Issues
Select Version
Ekakanipātapāḷi

3. Tatiyavaggo

Author: _System_commentary_ @ Administrator

290-295. Kāyaduccaritasamaṅgītiādīsu samaṅgīti pañcavidhā samaṅgitā – āyūhanasamaṅgitā , cetanāsamaṅgitā , kammasamaṅgitā , vipākasamaṅgitā , upaṭṭhānasamaṅgitāti . Tattha kusalākusalakammāyūhanakkhaṇe āyūhanasamaṅgitāti vuccati . Tathā cetanāsamaṅgitā . Yāva pana sattā arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva sabbepi sattā pubbe upacitacetanāya samaṅgitāya cetanāsamaṅginoti vuccanti . Esā cetanāsamaṅgitā . Yāva arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva sabbepi sattā pubbe upacitaṃ vipākārahaṃ kammaṃ sandhāyaP2.17 ‘‘ kammasamaṅgino ’’ ti vuccanti . Esā kammasamaṅgitā . Vipākasamaṅgitā vipākakkhaṇeyeva veditabbā . Yāva pana sattā arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva tesaṃ tato tato cavitvā niraye uppajjamānānaṃ aggijālālohakumbhiādīhi upaṭṭhānākārehi nirayo , gabbhaseyyakattaṃ āpajjamānānaṃ mātukucchi , devesu uppajjamānānaṃ kapparukkhavimānādīhi upaṭṭhānākārehi devalokoti evaṃ upapattinimittaṃ upaṭṭhāti . Iti nesaṃ iminā upapattinimittaupaṭṭhānena aparimuttatā upaṭṭhānasamaṅgitā nāma . Sā calati , sesā niccalā . Niraye hi upaṭṭhitepi devaloko upaṭṭhāti , devaloke upaṭṭhitepi nirayo upaṭṭhāti , manussaloke upaṭṭhitepi tiracchānayoni upaṭṭhāti , tiracchānayoniyā ca upaṭṭhitāyapi manussaloko upaṭṭhātiyeva . Tatridaṃ vatthu – soṇagiripāde kira acelavihāre soṇatthero nāma eko dhammakathiko . Tassa pitā sunakhavājiko nāma ahosi , thero taṃ paṭibāhantopi saṃvare ṭhapetuṃ asakkonto ‘‘ mā nassi varāko ’’ ti mahallakakāle akāmakaṃ naṃ pabbājesi . Tassa gilānaseyyāya nipannassa nirayo upaṭṭhāsi . Soṇagiripādato mahantā sunakhā āgantvā khāditukāmā viya samparivāresuṃ . So mahābhayabhīto ‘‘ vārehi , tāta soṇa , vārehi , tāta soṇā ’’ ti āha . Kiṃ mahātherāti ? Na passasi , tātāti taṃ pavattiṃ ācikkhi . Soṇatthero ‘‘ kathañhi nāma mādisassa pitā niraye nibbattissatiM1.365 , patiṭṭhāssa bhavissāmī ’’ ti sāmaṇerehi nānāpupphāni āharāpetvā cetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇesu talasantharaṇapūjaṃ āsanapūjañca kāretvāP2.18 pitaraṃ mañcakena cetiyaṅgaṇaṃ haritvā mañce nisīdāpetvā ‘‘ ayaṃ , mahāthera , pūjā tumhākaṃ atthāya katā ,‘ ayaṃ me bhagavā duggatapaṇṇākāro ’ ti vatvā bhagavantaṃ vanditvā cittaṃ pasādehī ’’ ti āha . Sā mahāthero pūjaṃ disvā tathā karonto cittaṃ pasādesi . Tāvadevassa devaloko upaṭṭhāsi . Nandanavana-cittalatāvana-missakavana-phārusakavana-vimānāniV1.351 ceva devanāṭakāni ca parivāretvā ṭhitāni viya ahesuṃ . So ‘‘ apetha , soṇa , apetha , soṇā ’’ ti theraṃ āha . Kimidaṃ , mahātherāti ? Etā te mātaro āgacchantīti . Thero ‘‘ saggo upaṭṭhito mahātherassā ’’ ti cintesi . Evaṃ upaṭṭhānasamaṅgitā calatīti veditabbā . Etāsu samaṅgitāsu idha āyūhanacetanākamma-samaṅgitāvasena ‘‘ kāyaduccaritasamaṅgī ’’ tiādi vuttaṃ . Tattha eke ācariyā ‘‘ yasmiṃ khaṇe kammaṃ āyūhati , tasmiṃyeva khaṇe tassa saggo vārito ’’ ti vadanti . Apare pana ‘‘ āyūhitakammaṃ nāma vipākavāraṃ labhantampi atthi alabhantampi . Tattha yadā kammaṃ vipākavāraṃ labhati , tasmiṃyeva kāle tassa saggo vārito ’’ ti vadanti . Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti . Aṭṭhānapāḷivaṇṇanā niṭṭhitā . 16. Ekadhammapāḷi (16)1. Ekadhammapāḷi-paṭhamavaggavaṇṇanā
290-295.
Kāyaduccaritasamaṅgītiādīsu samaṅgīti pañcavidhā samaṅgitā – āyūhanasamaṅgitā , cetanāsamaṅgitā , kammasamaṅgitā , vipākasamaṅgitā , upaṭṭhānasamaṅgitāti . Tattha kusalākusalakammāyūhanakkhaṇe āyūhanasamaṅgitāti vuccati . Tathā cetanāsamaṅgitā . Yāva pana sattā arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva sabbepi sattā pubbe upacitacetanāya samaṅgitāya cetanāsamaṅginoti vuccanti . Esā cetanāsamaṅgitā . Yāva arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva sabbepi sattā pubbe upacitaṃ vipākārahaṃ kammaṃ sandhāyaP2.17 ‘‘ kammasamaṅgino ’’ ti vuccanti . Esā kammasamaṅgitā . Vipākasamaṅgitā vipākakkhaṇeyeva veditabbā . Yāva pana sattā arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva tesaṃ tato tato cavitvā niraye uppajjamānānaṃ aggijālālohakumbhiādīhi upaṭṭhānākārehi nirayo , gabbhaseyyakattaṃ āpajjamānānaṃ mātukucchi , devesu uppajjamānānaṃ kapparukkhavimānādīhi upaṭṭhānākārehi devalokoti evaṃ upapattinimittaṃ upaṭṭhāti . Iti nesaṃ iminā upapattinimittaupaṭṭhānena aparimuttatā upaṭṭhānasamaṅgitā nāma . Sā calati , sesā niccalā . Niraye hi upaṭṭhitepi devaloko upaṭṭhāti , devaloke upaṭṭhitepi nirayo upaṭṭhāti , manussaloke upaṭṭhitepi tiracchānayoni upaṭṭhāti , tiracchānayoniyā ca upaṭṭhitāyapi manussaloko upaṭṭhātiyeva . Tatridaṃ vatthu – soṇagiripāde kira acelavihāre soṇatthero nāma eko dhammakathiko . Tassa pitā sunakhavājiko nāma ahosi , thero taṃ paṭibāhantopi saṃvare ṭhapetuṃ asakkonto ‘‘ mā nassi varāko ’’ ti mahallakakāle akāmakaṃ naṃ pabbājesi . Tassa gilānaseyyāya nipannassa nirayo upaṭṭhāsi . Soṇagiripādato mahantā sunakhā āgantvā khāditukāmā viya samparivāresuṃ . So mahābhayabhīto ‘‘ vārehi , tāta soṇa , vārehi , tāta soṇā ’’ ti āha . Kiṃ mahātherāti ? Na passasi , tātāti taṃ pavattiṃ ācikkhi . Soṇatthero ‘‘ kathañhi nāma mādisassa pitā niraye nibbattissatiM1.365 , patiṭṭhāssa bhavissāmī ’’ ti sāmaṇerehi nānāpupphāni āharāpetvā cetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇesu talasantharaṇapūjaṃ āsanapūjañca kāretvāP2.18 pitaraṃ mañcakena cetiyaṅgaṇaṃ haritvā mañce nisīdāpetvā ‘‘ ayaṃ , mahāthera , pūjā tumhākaṃ atthāya katā ,‘ ayaṃ me bhagavā duggatapaṇṇākāro ’ ti vatvā bhagavantaṃ vanditvā cittaṃ pasādehī ’’ ti āha . Sā mahāthero pūjaṃ disvā tathā karonto cittaṃ pasādesi . Tāvadevassa devaloko upaṭṭhāsi . Nandanavana-cittalatāvana-missakavana-phārusakavana-vimānāniV1.351 ceva devanāṭakāni ca parivāretvā ṭhitāni viya ahesuṃ . So ‘‘ apetha , soṇa , apetha , soṇā ’’ ti theraṃ āha . Kimidaṃ , mahātherāti ? Etā te mātaro āgacchantīti . Thero ‘‘ saggo upaṭṭhito mahātherassā ’’ ti cintesi . Evaṃ upaṭṭhānasamaṅgitā calatīti veditabbā . Etāsu samaṅgitāsu idha āyūhanacetanākamma-samaṅgitāvasena ‘‘ kāyaduccaritasamaṅgī ’’ tiādi vuttaṃ . Tattha eke ācariyā ‘‘ yasmiṃ khaṇe kammaṃ āyūhati , tasmiṃyeva khaṇe tassa saggo vārito ’’ ti vadanti . Apare pana ‘‘ āyūhitakammaṃ nāma vipākavāraṃ labhantampi atthi alabhantampi . Tattha yadā kammaṃ vipākavāraṃ labhati , tasmiṃyeva kāle tassa saggo vārito ’’ ti vadanti . Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti . Aṭṭhānapāḷivaṇṇanā niṭṭhitā . 16. Ekadhammapāḷi (16)1. Ekadhammapāḷi-paṭhamavaggavaṇṇanā
290-295. Kāyaduccaritasamaṅgītiādīsu samaṅgīti pañcavidhā samaṅgitā – āyūhanasamaṅgitā , cetanāsamaṅgitā , kammasamaṅgitā , vipākasamaṅgitā , upaṭṭhānasamaṅgitāti . Tattha kusalākusalakammāyūhanakkhaṇe āyūhanasamaṅgitāti vuccati . Tathā cetanāsamaṅgitā . Yāva pana sattā arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva sabbepi sattā pubbe upacitacetanāya samaṅgitāya cetanāsamaṅginoti vuccanti . Esā cetanāsamaṅgitā . Yāva arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva sabbepi sattā pubbe upacitaṃ vipākārahaṃ kammaṃ sandhāyaP2.17 ‘‘ kammasamaṅgino ’’ ti vuccanti . Esā kammasamaṅgitā . Vipākasamaṅgitā vipākakkhaṇeyeva veditabbā . Yāva pana sattā arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva tesaṃ tato tato cavitvā niraye uppajjamānānaṃ aggijālālohakumbhiādīhi upaṭṭhānākārehi nirayo , gabbhaseyyakattaṃ āpajjamānānaṃ mātukucchi , devesu uppajjamānānaṃ kapparukkhavimānādīhi upaṭṭhānākārehi devalokoti evaṃ upapattinimittaṃ upaṭṭhāti . Iti nesaṃ iminā upapattinimittaupaṭṭhānena aparimuttatā upaṭṭhānasamaṅgitā nāma . Sā calati , sesā niccalā . Niraye hi upaṭṭhitepi devaloko upaṭṭhāti , devaloke upaṭṭhitepi nirayo upaṭṭhāti , manussaloke upaṭṭhitepi tiracchānayoni upaṭṭhāti , tiracchānayoniyā ca upaṭṭhitāyapi manussaloko upaṭṭhātiyeva . Tatridaṃ vatthu – soṇagiripāde kira acelavihāre soṇatthero nāma eko dhammakathiko . Tassa pitā sunakhavājiko nāma ahosi , thero taṃ paṭibāhantopi saṃvare ṭhapetuṃ asakkonto ‘‘ mā nassi varāko ’’ ti mahallakakāle akāmakaṃ naṃ pabbājesi . Tassa gilānaseyyāya nipannassa nirayo upaṭṭhāsi . Soṇagiripādato mahantā sunakhā āgantvā khāditukāmā viya samparivāresuṃ . So mahābhayabhīto ‘‘ vārehi , tāta soṇa , vārehi , tāta soṇā ’’ ti āha . Kiṃ mahātherāti ? Na passasi , tātāti taṃ pavattiṃ ācikkhi . Soṇatthero ‘‘ kathañhi nāma mādisassa pitā niraye nibbattissatiM1.365 , patiṭṭhāssa bhavissāmī ’’ ti sāmaṇerehi nānāpupphāni āharāpetvā cetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇesu talasantharaṇapūjaṃ āsanapūjañca kāretvāP2.18 pitaraṃ mañcakena cetiyaṅgaṇaṃ haritvā mañce nisīdāpetvā ‘‘ ayaṃ , mahāthera , pūjā tumhākaṃ atthāya katā ,‘ ayaṃ me bhagavā duggatapaṇṇākāro ’ ti vatvā bhagavantaṃ vanditvā cittaṃ pasādehī ’’ ti āha . Sā mahāthero pūjaṃ disvā tathā karonto cittaṃ pasādesi . Tāvadevassa devaloko upaṭṭhāsi . Nandanavana-cittalatāvana-missakavana-phārusakavana-vimānāniV1.351 ceva devanāṭakāni ca parivāretvā ṭhitāni viya ahesuṃ . So ‘‘ apetha , soṇa , apetha , soṇā ’’ ti theraṃ āha . Kimidaṃ , mahātherāti ? Etā te mātaro āgacchantīti . Thero ‘‘ saggo upaṭṭhito mahātherassā ’’ ti cintesi . Evaṃ upaṭṭhānasamaṅgitā calatīti veditabbā . Etāsu samaṅgitāsu idha āyūhanacetanākamma-samaṅgitāvasena ‘‘ kāyaduccaritasamaṅgī ’’ tiādi vuttaṃ . Tattha eke ācariyā ‘‘ yasmiṃ khaṇe kammaṃ āyūhati , tasmiṃyeva khaṇe tassa saggo vārito ’’ ti vadanti . Apare pana ‘‘ āyūhitakammaṃ nāma vipākavāraṃ labhantampi atthi alabhantampi . Tattha yadā kammaṃ vipākavāraṃ labhati , tasmiṃyeva kāle tassa saggo vārito ’’ ti vadanti . Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti . Aṭṭhānapāḷivaṇṇanā niṭṭhitā . 16. Ekadhammapāḷi (16)1. Ekadhammapāḷi-paṭhamavaggavaṇṇanā
290-295.
Kāyaduccaritasamaṅgītiādīsu samaṅgīti pañcavidhā samaṅgitā – āyūhanasamaṅgitā , cetanāsamaṅgitā , kammasamaṅgitā , vipākasamaṅgitā , upaṭṭhānasamaṅgitāti . Tattha kusalākusalakammāyūhanakkhaṇe āyūhanasamaṅgitāti vuccati . Tathā cetanāsamaṅgitā . Yāva pana sattā arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva sabbepi sattā pubbe upacitacetanāya samaṅgitāya cetanāsamaṅginoti vuccanti . Esā cetanāsamaṅgitā . Yāva arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva sabbepi sattā pubbe upacitaṃ vipākārahaṃ kammaṃ sandhāyaP2.17 ‘‘ kammasamaṅgino ’’ ti vuccanti . Esā kammasamaṅgitā . Vipākasamaṅgitā vipākakkhaṇeyeva veditabbā . Yāva pana sattā arahattaṃ na pāpuṇanti , tāva tesaṃ tato tato cavitvā niraye uppajjamānānaṃ aggijālālohakumbhiādīhi upaṭṭhānākārehi nirayo , gabbhaseyyakattaṃ āpajjamānānaṃ mātukucchi , devesu uppajjamānānaṃ kapparukkhavimānādīhi upaṭṭhānākārehi devalokoti evaṃ upapattinimittaṃ upaṭṭhāti . Iti nesaṃ iminā upapattinimittaupaṭṭhānena aparimuttatā upaṭṭhānasamaṅgitā nāma . Sā calati , sesā niccalā . Niraye hi upaṭṭhitepi devaloko upaṭṭhāti , devaloke upaṭṭhitepi nirayo upaṭṭhāti , manussaloke upaṭṭhitepi tiracchānayoni upaṭṭhāti , tiracchānayoniyā ca upaṭṭhitāyapi manussaloko upaṭṭhātiyeva . Tatridaṃ vatthu – soṇagiripāde kira acelavihāre soṇatthero nāma eko dhammakathiko . Tassa pitā sunakhavājiko nāma ahosi , thero taṃ paṭibāhantopi saṃvare ṭhapetuṃ asakkonto ‘‘ mā nassi varāko ’’ ti mahallakakāle akāmakaṃ naṃ pabbājesi . Tassa gilānaseyyāya nipannassa nirayo upaṭṭhāsi . Soṇagiripādato mahantā sunakhā āgantvā khāditukāmā viya samparivāresuṃ . So mahābhayabhīto ‘‘ vārehi , tāta soṇa , vārehi , tāta soṇā ’’ ti āha . Kiṃ mahātherāti ? Na passasi , tātāti taṃ pavattiṃ ācikkhi . Soṇatthero ‘‘ kathañhi nāma mādisassa pitā niraye nibbattissatiM1.365 , patiṭṭhāssa bhavissāmī ’’ ti sāmaṇerehi nānāpupphāni āharāpetvā cetiyaṅgaṇabodhiyaṅgaṇesu talasantharaṇapūjaṃ āsanapūjañca kāretvāP2.18 pitaraṃ mañcakena cetiyaṅgaṇaṃ haritvā mañce nisīdāpetvā ‘‘ ayaṃ , mahāthera , pūjā tumhākaṃ atthāya katā ,‘ ayaṃ me bhagavā duggatapaṇṇākāro ’ ti vatvā bhagavantaṃ vanditvā cittaṃ pasādehī ’’ ti āha . Sā mahāthero pūjaṃ disvā tathā karonto cittaṃ pasādesi . Tāvadevassa devaloko upaṭṭhāsi . Nandanavana-cittalatāvana-missakavana-phārusakavana-vimānāniV1.351 ceva devanāṭakāni ca parivāretvā ṭhitāni viya ahesuṃ . So ‘‘ apetha , soṇa , apetha , soṇā ’’ ti theraṃ āha . Kimidaṃ , mahātherāti ? Etā te mātaro āgacchantīti . Thero ‘‘ saggo upaṭṭhito mahātherassā ’’ ti cintesi . Evaṃ upaṭṭhānasamaṅgitā calatīti veditabbā . Etāsu samaṅgitāsu idha āyūhanacetanākamma-samaṅgitāvasena ‘‘ kāyaduccaritasamaṅgī ’’ tiādi vuttaṃ . Tattha eke ācariyā ‘‘ yasmiṃ khaṇe kammaṃ āyūhati , tasmiṃyeva khaṇe tassa saggo vārito ’’ ti vadanti . Apare pana ‘‘ āyūhitakammaṃ nāma vipākavāraṃ labhantampi atthi alabhantampi . Tattha yadā kammaṃ vipākavāraṃ labhati , tasmiṃyeva kāle tassa saggo vārito ’’ ti vadanti . Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti .
Aṭṭhānapāḷivaṇṇanā niṭṭhitā .