Issues
ဗားရှင်းရွေးချယ်ပါ
Vimānavatthupāḷi
Vimānavatthupāḷi

7. Sunikkhittavaggo

စာရေးဆရာ: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

7. Sunikkhittavaggo

1. Cittalatāvimānavatthu

1114.
‘‘ YathāM0.103V0.75P0.111 vanaṃ cittalataṃ pabhāsati , uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ ;
Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ , obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe .
1115.
‘‘ Deviddhipattosi mahānubhāvo , manussabhūto kimakāsi puññaṃ ;
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo , vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
1116.
So devaputto attamano … pe …T0.127 yassa kammassidaṃ phalaṃ .
1117.
‘‘ Ahaṃ manussesu manussabhūto , daliddo atāṇo kapaṇo kammakaro ahosiṃ ;
Jiṇṇe ca mātāpitaro abhāriṃ [ abhariṃ ( sī . syā .)], piyā ca me sīlavanto ahesuṃ ;
Annañca pānañca pasannacitto , sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsi .
1118.
‘‘ Tena metādiso vaṇṇo … pe … vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
Cittalatāvimānaṃ paṭhamaṃ .

2. Nandanavimānavatthu

1120.
‘‘ YathāP0.112 vanaṃ nandanaṃ [ nandanaṃ cittalataṃ ( sī . syā . ka .), nandavanaṃ ( ka .)] pabhāsati , uyyānaseṭṭhaṃ tidasānamuttamaṃ ;
Tathūpamaṃ tuyhamidaṃ vimānaṃ , obhāsayaṃ tiṭṭhati antalikkhe .
1121.
‘‘ DeviddhipattosiM0.104 mahānubhāvo , manussabhūto kimakāsi puññaṃ ;
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo , vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
1122.
So devaputto attamano … pe …T0.128 yassa kammassidaṃ phalaṃ .
1123.
‘‘ Ahaṃ manussesu manussabhūto , daliddo atāṇo kapaṇo kammakaro ahosiṃ ;
Jiṇṇe ca mātāpitaro abhāriṃ , piyā ca me sīlavanto ahesuṃ ;
Annañca pānañca pasannacitto , sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ .
1124.
‘‘ TenaV0.76 metādiso vaṇṇo … pe … vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
Nandanavimānaṃ dutiyaṃ .

3. Maṇithūṇavimānavatthu

1126.
‘‘ UccamidaṃP0.113 maṇithūṇaṃ vimānaṃ , samantato dvādasa yojanāni ;
Kūṭāgārā sattasatā uḷārā , veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā .
1127.
‘‘ Tatthacchasi pivasi khādasi ca , dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ ;
Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca , nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā .
1128.
‘‘ Kena tetādiso vaṇṇo … pe … vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
1130.
SoT0.129 devaputto attamano … pe … yassa kammassidaṃ phalaṃ .
1131.
‘‘ AhaṃM0.105 manussesu manussabhūto , vivane pathe saṅkamanaṃ [ caṅkamanaṃ ( sī .), caṅkamaṃ ( syā .), samakaṃ ( ka . sī .)] akāsiṃ ;
Ārāmarukkhāni ca ropayissaṃ , piyā ca me sīlavanto ahesuṃ ;
Annañca pānañca pasannacitto , sakkacca dānaṃ vipulaṃ adāsiṃ .
1132.
‘‘ Tena metādiso vaṇṇo … pe … vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
Maṇithūṇavimānaṃ tatiyaṃ .

4. Suvaṇṇavimānavatthu

1134.
‘‘ SovaṇṇamayeP0.114 pabbatasmiṃ , vimānaṃ sabbatopabhaṃ ;
Hemajālapaṭicchannaṃ [ hemajālakapacchannaṃ ( sī .)], kiṅkiṇi [ kiṅkaṇika ( syā . ka .), kiṅkiṇika ( pī .)] jālakappitaṃ .
1135.
‘‘ Aṭṭhaṃsā sukatā thambhā , sabbe veḷuriyāmayā ;
Ekamekāya aṃsiyā , ratanā satta nimmitā .
1136.
‘‘ Veḷuriyasuvaṇṇassa , phalikā rūpiyassa ca ;
Masāragallamuttāhi , lohitaṅgamaṇīhi ca .
1137.
‘‘ Citrā manoramā bhūmi , na tatthuddhaṃsatī rajo ;
Gopāṇasīgaṇā pītā , kūṭaṃ dhārenti nimmitā .
1138.
‘‘ SopāṇāniV0.77 ca cattāri , nimmitā caturo disā ;
NānāratanagabbhehiT0.130 , ādiccova virocati .
1139.
‘‘ Vediyā catasso tattha , vibhattā bhāgaso mitā ;
Daddallamānā ābhanti , samantā caturo disā .
1140.
‘‘ Tasmiṃ vimāne pavare , devaputto mahappabho ;
Atirocasi vaṇṇena , udayantova bhāṇumā .
1141.
‘‘ DānassaM0.106 te idaṃ phalaṃ , atho sīlassa vā pana ;
Atho añjalikammassa , taṃ me akkhāhi pucchito ’’.
1142.
So devaputto attamano … pe … yassa kammassidaṃ phalaṃ .
1143.
‘‘ Ahaṃ andhakavindasmiṃ , buddhassādiccabandhuno ;
Vihāraṃ satthu kāresiṃ , pasanno sehi pāṇibhi .
1144.
‘‘ Tattha gandhañca mālañca , paccayañca [ paccaggañca ( sī .), paccagghañca (?)] vilepanaṃ ;
Vihāraṃ satthu adāsiṃ , vippasannena cetasā ;
Tena mayhaṃ idaṃ laddhaṃ , vasaṃ vattemi nandane .
1145.
‘‘ Nandane ca vane [ nandane pavane ( sī . syā .)] ramme , nānādijagaṇāyute ;
Ramāmi naccagītehi , accharāhi purakkhato ’’ ti .
Suvaṇṇavimānaṃ catutthaṃ .

5. Ambavimānavatthu

1146.
‘‘ UccamidaṃP0.115 maṇithūṇaṃ vimānaṃ , samantato dvādasa yojanāni ;
KūṭāgārāT0.131 sattasatā uḷārā , veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā .
1147.
‘‘ Tatthacchasi pivasi khādasi ca , dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ ;
Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca , nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā .
1148.
‘‘ Kena tetādiso vaṇṇo … pe … vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
1150.
So devaputto attamano … pe … yassa kammassidaṃ phalaṃ .
1151.
‘‘ GimhānaṃM0.107 pacchime māse , patapante [ patāpante ( syā .), patāpente ( ka .)] divaṅkare ;
Paresaṃ bhatako poso , ambārāmamasiñcati .
1152.
‘‘ AthaV0.78 tenāgamā bhikkhu , sāriputtoti vissuto ;
Kilantarūpo kāyena , akilantova cetasā .
1153.
‘‘ TañcaP0.116 disvāna āyantaṃ , avocaṃ ambasiñcako ;
Sādhu taṃ [ sādhukaṃ ( ka .)] bhante nhāpeyyaṃ , yaṃ mamassa sukhāvahaṃ .
1154.
‘‘ Tassa me anukampāya , nikkhipi pattacīvaraṃ ;
Nisīdi rukkhamūlasmiṃ , chāyāya ekacīvaro .
1155.
‘‘ Tañca acchena vārinā , pasannamānaso naro ;
Nhāpayī rukkhamūlasmiṃ , chāyāya ekacīvaraṃ .
1156.
‘‘ AmboT0.132 ca sitto samaṇo ca nhāpito , mayā ca puññaṃ pasutaṃ anappakaṃ ;
Iti so pītiyā kāyaṃ , sabbaṃ pharati attano .
1157.
‘‘ Tadeva ettakaṃ kammaṃ , akāsiṃ tāya jātiyā ;
Pahāya mānusaṃ dehaṃ , upapannomhi nandanaṃ .
1158.
‘‘ Nandane ca vane ramme , nānādijagaṇāyute ;
Ramāmi naccagītehi , accharāhi purakkhato ’’ ti .
Ambavimānaṃ pañcamaṃ .

6. Gopālavimānavatthu

1159.
‘‘ Disvāna devaṃ paṭipucchi bhikkhu , ucce vimānamhi ciraṭṭhitike ;
Āmuttahatthābharaṇaṃ yasassiṃ [ āmuttahatthābharaṇo yasassī ( syā . pī . ka .)], dibbe vimānamhi yathāpi candimā .
1160.
‘‘ AlaṅkatoM0.108P0.117 malyadharo [ mālabhārī ( sī .), māladharī ( ka .)] suvattho , sukuṇḍalī kappitakesamassu ;
Āmuttahatthābharaṇo yasassī , dibbe vimānamhi yathāpi candimā .
1161.
‘‘ Dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ , aṭṭhaṭṭhakā sikkhitā sādhurūpā ;
Dibbā ca kaññā tidasacarā uḷārā , naccanti gāyanti pamodayanti .
1162.
‘‘ Deviddhipattosi mahānubhāvo , manussabhūto kimakāsi puññaṃ ;
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo , vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
1163.
SoT0.133 devaputto attamano … pe … yassa kammassidaṃ phalaṃ .
1164.
‘‘ Ahaṃ manussesu manussabhūto , saṅgamma rakkhissaṃ paresaṃ dhenuyo ;
Tato ca āgā samaṇo mamantike gāvo ca māse agamaṃsu khādituṃ .
1165.
‘‘ DvayajjaV0.79 kiccaṃ ubhayañca kāriyaṃ , iccevahaṃ [ iccevaṃ ( ka .)] bhante tadā vicintayiṃ ;
Tato ca saññaṃ paṭiladdhayoniso , dadāmi bhanteti khipiṃ anantakaṃ .
1166.
‘‘ So māsakhettaṃ turito avāsariṃ , purā ayaṃ bhañjati yassidaṃ dhanaṃ ;
Tato ca kaṇho urago mahāviso , aḍaṃsi pāde turitassa me sato .
1167.
‘‘ SvāhaṃM0.109 aṭṭomhi dukkhena pīḷito , bhikkhu ca taṃ sāmaṃ muñcitvānantakaṃ [ muñcitva nantakaṃ ( sī .), muñcitvā anantakaṃ ( syā .)];
Ahāsi kummāsaṃ mamānukampayā [ mamānukampiyā ( pī . ka .), mamānukampāya ( syā .)], tato cuto kālakatomhi devatā .
1168.
‘‘ TadevaT0.134 kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā , sukhañca kammaṃ anubhomi attanā ;
Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ , kataññutāya abhipādayāmi taṃ .
1169.
‘‘ Sadevake loke samārake ca , añño muni natthi tayānukampako ;
Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ , kataññutāya abhivādayāmi taṃ .
1170.
‘‘ ImasmiṃP0.118 loke parasmiṃ vā pana , añño munī natthi tayānukampako ;
Tayā hi bhante anukampito bhusaṃ , kataññutāya abhivādayāmi tan ’’ ti .
Gopālavimānaṃ chaṭṭhaṃ .

7. Kaṇḍakavimānavatthu

1171.
‘‘ Puṇṇamāse yathā cando , nakkhattaparivārito ;
Samantā anupariyāti , tārakādhipatī sasī .
1172.
‘‘ Tathūpamaṃ idaṃ byamhaṃ , dibbaṃ devapuramhi ca ;
Atirocati vaṇṇena , udayantova raṃsimā .
1173.
‘‘ Veḷuriyasuvaṇṇassa , phalikā rūpiyassa ca ;
Masāragallamuttāhi , lohitaṅgamaṇīhi ca .
1174.
‘‘ Citrā manoramā bhūmi , veḷūriyassa santhatā ;
KūṭāgārāT0.135 subhā rammā , pāsādo te sumāpito .
1175.
‘‘ RammāM0.110P0.119 ca te pokkharaṇī , puthulomanisevitā ;
Acchodakā vippasannā , sovaṇṇavālukasanthatā .
1176.
‘‘ Nānāpadumasañchannā , puṇḍarīkasamotatā [ samotthatā ( ka .), samogatā ( syā .)];
Surabhiṃ sampavāyanti , manuññā māluteritā .
1177.
‘‘ TassāV0.80 te ubhato passe , vanagumbā sumāpitā ;
Upetā puppharukkhehi , phalarukkhehi cūbhayaṃ .
1178.
‘‘ Sovaṇṇapāde pallaṅke , muduke goṇakatthate [ colasanthate ( sī .)];
Nisinnaṃ devarājaṃva , upatiṭṭhanti accharā .
1179.
‘‘ Sabbābharaṇasañchannā , nānāmālāvibhūsitā ;
Ramenti taṃ mahiddhikaṃ , vasavattīva modasi .
1180.
‘‘ Bherisaṅkhamudiṅgāhi , vīṇāhi paṇavehi ca ;
Ramasi ratisampanno , naccagīte suvādite .
1181.
‘‘ Dibbā te vividhā rūpā , dibbā saddā atho rasā ;
Gandhā ca te adhippetā , phoṭṭhabbā ca manoramā .
1182.
‘‘ Tasmiṃ vimāne pavare , devaputta mahappabho ;
Atirocasi vaṇṇena , udayantova bhāṇumā .
1183.
‘‘ Dānassa te idaṃ phalaṃ , atho sīlassa vā pana ;
Atho añjalikammassa , taṃ me akkhāhi pucchito ’’.
1184.
SoT0.136 devaputto attamano … pe … yassa kammassidaṃ phalaṃ .
1185.
‘‘ Ahaṃ kapilavatthusmiṃ , sākiyānaṃ puruttame ;
Suddhodanassa puttassa , kaṇḍako sahajo ahaṃ .
1186.
‘‘ Yadā so aḍḍharattāyaṃ , bodhāya mabhinikkhami ;
So maṃ mudūhi pāṇīhi , jāli [ jāla ( sī .)] tambanakhehi ca .
1187.
‘‘ Satthiṃ ākoṭayitvāna , vaha sammāti cabravi ;
Ahaṃ lokaṃ tārayissaṃ , patto sambodhimuttamaṃ .
1188.
‘‘ TaṃM0.111 me giraṃ suṇantassa , hāso me vipulo ahu ;
Udaggacitto sumano , abhisīsiṃ [ abhisiṃsiṃ ( sī .), abhisīsi ( pī .)] tadā ahaṃ .
1189.
‘‘ Abhirūḷhañca maṃ ñatvā , sakyaputtaṃ mahāyasaṃ ;
Udaggacitto mudito , vahissaṃ purisuttamaṃ .
1190.
‘‘ Paresaṃ vijitaṃ gantvā , uggatasmiṃ divākare [ divaṅkare ( syā . ka .)];
Mamaṃ channañca ohāya , anapekkho so apakkami .
1191.
‘‘ TassaP0.120 tambanakhe pāde , jivhāya parilehisaṃ ;
Gacchantañca mahāvīraṃ , rudamāno udikkhisaṃ .
1192.
‘‘ AdassanenahaṃV0.81 tassa , sakyaputtassa sirīmato ;
Alatthaṃ garukābādhaṃ , khippaṃ me maraṇaṃ ahu .
1193.
‘‘ Tasseva ānubhāvena , vimānaṃ āvasāmidaṃ ;
SabbakāmaguṇopetaṃT0.137 , dibbaṃ devapuramhi ca .
1194.
‘‘ Yañca me ahuvā hāso , saddaṃ sutvāna bodhiyā ;
Teneva kusalamūlena , phusissaṃ āsavakkhayaṃ .
1195.
‘‘ Sace hi bhante gaccheyyāsi , satthu buddhassa santike ;
Mamāpi naṃ vacanena , sirasā vajjāsi vandanaṃ .
1196.
‘‘ Ahampi daṭṭhuṃ gacchissaṃ , jinaṃ appaṭipuggalaṃ ;
Dullabhaṃ dassanaṃ hoti , lokanāthāna tādinan ’’ ti .
1197.
So kataññū katavedī , satthāraṃ upasaṅkami ;
Sutvā giraṃ cakkhumato , dhammacakkhuṃ visodhayi .
1198.
Visodhetvā diṭṭhigataṃ , vicikicchaṃ vatāni ca ;
Vanditvā satthuno pāde , tatthevantaradhāyathāti [ tatthevantaradhāyatīti ( ka .)].
Kaṇḍakavimānaṃ sattamaṃ .

8. Anekavaṇṇavimānavatthu

1199.
‘‘ AnekavaṇṇaṃM0.112P0.121 darasokanāsanaṃ , vimānamāruyha anekacittaṃ ;
Parivārito accharāsaṅgaṇena , sunimmito bhūtapatīva modasi .
1200.
‘‘ Samassamo natthi kuto panuttaro [ uttari ( ka .)], yasena puññena ca iddhiyā ca ;
Sabbe ca devā tidasagaṇā samecca , taṃT0.138 taṃ namassanti sasiṃva devā ;
Imā ca te accharāyo samantato , naccanti gāyanti pamodayanti .
1201.
‘‘ DeviddhipattosiP0.122 mahānubhāvo , manussabhūto kimakāsi puññaṃ ;
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo , vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
1202.
So devaputto attamano … pe … yassa kammassidaṃ phalaṃ .
1203.
‘‘ Ahaṃ bhadante ahuvāsi pubbe , sumedhanāmassa jinassa sāvako ;
Puthujjano ananubodhohamasmi [ anavabodhohamasmiṃ ( sī .), ananubodhohamāsiṃ (?)], so satta vassāni paribbajissahaṃ [ pabbajissahaṃ ( syā . ka .), pabbajisāhaṃ ( pī .)].
1204.
‘‘ SohaṃV0.82 sumedhassa jinassa satthuno , parinibbutassoghatiṇṇassa tādino ;
Ratanuccayaṃ hemajālena channaṃ , vanditvā thūpasmiṃ manaṃ pasādayiṃ .
1205.
‘‘ NaM0.113 māsi dānaṃ na ca matthi dātuṃ , pare ca kho tattha samādapesiṃ ;
Pūjetha naṃ pūjanīyassa [ pūjaneyyassa ( syā . ka .)] dhātuṃ , evaṃT0.139 kira saggamito gamissatha .
1206.
‘‘ Tadeva kammaṃ kusalaṃ kataṃ mayā , sukhañca dibbaṃ anubhomi attanā ;
Modāmahaṃ tidasagaṇassa majjhe , na tassa puññassa khayampi ajjhagan ’’ ti .
Anekavaṇṇavimānaṃ aṭṭhamaṃ .

9. Maṭṭhakuṇḍalīvimānavatthu

1207.
[ pe . va .186]‘‘ AlaṅkatoP0.123 maṭṭhakuṇḍalī [ maṭṭakuṇḍalī ( sī .)], māladhārī haricandanussado ;
Bāhā paggayha kandasi , vanamajjhe kiṃ dukkhito tuvan ’’ ti .
1208.
‘‘ Sovaṇṇamayo pabhassaro , uppanno rathapañjaro mama ;
Tassa cakkayugaṃ na vindāmi , tena dukkhena jahāmi [ jahissaṃ ( sī .), jahissāmi ( syā . pī .)] jīvitan ’’ ti .
1209.
‘‘ Sovaṇṇamayaṃ maṇimayaṃ , lohitakamayaṃ [ lohitaṅgamayaṃ ( syā .), lohitaṅkamayaṃ ( sī .), lohamayaṃ ( katthaci )] atha rūpiyamayaṃ ;
Ācikkha [ ācikkhatha ( ka .)] me bhaddamāṇava , cakkayugaṃ paṭipādayāmi te ’’ ti .
1210.
SoT0.140 māṇavo tassa pāvadi ,‘‘ candimasūriyā ubhayettha dissare ;
Sovaṇṇamayo ratho mama , tena cakkayugena sobhatī ’’ ti .
1211.
‘‘ BāloM0.114 kho tvaṃ asi māṇava , yo tvaṃ patthayase apatthiyaṃ ;
Maññāmi tuvaṃ marissasi , na hi tvaṃ lacchasi candimasūriye ’’ ti .
1212.
‘‘ Gamanāgamanampi dissati , vaṇṇadhātu ubhayattha vīthiyā ;
Peto [ peto pana ( sī . syā .)] kālakato na dissati , ko nidha kandataṃ bālyataro ’’ ti .
1213.
‘‘ Saccaṃ kho vadesi māṇava , ahameva kandataṃ bālyataro ;
Candaṃ viya dārako rudaṃ , petaṃ kālakatābhipatthayin ’’ ti .
1214.
‘‘ Ādittaṃ vata maṃ santaṃ , ghatasittaṃva pāvakaṃ ;
Vārinā viya osiñcaṃ , sabbaṃ nibbāpaye daraṃ .
1215.
‘‘ AbbahīT0.141 [ abbūḷha ( pī .), abbūḷhaṃ ( syā . ka .)] vata me sallaṃ , sokaṃ hadayanissitaṃ ;
Yo me sokaparetassa , puttasokaṃ apānudi .
1216.
‘‘ SvāhaṃV0.83P0.124 abbūḷhasallosmi , sītibhūtosmi nibbuto ;
Na socāmi na rodāmi , vata sutvāna māṇavāti .
1217.
‘‘ Devatā nusi gandhabbo , adu [ ādu ( sī . syā .)] sakko purindado ;
Ko vā tvaṃ kassa vā putto , kathaṃ jānemu taṃ mayan ’’ ti .
1218.
‘‘ Yañca [ yaṃ ( ka .)] kandasi yañca rodasi , puttaṃ āḷāhane sayaṃ dahitvā ;
Svāhaṃ kusalaṃ karitvā kammaṃ , tidasānaṃ sahabyataṃ gato ’’ ti [ pattoti ( sī . syā . pī .)].
1219.
‘‘ AppaṃM0.115 vā bahuṃ vā nāddasāma , dānaṃ dadantassa sake agāre ;
Uposathakammaṃ vā [ uposathakammañca ( ka .)] tādisaṃ , kena kammena gatosi devalokan ’’ ti .
1220.
‘‘ Ābādhikohaṃ dukkhito gilāno , āturarūpomhi sake nivesane ;
Buddhaṃ vigatarajaṃ vitiṇṇakaṅkhaṃ , addakkhiṃ sugataṃ anomapaññaṃ .
1221.
‘‘ Svāhaṃ muditamano pasannacitto , añjaliṃT0.142 akariṃ tathāgatassa ;
Tāhaṃ kusalaṃ karitvāna kammaṃ , tidasānaṃ sahabyataṃ gato ’’ ti .
1222.
‘‘ Acchariyaṃ vata abbhutaṃ vata , añjalikammassa ayamīdiso vipāko ;
Ahampi muditamano pasannacitto , ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāmī ’’ ti .
1223.
‘‘ Ajjeva buddhaṃ saraṇaṃ vajāhi , dhammañca saṅghañca pasannacitto ;
Tatheva sikkhāya padāni pañca , akhaṇḍaphullāni samādiyassu .
1224.
‘‘ Pāṇātipātā viramassu khippaṃ , loke adinnaṃ parivajjayassu ;
Amajjapo mā ca musā bhaṇāhi , sakena dārena ca hohi tuṭṭho ’’ ti .
1225.
‘‘ Atthakāmosi me yakkha , hitakāmosi devate ;
Karomi tuyhaṃ vacanaṃ , tvaṃsi ācariyo mamāti .
1226.
‘‘ Upemi saraṇaṃ buddhaṃ , dhammañcāpi anuttaraṃ ;
Saṅghañca naradevassa , gacchāmi saraṇaṃ ahaṃ .
1227.
‘‘ PāṇātipātāM0.116P0.125 viramāmi khippaṃ , lokeT0.143 adinnaṃ parivajjayāmi ;
Amajjapo no ca musā bhaṇāmi , sakena dārena ca homi tuṭṭho ’’ ti .
Maṭṭhakuṇḍalīvimānaṃ navamaṃ .

10. Serīsakavimānavatthu

1228.
[ pe . va .604] SuṇothaV0.84P0.126 yakkhassa ca vāṇijāna ca , samāgamo yattha tadā ahosi ;
Yathā kathaṃ itaritarena cāpi , subhāsitaṃ tañca suṇātha sabbe .
1229.
‘‘ Yo so ahu rājā pāyāsi nāma [ nāmo ( sī .)], bhummānaṃ sahabyagato yasassī ;
So modamānova sake vimāne , amānuso mānuse ajjhabhāsīti .
1230.
‘‘ Vaṅke araññe amanussaṭṭhāne , kantāre appodake appabhakkhe ;
Suduggame vaṇṇupathassa majjhe , vaṅkaṃ bhayā [ dhaṅkaṃbhayā ( ka .)] naṭṭhamanā manussā .
1231.
‘‘ Nayidha phalā mūlamayā ca santi , upādānaṃ natthi kutodha bhakkho ;
Aññatra paṃsūhi ca vālukāhi ca , tatāhiT0.144 uṇhāhi ca dāruṇāhi ca .
1232.
‘‘ Ujjaṅgalaṃ tattamivaṃ kapālaṃ , anāyasaṃ paralokena tulyaṃ ;
Luddānamāvāsamidaṃ purāṇaṃ , bhūmippadeso abhisattarūpo .
1233.
‘‘ AthaM0.117 tumhe kena [ kena nu ( syā . ka .)] vaṇṇena , kimāsamānā imaṃ padesaṃ hi ;
Anupaviṭṭhā sahasā samecca , lobhā bhayā atha vā sampamūḷhā ’’ ti .
1234.
‘‘ Magadhesu aṅgesu ca satthavāhā , āropayitvā paṇiyaṃ puthuttaṃ ;
Te yāmase sindhusovīrabhūmiṃ , dhanatthikā uddayaṃ patthayānā .
1235.
‘‘ DivāP0.127 pipāsaṃ nadhivāsayantā , yoggānukampañca samekkhamānā ,
Etena vegena āyāma sabbe [ sabbe te ( ka .)], rattiṃ maggaṃ paṭipannā vikāle .
1236.
‘‘ Te duppayātā aparaddhamaggā , andhākulā vippanaṭṭhā araññe ;
SuduggameT0.145 vaṇṇupathassa majjhe , disaṃ na jānāma pamūḷhacittā .
1237.
‘‘ Idañca disvāna adiṭṭhapubbaṃ , vimānaseṭṭhañca tavañca yakkha ;
Tatuttariṃ jīvitamāsamānā , disvā patītā sumanā udaggā ’’ ti .
1238.
‘‘ Pāraṃ samuddassa imañca vaṇṇuṃ [ vanaṃ ( syā .), vaṇṇaṃ ( ka .)], vettācaraṃ [ vettaṃ paraṃ ( syā .), vettācāraṃ ( ka .)] saṅkupathañca maggaṃ ;
Nadiyo pana pabbatānañca duggā , puthuddisā gacchatha bhogahetu .
1239.
‘‘ Pakkhandiyāna vijitaṃ paresaṃ , verajjake mānuse pekkhamānā ;
Yaṃ vo sutaṃ vā atha vāpi diṭṭhaṃ , accherakaṃ taṃ vo suṇoma tātā ’’ ti .
1240.
‘‘ ItopiM0.118 accherataraṃ kumāra , na to sutaṃ vā atha vāpi diṭṭhaṃ ;
Atītamānussakameva sabbaṃ , disvāna tappāma anomavaṇṇaṃ .
1241.
‘‘ Vehāyasaṃ pokkharañño savanti , pahūtamalyāT0.146 [ pahūtamālyā ( syā .)] bahupuṇḍarīkā ;
Dumā cime [ dumā ca te ( syā . ka .)] niccaphalūpapannā , atīva gandhā surabhiṃ pavāyanti .
1242.
‘‘ VeḷūriyathambhāV0.85 satamussitāse , silāpavāḷassa ca āyataṃsā ;
Masāragallā sahalohitaṅgā , thambhā ime jotirasāmayāse .
1243.
‘‘ Sahassathambhaṃ atulānubhāvaṃ , tesūpari sādhumidaṃ vimānaṃ ;
Ratanantaraṃ kañcanavedimissaṃ , tapanīyapaṭṭehi ca sādhuchannaṃ .
1244.
‘‘ Jambonaduttattamidaṃ sumaṭṭho , pāsādasopāṇaphalūpapanno ;
Daḷho ca vaggu ca susaṅgato ca [ vaggu sumukho susaṅgato ( sī .)], atīva nijjhānakhamo manuñño .
1245.
‘‘ RatanantarasmiṃP0.128 bahuannapānaṃ , parivārito accharāsaṅgaṇena ;
Murajaālambaratūriyaghuṭṭho , abhivanditosi thutivandanāya .
1246.
‘‘ SoT0.147 modasi nārigaṇappabodhano , vimānapāsādavare manorame ;
Acintiyo sabbaguṇūpapanno , rājā yathā vessavaṇo naḷinyā [ naḷiññaṃ ( ka .)].
1247.
‘‘ DevoM0.119 nu āsi udavāsi yakkho , udāhu devindo manussabhūto ;
Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā , ācikkha ko nāma tuvaṃsi yakkho ’’ ti .
1248.
‘‘ Serīsako [ serissako ( sī . syā .)] nāma ahamhi yakkho , kantāriyo vaṇṇupathamhi gutto ;
Imaṃ padesaṃ abhipālayāmi , vacanakaro vessavaṇassa rañño ’’ ti .
1249.
‘‘ Adhiccaladdhaṃ pariṇāmajaṃ te , sayaṃ kataṃ udāhu devehi dinnaṃ ;
Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā , kathaṃ tayā laddhamidaṃ manuññan ’’ ti .
1250.
‘‘ Nādhiccaladdhaṃ na pariṇāmajaṃ me , na sayaṃ kataṃ na hi devehi dinnaṃ ;
Sakehi kammehi apāpakehi , puññehiT0.148 me laddhamidaṃ manuññan ’’ ti .
1251.
‘‘ Kiṃ te vataṃ kiṃ pana brahmacariyaṃ , kissa suciṇṇassa ayaṃ vipāko ;
Pucchanti taṃ vāṇijā satthavāhā , kathaṃ tayā laddhamidaṃ vimānan ’’ ti .
1252.
‘‘ Mamaṃ pāyāsīti ahu samaññā , rajjaṃ yadā kārayiṃ kosalānaṃ ;
Natthikadiṭṭhi kadariyo pāpadhammo , ucchedavādī ca tadā ahosiṃ .
1253.
‘‘ Samaṇo ca kho āsi kumārakassapo , bahussuto cittakathī uḷāro ;
So me tadā dhammakathaṃ abhāsi [ akāsi ( sī .)], diṭṭhivisūkāni vinodayī me .
1254.
‘‘ TāhaṃM0.120 tassa [ tāhaṃ ( ka .)] dhammakathaṃ suṇitvā , upāsakattaṃ paṭivedayissaṃ ;
Pāṇātipātā virato ahosiṃ , loke adinnaṃ parivajjayissaṃ ;
AmajjapoP0.129 no ca musā abhāṇiṃ , sakena dārena ca ahosi tuṭṭho .
1255.
‘‘ TaṃT0.149 me vataṃ taṃ pana brahmacariyaṃ , tassa suciṇṇassa ayaṃ vipāko ;
Teheva kammehi apāpakehi , puññehi me laddhamidaṃ vimānan ’’ ti .
1256.
‘‘ SaccaṃV0.86 kirāhaṃsu narā sapaññā , anaññathā vacanaṃ paṇḍitānaṃ ;
Yahiṃ yahiṃ gacchati puññakammo , tahiṃ tahiṃ modati kāmakāmī .
1257.
‘‘ Yahiṃ yahiṃ sokapariddavo ca , vadho ca bandho ca parikkileso ;
Tahiṃ tahiṃ gacchati pāpakammo , na muccati duggatiyā kadācī ’’ ti .
1258.
‘‘ Sammūḷharūpova jano ahosi , asmiṃ muhutte kalalīkatova ;
Janassimassa tuyhañca kumāra , appaccayo kena nu kho ahosī ’’ ti .
1259.
‘‘ Ime ca sirīsavanā [ ime sirīsūpavanā ca ( sī .), imepi sirīsavanā ca ( pī . ka .)] tātā , dibbā [ dibbā ca ( pī . ka .)] gandhā surabhī [ surabhiṃ ( sī . ka .)] sampavanti [ sampavāyanti ( ka .)];
Te sampavāyanti imaṃ vimānaṃ , divāT0.150 ca ratto ca tamaṃ nihantvā .
1260.
‘‘ ImesañcaM0.121 kho vassasataccayena , sipāṭikā phalati ekamekā ;
Mānussakaṃ vassasataṃ atītaṃ , yadagge kāyamhi idhūpapanno .
1261.
‘‘ Disvānahaṃ vassasatāni pañca , asmiṃ vimāne ṭhatvāna tātā ;
Āyukkhayā puññakkhayā cavissaṃ , teneva sokena pamucchitosmī ’’ ti [ samucchitosmīti ( pī . ka .)].
1262.
‘‘ Kathaṃ nu soceyya tathāvidho so , laddhā vimānaṃ atulaṃ cirāya ;
Ye cāpi kho ittaramupapannā , te nūna soceyyuṃ parittapuññā ’’ ti .
1263.
‘‘ Anucchaviṃ ovadiyañca me taṃ , yaṃ maṃ tumhe peyyavācaṃ vadetha ;
Tumhe ca kho tātā mayānuguttā , yenicchakaṃ tena paletha sotthin ’’ ti .
1264.
‘‘ GantvāP0.130 mayaṃ sindhusovīrabhūmiṃ , dhanatthikā uddayaṃ patthayānā ;
Yathāpayogā paripuṇṇacāgā , kāhāmaT0.151 serīsamahaṃ uḷāran ’’ ti .
1265.
‘‘ Mā ceva serīsamahaṃ akattha , sabbañca vo bhavissati yaṃ vadetha ;
Pāpāni kammāni vivajjayātha , dhammānuyogañca adhiṭṭhahātha .
1266.
‘‘ Upāsako atthi imamhi saṅghe , bahussuto sīlavatūpapanno ;
Saddho ca cāgī ca supesalo ca , vicakkhaṇo santusito mutīmā .
1267.
‘‘ SañjānamānoM0.122 na musā bhaṇeyya , parūpaghātāya na cetayeyya ;
Vebhūtikaṃ pesuṇaṃ no kareyya , saṇhañca vācaṃ sakhilaṃ bhaṇeyya .
1268.
‘‘ Sagāravo sappaṭisso vinīto , apāpako adhisīle visuddho ;
So mātaraṃ pitarañcāpi jantu , dhammena poseti ariyavutti .
1269.
‘‘ Maññe so mātāpitūnaṃ kāraṇā , bhogāni pariyesati na attahetu ;
Mātāpitūnañca yo [ so (?)] accayena , nekkhammapoṇoT0.152 carissati brahmacariyaṃ .
1270.
‘‘ Ujū avaṅko asaṭho amāyo , na lesakappena ca vohareyya ;
So tādiso sukatakammakārī , dhamme ṭhito kinti labhetha dukkhaṃ .
1271.
‘‘ TaṃV0.87 kāraṇā pātukatomhi attanā , tasmā dhammaṃ passatha vāṇijāse ;
Aññatra teniha bhasmī [ bhasmi ( syā .), bhasma ( ka .)] bhavetha , andhākulā vippanaṭṭhā araññe ;
Taṃ khippamānena lahuṃ parena , sukho have sappurisena saṅgamo ’’ ti .
1272.
‘‘ Kiṃ nāma so kiñca karoti kammaṃ ,
Kiṃ nāmadheyyaṃ kiṃ pana tassa gottaṃ ;
Mayampi naṃ daṭṭhukāmamha yakkha , yassānukampāya idhāgatosi ;
Lābhā hi tassa , yassa tuvaṃ pihesī ’’ ti .
1273.
‘‘ YoM0.123P0.131 kappako sambhavanāmadheyyo ,
Upāsako kocchaphalūpajīvī ;
Jānātha naṃ tumhākaṃ pesiyo so ,
MāT0.153 kho naṃ hīḷittha supesalo so ’’ ti .
1274.
‘‘ Jānāmase yaṃ tvaṃ pavadesi [ vadesi ( sī .)] yakkha ,
Na kho naṃ jānāma sa edisoti ;
Mayampi naṃ pūjayissāma yakkha ,
Sutvāna tuyhaṃ vacanaṃ uḷāran ’’ ti .
1275.
‘‘ Ye keci imasmiṃ satthe manussā ,
Daharā mahantā athavāpi majjhimā ;
Sabbeva te ālambantu vimānaṃ ,
Passantu puññānaṃ phalaṃ kadariyā ’’ ti .
1276.
Te tattha sabbeva ‘ ahaṃ pure ’ ti ,
Taṃ kappakaṃ tattha purakkhatvā [ purakkhipitvā ( sī .)];
Sabbeva te ālambiṃsu vimānaṃ ,
Masakkasāraṃ viya vāsavassa .
1277.
TeT0.154 tattha sabbeva ‘ ahaṃ pure ’ ti , upāsakattaṃ paṭivedayiṃsu ;
Pāṇātipātā viratā ahesuṃ , loke adinnaṃ parivajjayiṃsu ;
Amajjapā no ca musā bhaṇiṃsu , sakena dārena ca ahesuṃ tuṭṭhā .
1278.
Te tattha sabbeva ‘ ahaṃ pure ’ ti , upāsakattaṃ paṭivedayitvā ;
Pakkāmi sattho anumodamāno , yakkhiddhiyā anumato punappunaṃ .
1279.
‘‘ GantvānaM0.124 te sindhusovīrabhūmiṃ , dhanatthikā uddayaṃ [ udaya ( pī . ka .)] patthayānā ;
Yathāpayogā paripuṇṇalābhā , paccāgamuṃ pāṭaliputtamakkhataṃ .
1280.
‘‘ GantvānaV0.88 te saṅgharaṃ sotthivanto ,
Puttehi dārehi samaṅgibhūtā ;
Ānandī vittā [ ānandacittā ( syā .), ānandīcittā ( ka .)] sumanā patītā ,
Akaṃsu serīsamahaṃ uḷāraṃ ;
Serīsakaṃ te pariveṇaṃ māpayiṃsu .
1281.
Etādisā sappurisāna sevanā ,
Mahatthikā dhammaguṇāna sevanā ;
Ekassa atthāya upāsakassa ,
Sabbeva sattā sukhitā [ sukhino ( pī . ka .)] ahesunti .
Serīsakavimānaṃ dasamaṃ .

11. Sunikkhittavimānavatthu

1282.
‘‘ UccamidaṃP0.134 maṇithūṇaṃ vimānaṃ , samantato dvādasa yojanāni ;
KūṭāgārāT0.155 sattasatā uḷārā , veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā .
1283.
‘‘ Tatthacchasi pivasi khādasi ca , dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ ;
Dibbā rasā kāmaguṇettha pañca , nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā .
1284.
‘‘ Kena tetādiso vaṇṇo , kena te idha mijjhati ;
Uppajjanti ca te bhogā , ye keci manaso piyā .
1285.
‘‘ PucchāmiM0.125 ‘ taṃ deva mahānubhāva , manussabhūto kimakāsi puññaṃ ;
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo , vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
1286.
SoP0.135 devaputto attamano , moggallānena pucchito ;
Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi , yassa kammassidaṃ phalaṃ .
1287.
‘‘ Dunnikkhittaṃ mālaṃ sunikkhipitvā , patiṭṭhapetvā sugatassa thūpe ;
Mahiddhiko camhi mahānubhāvo , dibbehi kāmehi samaṅgibhūto .
1288.
‘‘ Tena metādiso vaṇṇo ,
Tena me idha mijjhati ;
Uppajjanti ca me bhogā ,
Ye keci manaso piyā .
1289.
‘‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva ,
Manussabhūto yamahaṃ akāsiṃ ;
TenamhiT0.156 evaṃ jalitānubhāvo ,
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
Sunikkhittavimānaṃ ekādasamaṃ .
Sunikkhittavaggo sattamo niṭṭhito .
TassuddānaṃV0.89 –
Dve daliddā vanavihārā , bhatako gopālakaṇḍakā ;
Anekavaṇṇamaṭṭhakuṇḍalī , serīsako sunikkhittaṃ ;
Purisānaṃ tatiyo vaggo pavuccatīti .
Bhāṇavāraṃ catutthaṃ niṭṭhitaṃ .
Vimānavatthupāḷi niṭṭhitā .