintesiṃ , bodhiyāyeva kāraṇā .
6.
‘‘ Mātāpitā na me dessā , napi me dessaṃ mahāyasaṃ ;
Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ , tasmā rajjaṃ pariccajin ’’ ti .
Yudhañjayacariyaṃ paṭhamaṃ .
2. Somanassacariyā
7.
‘‘ Punāparaṃ
T2.580 yadā homi , indapatthe puruttame ;Kāmito dayito putto , somanassoti vissuto .
8.
‘‘ Sīlavā guṇasampanno , kalyāṇapaṭibhānavā ;
Vuḍḍhāpacāyī hirīmā , saṅgahesu ca kovido .
9.
‘‘ Tassa
V2.395 rañño patikaro , ahosi kuhakatāpaso ;Ārāmaṃ mālāvacchañca , ropayitvāna jīvati .
10.
‘‘ Tamahaṃ
P0.93 disvāna kuhakaṃ , thusarāsiṃva ataṇḍulaṃ ;Dumaṃva anto susiraṃ , kadaliṃva asārakaṃ .
11.
‘‘ Natthimassa
M2.409 sataṃ dhammo , sāmaññāpagato ayaṃ ;Hirīsukkadhammajahito , jīvitavuttikāraṇā .
12.
‘‘ Kupito ahu [ ahosi ( sī .), āsi ( syā .)] paccanto , aṭavīhi parantihi ;
Taṃ nisedhetuṃ gacchanto , anusāsi pitā mamaṃ .
13.
‘‘‘ Mā pamajji tuvaṃ tāta , jaṭilaṃ uggatāpanaṃ ;
Yadicchakaṃ pavattehi , sabbakāmadado hi so ’.
14.
‘‘ Tamahaṃ gantvānupaṭṭhānaṃ , idaṃ vacanamabraviṃ ;
‘ Kacci te gahapati kusalaṃ , kiṃ vā te āharīyatu ’.
15.
‘‘ Tena so kupito āsi , kuhako mānanissito ;
‘ Ghātāpemi tuvaṃ ajja , raṭṭhā pabbājayāmi vā ’.
16.
‘‘ Nisedhayitvā
T2.581 paccantaṃ , rājā kuhakamabravi ;‘ Kacci te bhante khamanīyaṃ , sammāno te pavattito ’.
17.
‘‘ Tassa ācikkhatī pāpo , kumāro yathā nāsiyo ;
Tassa taṃ vacanaṃ sutvā , āṇāpesi mahīpati .
18.
‘‘‘ Sīsaṃ tattheva chinditvā , katvāna catukhaṇḍikaṃ ;
Rathiyā rathiyaṃ dassetha , sā gati jaṭilahīḷitā ’.
19.
‘‘ Tattha kāraṇikā gantvā , caṇḍā luddā akāruṇā ;
Mātuaṅke nisinnassa , ākaḍḍhitvā nayanti maṃ .
20.
‘‘ Tesāhaṃ evamavacaṃ , bandhataṃ gāḷhabandhanaṃ ;
‘ Rañño dassetha maṃ khippaṃ , rājakiriyāni atthi me ’.
21.
‘‘ Te maṃ rañño dassayiṃsu , pāpassa pāpasevino ;
Disvāna taṃ saññāpesiṃ , mamañca vasamānayiṃ .
22.
‘‘ So maṃ tattha khamāpesi , mahārajjamadāsi me ;
Sohaṃ tamaṃ dālayitvā , pabbajiṃ anagāriyaṃ .
23.
‘‘ Na
V2.396 me dessaṃ mahārajjaṃ , kāmabhogo na dessiyo ;Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ , tasmā rajjaṃ pariccajin ’’ ti .
Somanassacariyaṃ dutiyaṃ .
3. Ayogharacariyā
24.
‘‘ Punāparaṃ
T2.582M2.410P0.94 yadā homi , kāsirājassa atrajo ;Ayogharamhi saṃvaḍḍho , nāmenāsi ayogharo .
25.
‘‘ Dukkhena jīvito laddho , saṃpīḷe patiposito ;
Ajjeva putta paṭipajja , kevalaṃ vasudhaṃ imaṃ .
26.
‘‘ Saraṭṭhakaṃ sanigamaṃ , sajanaṃ vanditva khattiyaṃ ;
Añjaliṃ paggahetvāna , idaṃ vacanamabraviṃ .
27.
‘‘‘ Ye keci mahiyā sattā , hīnamukkaṭṭhamajjhimā ;
Nirārakkhā sake gehe , vaḍḍhanti sakañātibhi .
28.
‘‘‘ Idaṃ loke uttariyaṃ , saṃpīḷe mama posanaṃ ;
Ayogharamhi saṃvaḍḍho , appabhe candasūriye .
29.
‘‘‘ Pūtikuṇapasampuṇṇā , muccitvā mātu kucchito ;
Tato ghoratare dukkhe , puna pakkhittayoghare .
30.
‘‘‘ Yadihaṃ tādisaṃ patvā , dukkhaṃ paramadāruṇaṃ ;
Rajjesu yadi rajjāmi [ rañjāmi ( sī .)], pāpānaṃ uttamo siyaṃ .
31.
‘‘‘ Ukkaṇṭhitomhi kāyena , rajjenamhi anatthiko ;
Nibbutiṃ pariyesissaṃ , yattha maṃ maccu na maddiye ’.
32.
‘‘ Evāhaṃ cintayitvāna , viravante mahājane ;
Nāgova bandhanaṃ chetvā , pāvisiṃ kānanaṃ vanaṃ .
33.
‘‘ Mātāpitā
T2.583V2.397 na me dessā , napi me dessaṃ mahāyasaṃ ;Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ , tasmā rajjaṃ pariccajin ’’ ti .
Ayogharacariyaṃ tatiyaṃ .
4. Bhisacariyā
34.
‘‘ Punāparaṃ yadā homi , kāsīnaṃ puravaruttame ;
Bhaginī ca bhātaro satta , nibbattā sotthiye kule .
35.
‘‘ Etesaṃ
M2.411 pubbajo āsiṃ , hirīsukkamupāgato ;Bhavaṃ disvāna bhayato , nekkhammābhirato ahaṃ .
36.
‘‘ Mātāpitūhi
P0.95 pahitā , sahāyā ekamānasā ;Kāmehi maṃ nimantenti ,‘ kulavaṃsaṃ dharehi ’ ti .
37.
‘‘ Yaṃ tesaṃ vacanaṃ vuttaṃ , gihīdhamme sukhāvahaṃ ;
Taṃ me ahosi kaṭhinaṃ , tatta [ santatta ( ka .)] phālasamaṃ viya .
38.
‘‘ Te maṃ tadā ukkhipantaṃ , pucchiṃsu patthitaṃ mama ;
‘ Kiṃ tvaṃ patthayase samma , yadi kāme na bhuñjasi ’.
39.
‘‘ Tesāhaṃ evamavacaṃ , atthakāmo hitesinaṃ ;
‘ Nāhaṃ patthemi gihībhāvaṃ , nekkhammābhirato ahaṃ ’.
40.
‘‘ Te mayhaṃ vacanaṃ sutvā , pitumātu ca sāvayuṃ ;
Mātāpitā evamāhu ,‘ sabbeva pabbajāma bho ’.
41.
‘‘ Ubho
T2.584 mātāpitā mayhaṃ , bhaginī ca satta bhātaro ;Amitadhanaṃ chaḍḍayitvā , pāvisimhā mahāvanan ’’ ti .
Bhisacariyaṃ catutthaṃ .
5. Soṇapaṇḍitacariyā
42.
‘‘ Punāparaṃ
V2.398 yadā homi , nagare brahmavaḍḍhane ;Tattha kulavare seṭṭhe , mahāsāle ajāyahaṃ .
43.
‘‘ Tadāpi lokaṃ disvāna , andhībhūtaṃ tamotthaṭaṃ ;
Cittaṃ bhavato patikuṭati , tuttavegahataṃ viya .
44.
‘‘ Disvāna vividhaṃ pāpaṃ , evaṃ cintesahaṃ tadā ;
‘ Kadāhaṃ gehā nikkhamma , pavisissāmi kānanaṃ ’.
45.
‘‘ Tadāpi maṃ nimantesuṃ , kāmabhogehi ñātayo ;
Tesampi chandamācikkhiṃ ,‘ mā nimantetha tehi maṃ ’.
46.
‘‘ Yo
M2.412 me kaniṭṭhako bhātā , nando nāmāsi paṇḍito ;Sopi maṃ anusikkhanto , pabbajjaṃ samarocayi .
47.
‘‘ Ahaṃ soṇo ca nando ca , ubho mātāpitā mama ;
Tadāpi bhoge chaḍḍetvā , pāvisimhā mahāvanan ’’ ti .
Soṇapaṇḍitacariyaṃ pañcamaṃ .
6. Temiyacariyā
48.
‘‘ Punāparaṃ
T2.585P0.96 yadā homi , kāsirājassa atrajo ;Mūgapakkhoti nāmena , temiyoti vadanti maṃ .
49.
‘‘ Soḷasitthisahassānaṃ , na vijjati pumo tadā [ sadā ( sī .)];
Ahorattānaṃ accayena , nibbatto ahamekako .
50.
‘‘ Kicchā laddhaṃ piyaṃ puttaṃ , abhijātaṃ jutindharaṃ ;
Setacchattaṃ dhārayitvāna , sayane poseti maṃ pitā .
51.
‘‘ Niddāyamāno sayanavare , pabujjhitvānahaṃ tadā ;
Addasaṃ paṇḍaraṃ chattaṃ , yenāhaṃ nirayaṃ gato .
52.
‘‘ Saha
V2.399 diṭṭhassa me chattaṃ , tāso uppajji bheravo ;Vinicchayaṃ samāpanno ,‘ kathāhaṃ imaṃ muñcissaṃ ’.
53.
‘‘ Pubbasālohitā mayhaṃ , devatā atthakāminī ;
Sā maṃ disvāna dukkhitaṃ , tīsu ṭhānesu yojayi .
54.
‘‘‘ Mā paṇḍiccayaṃ vibhāvaya , bālamato bhava sabbapāṇinaṃ ;
Sabbo taṃ jano ocināyatu , evaṃ tava attho bhavissati ’.
55.
‘‘ Evaṃ vuttāyahaṃ tassā , idaṃ vacanamabraviṃ ;
‘ Karomi te taṃ vacanaṃ , yaṃ tvaṃ bhaṇasi devate ;
Atthakāmāsi me amma , hitakāmāsi devate ’.
56.
‘‘ Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā , sāgareva thalaṃ labhiṃ ;
Haṭṭho
T2.586 saṃviggamānaso , tayo aṅge adhiṭṭhahiṃ . 57.
‘‘ Mūgo
M2.413 ahosiṃ badhiro , pakkho gativivajjito ;Ete aṅge adhiṭṭhāya , vassāni soḷasaṃ vasiṃ .
58.
‘‘ Tato me hatthapāde ca , jivhaṃ sotañca maddiya ;
Anūnataṃ me passitvā ,‘ kāḷakaṇṇī ’ ti nindisuṃ .
59.
‘‘ Tato jānapadā sabbe , senāpatipurohitā ;
Sabbe ekamanā hutvā , chaḍḍanaṃ anumodisuṃ .
60.
‘‘ Sohaṃ tesaṃ matiṃ sutvā , haṭṭho saṃviggamānaso ;
Yassatthāya tapociṇṇo , so me attho samijjhatha .
61.
‘‘ Nhāpetvā anulimpitvā , veṭhetvā rājaveṭhanaṃ ;
Chattena abhisiñcitvā , kāresuṃ puraṃ padakkhiṇaṃ .
62.
‘‘ Sattāhaṃ dhārayitvāna , uggate ravimaṇḍale ;
Rathena maṃ nīharitvā , sārathī vanamupāgami .
63.
‘‘ Ekokāse
P0.97 rathaṃ katvā , sajjassaṃ hatthamuccito [ hatthamuñcito ( sī . syā .)];Sārathī khaṇatī kāsuṃ , nikhātuṃ pathaviyā mamaṃ .
64.
‘‘ Adhiṭṭhitamadhiṭṭhānaṃ , tajjento vividhakāraṇā ;
Na bhindiṃ tamadhiṭṭhānaṃ , bodhiyāyeva kāraṇā .
65.
‘‘ Mātāpitā na me dessā , attā me na ca dessiyo ;
Sabbaññutaṃ piyaṃ mayhaṃ , tasmā vatamadhiṭṭhahiṃ .
66.
‘‘ Ete
T2.587V2.400 aṅge adhiṭṭhāya , vassāni soḷasaṃ vasiṃ ;Adhiṭṭhānena me samo natthi , esā me adhiṭṭhānapāramī ’’ ti .
Temiyacariyaṃ chaṭṭhaṃ .
7. Kapirājacariyā
67.
‘‘ Yadā ahaṃ kapi āsiṃ , nadīkūle darīsaye ;
Pīḷito susumārena , gamanaṃ na labhāmahaṃ .
68.
‘‘ Yamhokāse
M2.414 ahaṃ ṭhatvā , orā pāraṃ patāmahaṃ ;Tatthacchi sattu vadhako , kumbhīlo luddadassano .
69.
‘‘ So maṃ asaṃsi ‘ ehī ’ ti ,‘ ahaṃpemī ’ ti taṃ vatiṃ ;
Tassa matthakamakkamma , parakūle patiṭṭhahiṃ .
70.
‘‘ Na tassa alikaṃ bhaṇitaṃ , yathā vācaṃ akāsahaṃ ;
Saccena me samo natthi , esā me saccapāramī ’’ ti .
Kapirājacariyaṃ sattamaṃ .
8. Saccatāpasacariyā
71.
‘‘ Punāparaṃ yadā homi , tāpaso saccasavhayo ;
Saccena lokaṃ pālesiṃ , samaggaṃ janamakāsahan ’’ ti .
Saccatāpasacariyaṃ aṭṭhamaṃ .
9. Vaṭṭapotakacariyā
72.
‘‘ Punāparaṃ
T2.588V2.401P0.98 yadā homi , magadhe vaṭṭapotako ;Ajātapakkho taruṇo , maṃsapesi kulāvake .
73.
‘‘ Mukhatuṇḍakenāharitvā [ mukhatuṇḍenāharitvā ( sī .)], mātā posayatī mamaṃ ;
Tassā phassena jīvāmi , natthi me kāyikaṃ balaṃ .
74.
‘‘ Saṃvacchare gimhasamaye , davaḍāho [ vanadāho ( ka .)] padippati ;
Upagacchati amhākaṃ , pāvako kaṇhavattanī .
75.
‘‘ Dhamadhamā itievaṃ , saddāyanto mahāsikhī ;
Anupubbena jhāpento , aggi mamamupāgami .
76.
‘‘ Aggivegabhayātītā , tasitā mātāpitā mama ;
Kulāvake maṃ chaḍḍetvā , attānaṃ parimocayuṃ .
77.
‘‘ Pāde
M2.415 pakkhe pajahāmi , natthi me kāyikaṃ balaṃ ;Sohaṃ agatiko tattha , evaṃ cintesahaṃ tadā .
78.
‘‘‘ Yesāhaṃ upadhāveyyaṃ , bhīto tasitavedhito ;
Te maṃ ohāya pakkantā , kathaṃ me ajja kātave .
79.
‘‘‘ Atthi loke sīlaguṇo , saccaṃ soceyyanuddayā ;
Tena saccena kāhāmi , saccakiriyamuttamaṃ .
80.
‘‘‘ Āvejjetvā dhammabalaṃ , saritvā pubbake jine ;
Saccabalamavassāya , saccakiriyamakāsahaṃ .
81.
‘‘‘ Santi
T2.589 pakkhā apatanā , santi pādā avañcanā ;Mātāpitā ca nikkhantā , jātaveda paṭikkama ’.
82.
‘‘ Sahasacce kate mayhaṃ , mahāpajjalito sikhī ;
Vajjesi soḷasakarīsāni , udakaṃ patvā yathā sikhī ;
Saccena me samo natthi , esā me saccapāramī ’’ ti .
Vaṭṭapotakacariyaṃ navamaṃ .
10. Maccharājacariyā
83.
‘‘ Punāparaṃ
V2.402P0.99 yadā homi , maccharājā mahāsare ;Uṇhe sūriyasantāpe , sare udaka khīyatha .
84.
‘‘ Tato kākā ca gijjhā ca , kaṅkā [ bakā ( sī .)] kulalasenakā ;
Bhakkhayanti divārattiṃ , macche upanisīdiya .
85.
‘‘ Evaṃ cintesahaṃ tattha , saha ñātīhi pīḷito ;
‘ Kena nu kho upāyena , ñātī dukkhā pamocaye ’.
86.
‘‘ Vicintayitvā dhammatthaṃ , saccaṃ addasa passayaṃ ;
Sacce ṭhatvā pamocesiṃ , ñātīnaṃ taṃ atikkhayaṃ .
87.
‘‘ Anussaritvā sataṃ dhammaṃ , paramatthaṃ vicintayaṃ ;
Akāsi saccakiriyaṃ , yaṃ loke dhuvasassataṃ .
88.
‘‘‘ Yato
M2.416 sarāmi attānaṃ , yato pattosmi viññutaṃ ;Nābhijānāmi sañcicca , ekapāṇampi hiṃsitaṃ .
89.
‘‘‘ Etena
T2.590 saccavajjena , pajjunno abhivassatu ;Abhitthanaya pajjunna , nidhiṃ kākassa nāsaya ;
Kākaṃ sokāya randhehi , macche sokā pamocaya ’.
90.
‘‘ Sahakate saccavare , pajjunno abhigajjiya ;
Thalaṃ ninnañca pūrento , khaṇena abhivassatha .
91.
‘‘ Evarūpaṃ saccavaraṃ , katvā vīriyamuttamaṃ ;
Vassāpesiṃ mahāmeghaṃ , saccatejabalassito ;
Saccena me samo natthi , esā me saccapāramī ’’ ti .
Maccharājacariyaṃ dasamaṃ .
11. Kaṇhadīpāyanacariyā
92.
‘‘ Punāparaṃ
V2.403 yadā homi , kaṇhadīpāyano isi ;Paropaññāsavassāni , anabhiratocariṃ ahaṃ .
93.
‘‘ Na koci etaṃ jānāti , anabhiratimanaṃ mama ;
Ahañhi kassaci nācikkhiṃ , arati me carati mānase .
94.
‘‘ Sabrahmacārī
P0.100 maṇḍabyo , sahāyo me mahāisi ;Pubbakammasamāyutto , sūlamāropanaṃ labhi .
95.
‘‘ Tamahaṃ upaṭṭhahitvāna , ārogyamanupāpayiṃ ;
Āpucchitvāna āgañchiṃ , yaṃ mayhaṃ sakamassamaṃ .
96.
‘‘ Sahāyo
T2.591 brāhmaṇo mayhaṃ , bhariyaṃ ādāya puttakaṃ ;Tayo janā samāgantvā , āgañchuṃ pāhunāgataṃ .
97.
‘‘ Sammodamāno tehi saha , nisinno sakamassame ;
Dārako vaṭṭamanukkhipaṃ , āsīvisamakopayi .
98.
‘‘ Tato so vaṭṭagataṃ maggaṃ , anvesanto kumārako ;
Āsīvisassa hatthena , uttamaṅgaṃ parāmasi .
99.
‘‘ Tassa
M2.417 āmasane kuddho , sappo visabalassito ;Kupito paramakopena , aḍaṃsi dārakaṃ khaṇe .
100.
‘‘ Sahadaṭṭho āsīvisena [ ativisena ( pī . ka .)], dārako papati [ patati ( ka .)] bhūmiyaṃ ;
Tenāhaṃ dukkhito āsiṃ , mama vāhasi taṃ dukkhaṃ .
101.
‘‘ Tyāhaṃ assāsayitvāna , dukkhite sokasallite ;
Paṭhamaṃ akāsiṃ kiriyaṃ , aggaṃ saccaṃ varuttamaṃ .
102.
‘‘‘ Sattāhamevāhaṃ pasannacitto , puññatthiko acariṃ brahmacariyaṃ ;
Athāparaṃ yaṃ caritaṃ mamedaṃ , vassāni paññāsasamādhikāni .
103.
‘‘‘ Akāmako vāhi ahaṃ carāmi , etena saccena suvatthi hotu ;
Hataṃ visaṃ jīvatu yaññadatto ’.
104.
‘‘ Saha
T2.592V2.404 sacce kate mayhaṃ , visavegena vedhito ;Abujjhitvāna vuṭṭhāsi , arogo cāsi māṇavo ;
Saccena me samo natthi , esā me saccapāramī ’’ ti .
Kaṇhadīpāyanacariyaṃ ekādasamaṃ .
12. Sutasomacariyā
105.
‘‘ Punāparaṃ yadā homi , sutasomo mahīpati ;
Gahito porisādena , brāhmaṇe saṅgaraṃ sariṃ .
106.
‘‘ Khattiyānaṃ ekasataṃ , āvuṇitvā karattale ;
Etesaṃ pamilāpetvā , yaññatthe upanayī mamaṃ .
107.
‘‘ Apucchi
P0.101 maṃ porisādo ,‘ kiṃ tvaṃ icchasi nissajaṃ ;Yathāmati te kāhāmi , yadi me tvaṃ punehisi ’.
108.
‘‘ Tassa
M2.418 paṭissuṇitvāna , paṇhe āgamanaṃ mama ;Upagantvā puraṃ rammaṃ , rajjaṃ niyyādayiṃ tadā .
109.
‘‘ Anussaritvā sataṃ dhammaṃ , pubbakaṃ jinasevitaṃ ;
Brāhmaṇassa dhanaṃ datvā , porisādaṃ upāgamiṃ .
110.
‘‘ Natthi me saṃsayo tattha , ghātayissati vā na vā ;
Saccavācānurakkhanto , jīvitaṃ cajitumupāgamiṃ ;
Saccena me samo natthi , esā me saccapāramī ’’ ti .
Sutasomacariyaṃ dvādasamaṃ .
13. Suvaṇṇasāmacariyā
111.
‘‘ Sāmo
T2.593V2.405 yadā vane āsiṃ , sakkena abhinimmito ;Pavane sīhabyagghe ca , mettāyamupanāmayiṃ .
112.
‘‘ Sīhabyagghehi dīpīhi , acchehi mahisehi ca ;
Pasadamigavarāhehi , parivāretvā vane vasiṃ .
113.
‘‘ Na maṃ koci uttasati , napi bhāyāmi kassaci ;
Mettābalenupatthaddho , ramāmi pavane tadā ’’ ti .
Suvaṇṇasāmacariyaṃ terasamaṃ .
14. Ekarājacariyā
114.
‘‘ Punāparaṃ yadā homi , ekarājāti vissuto ;
Paramaṃ sīlaṃ adhiṭṭhāya , pasāsāmi mahāmahiṃ .
115.
‘‘ Dasa kusalakammapathe , vattāmi anavasesato ;
Catūhi saṅgahavatthūhi , saṅgaṇhāmi [ saṅgahāmi ( ka .)] mahājanaṃ .
116.
‘‘ Evaṃ me appamattassa , idha loke parattha ca ;
Dabbaseno
P0.102 upagantvā , acchindanto puraṃ mama . 117.
‘‘ Rājūpajīve
M2.419 nigame , sabalaṭṭhe saraṭṭhake ;Sabbaṃ hatthagataṃ katvā , kāsuyā nikhaṇī mamaṃ .
118.
‘‘ Amaccamaṇḍalaṃ rajjaṃ , phītaṃ antepuraṃ mama ;
Acchinditvāna gahitaṃ , piyaṃ puttaṃva passahaṃ ;
Mettāya me samo natthi , esā me mettāpāramī ’’ ti .
Ekarājacariyaṃ cuddasamaṃ .
15. Mahālomahaṃsacariyā
119.
‘‘ Susāne
T2.594V2.406 seyyaṃ kappemi , chavaṭṭhikaṃ upanidhāyahaṃ ;Gāmaṇḍalā [ gomaṇḍalā ( sī .), gāmamaṇḍalā ( syā .)] upāgantvā , rūpaṃ dassentinappakaṃ .
120.
‘‘ Apare gandhamālañca , bhojanaṃ vividhaṃ bahuṃ ;
Upāyanānūpanenti , haṭṭhā saṃviggamānasā .
121.
‘‘ Ye me dukkhaṃ upaharanti , ye ca denti sukhaṃ mama ;
Sabbesaṃ samako homi , dayā kopo na vijjati .
122.
‘‘ Sukhadukkhe tulābhūto , yasesu ayasesu ca ;
Sabbattha samako homi , esā me upekkhāpāramī ’’ ti .
Mahālomahaṃsacariyaṃ pannarasamaṃ .
Yudhañjayavaggo tatiyo .
Tassuddānaṃ –
Yudhañjayo somanasso , ayogharabhisena ca ;
Soṇanando mūgapakkho , kapirājā saccasavhayo .
Vaṭṭako maccharājā ca , kaṇhadīpāyano isi ;
Sutasomo puna āsiṃ [ āsi ( syā .)], sāmo ca ekarājahu ;
Upekkhāpāramī āsi , iti vutthaṃ [ vuttaṃ ( sabbattha ) aṭṭhakathā oloketabbā ] mahesinā .
Evaṃ
M2.420 bahubbidhaṃ dukkhaṃ , sampattī ca bahubbidhā [ sampatti ca bahuvidhā ( sī .), sampattiṃ ca bahuvidhaṃ ( ka .)];Bhavābhave anubhavitvā , patto sambodhimuttamaṃ .
Datvā dātabbakaṃ dānaṃ , sīlaṃ pūretvā asesato ;
Nekkhamme pāramiṃ gantvā , patto sambodhimuttamaṃ .
Paṇḍite
T2.595 paripucchitvā , vīriyaṃ katvāna muttamaṃ ;Khantiyā pāramiṃ gantvā , patto sambodhimuttamaṃ .
Katvā daḷhamadhiṭṭhānaṃ , saccavācānurakkhiya ;
Mettāya
P0.103 pāramiṃ gantvā , patto sambodhimuttamaṃ .Lābhālābhe
V2.407 yasāyase , sammānanāvamānane ;Sabbattha samako hutvā , patto sambodhimuttamaṃ .
Kosajjaṃ bhayato disvā , vīriyārambhañca khemato ;
Āraddhavīriyā hotha , esā buddhānusāsanī .
Vivādaṃ bhayato disvā , avivādañca khemato ;
Samaggā sakhilā hotha , esā buddhānusāsanī .
Pamādaṃ bhayato disvā , appamādañca khemato ;
Bhāvethaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ , esā buddhānusāsanī .
Itthaṃ sudaṃ bhagavā attano pubbacariyaṃ sambhāvayamāno buddhāpadāniyaṃ nāma dhammapariyāyaṃ abhāsitthāti .
Cariyāpiṭakaṃ niṭṭhitaṃ .