Issues
Select Version
Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha

Pañcaviññāṇesu paccayaghaṭanānayo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Pañcaviññāṇesu paccayaghaṭanānayo

Paccayaghaṭanānayo vuccate .
Ekekasmiṃ paccayuppanne bahunnaṃ paccayānaṃ samodhānaṃ paccayaghaṭanā nāma .
Yena pana dhammā sappaccayā saṅkhatā paṭiccasamuppannāti vuccanti , sabbe te dhammā uppāde ca ṭhitiyañca imehi catuvīsatiyā paccayehi sahitattā sappaccayā nāma , sappaccayattā saṅkhatā nāma , saṅkhatattā paṭiccasamuppannā nāma .
Katame pana te dhammāti .
Ekavīsasatacittāni ca dvipaññāsacetasikāni ca aṭṭhavīsati rūpāni ca .
Tattha ekavīsasatacittāni dhātuvasena sattavidhāni bhavanti , cakkhu viññāṇadhātu sotaviññāṇadhātu ghānaviññāṇadhātu jitha viññāṇadhātu kāyaviññāṇadhātu manodhātu manoviññāṇa dhātūti .
Tattha cakkhuviññāṇadvayaṃ cakkhuviññāṇadhātu nāma .
Sotaviññāṇadvayaṃ sotaviññāṇadhātu nāma .
Ghānaviññāṇadvayaṃ ghānaviññāṇadhātu nāma .
Jithaviññāṇadvayaṃ jithaviññāṇadhātu nāma .
Kāyaviññāṇadvayaṃ kāyaviññāṇadhātuM0.496 nāma .
Pañcadvārāvajjana cittañca sampaṭicchanacittadvayañca manodhātu nāma .
Sesāni aṭṭhasataṃ cittāni manoviññāṇadhātu nāma .
Dvipaññāsacetasikāni ca rāsivasena catubbidhāni bhavanti , satta sabbacittikāni ca cha pakiṇṇakāni ca cuddasa pāpānica pañcavīsati kalyāṇāni ca .
Catuvīsatipaccayesu ca pannarasapaccayā sabbacittuppāda sādhāraṇā honti , ārammaṇañca anantarañca samanantarañca saha jāto ca aññamaññañca nissayo ca upanissayo ca kammañca āhāro ca indriyañca sampayutto ca atthi ca natthi ca vigato ca avigato ca .
Na hi kiñci cittaṃ vā cetasikaṃ vā ārammaṇena vinā uppannaṃ nāma atthi .
Tathā anantarādīhi ca .
Aṭṭhapaccayā kesañci cittuppādānaṃ paccayā sādhāraṇā honti , hetu ca adhipati ca pure jāto ca āsevanañca vipāko ca jhānañca maggo ca vippayutto ca .
Tattha hetu sahetukacittuppādānaṃ eva sādhāraṇā , adhipati ca sādhipatijavanānaṃ eva , purejāto ca kesañci cittuppādānaṃ eva , āsevanañca kusalākusalakiriyajavanānaṃ eva , vipāko ca vipākacittuppādānaṃ eva , jhānañca manodhātu manoviññāṇadhātu cittuppādānaṃ eva , maggo ca sahetukacittuppādānaṃ eva , vippayutto ca arūpaloke cittuppādānaṃ natthi , eko pacchājāto rūpadhammānaṃ eva visuṃbhūto hoti .
Tatrāyaṃ dīpanā .
Satta sabbacittikāni cetasikāni nāma , phasso vedanā saññā cetanā ekaggatā jīvitaṃ manasikāro .
Tattha cittaṃ adhipatijātikañca āhārapaccayo ca indriyapaccayo ca .
Phasso āhārapaccayo .
Vedanā indriyapaccayo ca jhāna paccayo ca .
Cetanā kammapaccayo ca āhārapaccayo ca .
Ekaggatā indriyapaccayo ca jhāna paccayo ca maggapaccayo ca .
Jīvitaṃ indriyapaccayo .
Sesā dve dhammā visesapaccayā na honti .
Cakkhuviññāṇe satta sabbacittikāni cetasikāni labbhanti , viññāṇena saddhiṃ aṭṭha nāmadhammā honti .
Sabbe te dhammā sattahi paccayehi aññamaññassa paccayā honti catūhi mahāsahajātehi ca vippayuttavajjitehi tīhi majjhimasahajātehi ca .
Tesveva aṭṭhasu dhammesu viññāṇaṃ sesānaṃ sattannaṃ dhammānaṃ āhārapaccayena ca indriyapaccayena ca paccayo hoti .
Phasso āhārapaccayena , vedanā indriyapaccayamattena , cetanā kammapaccayena ca āhāra paccayena ca , ekaggatā indriyapaccayamattenaM0.497 , jīvitaṃ sesānaṃ sattannaṃ dhammānaṃ indriyapaccayena paccayo hoti .
Cakkhuvatthurūpaṃ pana tesaṃ aṭṭhannaṃ dhammānaṃ chahi vatthupurejātehi tasmiṃ cakkhuvatthumhi āpātamāgatāni paccuppannāni rūpārammaṇāni tesaṃ catūhi ārammaṇa purejātehi , anantaraniruddhaṃ pañcadvārāvajjanacittañca pañcahi anantarehi , pubbe kataṃ kusalakammaṃ vā akusalakammaṃ vā kusalavipākānaṃ vā akusalavipākānaṃ vā tesaṃ nānākkhaṇikakammapaccayena , kamma sahāyabhūtāni purimabhave avijjātaṇhūpādānāni ca imasmiṃ bhave āvāsapuggalautubhojanādayo ca tesaṃ aṭṭhannaṃ dhammānaṃ pakatūpanissayapaccayena paccayā honti .
Imasmiṃ citte hetu ca adhipati ca pacchājāto ca āsevanañca jhānañca maggocāti chapaccayā na labbhanti , aṭṭhārasapaccayā labbhanti .
Yathā ca imasmiṃ citte , tathā sotaviññāṇādīsupi cha paccayā na labbhanti , aṭṭhārasapaccayā labbhantīti .
Pañcaviññāṇesu paccayaghaṭanānayo niṭṭhito .