8. Meṇḍasirattheragāthāvaṇṇanā
Anekajātisaṃsāran ti
M1.216 āyasmato meṇḍasirattherassa gāthā .Kā uppatti ?
Sopi kira purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni karonto ito ekanavute kappe brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto kāme pahāya isipabbajjaṃ pabbajitvā mahatā isigaṇena saddhiṃ himavante vasanto satthāraṃ disvā pasannamānaso isigaṇena padumāni āharāpetvā
V1.184 satthu pupphapūjaṃ katvāP1.182 sāvake appamādapaṭipattiyaṃ ovaditvā kālaṃ katvā devaloke nibbatto aparāparaṃ saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sākete gahapatikule nibbatti , tassa meṇḍasarikkhasīsatāya meṇḍasiro tveva samaññā ahosi .So bhagavati sākete añjanavane viharante satthāraṃ upasaṅkamitvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā samathavipassanāsu kammaṃ karonto chaḷabhiñño ahosi .
Teva vuttaṃ apadāne ( apa . thera 1.13.97-105)–
‘‘ Himavantassāvidūre , gotamo nāma pabbato ;
Nānārukkhehi sañchanno , mahābhūtagaṇālayo .
‘‘ Vemajjhamhi ca tassāsi , assamo abhinimmito ;
Purakkhato sasissehi , vasāmi assame ahaṃ .
‘‘ Āyantu me sissagaṇā , padumaṃ āharantu me ;
Buddhapūjaṃ karissāmi , dvipadindassa tādino .
‘‘ Evanti te paṭissutvā , padumaṃ āhariṃsu me ;
Tathā nimittaṃ katvāhaṃ , buddhassa abhiropayiṃ .
‘‘ Sisse tadā samānetvā , sādhukaṃ anusāsahaṃ ;
Mā kho tumhe pamajjittha , appamādo sukhāvaho .
‘‘ Evaṃ samanusāsitvā , te sisse vacanakkhame ;
Appamādaguṇe yutto , tadā kālaṅkato ahaṃ .
‘‘ Ekanavutito kappe , yaṃ pupphamabhiropayiṃ ;
Duggatiṃ nābhijānāmi , buddhapūjāyidaṃ phalaṃ .
‘‘ Ekapaññāsakappamhi
M1.217 , rājā āsiṃ jaluttamo ;Sattaratanasampanno , cakkavattī mahabbalo .
‘‘ Kilesā jhāpitā mayhaṃ … pe … kataṃ buddhassa sāsanan ’’ ti .
So attano pubbenivāsaṃ anussaranto –
78.
‘‘ Anekajātisaṃsāraṃ , sandhāvissaṃ anibbisaṃ ;
Tassa me dukkhajātassa , dukkhakkhandho aparaddho ’’ ti .
– gāthaṃ abhāsi ;
Tattha anekajātisaṃsāran ti anekajātisatasahassasaṅkhyaṃ idaṃ saṃsāravaṭṭaṃ , addhuno adhippetattā
V1.185 accantasaṃyogekavacanaṃ .Sandhāvissan ti saṃsariṃ , aparāparaṃ cavanuppajjanavasena paribbhamiṃ .
Anibbisan ti tassa nivattakañāṇaṃ avindanto alabhanto .
Tassa meti evaṃ saṃsarantassa me .
Dukkhajātassāti jātiādivasena uppannadukkhassa , tissannaṃ vā dukkhatānaṃ vasena dukkhasabhāvassa .
Dukkhakkhandhoti kammakilesavipākavaṭṭappakāro dukkharāsi .
Aparaddhoti arahattamaggappattito paṭṭhāya paribbhaṭṭho cuto na abhinibbattissati .
‘‘ Aparaṭṭho ’’ ti vā pāṭho , apagatasamiddhito samucchinnakāraṇattā apagatoti attho .
Idameva ca therassa aññābyākaraṇaṃ ahosi .
Meṇḍasirattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā .