Issues
Saḷāyatanavaggaṭīkā
Saḷāyatanavaggaṭīkā

9-10.

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9-10.
Paṭhamadvayasuttādivaṇṇanā

92-93.
Dvayan ti dukaṃ .
Pāḷiyaṃ āmeḍitalopena niddesoti āha ‘‘ dve dve koṭṭhāse ’’ ti .
Evametan ti evaṃ aniccādibhāvena etaṃ cakkhurūpañcāti dvayaṃ .
Calatīti anavaṭṭhānena pacalati .
Byathatīti jarāya maraṇena ca pavedhati .
Hetu ceva uppattinimittattā .
Sahagatīti sahappavatti , tāya gahetabbattā ‘‘ saṅgatī ’’ ti phasso vutto .
Esa nayo sesapadadvayepi .
Yasmā ca saṃgacchamānadhammavimuttā saṅgati nāma natthi , tathā sannipātasamavāyā , tesaṃ vasena nibbatto phasso tathā vuccatīti .
Tenāha ‘‘ iminā ’’ tiādi .
VatthūtiM2.300 cakkhu nissayapaccayādibhāvena .
Ārammaṇan ti rūpaṃ ārammaṇapaccayādibhāvena .
Sahajātā tayo khandhā vedanādayo , te sahajātādipaccayabhāvena .
Ayaṃ hetūti ayaṃ tividho hetū .
Phassenātiādīsu ayaṃ saṅkhepattho – yasmā rūpārammaṇe phasse attano phusanakiccaṃ karonte evaṃ vedanā anubhavanakiccaṃ , saññā sañjānanakiccaṃ karoti , tasmā ‘‘ phassena phuṭṭhamevā ’’ tiādivuttameva atthaṃ idāni puggalādhiṭṭhānena dassetuṃ ‘‘ phuṭṭho ’’ tiādi vuttaṃ .
Pañceva khandhā bhagavatā samatiṃsāya ākārehi vuttā .
Kasmāti āha ‘‘ kathan ’’ tiādi .
Rukkhasākhāsu rukkhavohāro viya ekekadhammepi khandhavohāro hotiyeva .
Tenāha bhagavā –
‘‘ viññāṇaṃ viññāṇakkhandho ’’ ti ( yama . khandhayamaka 2).
Paṭhamadvayasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Channavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .