3. Evaṃ nayepi uddisitvā idāni mūlapadāni uddisituṃ ‘‘ tattha katamānī ’’ tiādi āraddhaṃ .

Tattha mūlāni ca tāni nayānaṃ paṭṭhānabhāgānañca patiṭṭhābhāvato padāni ca adhigamūpāyabhāvato koṭṭhāsabhāvato cāti mūlapadāni . Kosallasambhūtaṭṭhena , kucchitānaṃ vā pāpadhammānaṃ salanato viddhaṃsanato , kusānaṃ vā rāgādīnaṃ lavanato , kusā viya vā lavanato , kusena vā ñāṇena lātabbato pavattetabbato kusalāni , tappaṭipakkhato akusalānīti padattho veditabbo .

Evaṃ gaṇanaparicchedato jātibhedato ca mūlapadāni dassetvā idāni sarūpato dassento saṃkilesapakkhaṃyevaV0.151 paṭhamaṃ uddisati ‘‘ taṇhā ’’ tiādinā . Tattha tasati paritasatīti taṇhā . Avindiyaṃ vindati , vindiyaṃ na vindatīti avijjā , vijjāpaṭipakkhāti vā avijjā . Lubbhanti tena , sayaṃ vā lubbhati , lubbhanamattameva vā soti lobho . Dosamohesu pi eseva nayo . Asubhe ‘‘ subhan ’’ ti pavattā saññā subhasaññā . Sukhasaññā dīsupi imināva nayena attho veditabbo . Saṅgahan ti gaṇanaṃ . Samosaraṇan ti samoropanaṃ .

Paccanīkadhamme sametīti samatho . Aniccādīhi vividhehi ākārehi passatīti vipassanā . Alobhā dayo lobhādipaṭipakkhato veditabbā . Asubhe ‘‘ asubhan ’’ ti pavattā saññā asubhasaññā , kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṃ . Saññāsīsena hi desanā . Dukkhasaññā dīsupi eseva nayo .

Idaṃ uddānan ti idaṃ vuttasseva atthassa vippakiṇṇabhāvena nassituṃ adatvā uddhaṃ dānaṃ rakkhaṇaṃ uddānaṃ , saṅgahavacananti attho . ‘‘ Cattāro vipallāsā ’’ tipiM0.19 pāṭho . Kilesabhūmīti saṃkilesabhūmi sabbesaṃ akusaladhammānaṃ samosaraṇaṭṭhānattā . Kusalānaṃ yāni tīṇi mūlāni . ‘‘ Kusalānī ’’ tipi paṭhanti . Satipaṭṭhānāti asubhasaññādayo sandhāyāha . Indriyabhūmīti saddhādīnaṃ vimuttiparipācanindriyānaṃ samosaraṇaṭṭhānattā vuttaṃ . Yujjantīti yojīyanti . Khoti padapūraṇe , avadhāraṇatthe vā nipāto . Tena ete evāti dasseti . Aṭṭhārasevāti vā . Mūlapadāti mūlapadāni , liṅgavipallāso vā .