8. Gūthakhādakapetavatthuvaṇṇanā
Gūthakūpato
V0.232P0.267 uggantvāti idaṃ satthari jetavane viharante ekaṃ gūthakhādakapetaṃ ārambha vuttaṃ .Sāvatthiyā kira avidūre aññatarasmiṃ gāmake eko kuṭumbiko attano kulūpakaṃ bhikkhuṃ uddissa vihāraṃ kāresi .
Tattha nānājanapadato bhikkhū āgantvā paṭivasiṃsu .
Te disvā manussā pasannacittā paṇītena paccayena upaṭṭhahiṃsu .
Kulūpako bhikkhu taṃ asahamāno issāpakato hutvā tesaṃ bhikkhūnaṃ dosaṃ vadanto kuṭumbikaṃ ujjhāpesi .
Kuṭumbiko te bhikkhū kulūpakañca paribhavanto paribhāsi .
Atha kulūpako kālaṃ katvā tasmiṃyeva vihāre vaccakuṭiyaṃ peto hutvā nibbatti , kuṭumbiko pana kālaṃ katvā tasseva upari peto hutvā nibbatti .
Athāyasmā mahāmoggallāno taṃ disvā pucchanto –
766.
‘‘ Gūthakūpato uggantvā , ko na dīno patiṭṭhasi ;
Nissaṃsayaṃ pāpakammanto , kiṃ nu saddahase tuvan ’’ ti .
–
Gāthamāha .
Taṃ sutvā peto –
767.
‘‘ Ahaṃ bhadante petomhi , duggato yamalokiko ;
Pāpakammaṃ karitvāna , petalokaṃ ito gato ’’ ti .
–
Gāthāya
M0.250 attānaṃ ācikkhi .Atha naṃ thero –
768.
‘‘ Kiṃ nu kāyena vācāya , manasā dukkaṭaṃ kataṃ ;
Kissakammavipākena , idaṃ dukkhaṃ nigacchasī ’’ ti .
–
Gāthāya tena katakammaṃ pucchi .
So peto –
769.
‘‘ Ahu āvāsiko mayhaṃ , issukī kulamaccharī ;
Ajjhāsito mayhaṃ ghare , kadariyo paribhāsako .
770.
‘‘ Tassāhaṃ
V0.233 vacanaṃ sutvā , bhikkhavo paribhāsisaṃ ;Tassakammavipākena , petalokaṃ ito gato ’’ ti .
–
Dvīhi gāthāhi attanā katakammaṃ kathesi .
769. Tattha ahu āvāsiko mayhan ti mayhaṃ āvāse mayā katavihāre eko bhikkhu āvāsiko nibaddhavasanako ahosi .
Ajjhāsito mayhaṃ ghareti kulūpakabhāvena mama gehe taṇhābhinivesavasena abhiniviṭṭho .
770. Tassāti tassa kulūpakabhikkhussa .
Bhikkhavoti bhikkhū .
Paribhāsisan ti akkosiṃ .
Petalokaṃ ito gatoti iminā ākārena petayoniṃ upagato petabhūto .
Taṃ sutvā thero itarassa gatiṃ pucchanto –
771.
‘‘ Amitto mittavaṇṇena , yo te āsi kulūpako ;
Kāyassa bhedā duppañño , kiṃ nu pecca gatiṃ gato ’’ ti .
–
Gāthamāha .
Tattha
P0.268 mittavaṇṇenāti mittapaṭirūpena mittapaṭirūpatāya .Puna peto therassa tamatthaṃ ācikkhanto –
772.
‘‘ Tassevāhaṃ pāpakammassa , sīse tiṭṭhāmi matthake ;
So ca paravisayaṃ patto , mameva paricārako .
773.
‘‘ Yaṃ
M0.251 bhadante hadantaññe , etaṃ me hoti bhojanaṃ ;Ahañca kho yaṃ hadāmi , etaṃ so upajīvatī ’’ ti .
– gāthādvayamāha ;
772. Tattha tassevāti tasseva mayhaṃ pubbe kulūpakabhikkhubhūtassa petassa .
Pāpakammassāti pāpasamācārassa .
Sīse tiṭṭhāmi matthaketi sīse tiṭṭhāmi , tiṭṭhanto ca matthake eva
V0.234 tiṭṭhāmi , na sīsappamāṇe ākāseti attho .Paravisayaṃ pattoti manussalokaṃ upādāya paravisayabhūtaṃ pettivisayaṃ patto .
Mamevāti mayhaṃ eva paricārako ahosīti vacanaseso .
773. Yaṃ bhadante hadantaññeti bhadante , ayya mahāmoggalāna , tassaṃ vaccakuṭiyaṃ yaṃ aññe uhadanti vaccaṃ ossajanti .
Etaṃ me hoti bhojanan ti etaṃ vaccaṃ mayhaṃ divase divase bhojanaṃ hoti .
Yaṃ hadāmīti taṃ pana vaccaṃ khāditvā yampahaṃ vaccaṃ karomi .
Etaṃ so upajīvatīti etaṃ mama vaccaṃ so kulūpakapeto divase divase khādanavasena upajīvati , attabhāvaṃ yāpetīti attho .
Tesu kuṭumbiko pesale bhikkhū ‘‘ evaṃ āhāraparibhogato varaṃ tumhākaṃ gūthakhādanan ’’ ti akkosi .
Kulūpako pana kuṭumbikampi tathāvacane samādapetvā sayaṃ tathā akkosi , tenassa tatopi paṭikuṭṭhatarā jīvikā ahosi .
Āyasmā
P0.269 mahāmoggallāno taṃ pavattiṃ bhagavato ārocesi .Bhagavā tamatthaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā upavāde ādīnavaṃ dassetvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi .
Sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti .
Gūthakhādakapetavatthuvaṇṇanā niṭṭhitā .