Tatiyo paricchedo
3. Vīthisaṅgahakathā
85.
Cakkhusotaghānajivhā-kāyāyatana pañcadhā ;
Pasādā hadayañceti , cha vatthūni viniddise .
86.
Cakkhusotaghānajivhā-kāyadvārā ca pañcadhā ;
Manodvāraṃ bhavaṅganti , cha dvārā cittavīthiyā .
87.
Rūpasaddagandharasa-phoṭṭhabbā pañca gocarā ;
Dhammārammaṇapaññatti , cha dvārārammaṇakkamā .
88.
Nimittagatikammāni
V0.10 , kammamevātha gocarā ;Paṭisandhibhavaṅgānaṃ , cutiyā ca yathārahaṃ .
89.
Maraṇāsannasattassa , yathopaṭṭhitagocaraṃ ;
Chadvāresu tamārabbha , paṭisandhi bhavantare .
90.
Ekacittakkhaṇā hoti , yāvajīvaṃ tato paraṃ ;
Bhavaṅgaṃ pariyosāne , cuti cekakkhaṇā bhave .
91.
Duhetāhetucutiyā , kāmāvacarasandhiyo ;
Tihetukāmacutiyā , sabbāpi paṭisandhiyo .
92.
Rūpāvacaracutiyā
M0.9 , sahetupaṭisandhiyo ;Āruppatopari kāme , tattha vāpi tihetukā .
93.
Paṭisandhi bhavaṅgañca , ekamevekajātiyaṃ ;
Cuti cārammaṇañcassa , evameva yathārahaṃ .
94.
Rūpādārammaṇe cakkhu-ppasādādimhi ghaṭṭite ;
Majjhe bhavaṅgaṃ chinditvā , vīthi nāma pavattati .
95.
Āvajjapañcaviññāṇasampaṭicchanatīraṇā ;
Voṭṭhabbakāmajavanatadārammaṇanāmakā .
96.
Satteva ṭhānasaṅkhepā , pañcadvārikamānasā ;
Catupaññāsa sabbepi , vitthārena sarūpato .
97.
Āvajjasabbajavanatadārammaṇanāmakā ;
Sattasaṭṭhi sarūpena , manodvārikamānasā .
98.
Iṭṭhe ārammaṇe honti , puññapākāni sabbathā ;
Aniṭṭhe pāpapākāni , niyamoyaṃ pakāsito .
99.
Tatthāpi atiiṭṭhamhi , tadārammaṇatīraṇaṃ ;
Somanassayutaṃ iṭṭhamajjhattamhi upekkhitaṃ .
100.
Gocaretiparittamhi
V0.11 , atiappāyuke pana ;Bhavaṅgameva calati , moghavāroti so kato .
101.
Voṭṭhabbanaṃ parittamhi , dvattikkhattuṃ pavattati ;
Tato bhavaṅgapātova , sopi moghoti vuccati .
102.
Javanañca mahantamhi , javitvāna tato paraṃ ;
Na sambhoti tadālambaṃ , sopi moghoti vuccati .
103.
Gocaretimahantamhi , atidīghāyuke pana ;
Sambhoti ca tadālambaṃ , sampuṇṇoti pavuccati .
104.
Gocaretimahantamhi , tadārammaṇasambhavo ;
Pañcadvāre manodvāre , vibhūte pana gocare .
105.
Kāmāvacarasattānaṃ
M0.10 , kāmāvacaragocare ;Parittajavanesveva , tadārammaṇamuddise .
106.
Nātitikkhe nātisīghe , nātitejussade jave ;
Samamandappavattamhi , tadārammaṇamicchitaṃ .
107.
Sukhopetaṃ tadālambaṃ , upekkhākriyato paraṃ ;
Na hotupekkhāsahitaṃ , sukhitakriyato tathā .
108.
Na hoti domanassamhā , somanassikamānasaṃ ;
Tadārammaṇamaññañca , bhavaṅgaṃ cuti vā tathā .
109.
Rajjanādivasenettha , javanākusalaṃ bhave ;
Kusalaṃ pana sambhoti , saddhāpaññādisambhave .
110.
Tadeva vītarāgānaṃ , kriyā nāma pavuccati ;
Avipākatamāpannaṃ , vaṭṭamūlaparikkhayā .
111.
Appanājavanaṃ sesaṃ , mahaggatamanuttaraṃ ;
Chabbīsati yathāyogaṃ , appanāvīthiyaṃ bhave .
112.
Parikammaṃ
V0.12 karontassa , kasiṇādikagocare ;Susamāhitacittassa , upacārasamādhinā .
113.
Parikammopacārānulomagotrabhuto paraṃ ;
Pañcamaṃ vā catutthaṃ vā , javanaṃ hoti appanā .
114.
Puthujjanāna sekkhānaṃ , kāmapuññatihetuto ;
Tihetukāmakriyato , vītarāgānamappanā .
115.
Tatrāpi sukhitajavaṃ , sukhitadvayato paraṃ ;
Upekkhitamhā sambhoti , upekkhekaggatāyutaṃ .
116.
Pañca vāre cha vā satta , parittajavanaṃ bhave ;
Sakiṃ dve vā tadālambaṃ , sakimāvajjanādayo .
117.
Appanājavanañcekaṃ , paṭhamuppattiyaṃ pana ;
Tato paraṃ vasībhūtaṃ , ahorattaṃ pavattati .
118.
Sakiṃ
M0.11 dve vā nirodhassa , samāpattikkhaṇe pana ;Catutthāruppajavanaṃ , tato cittaṃ nirujjhati .
119.
Nirodhā vuṭṭhahantassa , upariṭṭhaphaladvayaṃ ;
Pañcābhiññā tathā maggā , ekacittakkhaṇā matā .
120.
Phalamekadvayaṃ tathā , tisso vā maggavīthiyaṃ ;
Samāpattikkhaṇe tampi , ahorattaṃ pavattati .
121.
Pañcadvāre na labbhanti , lokuttaramahaggatā ;
Vīthimuttamanodhātu , pañca cittāni antime .
122.
Parittāneva sabbāni , pañcadvāresu sambhavā ;
Manodvāramhi voṭṭhabba-tadālambajavā siyuṃ .
123.
Ghānajivhākāyavīthi , tadārammaṇameva ca ;
Rūpe natthi tathārūpe , cakkhusotāpi vīthiyo .
124.
Sabbāpi
V0.13 vīthiyo kāme ,Rūpe tisso pakāsitā ;
Ekā vīthi panārūpe ,
Natthāsaññīsu kācipi .
125.
Sattāpi vīthicittāni , kāme rūpe cha sambhavā ;
Arūpe dve manodvārā-vajjanaṃ javananti cāti .
Iti cittavibhāge vīthisaṅgahakathā niṭṭhitā .
Tatiyo paricchedo .