Issues
Vibhaṅgapāḷi
Vibhaṅgapāḷi

(44) Kuhanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

861. KuhanāniddeseV0.453 lābhasakkārasilokasannissitassāti lābhañca sakkārañca kittisaddañca nissitassa , patthayantassāti attho . Pāpicchassāti asantaguṇadīpanakāmassa . Icchāpakatassāti icchāya apakatassa , upaddutassāti attho . Ito paraṃ yasmā paccayapaṭisevana sāmantajappanairiyāpathasannissitavasena mahāniddese tividhaṃ kuhanavatthu āgataṃ , tasmā tividhampi taṃ dassetuṃ paccayapaṭisevanasaṅkhātena vāti evamādi āraddhaṃ . Tattha cīvarādīhi nimantitassa tadatthikasseva sato pāpicchataṃ nissāya paṭikkhipanena , te ca gahapatike attani suppatiṭṭhitasaddhe ñatvā puna tesaṃ ‘ aho ayyo appiccho , na kiñci paṭiggaṇhituṃ icchati , suladdhaṃ vata no assa sace appamattakaṃ kiñci paṭiggaṇheyyā ’ ti nānāvidhehi upāyehi paṇītāni cīvarādīni upanentānaṃ tadanuggahakāmataṃyeva āvikatvā paṭiggahaṇena ca tato pabhuti asītisakaṭabhārehi upanāmanahetubhūtaṃ vimhāpanaṃ paccayapaṭisevanasaṅkhātaṃ kuhanavatthūti veditabbaṃ . Vuttampi cetaṃ mahāniddese ( mahāni .87)– ‘‘ Katamaṃ paccayapaṭisevanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu ? Idha gahapatikā bhikkhuṃ nimantentiP0.480 cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi . So pāpiccho icchāpakato atthiko cīvaraM0.462 … pe … parikkhārānaṃ bhiyyokamyataṃ upādāya cīvaraṃ paccakkhāti , piṇḍapātaṃ paccakkhāti , senāsanaṃ paccakkhāti , gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paccakkhāti . So evamāha – ‘‘ kiṃ samaṇassa mahagghena cīvarena ? Etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo susānā vā saṅkārakūṭā vā pāpaṇikā vā nantakāni uccinitvā saṅghāṭiṃ katvā dhāreyya . Kiṃ samaṇassa mahagghena piṇḍapātena ? Etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo uñchācariyāya piṇḍiyālopena jīvikaṃ kappeyya . Kiṃ samaṇassa mahagghena senāsanena ? Etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo rukkhamūliko vā assa sosāniko vā abbhokāsiko vā . Kiṃ samaṇassa mahagghena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena ? Etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo pūtimuttena vā harītakīkhaṇḍena vā osadhaṃ kareyyāti . Tadupādāya lūkhaṃ cīvaraṃ dhāreti , lūkhaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjati , lūkhaṃ senāsanaṃ paṭisevati , lūkhaṃ gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paṭisevati . Tamenaṃ gahapatikā evaṃ jānanti – ‘ ayaṃ samaṇoV0.454 appiccho santuṭṭho pavivitto asaṃsaṭṭho āraddhavīriyo dhutavādo ’ ti bhiyyo bhiyyo nimantenti cīvara … pe … parikkhārehi . So evamāha – ‘ tiṇṇaṃ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati – saddhāya sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati , deyyadhammassa … pe … dakkhiṇeyyānaṃ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puññaṃ pasavati . Tumhākañcevāyaṃ saddhā atthi , deyyadhammo ca saṃvijjati , ahañca paṭiggāhako . Sacāhaṃ na paṭiggahessāmi , evaṃ tumhe puññena paribāhirā bhavissatha ; na mayhaṃ iminā attho , apica tumhākaṃ eva anukampāya paṭiggaṇhāmī ’ ti . Tadupādāya bahumpi cīvaraṃ paṭiggaṇhāti , bahumpi piṇḍapātaṃ … pe … bhesajjaparikkhāraṃ paṭiggaṇhāti . Yā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṃ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṃ – idaṃ vuccati paccayapaṭisevanasaṅkhātaṃ kuhanavatthū ’’ ti . Pāpicchasseva pana sato uttarimanussadhammādhigamaparidīpanavācāyaP0.481 tathā tathā vimhāpanaṃ sāmantajappanasaṅkhātaṃ kuhanavatthūti veditabbaṃ . Yathāha – ‘‘ katamaṃ sāmantajappanasaṅkhātaṃ kuhanavatthuM0.463 ? Idhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo ‘ evaṃ maṃ jano sambhāvessatī ’ ti ariyadhammasannissitaṃ vācaṃ bhāsati – ‘ yo evarūpaṃ cīvaraṃ dhāreti , so samaṇo mahesakkho ’ ti bhaṇati ; ‘ yo evarūpaṃ pattaṃ , lohathālakaṃ , dhamakaraṇaṃ , parisāvanaṃ , kuñcikaṃ , upāhanaṃ , kāyabandhanaṃ , āyogaṃ dhāreti , so samaṇo mahesakkho ’ ti bhaṇati ; ‘ yassa evarūpo upajjhāyo , ācariyo , samānupajjhāyo , samānācariyako , mitto sandiṭṭho , sambhatto , sahāyo ; yo evarūpe vihāre vasati – aḍḍhayoge , pāsāde , hammiye , guhāyaṃ , leṇe , kuṭiyā , kūṭāgāre , aṭṭe , māḷe , udosite , uddaṇḍe , upaṭṭhānasālāyaṃ , maṇḍape , rukkhamūle vasati , so samaṇo mahesakkho ’ ti bhaṇati . ‘‘ Atha vā korajikakorajiko bhākuṭikabhākuṭiko kuhakakuhako lapakalapako mukhasambhāvito ‘ ayaṃ samaṇo imāsaṃ evarūpānaṃ santānaṃ vihārasamāpattīnaṃ lābhī ’ ti tādisaṃ gambhīraṃ gūḷhaṃ nipuṇaṃ paṭicchannaṃ lokuttaraṃ suññatāpaṭisaṃyuttaṃ kathaṃ katheti . Yā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṃ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṃ – idaṃ vuccati sāmantajappanasaṅkhātaṃ kuhanavatthū ’’ ti . PāpicchassevaV0.455 pana sato sambhāvanādhippāyakatena iriyāpathena vimhāpanaṃ iriyāpathasannissitaṃ kuhanavatthūti veditabbaṃ . Yathāha – ‘‘ katamaṃ iriyāpathasaṅkhātaṃ kuhanavatthu ? Idhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo ‘ evaṃ maṃ jano sambhāvessatī ’ ti gamanaṃ saṇṭhapeti , sayanaṃ saṇṭhapeti , paṇidhāya gacchati , paṇidhāya tiṭṭhati , paṇidhāya nisīdati , paṇidhāya seyyaṃ kappeti , samāhito viya gacchati , samāhito viya tiṭṭhati , nisīdati , seyyaṃ kappeti , āpāthakajjhāyīva hoti . Yā evarūpā iriyāpathassa āṭhapanā ṭhapanā saṇṭhapanā bhākuṭikā bhākuṭiyaṃ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṃ – idaṃ vuccati iriyāpathasaṅkhātaṃ kuhanavatthū ’’ ti . TatthaP0.482M0.464 paccayapaṭisevanasaṅkhātenāti paccayapaṭisevananti evaṃ saṅkhātena paccayapaṭisevanena . Sāmantajappitenāti samīpe bhaṇitena . Iriyāpathassāti catuiriyāpathassa . Āṭhapanāti ādiṭhapanā , ādarena vā ṭhapanā . Ṭhapanāti ṭhapanākāro . Saṇṭhapanāti abhisaṅkharaṇā , pāsādikabhāvakaraṇanti vuttaṃ hoti . Bhākuṭikāti padhānapurimaṭṭhitabhāvadassanena bhākuṭikaraṇaṃ , mukhasaṅkocoti vuttaṃ hoti . Bhākuṭikaraṇaṃ sīlamassāti bhākuṭiko ; bhākuṭikassa bhāvo bhākuṭiyaṃ . Kuhanāti vimhāpanaṃ , kuhassa āyanā kuhāyanā . Kuhitassa bhāvo kuhitattan ti .