Issues
Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā
Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā

Abhiññārammaṇaniddesavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Abhiññārammaṇaniddesavaṇṇanā

1104. Anāgataṃsañāṇañcāti na āgato anāgato , na tāva sampattoti attho , anāgate aṃsā koṭṭhāsā tesaṃ ñāṇaṃ anāgataṃsañāṇaṃ .
Yaṃ yaṃ kammaṃ yathākammaṃ , taṃ upagacchati jānātīti yathākammupagaṃ , vipākacetanājānanakañāṇaṃ .
1107-9.
TatthaV1.105 tesu ārammaṇattikesu .
Cittasannissitaṃ katvāti taṃ kāyaṃ cittaṃ sannissitaṃ karitvā tameva kāyacittacetasikavasena mahaggate cittasmiṃ samāropeti ñāṇaṃ iddhividhañāṇaṃ , tato kāyārammaṇato kāyassa parittattā kāmāvacarattā parittārammaṇaṃ ñāṇaṃ siyā .
1110-3.
DissamānenaM0.126 kāyena , gantukāmo yadā bhave yo yogī dissamānena kāyena gantukāmo yadā bhaveyya , so yogī tadā cittaṃ kāyasannissitaṃ katvā rūpakāye sannissitaṃ katvā taṃ pādakajjhānacittaṃ kāyavasena kāye āropeti , tadā jhānārammaṇato taṃ ñāṇaṃ mahaggatagocaraṃ hoti , yaṃ ñāṇaṃ yadā anāgatañca dhammajātaṃ , atītañca dhammajātaṃ visayaṃ ārammaṇaṃ karoti , tadā taṃ ñāṇaṃ atītārammaṇaṃ hoti , tadā anāgatārammaṇaṃ ārammaṇakaraṇakāle anāgatagocaraṃ hoti .
Dissamānena kāyena tassa bhikkhuno gamane pana sati tassa yogino ñāṇassa gocaro paccuppanno nāma hoti , iti viniddise .
1114. Kāyaṃ cittassa vasena citte āropeti , cittaṃ kāyassa vasena kāye āropeti , iti pariṇāmanakālasmiṃ tassa yogino ñāṇaṃ ajjhattārammaṇaṃ siyā .
Sampavattati sattasūti parittamahaggataatītaanāgatapaccuppannaajjhattabahiddhārammaṇasaṅkhātesu sattasu ārammaṇesu sampavattati .
1120. Jānane majjhimānan ti mahaggatānaṃ jānane .
1122. Etassa cetopariyañāṇassa maggārammaṇatā pariyāyena eva matā ñātā .
1126-7.
Tattha tikkhaṇasampattaṃ , paccuppannaṃ khaṇādikaṃ .
Tattha tesu paccuppannesu yaṃ paccuppannaṃ khaṇādikaṃ tikkhaṇasampattaṃ uppādaṭṭhitibhaṅgakkhaṇasampattaṃ khaṇādikaṃ khaṇāyeva taṃ khaṇāvayavaṃ paccuppannaṃ nāma .
Ekadvesantativārapariyāpannan ti ekacittadvicittavīthivārapariyāpannaṃ santatipaccuppannaṃ nāma .
Paccuppannanti pacchiman ti addhāpaccuppannanti attho .
1131-2.
YenaM0.127V1.106 āvajjanacittena dhamme āvajjati , yena cetasā jānāti , tesaṃ dvinnaṃ āvajjanajavanacittānaṃ sahaṭṭhānassa abhāvā taṃ ‘‘ khaṇādikattayaṃ paccuppannan ’’ tiādikaṃ ‘‘ ekassa cittamekena , avassaṃ pana vijjhati ’’ iti pariyosānaṃ vacanaṃ na yujjati .
Āvajjanajavanānaṃ nānārammaṇabhāvaṃ pattito āpajjanato ca na yujjati .
Aniṭṭhe pana ṭhāne tesaṃ āvajjanajavanānaṃ ekārammaṇabhāve anicchite tasmiṃ ṭhāne na yujjati , aññasmiṃ pana ṭhāne maggavīthiyaṃ āvajjanaparikammajavanānaṃ kasiṇādikaṃ ārammaṇaṃ hoti , gotrabhulokuttaracittānañca nibbānaṃ ārammaṇaṃ hoti , ettha ārammaṇajavanānaṃ ekārammaṇatā anicchatā .
1134-41.
‘‘ Ekabbhavaparicchinnaṃ , paccuppannanti pacchiman ’’ ti vatvā puna aññena pariyāyena taṃ paccuppannaṃ dassetuṃ idaṃ addhākhyaṃ addhānāma paccuppannaṃ javanavārato dīpetabbaṃ .
Iti vacanaṃ niddiṭṭhaṃ .
Yadā iddhimā yogī parassa cittaṃ ñātuṃ āvajjati , tassa āvajjanamano paccuppannakhaṇavhayaṃ paccuppannaṃ manodvārāvajjanacittaṃ ārammaṇaṃ katvā tena cittena saddhiṃ nirujjhati , tesu niruddhesu tassa yogino cattāri , pañca vā javanāni jāyanti .
Etesaṃ catunnaṃ , pañcannaṃ javanānaṃ yaṃ pacchimaṃ cittaṃ iddhicittamudīritaṃ .
Iddhicittato sesāni kāmāvacaracittāni .
Etesaṃ kāmāvacare iddhijavanānaṃ tadeva ca paracittaṃ ārammaṇaṃ hoti yasmā , tasmā sabbāni tāni javanāni ekārammaṇataṃ yanti , tesaṃ javanānaṃ nānārammaṇatā addhāvasā na bhaveyya , paccuppannārammaṇato tesaṃ javanānaṃ ekārammaṇabhāvepi iddhimānasameva ca parassa cittaṃ jānāti .
Itarāni kāmāvacarāni pana cittāni parassa cittaṃ na jānanti .
Yathā cakkhudvāre tu viññāṇan ti cakkhuviññāṇaṃ rūpaṃ passati , tathā itaraṃ cittaṃ na passati .
1161. AnāgataṃsañāṇassātiM0.128 anāgataṃsañāṇassa anāgataṃ dhammaṃ agocaraṃ , gocaraṃ na hotiyevāti attho .
1169. Vividhatthāni vaṇṇapadāni yasmiṃ so vividhatthavaṇṇapado , taṃ madhuratthamatinīharaṃ uttamaṃ sotujanassa hadayaṃ pītikaraṃ sacetano ko nāma manujo na suṇeyya .
Iti abhidhammāvatāraṭīkāya
Abhiññārammaṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .
Sattarasamo paricchedo .