2. Devadahasuttavaṇṇanā
2. Dutiye
V2.226 devadahan ti devā vuccanti rājāno , tesaṃ maṅgaladaho , sayaṃjāto vā so dahoti , tasmā ‘‘ devadaho ’’ ti vutto .
Tassa avidūre nigamo devadahantveva napuṃsakaliṅgavasena saṅkhaṃ gato .Pacchābhūmagamikāti pacchābhūmaṃ aparadisāyaṃ niviṭṭhaṃ janapadaṃ gantukāmā .
Nivāsan ti temāsaṃ vassāvāsaṃ .
Apalokitoti āpucchito .
Apalokethāti āpucchatha .
Kasmā theraṃ āpucchāpeti ?
Te sabhāre kātukāmatāya .
Yo hi ekavihāre vasantopi santikaṃ na gacchati pakkamanto anāpucchā pakkamati , ayaṃ nibbhāro nāma .
Yo ekavihāre vasantopi āgantvā passati , pakkamanto āpucchati , ayaṃ sabhāro nāma .
Imepi bhikkhū bhagavā ‘‘ evamime sīlādīhi vaḍḍhissantī ’’ ti sabhāre kātukāmo āpucchāpeti .
Paṇḍitoti dhātukosallādinā catubbidhena paṇḍiccena samannāgato .
Anuggāhakoti āmisānuggahena ca dhammānuggahena cāti dvīhipi anuggahehi anuggāhako .
Paccassosun ti te bhikkhū ‘‘ amhākaṃ neva upajjhāyo , na ācariyo na sandiṭṭhasambhatto .
Kiṃ tassa santike karissāmā ’’ ti ?
Tuṇhībhāvaṃ anāpajjitvā ‘‘ evaṃ , bhante ’’ ti satthu vacanaṃ sampaṭicchiṃsu .
Eḷagalāgumbeti gacchamaṇḍapake .
So kira eḷagalāgumbo dhuvasalilaṭṭhāne jāto .
Athettha catūhi pādehi maṇḍapaṃ katvā tassa upari taṃ gumbaṃ āropesuṃ , so taṃ maṇḍapaṃ chādesi .
Athassa heṭṭhā iṭṭhakāhi paricinitvā vālikaṃ okiritvā āsanaṃ paññāpayiṃsu .
Sītalaṃ divāṭṭhānaṃ udakavāto vāyati .
Thero tasmiṃ nisīdi .
Taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘ eḷagalāgumbe ’’ ti .
Nānāverajjagatan ti ekassa rañño rajjato nānāvidhaṃ rajjagataṃ .
Virajjan ti aññaṃ rajjaṃ .
Yathā hi sadesato añño videso , evaṃ nivuttharajjato aññaṃ
M2.238 rajjaṃ virajjaṃ nāma , taṃ verajjanti vuttaṃ .
Khattiyapaṇḍitāti bimbisārakosalarājādayo paṇḍitarājāno .
Brāhmaṇapaṇḍitāti caṅkītārukkhādayo paṇḍitabrāhmaṇā .
Gahapatipaṇḍitāti cittasudattādayo paṇḍitagahapatayo .
Samaṇapaṇḍitāti sabhiyapilotikādayo paṇḍitaparibbājakāP2.258 .Vīmaṃsakāti atthagavesino .
Kiṃvādīti kiṃ attano dassanaṃ vadati , kiṃ laddhikoti attho .
Kimakkhāyīti kiṃ sāvakānaṃ ovādānusāsaniṃ ācikkhati ?
Dhammassa cānudhamman ti bhagavatā vuttabyākaraṇassa anubyākaraṇaṃ .
Sahadhammikoti sakāraṇo .
Vādānuvādoti bhagavatā vuttavādassa anuvādo .
‘‘ Vādānupāto ’’ tipi pāṭho , satthu vādassa anupāto anupatanaṃ , anugamananti attho .
Imināpi vādaṃ anugato vādoyeva dīpito hoti .
Avigatarāgassātiādīsu taṇhāvaseneva attho veditabbo .
Taṇhā hi rajjanato rāgo , chandiyanato chando , piyāyanaṭṭhena pemaṃ , pivitukāmaṭṭhena pipāsā , anudahanaṭṭhena pariḷāhoti vuccati .
Akusale cāvuso , dhammetiādi kasmā āraddhaṃ ?
Pañcasu khandhesu avītarāgassa ādīnavaṃ
V2.228 , vītarāgassa ca ānisaṃsaṃ dassetuṃ .
Tatra avighātoti niddukkho .
Anupāyāsoti nirupatāpo .
Apariḷāhoti niddāho .
Evaṃ sabbattha attho veditabbo .Dutiyaṃ .