Issues
Saḷāyatanavaggaṭīkā
Saḷāyatanavaggaṭīkā

14. Devadahavaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

14. Devadahavaggo

1. Devadahasuttavaṇṇanā

134. Manaṃ ramayantāti āpāthagatā manassa ramaṇavasena piyāyitabbatāvasena pavattantā .

2. Khaṇasuttavaṇṇanā

135. ChaphassāyatanikātiM2.314 chahi phassāyatanehi aniṭṭhasaṃvedaniyā .
Chadvāraphassapaṭiviññattīti chahipi dvārehi ārammaṇassa paṭisaṃvedanā hotiyeva sabbaso dukkhānubhavanatthaṃ .
Tāvatiṃsapuran tiV2.32 sudassanamahānagaraṃ .
Abhāvo nāma natthi sabbathā sukhānubhavanato .
Nirayeti iminā duggati bhavasāmaññena itarāpāyāpi gahitā eva .
Maggabrahmacariyavāsaṃ vasituṃ na sakkāti iminā pana sabbesampi acchindikaṭṭhānānaṃ gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ .
Imevāti imasmiṃ manussaloke eva .
Apāyopi paññāyati apāyadukkhasadisassa dukkhassa kadāci paṭisaṃvedanato .
Saggopi paññāyati devabhogasadisasampattiyā kadāci paṭilabhitabbato .
Ayaṃ kammabhūmīti ayaṃ manussaloko purisathāmakaraṇāya kammabhūmi nāma tāsaṃ yogyaṭṭhānabhāvato .
Tattha padhānakammaṃ dassento ‘‘ idha maggabhāvanā ’’ ti āha .
Ṭhānānīti kāraṇāni .
Saṃvejaniyānīti saṃvegajananāni bahūni jātiādīni .
Tathā hi jāti , jarā , byādhi , maraṇaṃ , apāyabhavaṃ , tatthapi nirayūpapattihetukaṃ , tiracchānupapattihetukaṃ , asūrakāyūpapattihetukaṃ , atīte vaṭṭamūlakaṃ , anāgate vaṭṭamūlakaṃ , paccuppanne āhārapariyeṭṭhimūlakanti bahūni saṃvegavatthūni paccavekkhitvā saṃvegajāto sañjātasaṃvego yoniso padhānamanuyuñjassu .
Saṃvegāti saṃvegamāpajjassu .
Khaṇasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .

3. Paṭhamarūpārāmasuttavaṇṇanā

136. Sammuditā sammodappattā , pamoditā sañjātapamodā .
Dukkhāti dukkhavanto sañjātadukkhā .
Tenāha ‘‘ dukkhitā ’’ ti .
Sukhaṃ etassa atthīti sukho , sukhī .
Tenāha ‘‘ sukhito ’’ ti .
Yattakā rūpādayo dhammā loke atthīti vuccati .
Passantānan ti saccapaṭivedhena sammadeva passantānaṃ .
‘‘ Paccanīkaṃ hotī ’’ ti vatvā taṃ paccanīkabhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ loko hī ’’ tiādiM2.315 vuttaṃ .
Asubhāti ‘‘ āhū ’’ tipadaṃ ānetvā sambandho .
Sabbametan ti ‘‘ sukhaṃ diṭṭhamariyebhi … pe … tadariyā sukhato vidū ’’ ti ca vuttaṃ .
Sabbametaṃ nibbānameva sandhāya vuttaṃ .
Nibbānameva hi ekantato sukhaṃ nāma .
Pañcanavutipāsaṇḍino tesañca pāsaṇḍibhāvo papañcasūdaniṭṭhakathāyaṃ pakāsito eva .
Kilesanīvaraṇena nivutānan ti kilesakhandhā kilesanīvaraṇaṃ , tena nivāritānaṃ .
Nibbānadassanaṃ nāma ariyamaggo , tena tassa paṭivijjhanañca kāḷameghaavacchāditaṃ viya candamaṇḍalaṃ .
ParicchinditvātiV2.33 asubhabhāvaparicchindanena sammāviññāṇadassanena ca paricchinditvā .
Maggadhammassāti ariyamaggadhammassa .
Anupannehīti anu anu avihāya paṭipannehi .
Ko nu añño jānituṃ arahati , añño na jānātīti dasseti .
Paṭhamarūpārāmasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .

4-12.
Dutiyarūpārāmasuttādivaṇṇanā

137-145.
Suddhikaṃ katvā gāthābandhanena vinā kevalaṃ cuṇṇiyapadavaseneva .
Tathā tathāti ajjhattikāni bāhirāni ca āyatanāni aniccalakkhaṇena dukkhānattalakkhaṇehi ca yojetvā dassanavasena .
Dutiyarūpārāmasuttādivaṇṇanā niṭṭhitā .
Devadahavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .