စတူဟိ သမ္ပ ယောဂေါ၊ လေးပါးသော နာမက္ခန္ဓာ တို့နှင့် အညီအမျှ ဧကုပ္ပါ ဒတာ အစရှိသော အပြားတို့ဖြင့် ယှဉ်ပုံကို ပြသော စတူဟိ သမ္ပယောဂေါ ပုဒ်လည်းကောင်း။
စတူဟိ ဝိပ္ပယောဂေါ၊ လေးပါးသော နာမက္ခန္ဓာ တို့နှင့် အညီ အမျှ ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသော အပြားတို့ဖြင့် မယှဉ်ပုံကို ပြသော စတူဟိ ဝိပ္ပယောဂေါ ပုဒ်လည်းကောင်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
စတူဟိ၊ ၄ ပါးကုန်သော။
ပဒေဟိ၊ ပုဒ်တို့ဖြင့်။
နိက္ခိတ္တာ၊ ချထား အပ်သော။
အယံ၊ ဤ မာတိကာသည်။
နယမုခမာတိကာ နာမ၊ နယမုခမာတိကာ မည်၏
နယမုခ မာတိကာ။ ။ "နယ" ဟူသည် နယမာတိကာ၌ ပြအပ်ခဲ့သော သင်္ဂဟော, အသင်္ဂဟော စသော တဆယ့်လေးပုဒ် တည်း။ ထို နယတို့ကို ဟောတော်မူအသောအခါ သင်္ဂဟ, အသင်္ဂဟ (သိမ်းယူ ရေတွက်ကြောင်း, မသိမ်းယူ မရေတွက်ကြောင်း) ဖြစ်သော ခန္ဓာ, အာယတန, ဓာတ် တရားတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သမ္ပယောဂ, ဝိပ္ပယောဂ ဖြစ်ကြောင်း နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးတို့ဖြင့်လည်းကောင်းဒေသနာ ဖြစ်ရ၏။ ဤသို့ နယ တို့၏ ဒေသနာတော် ထွက်ပေါ်ကြောင်း ဖြစ်သည့်အတွက် ပါးစပ်ပေါက်နှင့် တူသော ကြောင်းလည်းကောင်း၊ အကျဉ်းမျှ ပြအပ်သောကြောင်းလည်းကောင်း၊ ခန္ဓာ,အာယတန, ဓာတ်နှင့် နမက္ခန္ဓာ လေးပါးတို့ကို "နယမုခ မာတိကာ"ဟု ခေါ်ရသည်။ [နယာနံ+ ပဝတ္တိယာ (ဒေသနာတော်ဖြစ်ခြင်း၏)+ မုခါနိ နယမုခါနိ၊ နယမုခါနံ+ မာတိကာ နယမုခမာတိကာ။]
ဋိကာ။ ။ နယာနံ ပဝတ္တိဒွါရဘူတာ သင်္ဂဟာသင်္ဂဟ ဝိယောဂိ သဟယောဂိ- ဓမ္မာ နယမုခါနီတိ တေသံဥဒ္ဒေသော နယမုခမာတိကာ။ [ နယာနံ သင်္ဂဟာ ဒိပ္ပကာရဝိသေသာနံ ပဝတ္တိ (ဖြစ်ခြင်းဟူသည်) ဒေသနာ (ဒေသနာတည်း) တဿာ ဝိနိဂ္ဂမနဋ္ဌာနတာယ (ထွက်ကြောင်း ဌာနတို့၏ အဖြစ်ကြောင့်) ဒွါရံ၊ ယထာဝုတ္တဓမ္မာ ယထာရဟံ ခန္ဓာယတနဓာတုယော အရူပိနော စ ဓမ္မာတိ တေသံ ဥဒ္ဒေသော နယမုခမာတိကာ။- အနူ။]
[ဆောင်] တဆယ့်လေးပါး၊ နယများ၏၊ တရားဒေသနာ ဖြစ်သောအခါဝယ်၊ ထွက်ရာမုခ၊ ဖြစ်ကြောင်းပြသဖြင့်၊ ခန္ဓာ ဓာတ်အာ၊ လေးဖြာနာမက်၊ ဤလေးချက်၏၊ အမြွက် အကျဉ်းမျှ၊ ခေါ်ဆိုရ၊ နယမုခမာတိတည်း။
ဆက်ဦးအံ့- ပဉ္စက္ခန္ဓာစသော အဗ္ဘန္တရမာတိကာ ကုသလာဓမ္မာ စသော ဗာဟိရမာတိကာ ပုဒ်တို့ကို အကျယ်ဟောတော်မူသောအခါ "ရူပက္ခန္ဓော ကတိဟိ ခန္ဓေဟိ ကတိဟာယဘနေတိ ကတိဟိ ဓာတူဟိ သင်္ဂဟိတော။ (ပေ) အသင်္ဂဟိတော။ (ပေ) သမ္ပယုတ္တော။ (ပေ) ဝိပ္ပယုတ္တော" စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူရ၏။ ဤသို့ ဟောတော်မူရာ၌ ခန္ဓာ, အာယတန၊ ဓာတ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ နာမက္ခန္ဓာ လေးပါးတို့ကိုလည်းကောင်း အကြောင်း ပြု၍ ဟောတော်မူရသောကြောင့် ထိုခန္ဓာ, အာယတန, ဓာတ်တို့နှင့် နာမက္ခန္ဓာတို့ကို နယမုခ နယတို့၏ ထွက်ပေါက်) ဟု ခေါ်ရသည်။
ဟိ၊ မှန်။ (တနည်း) ဟိ (ကသ္မာ)၊ ကြောင့်။ အယံ၊ ကို။ နယမုခ မာတိကာတိ၊ ဟူ၍။ ဝုစ္ဏတိ၊ နည်း။ [ဌပိတတ္တာ ဟူသော ဟိတ်ကို ကြည့်၍ ဟိ(ကသ္မာ) ဟု ဆရာတို့အနက်ပေးတော်မူကြသည်။ ရှေ့မာတိကာ နောက်မာတိကာ အဖွင့်တို့၌လည်း ဤအတူ ပေးနိုင်၏။]