8-9.Paṭhamagiñjakāvasathasuttādivaṇṇanā
1004-5.
Aṭṭhame ñātiketi ekaṃ taḷākaṃ nissāya dvinnaṃ cūḷapitimahāpitiputtānaṃ dve gāmā , tesu ekasmiṃ gāmake .
Giñjakāvasatheti iṭṭhakāmaye āvasathe .
Orambhāgiyānan ti heṭṭhābhāgiyānaṃ , kāmabhaveyeva paṭisandhiggāhāpakānanti attho .
Oranti laddhanāmehi vā tīhi maggehi pahātabbānītipi orambhāgiyāni .
Tattha kāmacchando byāpādoti imāni dve samāpattiyā vā avikkhambhitāni maggena vā asamucchinnāni nibbattivasena uddhaṃ bhāgaṃ rūpabhavaṃ arūpabhavaṃ vā gantuṃ na denti .
Sakkāyadiṭṭhiādīni
M3.312 tīṇi tattha nibbattampi ānetvā puna idheva nibbattāpentīti sabbānipi orambhāgiyāneva .Anāvattidhammoti paṭisandhivasena anāgamanasabhāvo .
Rāgadosamohānaṃ
V3.311 tanuttāti ettha kadāci uppattiyā ca pariyuṭṭhānamandatāya cāti dvedhāpi tanubhāvo veditabbo .Sakadāgāmissa hi puthujjanānaṃ viya abhiṇhaṃ rāgādayo na uppajjanti , kadāci karahaci uppajjanti .
Uppajjamānā ca na puthujjanānaṃ viya bahalabahalā uppajjanti , makkhipattaṃ viya tanukā uppajjanti .
Dīghabhāṇakatipiṭakamahāsīvatthero panāha –
‘‘ yasmā sakadāgāmissa puttadhītaro honti , orodhā ca honti , tasmā bahalā kilesā .
Idaṃ pana bhavatanukavasena kathitan ’’ ti .
Taṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ sotāpannassa satta bhave ṭhapetvā aṭṭhame bhave bhavatanukaṃ natthi , sakadāgāmissa dve bhave ṭhapetvā pañcasu bhavesu bhavatanukaṃ natthi , anāgāmissa rūpārūpabhavaṃ ṭhapetvā kāmabhave bhavatanukaṃ natthi , khīṇāsavassa kismiñci bhave bhavatanukaṃ natthī ’’ ti vuttattā paṭikkhittaṃ hoti .
Imaṃ
P3.282 lokan ti imaṃ kāmāvacaralokaṃ sandhāya vuttaṃ .Ayañhettha adhippāyo – sace hi manussesu sakadāgāmiphalaṃ patto devesu nibbattitvā arahattaṃ sacchikaroti , iccetaṃ kusalaṃ .
Asakkonto pana avassaṃ manussalokaṃ āgantvā sacchikaroti .
Devesu sakadāgāmiphalaṃ pattopi sace manussesu nibbattitvā arahattaṃ sacchikaroti , iccetaṃ kusalaṃ .
Asakkonto pana avassaṃ devalokaṃ gantvā sacchikarotīti .
Vinipatanaṃ vinipāto , nāssa vinipāto dhammoti avinipātadhammo , catūsu apāyesu avinipātanasabhāvoti attho .
Niyatoti dhammaniyāmena niyato .
Sambodhiparāyaṇoti uparimaggattayasaṅkhātā sambodhi paraṃ ayanaṃ assa gati paṭisaraṇaṃ avassaṃ pattabbāti sambodhiparāyaṇo .
Vihesāvesāti tesaṃ tesaṃ ñāṇagatiṃ ñāṇūpapattiṃ ñāṇābhisamparāyaṃ olokentassa kāyakilamathova esa , ānanda , tathāgatassāti dīpeti .
Cittavihesā pana buddhānaṃ natthi .
Dhammādāsan ti
M3.313 dhammamayaṃ ādāsaṃ .Yenāti yena dhammādāsena samannāgato .
Khīṇāpāyaduggativinipātoti idaṃ nirayādīnaṃyeva vevacanavaseneva vuttaṃ .
Nirayādayo hi vaḍḍhisaṅkhātato ayato apetattā apāyo , dukkhassa gati paṭisaraṇanti .
Duggati , dukkaṭakārino ettha vivasā nipatantīti vinipāto .
Navamaṃ uttānameva .