Issues
Select Version
Udāna-aṭṭhakathā
Udāna-aṭṭhakathā

4. Dutiyasattasuttavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Dutiyasattasuttavaṇṇanā

64. Catutthe andhīkatāti kāmā nāma anandhampi andhaṃ karonti .
YathāhaV0.298 –
‘‘ Luddho atthaṃ na jānāti , luddho dhammaṃ na passati ;
Andhatamaṃ tadā hoti , yaṃ lobho sahate naran ’’ ti .( itivu .88; mahāni .5; cūḷani . khaggavisāṇasuttaniddesa 128)–
Tasmā kāmena anandhāpi andhā katāti andhīkatā .
Sesaṃ anantarasutte vuttanayameva .
Tattha hi manussānaṃ pavatti bhikkhūhi disvā bhagavato ārocitā , idha bhagavatā sāmaṃyeva diṭṭhāti ayameva viseso .
Satthā sāvatthito nikkhamitvā jetavanaṃ gacchanto antarāmagge aciravatiyaṃ nadiyaṃ macchabandhehi oḍḍitaṃ kuminaṃ pavisitvā nikkhantuṃ asakkonte bahū macche passi , tato aparabhāgeP0.367 ekaṃ khīrapakaṃ vacchaṃ goravaṃ katvā anubandhitvā thaññapipāsāya gīvaṃ pasāretvā mātu antarasatthiyaṃ mukhaṃ upanentaṃ passi .
Atha bhagavā vihāraṃ pavisitvā pāde pakkhāletvā paññattavarabuddhāsane nisinno pacchimaṃ vatthudvayaṃ purimassa upamānabhāvena gahetvā imaṃ udānaṃ udānesi .
TatthaM0.333 kāmandhāti vatthukāmesu kilesakāmena andhā vicakkhukā katā .
Jālasañchannāti sakattabhāvaparattabhāvesu ajjhattikabāhirāyatanesu , tannissitesu ca dhammesu atītādivasena anekabhedabhinnesu heṭṭhupariyavasena aparāparaṃ uppattiyā antogadhānaṃ anatthāvahato ca jālabhūtāya taṇhāya sukhumacchiddena jālena parivuto viya udakarahado sañchannā paliguṇṭhitā ajjhotthaṭā .
Taṇhāchadanachāditāti taṇhāsaṅkhātena chadanena sevālapaṇakena viya udakaṃ chāditā , paṭicchannā pihitāti attho .
Padadvayenāpi kāmacchandanīvaraṇanivāritakusalacittācārataṃ dasseti .
Pamattabandhunā baddhāti kilesamārena devaputtamārena ca baddhā .
Yadaggena hi kilesamārena baddhā , tadaggena devaputtamārenapi baddhā nāma honti .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ Antalikkhacaro pāso , yvāyaṃ carati mānaso ;
Tena taṃ bādhayissāmi , na me samaṇa mokkhasī ’’ ti .( saṃ . ni .1.151; mahāva .33);
NamuciV0.299 kaṇho pamattabandhūti tīṇi mārassa nāmāni .
Devaputtamāropi hi kilesamāro viya anatthena pamatte satte bandhatīti pamattabandhu .
‘‘ Pamattā bandhane baddhā ’’ tipi paṭhanti .
Tattha bandhaneti kāmaguṇabandhaneti attho .
Baddhāti niyamitā .
Yathā kiṃ ?
Macchāva kumināmukhe yathā nāma macchabandhakena oḍḍitassa kuminassa mukhe paviṭṭhā macchā tena baddhā hutvā maraṇamanventiP0.368 pāpuṇanti , evameva mārena oḍḍitena kāmaguṇabandhanena baddhā ime sattā jarāmaraṇamanventi .
Vaccho khīrapakova mātaraṃ yathā khīrapāyī taruṇavaccho attano mātaraṃ anveti anugacchati , na aññaṃ evaṃ mārabandhanabaddhā sattā saṃsāre paribbhamantā maraṇameva anventi anugacchanti , na ajaraṃ amaraṇaṃ nibbānanti adhippāyo .
Catutthasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .