3.
‘‘ Pāpuṇitvāna sambuddho , kevalaṃ bodhimuttamaṃ ;
Sumaṅgalamhi nagare , dhammacakkaṃ pavattayi .
3.
‘‘ Tassāpi atulatejassa , ahesuṃ abhisamayā tayo ;
Koṭisatasahassānaṃ , paṭhamābhisamayo ahu .
4.
‘‘ Yadā
V0.253P0.221 sakko upagañchi , sapariso vināyakaṃ ;
Tadā asītikoṭīnaṃ , tatiyābhisamayo ahū ’’ ti .Yadā
M0.261 pana saraṇanagare vemātikabhātikaṃ padumakumāraṃ phussadevakumārañca saparivāre pabbājesi , tasmiṃ antovasse pabbajitānaṃ bhikkhūnaṃ koṭisatasahassānaṃ majjhe visuddhipavāraṇaṃ pavāresi , so paṭhamo sannipāto ahosi .
Puna bhagavato devalokato orohaṇe satakoṭīnaṃ dutiyo sannipāto ahosi .
Yadā pana sudassanārāme terasannaṃ dhutaguṇānaṃ guṇe ānisaṃse pakāsetvā hāritaṃ nāma mahāsāvakaṃ etadagge ṭhapesi , tadā asītiyā koṭīnaṃ majjhe bhagavā pātimokkhaṃ uddisi , so tatiyo sannipāto ahosi . 6.
‘‘ Yadā doṇamukhaṃ hatthiṃ , vinesi narasārathi ;
Asītikoṭisahassānaṃ , tatiyābhisamayo ahū ’’ ti .
8.
‘‘ Ahaṃ tena samayena , maṅgalo nāma tāpaso ;
Uggatejo duppasaho , abhiññābalasamāhito .
8.
‘‘ Ahaṃ tena samayena , kassapo nāma brāhmaṇo ;
Ajjhāyako mantadharo , tiṇṇaṃ vedāna pāragū .
9.
‘‘ Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ , padumaṃ pāricchattakaṃ ;
Devalokā haritvāna , sambuddhamabhipūjayiṃ .
10.
11.
‘‘ Dibbaṃ
V0.264 mandāravaṃ pupphaṃ , padumaṃ pārichattakaṃ ;Ubho hatthehi paggayha , dhunamāno upāgamiṃ .
11.
12.
‘‘ Padhānaṃ padahitvāna … pe … hessāma sammukhā imaṃ .
13.
‘‘ Vebhāraṃ nāma nagaraṃ , udeno nāma khattiyo ;
Suphassā nāma janikā , siddhitthassa mahesino .
13.
‘‘ Vebhāraṃ nāma nagaraṃ , udeno nāma khattiyo ;
Suphassā nāma janikā , siddhitthassa mahesino .
‘‘ Tassāpi vacanaṃ sutvā , bhiyyo cittaṃ pasādayiṃ ;
Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ , dasapāramipūriyā ’’ ti .
Tattha
M0.253 saraṇe pañcasīle cāti tīṇi saraṇāni pañca sīlāni cāti attho .
Aṭṭhārase kappasateti ito aṭṭhasatādhikassa kappasahassassa accayenāti attho .
TassaP0.214 pana bhagavato sudhaññaṃ nāma nagaraṃ ahosi .
Pitā sudatto nāma rājā , mātā sucandā nāma devī , pālito ca sabbadassī ca dve aggasāvakā , sobhito nāmupaṭṭhāko , sujātā ca dhammadinnā ca dve aggasāvikā , kakudharukkho bodhi , sarīraṃ asītihatthubbedhaṃ ahosi , navutivassasahassāni āyu , vimalā nāmassa aggamahesī ahosi , kañcanāveḷo nāma putto , so ājaññarathena nikkhamīti .
Tena vuttaṃ – 16.
‘‘ Khemakaṃ nāma nagaraṃ , janasandho nāma khattiyo ;
Padumā nāma janikā , tissassa ca mahesino .
Tattha cakkaṃ vattitan ti dhammacakkaṃ pavattitaṃ .
Paṇītaṃ dhamman ti uttarimanussadhammaṃ .
Pabbajjaṃ guṇasampannan ti ñatvā pabbajinti attho .
Vattasīlasamāhitoti vattesu ca sīlesu ca samāhito .
Tesaṃ tesaṃ pūraṇe samāhitoti attho .
Ramāmīti abhiramiṃ .
Saddhāpītin ti saddhañca pītiñca upagantvā .
Vandāmīti abhivandiṃ , atītatthe vattamānavacanaṃ daṭṭhabbaṃ .
Sattharan ti satthāraṃ .
Anivattamānasan ti anosakkiyamānamānasaṃ .
Tassa
V0.288P0.251 pana bhagavato anomaṃ nāma nagaraṃ ahosi .
Suppatīto nāmassa pitā khattiyo , yasavatī nāma mātā , soṇo ca uttaro ca dve aggasāvakā , upasanto nāmupaṭṭhāko , rāmā ca samālā ca dve aggasāvikā , sālarukkho bodhi , sarīraṃ saṭṭhihatthubbedhaṃ ahosi .
Saṭṭhivassasahassāni āyu , sucittā nāmassa bhariyā , suppabuddho nāmassa putto , suvaṇṇasivikāya nikkhami .
Tena vuttaṃ – 18.
‘‘ Kolito
V0.339 upatisso ca , dve bhikkhū aggasāvakā ;
Ānando nāmupaṭṭhāko , santikāvacaro mama ;
Khemā uppalavaṇṇā ca , bhikkhunī aggasāvikā .Tattha puññavantoti puññavā , samupacitapuññasañcayoti attho .
Jutindharoti pabhāyutto .
Nekānaṃ nāgakoṭīnan ti anekāhi nāgakoṭīhi , karaṇatthe sāmivacanaṃ daṭṭhabbaṃ .
Parivāretvānāti bhagavantaṃ parivāretvā .
Ahan ti attānaṃ niddisati .
Vajjantoti vādento tāḷento .
Maṇimuttaratanakhacitan ti maṇimuttādīhi vividhehi ratanehi khacitanti attho .
Sabbābharaṇabhūsitan ti sabbābharaṇehi vāḷarūpādīhi ratanamayehi maṇḍitanti attho .
Suvaṇṇapīṭhan ti suvaṇṇamayaṃ pīṭhaṃ .
Adāsahan ti adāsiṃ ahaṃ .
Tassa pana vipassissa bhagavato bandhumatī nāma nagaraṃ ahosi .
Bandhumā nāma rājā pitā , bandhumatī nāma mātā , khaṇḍo ca tisso ca dve aggasāvakā , asoko nāmupaṭṭhāko , candā ca candamittā ca dve aggasāvikā , pāṭalirukkho bodhi , sarīraṃ asītihatthubbedhaṃ ahosi , sarīrappabhā sabbakālaṃ satta yojanāni pharitvā aṭṭhāsi asītivassasahassāni āyu , sutanu nāmassa aggamahesī , samavaṭṭakkhandho nāmassa putto , ājaññarathena nikkhami .
Tena vuttaṃ –
23.
‘‘ Uccattanena so buddho , sattatihatthamuggato ;
Kañcanagghiyasaṅkāso , dvattiṃsavaralakkhaṇo .
25.
‘‘ Sattativassasahassāni , āyu tassa mahesino ;
Tāvatā tiṭṭhamāno so , tāresi janataṃ bahuṃ .
Anuttaroti nātidīgho nātirasso .
Āyu vassasatasahassanti attho .
Uttamaṃ pavaraṃ seṭṭhan ti aññamaññavevacanāni .
Ussavoti himabindu valāhakaussavaandhakārā viya anilasūriyadīpehi aniccatānilasūriyadīpehi upadduto parinibbuto sasāvako bhagavāti attho .