Issues
選擇版本
Ekakanipātapāḷi

Kalyāṇamittatādivaggavaṇṇanā

作者: _System_commentary_ @ Administrator

8. Kalyāṇamittatādivaggavaṇṇanā

71. AṭṭhamassaV1.65 paṭhame kalyāṇamittatāti kalyāṇā mittā assāti kalyāṇamitto , tassa bhāvo kalyāṇamittatā . Sesaṃ vuttapaṭipakkhanayena veditabbaṃ .
72-73. Dutiye anuyogoti yogo payogo . Ananuyogoti ayogo appayogo .
Anuyogāti anuyogena . Ananuyogāti ananuyogena . Kusalānaṃ dhammānan ti catubhūmakakusaladhammānaṃ .
Tatiyaṃ uttānatthameva .
72-73. Dutiye anuyogoti yogo payogo . Ananuyogoti ayogo appayogo .
Anuyogāti anuyogena . Ananuyogāti ananuyogena . Kusalānaṃ dhammānan ti catubhūmakakusaladhammānaṃ .
Tatiyaṃ uttānatthameva .
74. Catutthe bojjhaṅgāti bujjhanakasattassa aṅgabhūtā satta dhammā . Yāya vā dhammasāmaggiyā so bujjhati , sammohaniddāto vā vuṭṭhāti , catusaccadhammaṃM1.63 vā sacchikaroti . Tassā bodhiyā aṅgabhūtātipi bojjhaṅgā . ‘‘ Bojjhaṅgāti kenaṭṭhena bojjhaṅgā ? Bujjhantīti bojjhaṅgā , anubujjhantīti bojjhaṅgā , paṭibujjhantīti bojjhaṅgā , sambujjhantīti bojjhaṅgā , bodhāya saṃvattantīti bojjhaṅgā ’’ ti ( paṭi . ma .2.17). Evaṃ panetaṃ padaṃ vibhattameva .
75. Pañcame bhāvanāpāripūriṃ gacchantīti iminā padena bojjhaṅgānaṃ yāthāvasarasabhūmi nāma kathitāP1.82 . Sā panesā catubbidhā hoti – vipassanā , vipassanāpādakajjhānaṃ , maggo , phalanti . Tattha vipassanāya uppajjanakāle bojjhaṅgā kāmāvacarā honti , vipassanāpādakajjhānamhi uppajjanakāle rūpāvacaraarūpāvacarā , maggaphalesu uppajjanakāle lokuttarā . Iti imasmiṃ sutte bojjhaṅgā catubhūmakā kathitā .
76. Chaṭṭhassa aṭṭhuppattiko nikkhepo . Aṭṭhuppattiyaṃ hetaṃ nikkhittaṃ , sambahulā kira bhikkhū dhammasabhāyaṃ sannisinnā . Tesaṃ antare bandhulamallasenāpatiṃ ārabbha ayaṃ kathā udapādi ,‘‘ āvuso , asukaṃ nāma kulaṃ pubbe bahuñātikaṃ ahosi bahupakkhaṃ , idāni appañātikaṃ appapakkhaṃ jātan ’’ ti . Atha bhagavā tesaṃ cittācāraṃ ñatvā ‘‘ mayi gate mahatī desanā bhavissatī ’’ ti ñatvā gandhakuṭito nikkhamma dhammasabhāyaṃ paññattavarabuddhāsane nisīditvāV1.66 ‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti āha . Bhagavā aññā gāmanigamādikathā natthi , asukaṃ nāma kulaṃ pubbe bahuñātikaṃ ahosi bahupakkhaṃ , idāni appañātikaṃ appapakkhaṃ jātanti vadantā nisinnamhāti . Satthā imissā aṭṭhuppattiyā appamattikā esā , bhikkhave , parihānīti idaṃ suttaṃ ārabhi . Tattha appamattikāti parittā parittappamāṇā . Etāya hi parihāniyā saggato vā maggato vā parihāni nāma natthi , diṭṭhadhammikaparihānimattameva etanti āha .
Etaṃ patikiṭṭhan ti etaṃ pacchimaṃ etaṃ lāmakaṃ . Yadidaṃ paññāparihānīti yā esā mama sāsane kammassakatapaññāya jhānapaññāya vipassanāpaññāya maggapaññāya phalapaññāya ca parihāni , esā pacchimā , esā lāmakā , esā chaḍḍanīyāti attho .
77. SattamampiM1.64P1.83 aṭṭhuppattiyameva kathitaṃ . Dhammasabhāyaṃ kira nisinnesu bhikkhūsu ekacce evaṃ āhaṃsu – ‘‘ asukaṃ nāma kulaṃ pubbe appañātikaṃ appapakkhaṃ ahosi , idāni taṃ bahuñātikaṃ bahupakkhaṃ jātan ’’ ti . Kaṃ sandhāya evamāhaṃsūti ? Visākhaṃ upāsikaṃ vesālike ca licchavī . Satthā tesaṃ cittācāraṃ ñatvā purimanayeneva āgantvā dhammāsane nisinno ‘‘ kāya nuttha , bhikkhave , etarahi kathāya sannisinnā ’’ ti pucchi . Te yathābhūtaṃ kathayiṃsu . Satthā imissā aṭṭhuppattiyā imaṃ suttaṃ ārabhi . Tattha appamattikāti taṃ sampattiṃ nissāya saggaṃ vā maggaṃ vā sampattānaṃ abhāvato parittā .
Yadidaṃ paññāvuddhīti kammassakatapaññādīnaṃ vuddhi .
Tasmāti yasmā ñātīnaṃ vuddhi nāma diṭṭhadhammikamattā appā parittā , sā saggaṃ vā maggaṃ vā pāpetuṃ asamatthā , tasmā .
Paññāvuddhiyāti kammassakatādipaññāya vuddhiyā .
78. Aṭṭhamampi aṭṭhuppattiyameva kathitaṃ . Sambahulā kira bhikkhū dhammasabhāyaṃ sannisinnā mahādhanaseṭṭhiputtaṃ ārabbha ‘‘ asukaṃ nāma kulaṃ pubbe mahābhogaṃ mahāhiraññasuvaṇṇaṃ ahosi , taṃ idāni appabhogaṃ jātan ’’ ti kathayiṃsu . Satthā purimanayeneva āgantvā tesaṃ vacanaṃ sutvā imaṃ suttaṃ ārabhi .
79. Navamampi aṭṭhuppattiyameva vuttaṃ . Dhammasabhāyaṃ kira sannisinnā bhikkhū kākavaliyaseṭṭhiñcaV1.67 puṇṇaseṭṭhiñca ārabbha ‘‘ asukaṃ nāma kulaṃ pubbe appabhogaṃ ahosi , taṃ idāni mahābhogaṃ jātan ’’ ti kathayiṃsu . Satthā purimanayeneva āgantvā tesaṃ vacanaṃ sutvā imaṃ suttaṃ ārabhi . Sesaṃ imesu dvīsupi heṭṭhā vuttanayeneva veditabbaṃ .
80. DasamampiP1.84 aṭṭhuppattiyaṃ vuttaṃ . Dhammasabhāyaṃ kira bhikkhū kosalamahārājānaṃ ārabbha ‘‘ asukaṃ nāma kulaṃ pubbe mahāyasaṃ mahāparivāraṃ ahosi , idāni appayasaṃ appaparivāraṃ jātan ’’ ti kathayiṃsu . Bhagavā purimanayeneva āgantvā tesaṃ vacanaṃ sutvā imaṃ dhammadesanaṃ ārabhi . Sesaṃ vuttanayeneva veditabbanti .
Kalyāṇamittatādivaggavaṇṇanā .