Issues
選擇版本
胜嗣Jinadāyāda
中文
Translation
English
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
Dhātukathā-aṭṭhakathā
Dhātukathā-aṭṭhakathā

6. Chaṭṭhanayo sampayogavippayogapadavaṇṇanā

作者: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

ဣဒါနိ၊ အသင်္ဂဟိတေန အသင်္ဂဟိတပဒကို အကျယ် ဝေဖန်တော်မူပြီးရာ ယခုအခါ၌။ သမ္ပယောဂဝိပ္ပယောဂပဒံ၊ ကို။ ဘာဇေတုံ၊ ငှါ။ ရူပက္ခန္ဓော တိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားတော်ကို။ (ဘဂဝတာ) အာရဒ္ဓံ၊ အပ်ပြီ။
တတ္ထ၊ ထို ရူပက္ခန္ဓော အစရှိသော သမ္ပယောဂဝိပ္ပယောဂပဒနိဒ္ဒေသ၌။ ယံ၊ အကြင် သမ္ပယောဂ ဝိပ္ပယောဂပုဒ်ကို။ လဗ္ဘတိ၊ ရအပ်၏။ ယဉ္စ၊ အကြင် သမ္ပယောဂဝိပ္ပယောဂ ပုဒ်ကိုလည်း။ န လဗ္ဘတိ၊ မရအပ်။ တံ သဗ္ဗံ၊ ရအပ် မရအပ်သော ထို အလုံးစုံသော သမ္ပယောဂဝိပ္ပယောဂ ပုဒ်ကို။ ပုစ္ဆာယ၊ ၌။ (ဘဂဝတာ) ဂဟိတံ၊ အပ်ပြီ။
ပန၊ ကား။ ဝိသဇ္ဇနေ၊ ၌။ ယံ၊ အကြင် သမ္ပယောဂ ပုဒ်ကို။ နလဗ္ဘတိ၊ အပ်။ တံ၊ ထို ပုဒ်ကို။ နတ္ထီတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ပဋိက္ခိတ္တံ၊ ပယ်တော်မူအပ်ပြီ။ ["ရူပက္ခန္ဓော ကတိဟိ ခန္ဓေဟိ ကတိဟာယတနေဟိ ကတိဟိ ဓာတူဟိ သမ္ပယုတ္တောတိ။ နတ္ထိ" ဤသို့ စသည်ဖြင့် သမ္ပယောဂ ပုဒ် မရသောကြောင့် "နတ္ထိ" ဟု ပယ်တော်မူအပ်ပြီ။]
ဟိ၊ မှန်။ စတူဟိ သမ္ပယောဂေါ (ပေ) ဝိသဘာဂေါတိ၊ ဟူ၍။ ဝစနတော၊ ဟောတော်မူခြင်းကြောင့်။ (နယမုခမာတိကာ, လက္ခဏာမာတိကာ တို့၌ဟောတော်မူခဲ့ခြင်းကြောင့်။) စတူဟိ၊ ကုန်သော။ အရူပက္ခန္ဓေယေဝ၊ နာမ်ခန္ဓာ တို့နှင့်သာလျှင်။ သဘာဂါနံ၊ တူသော အဖို့ ရှိကုန်သော။ **သဘာဂါနံ (ပေ) ဥပ္ပန္နာနံ**။ ။ သဘာဂါနံကိုပင် "ဧတသန္တာနသ္မိံ ဧကက္ခဏေ ဥပ္ပန္နာနံ" ဟု သရုပ်ဖော်သည်။ အရူပက္ခန္ဓာ ၄ ပါးသည် အချင်းချင်း သမ္ပယောဂ အဖြစ်ကို ရအပ်ပါသော်လည်း တစ်ယောက်တည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်ဝယ် တခဏတည်းဖြစ်မှ ဧကုပ္ပါဒတာစသော လက္ခဏာ ၄ ပါးနှင့် ညီမျှသောကြောင့် သဘဂ ဖြစ်ကြသည်- ဟူလို။ ထို့ကြောင့်ပင် နောက်၌ "အရူပက္ခန္ဓာနံ (ပေ) ဘိန္နသန္တာနေဟိ (မောင်ဖြူ သန္တာန်၌ ဖြစ်သော နာမ်ခန္ဓာတို့၏ မောင်မဲ သန္တာန်၌ ဖြစ်သော နာမ်ခန္ဓာတို့နှင့် လည်းကောင်း) နာနာက္ခဏိကေဟိ (မောင်ဖြူ သန္တာန် တခုတည်း မှာလည်း ရှေ့ခဏ၌ ဖြစ်သော နာမ်ခန္ဓာတို့ ၏ နောက်ခဏ၌ ဖြစ်သော နာမ်ခန္ဓာ တို့နှင့်လည်းကောင်း) နတ္ထိယေဝ (သမ္ပယောဂ အဖြစ် မရှိသည်သာ)" ဟု ဆိုသည်။ သန္တာန်ချင်း ကာလချင်း ကွဲရုံမျှဖြင့် နာမ်- နာမ်ချင်း ဝိပ္ပယုတ်ဖြစ်လျှင် ကာမဘုံ၌ ဖြစ်သော နာမ်နှင့် ရူပ အရူပဘုံး၌ ဖြစ်သော နာမ်တို့၏လည်းကောင်း, ကုသိုလ်ဇာတ် ဖြစ်သော နာမ်နှင့် အကုသိုလ်ဇာတ် အဗျာကတဇာတ်ဖြစ်သော နာမ်တို့၏၎င်း ဝိပ္ပယုတ်ဖြစ်ပုံမှာ အထူးဖိုဖွယ် မရှိတော့။ [သန္တာန် ခါလွဲ၊ ဘုံဇာတ်ကွဲလည်း၊ နာမ်လဲ ဝိယုတ်။] ဝါ၊ သဘောတူကုန်သော။ ဧကသန္တာနသ္မိံ၊ တစ်ယောက် တည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ခန္ဓာအစဉ်၌။ ဧကက္ခဏေ၊ တခုတည်းသော ခဏ၌။ ဥပ္ပန္နာနံ၊ ဖြစ်ကုန်သော။ အရူပက္ခန္ဓာနံယေဝ၊ နာမ် ခန္ဓာ ၄ ပါးတို့၏သာ။ အညမညံ၊ အချင်းချင်း။ သမ္ပယောဂေါ၊ သမ္ပယုတ်ကို။ လဗ္ဘတိ၊ အပ်၏။ [စတူဟိ၊ ၄ ပါးသော နာမက္ခန္ဓာတို့နှင့်။ သမ္ပယောဂေါ၊ အညီအမျှ ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသော အပြားတို့ဖြင့် ယှဉ်ခြင်းသည်။ (ဟောတိ)၊ စတူဟိ၊ ၄ ပါးသော နာမက္ခန္ဓာတို့နှင့်။ ဝိပ္ပယောဂေါ၊ ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသော အပြားတို့ဖြင့် မယှဉ်ခြင်းသည်။ (ဟောတိ)၊ သဘာဂေါ၊ သဘာဂ လက္ခဏာ သည်၎င်း။ ဝိသဘာဂေါ၊ ဝိသဘာဂ လက္ခဏာ သည်လည်းကောင်း။ (ဟောတိ)၊ ]
ပန၊ ကား။ ရူပဓမ္မာနံ၊ တို့၏။ ရူပေန ဝါ၊ နှင့်၎င်း။ နိဗ္ဗာနေန ဝါ၊ နှင့် ၎င်း။ (သဒ္ဓိံ၊ ကွ။ သမ္ပယောဂေါနာမ၊ သမ္ပယုတ် မည်သည်။ နတ္ထိ၊ ) နိဗ္ဗာနဿ စ၊ ၏လည်း။ ရူပေန၊ နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ ကွ။ သမ္ပယောဂေါ နာမ၊ မည်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
တထာ၊ ထို့အတူ။ ရူပနိဗ္ဗာနာနံ၊ တို့၏။ အရူပက္ခန္ဓေဟိ၊ နာမ် ခန္ဓာ ၄ ပါးတို့နှင့်။ (သဒ္ဓိံ သမ္ပယောဂေါ နာမ နတ္ထိ၊ ) ဟိ၊ မှန်။ တေ၊ ထို ရုပ် နိဗ္ဗာန်တို့သည်။ တေသံ၊ ထို နာမက္ခန္ဓာ တို့၏။ ဝိသဘာဂါ၊ တို့တည်း။ (တနည်း) တေ၊ ထို နာမက္ခန္ဓာ တို့သည်။ တေသံ၊ ထို ရုပ်နိဗ္ဗာန်တို့၏။ ဝိသဘာဂါ၊ တို့တည်း။
စ၊ ဆက်။ အရူပက္ခန္ဓာနံ၊ တို့၏။ ရူပနိဗ္ဗာနေဟိ၊ တို့နှင့်။ (သဒ္ဓိံ သမ္ပယောဂေါ နာမ နတ္ထိ၊ )။ ယထာ၊ မရှိသကဲ့သို့။ ဧဝံ၊ တူ။ ဘိန္နသန္တာနေဟိ၊ ကွဲပြားသော သန္တာန် ရှိကုန်သော။ နာနာက္ခဏိကေဟိ၊ အမျိုးမျိုးသော ဖြစ်ရာ ခဏ ရှိကုန်သော။ အရူပဓမ္မေဟိပိ၊ နာမ် တရားတို့နှင့် သော်မှလည်း။ သဒ္ဓိံ၊ ကွ။ (သမ္ပယောဂေါ နာမ) နတ္ထိယေဝ၊ မရှိသည်သာ။
ဟိ၊ မှန်။ တေပိ၊ ထို နာမ်တရားတို့သည်လည်း။ တေသံ၊ ထို နာမ်ခန္ဓာတို့၏။ သန္တာနက္ခဏဝိသဘာဂတာယ၊ သန္တာန်, ဖြစ်ရာ ခဏအားဖြင့် မတူသော အဖို့ ရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝိသဘာဂါယေဝ၊ ဝိသဘာဂတို့ ချည်းသာတည်း။
ပန၊ ဆက်။ **အယံ ပန (ပေ) သင်္ဂဟနယေ နတ္တိ**။ ။ ဤ သန္တာန ဝိသဘာဂတာ, ခဏဝိသဘာဂတာသည် ပြအပ်ခဲ့သော သင်္ဂဟနယ၌ မရှိနိုင်။ ဂဏနူပဝမတ္တံ ဟိ သင်္ဂဟဋ္ဌော- သိမ်းယူရေတွက် အပ်သည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းမျှသည် သင်္ဂဟ၏ အနက်တည်း။ မတ္တဖြင့် သန္တာန်တူဖို့လည်း မလို, ခဏ တူဖို့လည်း မလိုပါ- ဟု ကန့်သည်။ ထို့ကြောင့် စက္ခာယတနက ရုပ်သတ္တဝီသကို ခန္ဓာဖြင့် ရေတွက်ရာ၌ သန္တာန်, ကာလ မတူစေကာမူ ရုပ်ချင်း သဘောတူလျှင် ရူပက္ခန္ဓာဖြင့် သိမ်းယူနိုင် ရေတွက်နိုင်သည်။ အယံ ဝိသဘာဂတာ၊ ဤ ဝိသဘာဂ၏ အဖြစ်သည်။ သင်္ဂဟဋ္ဌေန၊ သင်္ဂဟ အနက်နှင့်။ ဝါ၊ သင်္ဂဟ အဖြစ်နှင့်။ ဝိရုဇ္ဈနတော၊ ဆန့်ကျင်ခြင်းကြောင့်။ သင်္ဂဟနယေ၊ သင်္ဂဟ နည်း၌။ နတ္ထိ၊ မရှိ။
ဟိ၊ မှန်။ ဂဏနူပဂမတ္တံ၊ ရေတွက်အပ်သည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ခြင်းမျှသည်။ သင်္ဂဟဋ္ဌော၊ သင်္ဂဟ၏ အနက်တည်း။
ပန၊ ကား။ (အယံ ဝိသဘာဂတာ၊ သည်။) သမ္ပယောဂနယေ၊ သမ္ပယောဂ နည်း၌။ အတ္ထိ၊ ၏။ ဟိ၊ မှန်။ ဧကုပ္ပါဒတာဒိလက္ခဏံ၊ ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသော လက္ခဏာသည်။ သမ္ပယောဂဋ္ဌော၊ သမ္ပယောဂ၏ အနက်တည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့ မှတ်အပ်၏။
ဧဝံ၊ သို့။ ဝါ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသော နည်းဖြင့်။ ဧတ္ထ၊ ဤ ဆဋ္ဌနယ နိဒ္ဒေသ၌။ ယဿ၊ အကြင်တရား၏။ ဧကဓမ္မေနပိ၊ တပါးသော တရားနှင့် လည်း။ သမ္မယောဂလက္ခဏံ၊ သမ္ပယုတ်လက္ခဏာသည်။ [သမ္ပယောဂလက္ခဏာဟူသည်" သဘာဂေါ ဝိသဘာဂေါ" ဟူသော လက္ခဏ မာတိကာနှင့် အညီ ဧကုပ္ပါဒတာ အစရှိသော အားဖြင့် သဘောတူခြင်းတည်း။] နယုဇ္ဇတိ၊ မသင့်။ တဿ၊ ထို တရားကို။ ပုစ္ဆာယ၊ ၌။ သင်္ဂဟံ၊ သိမ်းယူခြင်းကို။ ကတွာပိ၊ ပြုတော်မူ၍လည်း။ နတ္ထီတိ၊ ဟူ၍။ ပဋိက္ခပေါ၊ ပယ်ခြင်းကို။ (ဘဂဝတာ) ကတော၊ အပ်ပြီ။ [ထို့ကြောင့် "ရူပက္ခန္ဓော ကတိဟ ခန္ဓေဟိ (ပေ) သမ္ပယုတ္တောတိ။ နတ္ထိ" ဟု ပဋိက္ခေပဝိသဇဇန ပြုတော်မူသည်။]
ယဿ၊ အကြင် တရား၏။ ဝိပ္ပယောဂလက္ခဏံ၊ ဝိပ္ပယုတ် လက္ခဏာသည်။ ဧကုပ္ပါဒတာ၊ အစရှိသော အားဖြင့် သဘောမတူခြင်း ဟူသော လက္ခဏာကို ဝိပ္ပယောဂ လက္ခဏာ ဟု ဆို၏။] ယုဇ္ဇတိ၊ သင့်၏။ တဿ၊ ထို တရား၏။ ဝိပ္ပယောဂေါ၊ ကို။ (ဘဂဝတာ) ဒဿိတော၊ ပြတော်မူအပ်ပြီ။
ပန၊ ဆက်။ ယာနိ ပဒါနိ၊ အကြင် ပုဒ်တို့သည်။ (ဒီပေန္တိ ၌စပ်)။ သတ္တသု၊ ကုန်သော။ ဝိညာဏဓာတူသု၊ တို့တွင်။ ဧကာယပိ၊ တပါးသော ဝိညာဏဓာတ််နှင့် သော်မှလည်း။ အဝိပ္ပယုတ္တေ၊ ဝိပ္ပယုတ် မဟုတ်ကုန်သော။ ရူပေန ဝါ၊ နှင့်သော်လည်းကောင်း။ နိဗ္ဗာနေနဝါ၊ နှင့်သော်၎င်း။ မိဿကဓမ္မော၊ ရောသော တရားတို့ကို။ ဒီပေန္တိ၊ ပြနိုင်ကုန်၏။ တာနိ၊ ထို ပုဒ်တို့ကို။ ဝါ၊ တို့သည်။ သဗ္ဗထာပိ၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း။ ဣဓ၊ ဤ ဆဋ္ဌနယ နိဒ္ဒေသ၌။ န ယုဇ္ဇန္တိ၊ မသင့်ကုန်။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ (ဘဂဝတာ) န ဂဟိတာနိ၊ အပ်ကုန်။
ဣဒံ၊ ကား။ တေသံ၊ ထို မယူအပ်သော ပုဒ်တို့၏။ ဥဒ္ဒါနံ၊ တည်း။
ဓမ္မာယတနံ၊ ၎င်း။ ဓမ္မဓာတု၊ ၎င်း။ ဒုက္ခသစ္စဉ္စ၊ ၎င်း။ ဇီဝိတံ၊ ဇီဝိတိန္ဒြေ၎င်း။
သဠာယတနံ၊ ၎င်း။ နာမရူပံ၊ ၎င်း။ စတ္တာရော၊ ကုန်သော။ မဟာ ဘဝါစ၊ ဥပပတ္တိဘဝ, ကာမဘဝ, သညာဘဝ, ပဉ္စဝေါကာရဘဝဟု ဆိုအပ်သော ဘဝကြီးကိုလည်းကောင်း။ [အရကောက် အများဆုံးဖြစ်သောကြောင့် မဟာဘဝါဟု ဆိုသည်။]
ဇာတိ၊ လည်းကောင်း။ ဇရာစ၊ ၎င်း။ မရဏံ၊ ၎င်း။ တိကေသု၊ တို့၌။ ဧကူနဝီသတိ၊ တခုယုတ်နှစ်ဆယ်သော။ (ပဒါ၊ အဗျာကတ အစရှိသော ကုန်သော ခန္ဓာ အာယတန ဓာတ်အကုန်ရသော ပုဒ်တို့လည်းကောင်း။)
ဂေါစ္ဆကေသု၊ တို့၌။ ပညာသ၊ ငါးဆယ်သော။ (ပဒါ) စ၊ နဟေတု, အဟေတုက အစရှိသော ခန္ဓာ, အာယတန, ဓာတ်အကုန်ရသော ပုဒ်တို့၎င်း။ စူဠန္တရေ၊ ၌။ အဋ္ဌ၊ ကုန်သော။ ပဒါ၊ သပ္ပစ္စယ, သင်္ခတ အစရှိသော ခန္ဓာ, အာယတန, ဓာတ် အကုန်ရသော ပုဒ်တို့၎င်း။
မဟန္တရေ၊ ၌။ ပန္နရသ၊ ကုန်သော။ (ပဒါ၊ နော စိတ္တ အစရှိသော ပုဒ်တို့၎င်း။) တတော၊ ထို မဟန္တရဒုက်မှ။ အပရေ၊ နောက်ဖြစ်သော ပိဋ္ဌိဒုက်၌။ အဋ္ဌာရသ၊ ကုန်သော။ (ပဒါ၊ နဒဿနေန ပဟာတဗ္ဗ အစရှိသော ခန္ဓာ, အာယတန, ဓာတ် အကုန်ရသော ပုဒ်တို့၎င်း။ ဣတိ၊ သို့။)
တေဝီသ၊ နှစ်ဆယ့် သုံးပုဒ် အလွန်ရှိသော။ ဧတံ ပဒသတံ၊ ဤ ပုဒ်ဆရာကို။ သမ္ပယောဂေ၊ သမ္ပယောဂ ဝိပ္ပယောဂ ပဒ နိဒ္ဒေသ၌။ န လဗ္ဘတိ၊ မရအပ်။ ဣတိ (ဣဒံ)၊ ကား။ ဥဒ္ဒါနံ၊ တည်း။ [ဤသို့ ၁၂၃ ပုဒ် မရသောကြောင့် ၂၄၈ ပုဒ် ရ၏။ ဋီကာနည်း အားဖြင့်ကား ၂၅၀ သော ပုဒ်တို့ကို ရ၏။ ထို့ကြောင့် "ဒေဝရာ ဆ နိမက္ခာ ဝါ" ဟု ဆိုသည်။]
ဟိ၊ ချဲ့။ ဓမ္မာယတနံ၊ သည်။ ရူပနိဗ္ဗာနမိဿကတ္တာ၊ ရုပ်နိဗ္ဗာန်တို့နှင့် ရောသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တသ္မိံ၊ ထို ဓမ္မာယတန၌။ အပရိယာပန္နေန၊ အကျုံးမဝင်သော။ ဝိညာဏေနပိ၊ ဝိညာဉ်နှင့် သော်မှလည်း။ သမ္ပယုတ္တန္တိ၊ သမ္ပယုတ်ဟူ၍။ ဝတ္ထုံ၊ ဆိုခြင်းငှါ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်း။
ပန၊ ဆက်။ ဧတ္ထ၊ ဤ ဓမ္မာယတန၌။ ယသ္မာ၊ ကြောင့်။ ဝေဒနာဒယော၊ အစရှိသောစေတသိက်တို့သည်။ ဝိညာဏေန၊ နှင့်။ သမ္ပယုတ္တာ၊ ကုန်၏။ တသ္မာ၊ ကြောင့်။ (ထို သို့ ဝေဒနာ အစရှိသော စေတသိက် တို့၏ ဝိညာဉ်နှင့် သမ္ပယုတ် ဖြစ်ကုန် သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။) ဝိပ္ပယုတ္တန္တိပိ၊ ဟူ၍လည်း။ ဝတ္တုံ၊ ငှါ။ န သက္ကာ၊ ["ဤသို့ သမ္ပယုတ် ဝိပ္ပယုတ် ၂ ပါးစုံ မရနိုင်သောကြောင့် ဟောတော်မမူအပ်" ဟူလို။]
သေသေသုပိ၊ ဓမ္မာယတန မှ ကြွင်းကုန်သော ဓမ္မဓာတ် အစရှိသော ပုဒ်တို့၌လည်း။ ဧသေဝ နယော၊ ဤနည်းပင်တည်း။
ဧဝံ၊ သို့။ သဗ္ဗထာပိ၊ အလုံးစုံသော သမ္ပယုတ် ဝိပ္ပယုတ် အခြင်းအရာအားဖြင့်လည်း။ ဧတာနိ၊ ဤ ဓမ္မာယတန အစရှိသော ပုဒ်တို့ကို။ ဝါ၊ တို့သည်။ န ယုဇ္ဇန္တိ၊ မသင့်ကုန်။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ဣဓ၊ ဤ ဆဋ္ဌနယနိဒ္ဒေသ၌။ (ဘဂဝတာ) န ဂဟိတာနိ၊ အပ်ကုန်။ [စာအုပ်တို့၌ "သဗ္ဗတ္ထာပိ" ဟု တွေ့ရ၏၊ ရှေးနိဿယ၌ လည်း "သဗ္ဗတ္ထာပိ၊ အလုံးစုံသော ပဉှာတို့၌လည်း" ဟု အနက်ပေး၏။ သို့သော် ရှေ့၌ "တာနိ သဗ္ဗထာပိ ဣဓ န ယုဇ္ဇန္တီတိ န ဂဟိတာနိ" ဟု ရှိသောကြောင့်လည်းကောင်း, ရှေ့ဝါကျနှင့် စာသွားတူသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ "သဗ္ဗထာပိ" ဟု ရှိသင့်ပါသည်။]
သေသာနိ၊ ဓမ္မယတန စသည်တို့မှ ကြွင်းကုန်သော။ ခန္ဓာဒီနိ၊ ခန္ဓာ အစရှိသော ပုဒ်တို့သည်။ ယုဇ္ဇန္တိ၊ သင့်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ တာနိ၊ ထို ခန္ဓာ အစရှိသော ပုဒ်တို့ကို။ ဂဟေတွာ၊ ၍။ ဧကေကဝသေန စ၊ တပါးစီ တပါးစီ၏ အစွမ်းဖြင့်လည်းကောင်း။ (ဝိသဇ္ဇန အတူမရှိသော ပုဒ်တို့ကိုတပါးစီ တပါးစီအားဖြင့်လည်းကောင်း။) သမောဓာနေန စ၊ အပေါင်းအားဖြင့်လည်းကောင်း။ (ဝိသဇ္ဇန အတူရှိသော ပုဒ်တို့ကို ပေါင်းခြင်းအားဖြင့်၎င်း။) ပဉှဝိသဇ္ဇနံ၊ ပြဿနာတို့ကို ဖြေတော်မူခြင်းကို။ (ဘဂဝတာ ) ကတံ၊ အပ်ပြီ။
တေသု ပဉှေသု၊ တို့တွင်။ ပဌမေ၊ ပဌမပြဿနာ၌။ ဧကေနယတနေနာတိ၊ ကား။ မနာယတနေန၊ နှင့်။ (ဝိပ္ပယုတ္တော ၌စပ်)။
ကေဟိစီတိ၊ ကား။ ဓမ္မာယတန ဓမ္မဓာတုပရိယာပန္နေတိ၊ ဓမ္မာယတန, ဓမ္မဓာတ်၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော ။ ဝေဒနာသညာသင်္ခါရေဟိ၊ တို့နှင့်။ (ဝိပ္ပယုတ္တော၊ မယှဉ်။)
ဒုတိယေ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓော ကတိဟိ ခန္ဓေဟိ အစရှိသော ဒုတိယ ပြဿနာ၌။ တီဟီတိ၊ ကား။ ပုစ္ဆိတံ ပုစ္ဆိတံ၊ မေးအပ် မေးအပ်သော ဝေဒနာက္ခန္ဓာ အစရှိသော တရားကို။ ဌပေတွာ၊ ချန်ထား၍။ သေသေဟိ၊ ကြွင်း သော ခန္ဓာ ၃ ပါးတို့နှင့်။ (သမ္ပယုတ္တော၊ ၏)။
ကေဟိစိ သမ္ပယုတ္တောတိ၊ ကား။ ဝေဒနာက္ခန္ဓော၊ သည်။ သညာသင်္ခါရေဟိ၊ သညာက္ခန္ဓာ, သင်္ခါရက္ခန္ဓာ ဟူကုန်သော။ (ကေဟိစိ၊ ဓမ္မာယတန, ဓမ္မဓာတ်၌ အကျုံးဝင်သော အချို့သော တရားတို့နှင့်။ သမ္ပယုတ္တော၊ ၏)။
ဣတရေပိ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာမှ တပါးသော သညာက္ခန္ဓာ အစရှိသော တရားတို့သည်လည်း။ အတ္တာနံ၊ မိမိကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ ဣရေဟိ၊ သညာက္ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့မှ တပါးသော ဝေဒနာက္ခန္ဓာ အစရှိသော တရားဟူကုန်သော။ (ကေဟိစိ၊ ဓမ္မာယတန, ဓမ္မဓာတ်၌ အကျုံးဝင်သော အချို့သော တရားတို့နှင့်။ သမ္ပယုတ္တာ၊ ကုန်၏)။ [ဣတရေ၊ ကို ငဲ့၍ သမ္ပယုတ္တာ ဟု ထည့်သည်။]
ကေဟိစိ ဝိပ္ပယုတ္တောတိ၊ ကား။ ရူပနိဗ္ဗာနေဟိ၊ ဟူကုန်သော။ (ကေဟိစိ၊ ဓမ္မာယတန, ဓမ္မဓာတ်၌ အကျုံးဝင်သော အချို့သော တရားတို့နှင့်။ ဝိပ္ပယုတ္တော၊ မယှဉ်။)
ဧဝံ၊ သို့။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ပြဿနာတို့၌။ ရူပဿ၊ ၏။ ဝိပ္ပယောဂေ၊ ဝိပ္ပယုတ်အရာ၌။ ဓမ္မာယတန ဓမ္မာဓာတူဟု၊ တို့တွင်။ အရူပံ၊ နမ်တရားကို။ (ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။) အရူပဿ၊ နာမ်တရား၏။ ဝိပ္ပယောဂေ၊ ၌။ (ဓမ္မာ ယတနဓမ္မဓာတူသု၊ တို့တွင်။) ရူပံ၊ ရုပ်တရားကို. ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ၏။
တတိယပဉှေ၊ ဝိညာဏက္ခန္ဓော ကတိဟိ ခန္ဓေဟိ အစရှိသော တတိယပြဿနာသည်။ ဥတ္တနတ္ထောဝ၊ ။
စတုတ္ထေ၊ စက္ခာယတနံ ကတိဟိ ခန္ဓေဟိ အစရှိသော စတုတ္ထ ပြဿနာ၌။
ကတိဟိ ခန္ဓေဟီတိအာဒိံ၊ အစရှိသော စကားကို။ အဝတွာ၊ မဆိုတော့ပဲ။ ["ပေယျာလ မြုပ်၍" ဟူလို။] သမ္ပယုတ္တန္တိ နတ္ထီတိ၊ ဟူ၍။ (သင်္ဂီဟိတာရေဟိ၊ သံဂါယနာတင်ထေရ်တို့သည်။) ဝုတ္တံ၊ ဆိုအပ်ပြီ။
ပန၊ ဆက်။ တံ၊ ထို သမ္ပယုတ် မရှိခြင်းကို။ ခန္ဓာဒီနံယေဝ၊ ခန္ဓာ အစရှိသည်တို့၏ သာလျှင်။ ဝသေန၊ ဖြင့်။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ပရတောပိ၊ နောက်၌လည်း။ ဧဝရူပေသု၊ ကုန်သော။ ပဉှေသု၊ တို့၌။ ဧသေဝ နာယော၊ ပင်တည်း။
ဟိ၊ မှန်။ အာဒိပဉှသ္မိံ၊ ရူပက္ခန္ဓောကတိဟိ ခန္ဓေဟိ အစရှိသော ပြဿနာ၌။ သရူပတော၊ သရုပ်သကောင် အားဖြင့်။ ဒဿေတွာ၊ ၍။ ပရတော၊ နောက်၌။ ပါဠိ၊ ပါဠိတော်ကို။ သင်္ခိတ္တာ၊ ချုံးအပ်ပြီ။
ဣမိနာ နယေန၊ ဖြင့်။ သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ပြဿနာတို့၌။ အတ္ထယောဇနာ၊ အနက်ကို ယှဉ်စေခြင်းကို။ ဝေဒိတဗ္ဗာ၊ ၏။
ပန၊ ဆက်။ ယတ္ထ၊ အကြင် ပြဿနာ၌။ န ဘဝိဿတိ၊ မဖြစ်လတံ့။ တတ္ထ၊ ထို ပြဿနာ၌။ နံ၊ ထိုအနက်ကို ယှဉ်စေခြင်းကို။ ပါကဋံ၊ ထင်ရှားအောင်။ ကတွာဝ၊ ပြု၍သာလျှင်။ ဂမိဿာမ၊ သွားကုန်အံ့။ [အနက်ဖွင့်ခြင်းကိုပင် "ဂမိဿာမ" ဟု ဆိုသည်။]
သောဠသဟိ ဓာတူဟီတိ၊ ကား။ တာဝ၊ သောတဝိညာဏဓာတ် စသည်တို့မှ ရှေးဦးစွာ။ (နိဒ္ဒိဋ္ဌာ၊ သော)။ စက္ခုဝိညာဏဓာတု၊ သည်။ အတ္တာနံ၊ ကို။ ဌပေတွာ၊ ချန်ထား၍။ ဆဟိ၊ ကုန်သော။ ဝိညာဏဓာတူဟိ၊ တို့နှင့်လည်းကောင်း။ ဒသဟိ၊ ကုန်သော။ ရူပဓာတူဟိစ၊ ဩဠာရိကရုပ် ဟူသော ရုပ်ဓာတ်တို့နှင့်လည်းကောင်း။ (ဝိပ္ပယုတ္တာ၊ မယှဉ်။)
သေသာသုပိ၊ စက္ခုဝိညာဏဓာတ်မှ ကြွင်းသော ဓာတ်တို့၌လည်း။ ဧသေဝ နယော၊ ပင်တည်း။
တီဟိ ခန္ဓေဟီတိ၊ ကား။ သင်္ခါရက္ခန္ဓံ၊ ကို။ (သမုဒယသစ္စာဖြစ်သော သင်္ခါရက္ခန္ဓာကို)။ ဌပေတွာ၊ ၍။ သေသေဟိ၊ ကြွင်းသောဝေဒနာက္ခန္ဓာ ,သညာက္ခန္ဓာ, ဝိညာဏက္ခန္ဓာ တို့နှင့်။ (သမ္ပယုတ္တံ၊ ၏။)
ဧကာယ ဓာတုယာတိ၊ ကား။ မနောဝိညာဏဓာတုယာ၊ နှင့်။ (သမ္ပယုတ္တံ)၊
ဟိ၊ မှန်။ သမုဒယမဂ္ဂါနံ၊ သမုဒယ သစ္စာ မဂ္ဂသစ္စာတို့၏။ အညာယ၊ မနောဝိညာဏဓာတ်မှ တပါးသော။ ဓာတုယာ၊ နှင့်။ သမ္ပယောဂေါ၊ သည်။ နတ္ထိ၊
ဧကေန ခန္ဓေနာတိ၊ ကား။ သင်္ခါရက္ခန္ဓေန၊ နှင့်။
ဧကေနာယတနေနာတိ၊ ကား။ ဓမ္မာ ယတနေန၊ နှင့်။
ဧကာယ ဓာတုယာတိ၊ ကား။ ဓမ္မဓာတုယာ၊ နှင့်။ (ကေဟိစိ၊ အချို့သော တရားတို့နှင့်။ သမ္ပယုတ္တံ၊ ၏)။
ဟိ၊ မှန်။ တံ သစ္စဒွယံ၊ ထို သမုဒယ သစ္စ မဂ္ဂသစ္စာ ၂ ပါး အပေါင်းသည်။ ဧတေသု၊ ဤ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ, ဓမ္မာယတန, ဓမ္မဓာတ်တို့တွင်။ ကေဟိစိ၊ အချို့သော တရားတို့နှင့်။ သမ္ပယုတ္တံ၊ ၏။ [သမုဒယသစ္စာအတွက် "ကေဟိစိ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ ဓမ္မာယတန ဓမ္မဓာတ်၌ အကျုံးဝင်သော လောဘကြဉ်သော စေတသိက် ၂၁ ပါးဟူသော အချို့တို့နှင့်" ဟု ၎င်း, မဂ္ဂသစ္စာအတွက် "ကေဟိစိ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ ဓမ္မာယတန ဓမ္မဓာတ်၌ အကျုံးဝင်သော မဂ္ဂင် တရားကိုယ် ၈ ပါး ကြဉ်သော စေတသိက် ၂၈ ပါး ဟူသော အချို့တို့နှင့်" ဟု၎င်း ပေးပါ။]
သုခိန္ဒြိယာဒိပဉှေ၊ အစရှိသော ပြဿနာ၌။ တီဟီတိ၊ ကား။ သညာသင်္ခါရဝိညာဏေဟိ၊ သညာက္ခန္ဓာ, သင်္ခါရက္ခန္ဓာ, ဝိညာဏက္ခန္ဓာတို့နှင့်။ (သမ္ပယုတ္တံ၊ ၏)။
ဧကာယဓာတုယာတိ၊ ကား။ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ၊ နှင့်၎င်း။ (သုခိန္ဒြေ, ဒုက္ခိန္ဒြေတို့ကို ရည်ရွယ်သည်)။ မနောဝိညာဏဓာတုယာ၊ နှင့်၎င်း။ (သောမနဿိန္ဒြေ, ဒေါမနဿိန္ဒြေ တို့ကို ရည်ရွယ်သည်။) (သမ္ပယုတ္တံ၊ ။)
ဆဟိ ဓာတူဟီတိ၊ ကား။ ကာယဝိညာဏဓာတုဝဇ္ဇာတိ၊ ကာယဝိညာဏ ဓာတ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော။ (ဆဟိ၊ ကုန်သော။ ဓာတူဟိ၊ တို့နှင့်။ သမ္ပယုတ္တံ၊ ) ["သုခန္ဒြိယာဒိပဉှေ" ဟု ဥပေက္ခိန္ဒြေကိုပါ တပေါင်းတည်းဖွင့်ပြထားသော်လည်း ပါဠိတော စာအုပ်တို့၌ နံပါတ် သီးခြား ရှိသောကြောင့် ဤ အဋ္ဌကထာ စာအုပ်တို့၌လည်း " ၂၃၉။ ထဟိ ဓာတူဟီတိ"ဟု နံပါတ် သီးခြားရှိမှ ကောင်းမည်။]
ရူပဘဝ ပဉှေ၊ ရူပဘဝ ပြဿနာ၌။ သဗ္ဗေသမ္ပိ၊ အလုံးစုံလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ အရူပက္ခန္ဓာနံ၊ နာမ်ခန္ဓာတို့၏ ၎င်း။ အရူပါယတနာနဉ္စ၊ နာမ်အာယတန တို့၏လည်းကောင်း။ အတ္ထိတာယ၊ ရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ န ကေဟိစိတိ၊ ဟူ၍။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။ [ရူပဘဝအရ၌"နာမ် ခန္ဓာ, နာမ်အာယတန အာလုံးပါနေသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ရုပ်တချို့သာပါ၍ ရုပ်တချို့ မပါသော်လည်း ရုပ်ချင်းရုပ်မှာ သမ္ပယုတ်, ဝိပ္ပယုတ် မရှိသော ကြောင့်၎င်း "န ကေဟိစိ ခန္ဓေဟိ န ကေဟိစိ အာယတနေဟိ (ပေ) ဝိပ္ပယုတ္တော" ဟု တော်တော်မူအပ်သည်- ဟူလို။]
ပန၊ ကား။ ဃာန ဇိဝှါကာယ ဝိညာဏဓာတူနံ၊ တို့၏။ နတ္ထိတာယ၊ (ရူပဘဝ၌)မရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ တီဟိ ဓာတူဟိ ဝိပ္ပယုတ္တောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ အပ်ပြီ။
အဓိမောက္ခပဉှေ၊ ၌။ ဒွီဟိ ဓာတူဟီတိ၊ ကား။ မနောဓာတု မနောဝိညာဏဓာတူဟိ၊ တို့နှင့်။ (သမ္ပယုတ္တော၊ )။
ပန္နရသဟီတိ၊ ကား။ သေသာဟိ၊ မနောဓာတ်, မနောဝိညာဏဓာတ်တို့မှ ကြွင်းကုန်သော။ ဒသဟိ၊ ကုန်သော။ ရူပဓာတူဟိ၊ ဩဠာရိကရုပ် ဟူသော ရုပ်ဓာတ်တို့နှင့်လည်းကောင်း။ ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော။ စက္ခုဝိညာဏာဒီဟိ စ၊ စက္ခုဝိညာဏဓာတ် အစရှိသော ဓာတ် တို့နှင်၎င်း။ (ဝိပ္ပယုတ္တော၊ ။)
ကုသလ ပဉှေ၊ ၌။ ကုသလေဟိ၊ ကုသိုလ်တို့ဖြင့်။ စတုန္နမ္ပိ၊ လေးပါးလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ခန္ဓာနံ၊ နာမ် ခန္ဓာတို့၏။ ဝါ၊ တို့ကို။ ဂဟိတတ္ထာ၊ ယူအပ်ပြီးကုန်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သမ္ပယောဂေါ၊ ကို။ ပဋိက္ခိတ္တော၊ ပယ်တော်မူအပ်ပြီ။ ("နတ္ထိ" ဟု ပယ်တော်မူအပ်သည်- ဟူလို။)
ဝေဒနာတ္တိကပဉှေ၊ ဝေဒနာတ္တိကပြဿနာ၌။ ဧကေန ခန္ဓေနာတိ၊ ကား။ ဝေဒနာက္ခန္ဓေနေဝ၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာနှင့်သာ။ (သမ္ပယုတ္တာ၊ ကုန်၏)။
ပန္နရသဟီတိ၊ ကား။ စက္ခု သောတ ဃာန ဇိဝှါ ဝိညာဏဓာတု မနောဓာတူဟိ စေဝ၊ စက္ခုဝိညာဏဓာတ်, သောတဝိညာဏဓာတ်, ဃာနဝိညာဏဓာတ်, ဇိဝှါ ဝိညာဏဓာတ်, မနောဓာတ်တို့နှင့်၎င်း။ ရူပဓါတူဟိ စ၊ ဩဠာရိကရုပ်ဟူသော ရုပ်ဓာတ်တို့နှင့်၎င်း။ (ဝိပ္ပယုတ္တာ၊ ကုန်။)
ဧကာဒသဟီိတိ၊ ကား။ ကာယဝိညာဏဓာတုယာ၊ နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ ကွ။ ရူပဓါတူဟိ၊ တို့နှင့်။ (ဝိပ္ပယုတ္တာ၊ ကုန်။) [ဤနေရာ၌လည်း " ၂၅၉။ ဧကာဒသဟီတိ" ဟု နံပါတ် ရှိပါစေ။]
နေဝဝိပါက နဝိပါကဓမ္မ ဓမ္မပဉှေ၊ ၌။ ပဉ္စစီတိ၊ ကား။ စက္ခုဝိညာဏာဒီတိ၊ ကုန်သော။ (ပဉ္စဟိ ဓာတူဟိ ဝိပ္ပယုတ္တာ၊ )။
အနုပါဒိန္န အနုပါဒါနိယပဉှေ၊ ၌။ ဆဟီတိ၊ ကား။ မနောဝိညာဏဓာတုဝဇ္ဇာတိ၊ မနောဝိညာဏဓာတ်သည် ကြဉ်အပ်ကုန်သော။ (ဆဟိ ဓာတူဟိ ဝိပ္ပယုတ္တာ၊ )။
သဝိတက္က သဝိစာရပဉှေ၊ ၌။ ပန္နရသဟီတိ၊ ကား။ ပဉ္စဟိ၊ ကုန်သော။ ဝိညာဏေဟိ၊ တို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ ကွ။ ရူပဓာတူဟိ၊ ဩဠာရိကရုပ်ဓာတ် ဟူကုန်သော။ (ပန္နရသဟိ ဓာတူဟိ ဝိပ္ပယုတ္တာ၊ ။)
အဝိတက္က ဝိစာရမတ္တပဉှေ၊ ၌။ ဧကေန ခန္ဓေနာတိအာဒိ၊ အစရှိသော စကားတော်ကို။ သင်္ခါရက္ခန္ဓဝသေနေဝ၊ ဖြင့်သာ။ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ ၏။
ဟိ၊ မှန်။ ဒုတိယဇ္ဈာနဝိစာရံ၊ ဒုတိယဈာန်၌ရှိသော ဝိစာရကို။ **ဒုတိယဇ္ဈာနဝိစာရံဟိ**။ ။ ဤအဋ္ဌကထာ စကားအတိုင်းဆိုလျှင် ဒုတိယဈာန် စိတ် ၁၁ , စေတသိက် (နဂို အဋ္ဌတ္တိံ သတွင် ဝိတက် ဝိစာရ ကြဉ်၍) ၃၆ ပါးသည်သာ အဝိတက္က ဝိစာရမတ္တတရားတို့ မည်၏။ မြန်မာ အကောက်စာအုပ်များ၌ ပါသော သတိတက္က သဝိစာရ စိတ်၌ ယှဉ်သော ဝိတက်ကား မပါတော့။ သို့သော် ထိုသိ့ ဝိတက်ကို မယူခြင်းကို ဋီကာ၌ "ဝိတက္ကသဟိတေသုပိ" စသည်ဖြင့် အဖြစ်ပြလိမ့်မည်။ ဌပေတွာ၊ ချန်ထား၍။ သေသာ၊ ဒုတိယဈာန် ၌ရှိသော ဝိစာရမှ ကြွင်းသော ဒုတိယဈာန် စိတ္တုပ္ပါဒါ တို့သည်။ အဝိတက္ကဝိစာရမတ္တာ နာမ၊ တို့မည်၏။ (ဝိတက်ကား မရှိ ဝိစာရမျှသာ ရှိသော တရားတို့မည်၏)။
ပီတိံ၊ ကို။ ဌပေတွာ၊ ၍။ သေသာ၊ ပီတိမှ ကြွင်းသော စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့သည်။ ပီတိ သဟဂတာ၊ တို့မည်၏။
တတ္ထ၊ ထို ဝိစာရ, ပီတိ နှစ်ပါးတို့တွင်။ ဝိစာရော၊ သည်။ ဝိစာရေန၊ နှင့်။ နသမ္ပယုတ္တော၊ သမ္ပယုတ် မဖြစ်။ ပီတိ စ၊ သည်လည်း။ ပိတိယာ၊ နှင့်။ န သမ္ပယုတ္တာ၊ မဖြစ်။ ဣတိ၊ ဤအကြောင်းကြောင့်။ သင်္ခါရက္ခန္ဓဓမ္မာယတနဓမ္မဓာတူသု၊ တို့တွင်။ ကေဟိစိ၊ ဝိစာရဟူသော အချို့သော တရားတို့နှင့်။ ဝါ၊ ပီတိ ဟူသော အချို့သော တရားတို့နှင့်. သမ္ပယုတ်တာ နာမ၊ သမ္ပယုတ်တို့ မည်၏။
သောဠသဟီတိ၊ ကား။ ဓမ္မဓာတု မနောဝိညာဏဓာတုဝဇ္ဇာဟေဝ၊ ဓမ္မဓာတ်, မနောဝိညာဏဓာတ်တို့သည် ကြဉ်အပ်သည်သာလျှင် ဖြစ်ကုန်သော။ (သောဠသဟိ ဓာတူဟိ ဝိပ္ပယုတ္ထာ၊ )။
အဝိတက္က အဝိစာရပဉှေ၊ ၌။ ဧတာယ ဓာတုယာတိ၊ ကား။ မနောဓာတုယာ၊ မနောဓာတ် ဟူသော။ (ဧကာယ ဓာတုယာ ဝိပ္ပယုတ္တာ၊ )။
သုခသဟဂတာ၊ သုခသဟဂတာ တရားတို့ကို၎င်း။ ဥပေက္ခာသဟဂတာ စ၊ ဥပေက္ခာသဟဂတ တရားတို့ကို၎င်း။ ဝေဒနာတ္တိကေ၊ ၌။ (မယာ) ဝုတ္တာဝ၊ ဖွင့်ဆိုအပ်ပြီး ကုန်သည်သာ။
ဒဿနေနပဟာတဗ္ဗာဒယော၊ အစရှိသော တရားတို့သည်။ ကုသလသဒိသာဝ၊ ကုသိုလ်တရားတို့နှင့် တူကုန်သည်သာ။
ပရိတ္တာရမ္မဏာ၊ ပရိတ္တာရမ္မဏတရားတို့သည်။ **ပရိတ္တာရမ္မဏံ (ဏာ)** ။ ။ စာအုပ်တို့၌ "ပရိတ္တာရမ္မဏံ" ဟု တွေ့ရ၏။ သိုသော် ပါဠိတော်၌ "ပရိတ္တာရမ္မ‌ေဏော " ဟု ပုလ္လိင် ဗဟုဝုစ် ရှိသောကြောင့်၎င်း, ဝိပါကဓမ္မနှင့် ပရိတ္တာရမ္မဏဓမ္မတို့ စာသွားတူပုံကို ညွှန်ပြလိုရင်း ဖြစ်သောကြောင့်၎င်း "ပရိတ္တာရမ္မဏာ ဝိပါကဓမ္မသဒိသာ" ဟု ပုလ္လိင် ဗဟုဝုစ် ရှိမှ "မဟဂ္ဂတာ ရမ္မဏာဒယော ကုသလသဒိသာဝ" ဟူသော နောက်စကားနှင့် စာသွားတူ၍ မှန်မည်ဟု မှတ်ပါ။ ဝိပါကဓမ္မသဒိသာ၊ ဝိပါကတရားတို့နှင့် တူကုန်၏။
ဧကာယ ဓာတုယာတိ၊ ကား။ ဓမ္မဓာတုယာ၊ ဟူသော။ (ဧကာယ ဓာတုယာ ကေဟိစိ ဝိပ္ပယုတ္တာ၊ )။
ကေဟိစီတိ၊ ကား။ **ကေဟိစိတိ (ပေ) တေဟိ**။ ။"ယေ ပရိတ္တာရမ္မဏာ န ဟောန္တိ, တေဟိ" ဟူသော အဖွင့်အလိုအားဖြင့် သုခုမရုပ် နိဗ္ဗာန်သာမက ပရိတ္တာရမ္မဏ မဟုတ်ကြသော မဟဂ္ဂတာရမ္မဏ အပ္ပမာဏ ရမ္မဏ ပညတ္တာရမ္မဏဖြစ်ကြသော စိတ် စေ တသိက် များလည်း ကေဟိစိ အရတွင် ပါဝင် နေသည်ဟု မှတ်ပါ။ တတ္ထ၊ ထို ဓမ္မယတန ဓမ္မဓာတ်၌။ ယေ၊ အကြင်တရားတို့သည်။ ပရိတ္တာရမ္မဏာ၊ ပရိတ္တာ ရမ္မဏတရားတို့သည်။ န ဟောန္တိ၊ မဟုတ်ကုန်။ တေဟိ၊ ထို ပရိတ္တာရမ္မဏ မဟုတ်ကုန်သော။ (ကေဟိစိ- ၌ စပ်။)
ပန၊ သို့သော်လည်း။ **ဓမ္မဓာတု ပန (ပေ) ဘဇတိ**။ ။ ထိုသို့ ပါဝင်နေလျှင် "စိတ်မှ စိတ်အချင်းချင်း ဝိပ္ပယုတ်မှ မဆိုနိုင်သော ကြောင့် ကေဟိစိ အရ၌ မယူလျှင် ရှိပါစေတော့၊ စေတသိက်တို့ကိုကား အဘယ်သို့မှတ်ရပါမည်နည်း" ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် "ဓမ္မဓာတု ပန (ပေ) ဘဇတိ" ဟု မိန့်ရပြန်သည်။ စေတသိက်ဖြစ်သော ဓမ္မဓာတ်သည် "သမ္ပယုတ္တာတိ နတ္ထိ" ဟူသော ပဌမ ပယ်ခြင်းသို ကပ်ရောက်သွားသောကြောင့် ဤ "ကေဟိစိ" အရ၌ မယူတော့ပဲ သုခုမရုပ် နိဗ္ဗာန်ကိုသာ ယူရတော့မည်။ (ထိုသို့ပင် ပရိတ္တာရမ္မဏ မဟုတ်သော တရားတို့ကေဟိစိအရတွင် ပါဝင်ပါကုန်သော်လည်း။) ဓမ္မဓာတု၊ စေတသိက် ဖြစ်သော ဓမ္မဓာတ်သည်။ (ဘဇတိ၊ ၌စပ်)။ (ဓမ္မဓာတုယာ၊ စေတသိက်ဖြစ်သော ဓမ္မဓာတ်၏။ [သင်္ဂဟိတတ္တာ၊ ဟူသော ဟိတ်၏ သမ္ဗန် ခံသည်။] ဝါ၊ ကို။ ပရိတ္တာရမ္မဏာနံ၊ ကာမတရား ဟူသော အာရုံရှိကုန်သော။ **ပရိတ္တာရမ္မဏာနံ (ပေ) သင်္ဂဟိတတ္တာ**။ ။ "ပရိတ္တာရမ္မဏ ဖြစ်ကြသော ၆ ပါးသော စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့" ဟူသည် စက္ခုဝိညာဏဓာတ် စိတ္တုပ္ပါဒ်,သောတ, ဃာန, ဇိဝှါ, ကာယ, မနောဓာတ် စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့တည်း။ ထို စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့နှင့် စပ်၍ နာမ်ခန္ဓာ ၄ ပါးရသောကြောင့် ထို နာမ်ခန္ဓာ ၄ ပါးတွင် မဟဂ္ဂဘာရမ္မဏစသော စေတသိက် ဓမ္မဓာတ်တို့ကို သိမ်းယူအပ်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် ပဌမပဋိက္ခေပတွင် ပါဝင်လေပြီ- ဟူလို။ ဆန္နံ၊ ကုန်သော။ စိတ္တုပ္ပါဒါနံ၊ စက္ခုဝိညာဏဓာတ် စသော စိတ္တုပ္ပါဒ်တို့၏။ ဝါ၊ တို့နှင့်။ ဝသေန၊ အစွမ်ဖြင့်။ ဝါ၊ စပ်သဖြင့်။ စတူဟိ၊ ကုန်သော။ ခန္ဓေဟိ၊ တို့ဖြင့်။ သင်္ဂဟိတတ္တာ၊ သိမ်းယူအပ်ပြီး၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ပဌမပဋိက္ခေပမေဝ၊ ပဌမပယ်မြစ်သည်၏ အဖြစ်သို့သာ။ ဘဇတိ၊ ကပ် ဝင်၏။
မဟဂ္ဂတာ ရမ္မဏာ ဒယော၊ အစရှိသော တရားတို့သည်။ ကုသလသဒိသာဝ၊ ကုသိုလ်တရာတို့နှင့် တူကုန်သည်သာ။
အနုပ္ပန္နေသူ၊ အနုပ္ပန္နတရားတို့၌။ ပဉ္စဟိ ဓာတူဟီတိ၊ ကား။ စက္ခုဝီညာဏာဒီဟိ၊ အစရှိကုန်သော။ (ပဉ္စဟိ ဓာတူဟိ ဝိပ္ပယုတ္တာ၊ )
ဟိ၊ မှန်။ **တာနိ ဟိ (ပေ) ဥပ္ပါဒိဓမ္မဘူတာနေဝ**။ ။ စက္ခုဝိညာဉ် အစရှိသော တရားတို့သည် အကျိုးတရား ဖြစ်သောကြောင့် ဥပ္ပါဒိဓမ္မ (ပြီးပြီးသော အကြောင်းတစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ မချွန်ဖြစ်လတ္တံ့သော အကျိုးတရား) များ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုသို့ ဥပ္ပါဒိဓမ္မများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ဥပါဒ်, ဌီ, ဘင် ဟူသော ခဏတ္တယသို့ ရောက်ကြရသောကြောင့် ဥပ္ပဇ္ဇကောဋ္ဌာသသို့လည်း ပါဝင်ကြရကုန်၏။ တာနိ၊ ထို စက္ခုဝိညာဉ် အစရှိသော တရားတို့သည်။ ဧကန္တေန၊ ဧကန်အားဖြင့်။ ဥပ္ပါဒိဓမ္မဘူတာနေဝ၊ ဥပ္ပါဒိဓမ္မဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သည်သာ။ (ပြီးပြီးသော အကြောင်း တစိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍ မချွတ်ဖြစ်လတ္တံ့ ကုန်သော အကျိုးတရားကို ဖြစ်ကုန်သည်သာ။) ပန၊ ထိုသို့ပင် ဥပ္ပါဒိဓမ္မတို့ ဖြစ်ပါကုန်သော်လည်း။ ဥပ္ပန္နကောဋ္ဌာသမ္ပိ၊ ဥပ္ပန္ဣအဖို့အစုသို့လည်း။ (ဥပါဒ်, ဌီ,ဘင်, ဟူသော ခဏတ္တယသို့ရောက်ဆဲ အဖို့အစု သို့လည်း)။ ဘဇန္တိ၊ ကပ်ဝင်ကုန်၏။
ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏာဒယော၊ အစရှိသော တရားတို့သည်။ ပရိတ္တာရမ္မဏသဒိသာဝ၊ ပရိတ္တာရမ္မဏတရာတို့နှင့် တူကုန်သည်သာ။
ဟေတုအာဒယော၊ အစရှိသော တရားတို့သည်။ သမုဒယသဒိသာဝ၊ သမုဒယသစ္စာနှင့် တူကုန်သည်သာ။
သဟေတုကာ စေဝ နစ ဟေတူပိ၊ သဟေတုကာ စေဝ နာစ ဟေတူ တရာတို့သည်လည်း။ ပီတိသဟဂတာသဒိသာဝ၊ ပီတိသဟဂတတရားတို့နှင့် တူကုန်သည်သာ။
ပရမာသမ္ပယုတ္တာ၊ ပရာမသသမ္ပယုတ္တတရားတို့သည်။ တထာ၊ ထို့အတူ။ (ပီတိသဟဂတသဒိသာဝ၊ သာ။)
အနုပါဒိန္နာ၊ အနုပါဒိန္န တရားတို့သည်။ အနုပ္ပန္နသဒိသာာဝ၊ အနုပ္ပန္နတရားတို့နှင့် တူကုန်သည်သာ။
သဗ္ဗတ္ထ၊ အလုံးစုံသော ပြဿနာတို့၌။ သေသံ၊ ကြွင်းသော ပုဒ် အပေါင်းသည်။ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ၊ သည်သာ။ ဣတိ၊ ပြီးပြီ။
သမ္ပယောဂဝိပ္ပယောဂပဒဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးပြီ။