3. Paṭhamasattakasuttavaṇṇanā
23. Tatiye abhiṇhaṃ sannipātāti idaṃ vajjisattake vuttasadisameva .
Idhāpi ca abhiṇhaṃ asannipatantā disāsu āgatasāsanaṃ na suṇanti , tato
M3.157 ‘‘ asukavihārasīmā ākulā , uposathappavāraṇā ṭhitā , asukasmiṃ ṭhāne bhikkhū vejjakammadūtakammādīni karonti , viññattibahulā phalapupphadānādīhi jīvikaṃ kappentī ’’ tiādīni na jānanti .
Pāpabhikkhūpi ‘‘ pamattoV3.159 saṅgho ’’ ti ñatvā rāsibhūtā sāsanaṃ osakkāpenti .
Abhiṇhaṃ sannipatantā pana taṃ pavattiṃ suṇanti , tato bhikkhusaṅghaṃ pesetvā sīmaṃ ujuṃ kārenti , uposathappavāraṇāyo pavattāpenti , micchājīvānaṃ ussannaṭṭhāne ariyavaṃsike pesetvā ariyavaṃsaṃ kathāpenti , pāpabhikkhūnaṃ vinayadharehi niggahaṃ kārāpenti .
Pāpabhikkhūpi ‘‘ appamatto saṅgho , na sakkā amhehi vaggabandhanena vicaritun ’’ ti bhijjitvā palāyanti .
Evamettha vuddhihāniyo veditabbā .Vuddhiyevāti sīlādiguṇehi vuddhiyeva , no parihāni .
Samaggātiādīsu cetiyapaṭijagganatthaṃ vā bodhigharauposathāgāracchādanatthaṃ vā katikavattaṃ vā ṭhapetukāmatāya ‘‘ saṅgho sannipatatū ’’ ti bheriyā vā ghaṇṭiyā vā ākoṭitamattāya ‘‘ mayhaṃ cīvarakammaṃ atthi , mayhaṃ patto pacitabbo , mayhaṃ navakammaṃ atthī ’’ ti vikkhepaṃ karontā na samaggā sannipatanti nāma .
Sabbaṃ pana taṃ kammaṃ
P4.18 ṭhapetvā ‘‘ ahaṃ purimataraṃ , ahaṃ purimataran ’’ ti ekappahāreneva sannipatantā samaggā sannipatanti nāma .
Sannipatitā pana cintetvā mantetvā kattabbaṃ katvā ekatova avuṭṭhahantā na samaggā vuṭṭhahanti nāma .
Evaṃ vuṭṭhitesu hi ye paṭhamaṃ gacchanti , tesaṃ evaṃ hoti ‘‘ amhehi bāhirakathāva sutā , idāni vinicchayakathā bhavissatī ’’ ti .
Ekappahāreneva vuṭṭhahantā samaggā vuṭṭhahanti nāma .
Apica ‘‘ asukaṭṭhāne vihārasīmā ākulā , uposathappavāraṇā ṭhitā , asukaṭṭhāne vejjakammādikārakā pāpabhikkhū ussannā ’’ ti sutvā ‘‘ ko gantvā tesaṃ niggahaṃ karissatī ’’ ti vutte ‘‘ ahaṃ paṭhamaṃ , ahaṃ paṭhaman ’’ ti vatvā gacchantāpi samaggā vuṭṭhahanti nāma .
Āgantukaṃ pana disvā ‘‘ imaṃ pariveṇaṃ yāhi , etaṃ pariveṇaṃ yāhi , ayaṃ ko ’’ ti avatvā sabbe vattaṃ karontāpi , jiṇṇapattacīvarakaṃ disvā tassa bhikkhācāravattena pattacīvaraṃ pariyesantāpi , gilānassa gilānabhesajjaṃ pariyesamānāpi , gilānameva anāthaṃ ‘‘ asukapariveṇaṃ yāhī ’’ ti avatvā attano attano pariveṇe paṭijaggantāpi , eko olīyamānakoM3.158 gantho hoti , paññavantaṃ bhikkhuṃ saṅgaṇhitvā tena taṃ ganthaṃ ukkhipāpentāpi samaggā saṅghakaraṇīyāni karonti nāma .Vuddhiyevāti sīlādiguṇehi vuddhiyeva , no parihāni .
Appaññattan tiādīsu navaṃ adhammikaṃ katikavattaṃ vā sikkhāpadaṃ vā gaṇhantā appaññattaṃ paññāpenti nāma purāṇasanthatavatthusmiṃ sāvatthiyaṃ bhikkhū viya .
Uddhammaṃ ubbinayaṃ sāsanaṃ dīpentā paññattaṃ samucchindanti nāma , vassasataparinibbute bhagavati vesālikā vajjiputtakā
V3.160 viya .
Khuddānukhuddakā pana āpattiyo sañcicca vītikkamantā yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya na vattanti nāma assajipunabbasukā viya .
Tathā akarontā pana apaññattaṃ na paññāpenti , paññattaṃ na samucchindantiP4.19 , yathāpaññattesu sikkhāpadesu samādāya vattanti nāma āyasmā upaseno viya , āyasmā yaso kākaṇḍakaputto viya , āyasmā mahākassapo viya ca .Vuddhiyevāti sīlādiguṇehi vuddhiyeva , no parihāni .
Therāti thirabhāvappattā therakārakehi guṇehi samannāgatā .
Bahū rattiyo jānantīti rattaññū .
Ciraṃ pabbajitānaṃ etesanti cirapabbajitā .
Saṅghassa pitiṭṭhāne ṭhitāti saṅghapitaro .
Pitiṭṭhāne ṭhitattā saṅghaṃ pariṇenti , pubbaṅgamā hutvā tīsu sikkhāsu pavattentīti saṅghapariṇāyakā .
Ye tesaṃ sakkārādīni na karonti , ovādatthāya dve tayo vāre upaṭṭhānaṃ na gacchanti , tepi tesaṃ ovādaṃ na denti , paveṇikathaṃ na kathenti , sārabhūtaṃ dhammapariyāyaṃ na sikkhāpenti .
Te tehi vissaṭṭhā sīlādīhi dhammakkhandhehi sattahi ca ariyadhanehīti evamādīhi guṇehi parihāyanti .
Ye pana tesaṃ sakkārādīni karonti , upaṭṭhānaṃ gacchanti , tesaṃ te ‘‘ evaṃ te abhikkamitabban ’’ tiādikaṃ ovādaṃ denti , paveṇikathaṃ kathenti , sārabhūtaṃ dhammapariyāyaṃ sikkhāpenti , terasahi dhutaṅgehi dasahi kathāvatthūhi anusāsanti .
Te tesaṃ ovāde ṭhatvā sīlādīhi guṇehi vaḍḍhamānā sāmaññatthaṃ anupāpuṇanti .
Evamettha hānivuddhiyo daṭṭhabbā .
Vuddhiyevāti sīlādiguṇehi vuddhiyeva , no parihāni .
Punabbhavo sīlamassāti ponobbhavikā , punabbhavadāyikāti attho , tassā ponobbhavikāya .
Na vasaṃ gacchissantīti ettha ye catunnaṃ paccayānaṃ kāraṇā upaṭṭhākānaṃ padānupadikā hutvā gāmato gāmaṃ vicaranti
P4.20 , te tassāM3.159 vasaṃ gacchanti nāma .
Itare na gacchanti .
Tattha hānivuddhiyo pākaṭāyeva .Vuddhiyevāti sīlādiguṇehi vuddhiyeva , no parihāni .
Āraññakesūti pañcadhanusatikapacchimesu .
Sāpekkhāti sālayā .
Gāmantasenāsanesu hi jhānaṃ appetvāpi tato vuṭṭhitamattova itthipurisadārakadārikādisaddaṃ suṇāti , yenassa adhigatavisesopi hāyatiyeva .
Araññasenāsane niddāyitvāpi pabuddhamatto sīhabyagghamorādīnaṃ saddaṃ suṇāti , yena araññe pītiṃ paṭilabhitvā tameva sammasanto aggaphale patiṭṭhāti .
Iti bhagavā
V3.161 gāmantasenāsane jhānaṃ appetvā nisinnabhikkhuto araññe niddāyamānameva pasaṃsati .
Tasmā tameva atthavasaṃ paṭicca ‘‘ āraññakesu senāsanesu sāpekkhā bhavissantī ’’ ti āha .Vuddhiyevāti sīlādiguṇehi vuddhiyeva , no parihāni .
Paccattaññeva satiṃ upaṭṭhāpessantīti attanāva attano abbhantare satiṃ upaṭṭhapessanti .
Pesalāti piyasīlā .
Idhāpi sabrahmacārīnaṃ āgamanaṃ anicchantā nevāsikā assaddhā honti appasannā , vihāraṃ sampattabhikkhūnaṃ paccuggamana-pattacīvarapaṭiggahaṇa-āsanapaññāpanatālavaṇṭaggahaṇādīni na karonti .
Atha nesaṃ avaṇṇo uggacchati ‘‘ asukavihāravāsino bhikkhū assaddhā appasannā vihāraṃ paviṭṭhānaṃ vattappaṭivattampi na karontī ’’ ti .
Taṃ sutvā pabbajitā vihāradvārena gacchantāpi vihāraṃ na pavisanti .
Evaṃ anāgatānaṃ anāgamanameva hoti .
Āgatānaṃ pana phāsuvihāre
P4.21 asati yepi ajānitvā āgatā , te ‘‘ vasissāmāti tāvacintetvā āgatamhā , imesaṃ pana nevāsikānaṃ iminā nīhārena ko vasissatī ’’ ti nikkhamitvā gacchanti .
Evaṃ so vihāro aññesaṃ bhikkhūnaṃ anāvāsova hoti .
Tato nevāsikā sīlavantānaṃ dassanaṃ alabhantā kaṅkhāvinodakaṃ vā ācārasikkhāpakaṃ vā madhuradhammasavanaṃ vā na labhanti .
Tesaṃ neva aggahitadhammaggahaṇaṃ na gahitasajjhāyakaraṇaṃ hoti .
Iti nesaṃ hāniyeva hoti , na vuddhi .
Ye pana sabrahmacārīnaṃ āgamanaṃ icchanti , te saddhā honti pasannā , āgatānaṃ sabrahmacārīnaṃ paccuggamanādīni katvā senāsanaṃ paññapetvā dentiM3.160 , te gahetvā bhikkhācāraṃ pavisanti , kaṅkhaṃ vinodenti , madhuradhammassavanaṃ labhanti .
Atha nesaṃ kittisaddo uggacchati ‘‘ asukavihāre bhikkhū evaṃ saddhā pasannā vattasampannā saṅgāhakā ’’ ti .
Taṃ sutvā bhikkhū dūratopi āgacchanti .
Tesaṃ nevāsikā vattaṃ karonti , samīpaṃ gantvā vuḍḍhataraṃ āgantukaṃ vanditvā nisīdanti , navakatarassa santike āsanaṃ gahetvā nisīditvā ‘‘ imasmiṃ vihāre vasissatha , gamissathā ’’ ti pucchanti .
‘‘ Gamissāmā ’’ ti vutte ‘‘ sappāyaṃ senāsanaṃ , sulabhā bhikkhā ’’ tiādīni vatvā gantuṃ na denti .
Vinayadharo ce hoti , tassa santike vinayaṃ sajjhāyanti .
Suttantādidharo ce , tassa santike taṃ taṃ dhammaṃ sajjhāyanti .
Te āgantukatherānaṃ ovāde ṭhatvā saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇanti .
Āgantukā ‘‘ ekaṃ dve divasāni vasissāmāti āgatamhā , imesaṃ pana sukhasaṃvāsatāya dasa dvādasa vassāni vasimhā ’’ ti vattāro honti .
Evamettha hānivuddhiyo veditabbā .Vuddhiyevāti sīlādiguṇehi vuddhiyeva , no parihāni .