9. Aṅkurapetavatthu
257.
‘‘ Yassa
V0.114P0.32 atthāya gacchāma , kambojaṃ dhanahārakā ;Ayaṃ kāmadado yakkho , imaṃ yakkhaṃ nayāmase .
258.
‘‘ Imaṃ yakkhaṃ gahetvāna , sādhukena pasayha vā ;
Yānaṃ āropayitvāna , khippaṃ gacchāma dvārakan ’’ ti .
259.
[ jā .1.10.151;1.14.196;2.18.153;2.22.10]‘‘ Yassa rukkhassa chāyāya , nisīdeyya sayeyya vā ;
Na tassa sākhaṃ bhañjeyya , mittadubbho hi pāpako ’’ ti .
260.
‘‘ Yassa rukkhassa chāyāya , nisīdeyya sayeyya vā ;
Khandhampi tassa chindeyya , attho ce tādiso siyā ’’ ti .
261.
‘‘ Yassa
M0.155 rukkhassa chāyāya , nisīdeyya sayeyya vā ;Na tassa pattaṃ bhindeyya [ hiṃseyya ( ka .)], mittadubbho hi pāpako ’’ ti .
262.
‘‘ Yassa rukkhassa chāyāya , nisīdeyya sayeyya vā ;
Samūlampi taṃ abbuhe [ ubbahe (?)], attho ce tādiso siyā ’’ ti .
263.
‘‘ Yassekarattimpi ghare vaseyya , yatthannapānaṃ puriso labhetha ;
Na tassa pāpaṃ manasāpi cintaye , kataññutā
T0.189 sappurisehi vaṇṇitā . 264.
‘‘ Yassekarattimpi ghare vaseyya , annena pānena upaṭṭhito siyā ;
Na tassa pāpaṃ manasāpi cintaye , adubbhapāṇī dahate mittadubbhiṃ .
265.
‘‘ Yo pubbe katakalyāṇo , pacchā pāpena hiṃsati ;
Allapāṇihato [ adubbhipāṇīhato ( ka )] poso , na so bhadrāni passatī ’’ ti .
266.
‘‘ Nāhaṃ devena vā manussena vā , issariyena vāhaṃ suppasayho ;
Yakkhohamasmi paramiddhipatto , dūraṅgamo vaṇṇabalūpapanno ’’ ti .
267.
‘‘ Pāṇi te sabbaso vaṇṇo , pañcadhāro madhussavo ;
Nānārasā paggharanti , maññehaṃ taṃ purindadan ’’ ti .
268.
‘‘ Nāmhi devo na gandhabbo , nāpi sakko purindado ;
Petaṃ maṃ aṅkura jānāhi , roruvamhā [ heruvamhā ( sī .)] idhāgatan ’’ ti .
269.
‘‘ Kiṃsīlo
T0.190P0.33 kiṃsamācāro , roruvasmiṃ pure tuvaṃ ;Kena te brahmacariyena , puññaṃ pāṇimhi ijjhatī ’’ ti .
270.
‘‘ Tunnavāyo pure āsiṃ , roruvasmiṃ tadā ahaṃ ;
Sukicchavutti kapaṇo , na me vijjati dātave .
271.
‘‘ Nivesanañca
M0.156V0.115 [ āvesanañca ( sī .)] me āsi , asayhassa upantike ;Saddhassa dānapatino , katapuññassa lajjino .
272.
‘‘ Tattha yācanakā yanti , nānāgottā vanibbakā ;
Te ca maṃ tattha pucchanti , asayhassa nivesanaṃ .
273.
‘‘ Kattha gacchāma bhaddaṃ vo , kattha dānaṃ padīyati ;
Tesāhaṃ puṭṭho akkhāmi , asayhassa nivesanaṃ .
274.
‘‘ Paggayha dakkhiṇaṃ bāhuṃ , ettha gacchatha bhaddaṃ vo ;
Ettha dānaṃ padīyati , asayhassa nivesane .
275.
‘‘ Tena pāṇi kāmadado , tena pāṇi madhussavo ;
Tena me brahmacariyena , puññaṃ pāṇimhi ijjhatī ’’ ti .
276.
‘‘ Na kira tvaṃ adā dānaṃ , sakapāṇīhi kassaci ;
Parassa dānaṃ anumodamāno , pāṇiṃ paggayha pāvadi .
277.
‘‘ Tena pāṇi kāmadado , tena pāṇi madhussavo ;
Tena te brahmacariyena , puññaṃ pāṇimhi ijjhati .
278.
‘‘ Yo
T0.191 so dānamadā bhante , pasanno sakapāṇibhi ;So hitvā mānusaṃ dehaṃ , kiṃ nu so disataṃ gato ’’ ti .
279.
‘‘ Nāhaṃ pajānāmi asayhasāhino , aṅgīrasassa gatiṃ āgatiṃ vā ;
Sutañca me vessavaṇassa santike , sakkassa sahabyataṃ gato asayho ’’ ti .
280.
‘‘ Alameva kātuṃ kalyāṇaṃ , dānaṃ dātuṃ yathārahaṃ ;
Pāṇiṃ kāmadadaṃ disvā , ko puññaṃ na karissati .
281.
‘‘ So hi nūna ito gantvā , anuppatvāna dvārakaṃ ;
Dānaṃ paṭṭhapayissāmi , yaṃ mamassa sukhāvahaṃ .
282.
‘‘ Dassāmannañca pānañca , vatthasenāsanāni ca ;
Papañca udapānañca , dugge saṅkamanāni cā ’’ ti .
283.
‘‘ Kena
M0.157 te aṅgulī kuṇā [ kuṇṭhā ( sī . syā .)], mukhañca kuṇalīkataṃ [ kuṇḍalīkataṃ ( sī . syā . ka .)];Akkhīni ca paggharanti , kiṃ pāpaṃ pakataṃ tayā ’’ ti .
284.
‘‘ Aṅgīrasassa
P0.34 gahapatino , saddhassa gharamesino ;Tassāhaṃ dānavissagge , dāne adhikato ahuṃ .
285.
‘‘ Tattha yācanake disvā , āgate bhojanatthike ;
Ekamantaṃ apakkamma , akāsiṃ kuṇaliṃ mukhaṃ .
286.
‘‘ Tena
V0.116 me aṅgulī kuṇā , mukhañca kuṇalīkataṃ ;Akkhīni me paggharanti , taṃ pāpaṃ pakataṃ mayā ’’ ti .
287.
‘‘ Dhammena
T0.192 te kāpurisa , mukhañca kuṇalīkataṃ ;Akkhīni ca paggharanti , yaṃ taṃ parassa dānassa ;
Akāsi kuṇaliṃ mukhaṃ .
288.
‘‘ Kathaṃ hi dānaṃ dadamāno , kareyya parapattiyaṃ ;
Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ , vatthasenāsanāni ca .
289.
‘‘ So hi nūna ito gantvā , anuppatvāna dvārakaṃ ;
Dānaṃ paṭṭhapayissāmi , yaṃ mamassa sukhāvahaṃ .
290.
‘‘ Dassāmannañca pānañca , vatthasenāsanāni ca ;
Papañca udapānañca , dugge saṅkamanāni cā ’’ ti .
291.
Tato hi so nivattitvā , anuppatvāna dvārakaṃ ;
Dānaṃ paṭṭhapayi aṅkuro , yaṃtumassa [ yaṃ taṃ assa ( syā .), yantamassa ( ka .)] sukhāvahaṃ .
292.
Adā annañca pānañca , vatthasenāsanāni ca ;
Papañca udapānañca , vippasannena cetasā .
293.
‘‘ Ko chāto ko ca tasito , ko vatthaṃ paridahissati ;
Kassa santāni yoggāni , ito yojentu vāhanaṃ .
294.
‘‘ Ko chatticchati gandhañca , ko mālaṃ ko upāhanaṃ ;
Itissu tattha ghosenti , kappakā sūdamāgadhā [ pāṭavā ( ka .)];
Sadā sāyañca pāto ca , aṅkurassa nivesane .
295.
‘‘‘ Sukhaṃ
M0.158 supati aṅkuro ’, iti jānāti maṃ jano ;Dukkhaṃ
T0.193 supāmi sindhaka [ sanduka , sindhuka ( ka .)], yaṃ na passāmi yācake . 296.
‘‘‘ Sukhaṃ supati aṅkuro ’, iti jānāti maṃ jano ;
Dukkhaṃ sindhaka supāmi , appake su vanibbake ’’ ti .
297.
‘‘ Sakko ce te varaṃ dajjā , tāvatiṃsānamissaro ;
Kissa sabbassa lokassa , varamāno varaṃ vare ’’ ti .
298.
‘‘ Sakko ce me varaṃ dajjā , tāvatiṃsānamissaro ;
Kāluṭṭhitassa me sato , suriyuggamanaṃ pati ;
Dibbā bhakkhā pātubhaveyyuṃ , sīlavanto ca yācakā .
299.
‘‘ Dadato
V0.117P0.35 me na khīyetha , datvā nānutapeyyahaṃ ;Dadaṃ cittaṃ pasādeyyaṃ , etaṃ sakkaṃ varaṃ vare ’’ ti .
300.
‘‘ Na sabbavittāni pare pavecche , dadeyya dānañca dhanañca rakkhe ;
Tasmā hi dānā dhanameva seyyo , atippadānena kulā na honti .
301.
‘‘ Adānamatidānañca , nappasaṃsanti paṇḍitā ;
Tasmā hi dānā dhanameva seyyo , samena vatteyya sa dhīradhammo ’’ ti .
302.
‘‘ Aho vata re ahameva dajjaṃ , santo ca maṃ sappurisā bhajeyyuṃ ;
Meghova
T0.194 ninnāni paripūrayanto [ bhipūrayanto ( sī .), hi pūrayanto ( syā .)], santappaye sabbavanibbakānaṃ . 303.
‘‘ Yassa yācanake disvā , mukhavaṇṇo pasīdati ;
Datvā attamano hoti , taṃ gharaṃ vasato sukhaṃ .
304.
‘‘ Yassa yācanake disvā , mukhavaṇṇo pasīdati ;
Datvā attamano hoti , esā yaññassa [ puññassa ( sī .)] sampadā .
305.
[ a . ni .6.37]‘‘ Pubbeva
M0.159 dānā sumano , dadaṃ cittaṃ pasādaye ;Datvā attamano hoti , esā yaññassa [ puññassa ( sī .)] sampadā ’’ ti .
306.
Saṭṭhi vāhasahassāni , aṅkurassa nivesane ;
Bhojanaṃ dīyate niccaṃ , puññapekkhassa jantuno .
307.
Tisahassāni sūdāni hi [ sūdāni ( syā . ka .)], āmuttamaṇikuṇḍalā ;
Aṅkuraṃ upajīvanti , dāne yaññassa vāvaṭā [ byāvaṭā ( sī .), pāvaṭā ( syā .)].
308.
Saṭṭhi purisasahassāni , āmuttamaṇikuṇḍalā ;
Aṅkurassa mahādāne , kaṭṭhaṃ phālenti māṇavā .
309.
Soḷasitthisahassāni , sabbālaṅkārabhūsitā ;
Aṅkurassa mahādāne , vidhā piṇḍenti nāriyo .
310.
Soḷasitthisahassāni , sabbālaṅkārabhūsitā ;
Aṅkurassa mahādāne , dabbigāhā upaṭṭhitā .
311.
Bahuṃ
T0.195 bahūnaṃ pādāsi , ciraṃ pādāsi khattiyo ;Sakkaccañca sahatthā ca , cittīkatvā punappunaṃ .
312.
Bahū māse ca pakkhe ca , utusaṃvaccharāni ca ;
Mahādānaṃ pavattesi , aṅkuro dīghamantaraṃ .
313.
Evaṃ
V0.118P0.36 datvā yajitvā ca , aṅkuro dīghamantaraṃ ;So hitvā mānusaṃ dehaṃ , tāvatiṃsūpago ahu .
314.
Kaṭacchubhikkhaṃ datvāna , anuruddhassa indako ;
So hitvā mānusaṃ dehaṃ , tāvatiṃsūpago ahu .
315.
Dasahi ṭhānehi aṅkuraṃ , indako atirocati ;
Rūpe sadde rase gandhe , phoṭṭhabbe ca manorame .
316.
Āyunā yasasā ceva , vaṇṇena ca sukhena ca ;
Ādhipaccena aṅkuraṃ , indako atirocati .
317.
Tāvatiṃse yadā buddho , silāyaṃ paṇḍukambale ;
Pāricchattakamūlamhi , vihāsi purisuttamo .
318.
Dasasu
M0.160 lokadhātūsu , sannipatitvāna devatā ;Payirupāsanti sambuddhaṃ , vasantaṃ nagamuddhani .
319.
Na koci devo vaṇṇena , sambuddhaṃ atirocati ;
Sabbe deve atikkamma [ adhigayha ( sī .), atiggayha ( ka )], sambuddhova virocati .
320.
Yojanāni
T0.196 dasa dve ca , aṅkuroyaṃ tadā ahu ;Avidūreva buddhassa [ avidūre sambuddhassa ( ka .)], indako atirocati .
321.
Oloketvāna sambuddho , aṅkurañcāpi indakaṃ ;
Dakkhiṇeyyaṃ sambhāvento [ pabhāvento ( sī .)], idaṃ vacanamabravi .
322.
‘‘ Mahādānaṃ tayā dinnaṃ , aṅkura dīghamantaraṃ ;
Atidūre [ suvidūre ( ka .)] nisinnosi , āgaccha mama santike ’’ ti .
323.
Codito bhāvitattena , aṅkuro idamabravi ;
‘‘ Kiṃ mayhaṃ tena dānena , dakkhiṇeyyena suññataṃ .
324.
‘‘ Ayaṃ so indako yakkho , dajjā dānaṃ parittakaṃ ;
Atirocati amhehi , cando tāragaṇe yathā ’’ ti .
325.
‘‘ Ujjaṅgale yathā khette , bījaṃ bahumpi ropitaṃ ;
Na vipulaphalaṃ hoti , napi toseti kassakaṃ .
326.
‘‘ Tatheva dānaṃ bahukaṃ , dussīlesu patiṭṭhitaṃ ;
Na vipulaphalaṃ hoti , napi toseti dāyakaṃ .
327.
‘‘ Yathāpi
V0.119 bhaddake khette , bījaṃ appampi ropitaṃ ;Sammā dhāraṃ pavecchante , phalaṃ toseti kassakaṃ .
328.
‘‘ Tatheva sīlavantesu , guṇavantesu tādisu ;
Appakampi kataṃ kāraṃ , puññaṃ hoti mahapphalan ’’ ti .
329.
Viceyya
T0.197P0.37 dānaṃ dātabbaṃ , yattha dinnaṃ mahapphalaṃ ;Viceyya dānaṃ datvāna , saggaṃ gacchanti dāyakā .
330.
Viceyya
M0.161 dānaṃ sugatappasatthaṃ , ye dakkhiṇeyyā idha jīvaloke ;Etesu dinnāni mahapphalāni , bījāni vuttāni yathā sukhetteti .
Aṅkurapetavatthu navamaṃ .