တံ၊ ထိုဘဝင်စိတ်ကို။
(အာဂန္တုကဖြစ်သော ရာဂအစရှိသော အညစ်အကြေးတို့ကြောင့် မည်းညစ်ရသောထိုဘဝင်စိတ်ကို)
[အဋ္ဌကထာ၌ "တံ ဘဝင်္ဂစိတ္တံ" ဟူ၍ ပြီးခဲ့သော စိတ္တံကိုပင်ပြန်စွဲဆိုသော ပက္ကန္တဝိသယ "တ" သဒ္ဒါအဖြစ်ဖြင့် ဖွင့်ပြတော်မူ၏။
ဤနိဿယပဌမအကြိမ် ရိုက်တုန်းကမူ "တံ၊ ထိုအနက်သဘောကို။
(အာဂန္တုကဖြစ်သောရာဂစသော အညစ်အကြေးတို့ကြောင့် ဖြူစင်သော ဘဝင်စိတ်၏ မည်းညစ်ရခြင်းဟူသော ထိုအနက်သဘောကို)" ဟူ၍ ဥပက္ကိလိဿနကိရိယာကို စွဲဆိုသောအနုဘူတဝိသယ "တ" သဒ္ဒါအဖြစ်ဖြင့် အနက်ပြန်ဆိုခဲ့၏။
ယင်းသို့ အနက်ပြန်ဆိုခဲ့ခြင်းမှာ "ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတီတိ ဣဒဉ္စ ဘဝင်္ဂစိတ္တံ ဧဝံ အာဂန္တုကေဟိ ဥပက္ကိလေသေဟိ ဥပက္ကိလိဋ္ဌံ နာမ ဟောတိ။ ဧဝံ ဝိပ္ပမုတ္တံ နာမာတိယထာသဘာဝတော နဇာနာတိ" ဟူသော အဋ္ဌကထာအဖွင့်မှ အာကာရကို ကံပြု၍ အနက်ပြန်ဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။]
အဿုတဝါ
မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို (သို့မဟုတ် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်ဒိဋ္ဌ သိမြင်ခြင်းကို) 'အဓိဂမ' ဟုခေါ်၏။ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနာနံ သစ္ဆိကိရိယာ အဓိဂမော။ဤသုတ်ဋီကာ။ မဂ္ဂဖလနိဗ္ဗာနာနိ အဓိဂမော။ မူလပဏ်ဋီ (ပ-၆၁)။**သုတနှစ်မျိုး**။ ။ ခန္ဓာ, ဓာတ်, အာယတန, ပစ္စယာကာရ (ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်), သတိပဋ္ဌာန် အစရှိသော တရားဒေသနာတို့ကို ဆရာ့ထံချဉ်းကပ်သင်ယူခြင်းကြောင့် ပါဠိနှင့် အဓိပ္ပါယ်တို့ကို သုတမယဉာဏ်စွမ်းဖြင့် သိနားလည်ခြင်းကို 'အာဂမ' ဟုခေါ်၏။ အတ္ထဓမ္မာနံ၊ အနက် အဓိပ္ပါယ်နှင့်ပါဠိတို့ကို၊ အာဂမနံ သုတမယဉာဏ်ဝသေန အဝဗုဇ္ဈနံ အာဂမော။ ဋီကာအဖွင့်အတိုင်းပြဆိုထားခြင်းဖြစ်၏။ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ် အဋ္ဌကထာ(ဒု-၅၀)၌မူ "မြတ်စွာဘုရားတရားဒေသနာတော်ကို အာဂမခေါ်သည်" ဟု ဖွင့်၏။
၊ အကြားအမြင် သုတမရှိသော။
ဝါ၊ အာဂမသုတ, အဓိဂမသုတ မရှိသော။
ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်းရှိလောက်အောင် ပရိယတ်တရားတော်ကိုနာယူသင်ကြားမှတ်သားမှု၊ ထိုတရားတော်အတိုင်း လိုက်နာကျင့်ကြံမှုပြုသောပုဂ္ဂိုလ်ကို 'အာဂမသုတရှိသူ' ဟု ခေါ်၏။ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်သိမြင်သောပုဂ္ဂိုလ်ကို 'အဓိဂမသုတရှိသူဟုခေါ်၏။ 'အကြားအမြင်သုတရှိသူ' ဟူသောစကား၌ အာဂမသုတကို 'အကြား' ဟုလည်းကောင်း၊ အဓိဂမသုတကို 'အမြင်' ဟုလည်းကောင်းဆိုလိုသည်။
ဝါ၊ မြတ်စွာဘုရား တရားဒေသနာတော်ကို နာယူမှတ်သားပြီးသူ,မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက်ပြု သိမြင်ပြီးသူမဟုတ်သော။ ပုထုဇ္ဇနော၊ အန္ဓပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဝါ၊ အဝိဇ္ဇာလွှမ်းဖိ၍ အကန်းပကတိဖြစ်သောပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ယထာဘူတံ၊ အဖြစ်မှန်သဘောအတိုင်း။ (အာဂန္တုကဖြစ်သော ရာဂအစရှိသော အညစ်အကြေးတို့ကြောင့် မည်းညစ်ရခြင်းဟူသောအဖြစ်မှန်သဘောအတိုင်း) နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။ (အာဂမသုတ, အဓိဂမသုတအစွမ်းဖြင့် မသိ)**ပမာဒနှင့် အပ္ပမာဒ**။ ။ သတိ၏ဆန့်ကျင်ဘက် (သို့မဟုတ်- သတိ၊ သမ္ပဇညနှစ်ပါးလုံး၏ ဆန့်ကျင်ဘက်) ဖြစ်သော အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်ကိုပမာဒ(မေ့လျော့ခြင်းသဘော)ဟုခေါ်၏။ ပမာဒေါ ပန သတိယာ သတိသမ္ပဇ ညဿ ဝါ ပဋိပက္ခဘူတော အကုသလစိတ္တုပ္ပါဒေါ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ ဋီကာ။
ယထာ၊ ဤသတိကင်းပေါ့ မေ့လျော့ခြင်း သဘောကဲ့သို့။
ဝါ၊ ဤသတိသမ္ပဇည၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော မေ့လျော့ပေါ့ဆခြင်း သဘောဟူသော အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်ကဲ့သို့။
(ဧဝံ၊ ဤအတူ)န ပမဇ္ဇတိ ဧတေနာတိ အပ္ပမာဒေါ- မမေ့လျော့ကြောင်းသဘောတရား၊ယခင်ပမာဒမည်သော အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော သတိမကင်းကွာခြင်း သဘောတည်း၊ တရားကိုယ်အနက် တိတိကျကျပြရလျှင်- အမြဲမပြတ် စွဲကပ်တည်နေသော သတ်ကို အပ္ပမာဒဟုခေါ်၏။ အတ္ထတောနိစ္စံ ဥပဋ္ဌိတာယ သတိယာ ဧတံ နာမံ။