Issues
Naradakkhadīpanī

Paññā-niddesa

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Paññā-niddesa

55.
PaññaṃM0.144 pathamamesehi ,
Paññā-balaṃ bahuttamaṃ ;
Kula-putta balaṃ paññā ,
Kiṃhināma na sādhyati .
56.
Aneka-saṃsayucchediM0.146 ,
Parokkhatthassa dassakaṃ ;
Sabbassa locanaṃ satthaṃ ,
Yassa natthyandhameva so .
57.
PaññāM0.148 sutaṃ vinicchindi ,
Kitti-siloka-vaḍḍhanī ;
Paññāsahito naro idha ,
Api sukhānivindati .
58.
Sabbaññubuddha-paccekaM0.149 ,
Catusacca-sutā iti ;
Catu-buddhesu ekova ,
Bahussuto naro bhave .
59.
LekhachekoM0.150 vācacheko ,
Ganthacheko suvācako ;
Vidhāyakacheko sūro ,
Niddukkhova sakammani .
60.
PaññāM0.152 hi seṭṭhā kusalā vadanti ,
Nakkhatta-rājāriva tārakānaṃ ;
Sīlaṃ sirīcāpi satañca dhammo ,
Anvāyikā paññāvato bhavanti .
61.
SevethaM0.154 buddhe nipuṇe bahussutte ,
Uggāhako ca paripucchako ;
Suṇeyya sakkaccaṃ subhāsitāni ,
Evaṃ karo paññavā hoti macco .
62.
VayenaM0.156 yasa-pucchāhi ,
Tiṭṭha-vāsena yoniso ;
Sākacchā snehasaṃsevā ,
Patirūpa-vāsenaca .
63.
Etāni aṭṭhaṭhānāni ,
Buddhi-visada-kāraṇā ;
Yesaṃ etāni sambhonti ,
Tesaṃ buddhi pabhijjati .
64. CattāromeM0.158 bhikkhave dhammā paññāvuddhiyā saṃvattanti .
Katame cattāro .
Sappurisasaṃsevo saddhammasavanaṃ yoniso manasikāro dhammānudhamma-paṭipatti .
Ime kho bhikkhave cattāro dhammā paññā-vuddhiyā saṃvattantītti .
65.
Cakkhupasāda-sampannoM0.160 ,
Acchimantañca passati ;
Andhaṃ kāṇaṃ su-passantaṃ ,
Andho sabbaṃ na passati .
66.
PassattiM0.161 passo passantaṃ ,
A-passantañca passati ;
A-passanto a-passantaṃ ,
Passantañca na passati .
67.
PākaṭaṃM0.162 a-paṭicchannaṃ ,
Rūpaṃ pasāda-cakkhunā ;
Nāññaṃ passatti sabbaṃpi ,
Tathato ñāṇa-cakkhunā .
68.
SujanāsujanāM0.164 sabbe ,
Guṇenāpi vivekino ;
Vivekaṃ na samāyanti ,
A-vivekījanantike .
69.
YoM0.165 ca uppatitaṃ atthaṃ ,
Na khippamanubujjhati ;
A-mittavasamanveti ,
Pacchā ca anutappati .
70.
EvaṃM0.166 mahiddhikā paññā ,
Nipuṇā sādhucintinī ;
Diṭṭhadhamma-hitatthāya ,
Samparāya-sukhāya vā .
71.
TaṃM0.168 balānaṃ balaṃ seṭṭha ,
Agga paññābalaṃ balaṃ ;
Paññābalenupatthaddho ,
Etthaṃ vindati paṇḍitto .
72.
YenaM0.170 ñāṇena bujjhanti ,
Ariyā kata-kiccataṃ ;
Taṃ ñāṇa-ratanaṃ laddhaṃ ,
Vāyāmetha jinorasā .
73.
PaññāratanamālassaM0.171 ,
Na ciraṃ vattate bhavo ;
Khippaṃ dasseti amataṃ ,
Na ca so rocate bhave .
74.
PamādamanuyuñjantiM0.173 ,
Bālā dummedhino janā ;
Appamādañca medhāvī ,
Dhanaṃ seṭṭhaṃva rakkhati .
75.
Dhana-puñña-dhī-lābhenaM0.174 ,
Kālaṃ khiyyati paṇḍito ;
Kīḷanena ca dummedho ,
Niddāya kalahena vā .
76.
PamādaṃM0.176 appamādena ,
Yadā nūdati paṇḍito ;
Paññāpāsāda-māruyha ,
A-soko sokiniṃ pajaṃ ,
Pabbataṭṭhova bhūmaṭṭhe ,
Dhīro bāle avekkhati .
77.
NattiM0.178 attasamaṃ pemaṃ ,
Natthi dhaññasamaṃ dhanaṃ ;
Natthi paññāsamā ābhā ,
Vuṭṭhi ve paramā sarā .
78.
DiṭṭheM0.180 dhamme ca yo attho ,
Yo cattho samparāyiko ;
Atthābhisamayā dhīro ,
Paṇḍitoti pavuccati .
79.
NaM0.181 tena paṇḍito hoti ,
Yāvatā bahu bhāsati ;
Khemī a-verī a-bhayo ,
Paṇḍitotti pavuccati .
80.
YamhiM0.183 saccañca dhammo ca ,
A-hiṃsā saṃyamo damo ;
Sa ve vantamalo dhīro ,
Thero iti pavuccatti .
81.
Saka-guṇaṃM0.185 saka-dosaṃ ,
Yo jānāti sapaṇḍito ;
Para-guṇaṃ para-dosaṃ ,
Yo jānāti sapaṇḍito .
82.
Sati-vīriya-paññāyaM0.186 ,
Yo karoti iriyāpathe ;
So paṇḍito have bhave ,
Ubhayattha-pariggaho .
83.
KataññūM0.187 vijjā-sampanno ,
Jātimā dhanavā have ;
So vicāraṇa-sīlo ca ,
Niddukkho paṇḍito bhave .
SabbeM0.189 kammassakā sattā ,
Kammaṃ satte vibhajjati .
84.
Yo passati paccakkhatthaṃ ,
Yo ca saṃsāratthaṃ tesu ;
Pacchimova pūjanīyo ,
Ubhayattha-sudiṭṭhattā .
85.
AppenaM0.191 anavajjena ,
Santuṭṭho sulabhena ca ;
Mattaññū subharo hutvā ,
Careyya paṇḍito naro .
86.
AttānamevaM0.192 pathamaṃ ,
Patirūpe nivesaye ;
Athaññamanusāseyya ,
Na kilisseyya paṇḍito .
87.
Uttama-parisāyaM0.193 ve ,
Utttamaṃ vācamuttamo ;
Bhaṇeyyākhepa-vitthāraṃ ,
Sā anagghyā lokattaye .
88.
PaṇḍitassaM0.194 subhāsittaṃ ,
Paṇḍitova sujāniyā ;
Dummedho taṃ na jānāti ,
Dhīro dhīraṃ mamāyati .
89.
YenaM0.196 kenaci vaṇṇena ,
Paro labhati rūppanaṃ ;
Attho vācāya ce hoti ,
Taṃ na bhāseyya paṇḍito .
90.
BhuñjanatthaṃM0.197 kathanatthaṃ ,
Mukhaṃ hotītti no vade ;
Yaṃvā taṃvā mukhāruḷhaṃ ,
Vacanaṃ paṇḍito naro .
91.
Para-sattittoM0.198 sa-sattiṃ ,
Dujjāno hi naro mite ;
Ce jāne saka-sattiṃca ,
Kā kathā para-sattiyā .
92.
Katta-guṇaṃM0.199 paresaṃ yo ,
Paṭikaroti paṇḍito ;
Jānāti so ācikkhati ,
Na bālo guṇa-māmako .
93.
PabhūtaṃM0.200 neva kātabbaṃ ,
Bhavissaṃ neva cintaye ;
Vattamānena kālena ,
Vicaranti vicakkhaṇā .
94.
DhammesuM0.201 sati icchitā ,
Rasesu loṇamicchitaṃ ;
Rāja-kiccesu amaccaṃ ,
Sabba-ṭhānesu paṇḍitaṃ .
95.
KhattiyoM0.203 seṭṭho jane tasmiṃ ,
Ye gottapaṭisārino ;
Vijjā-caraṇa-sampanno ,
So seṭṭho deva-mānuse .
96.
SambuddhoM0.204 dvipadaṃ seṭṭho ,
Ājānīyo catuppadaṃ ;
Sussusā seṭṭhā bhariyānaṃ ,
Yo ca puttānamassavo .
97.
SātthakoM0.207 ca a-sammoho ,
Sappāyo gocaro tathā ;
Cattārimāni sikkheyyuṃ ,
Sampajaññābhivaḍḍhakā .
98.
PaññañcaM0.208 kho a-sussusaṃ ,
Na koci adhigacchati ;
Bahussutaṃ anāgamma ,
Dhammaṭṭhaṃ a-vinibbhajaṃ .
99.
AdhippāyoM0.210 sudubbodho ,
Yasmā vijjati pāḷiyaṃ ;
Tasmā upaṭṭhahaṃ gaṇhe ,
Garuṃ garumataṃ vidū .