Dvāvīsatimo paricchedo
22. Pakiṇṇakakathā
844.
Itthaṃ
V0.82 rūpānamuppattiṃ , dīpetvā dāni vuccati ;Pavattikosallatthāya , tatthevetaṃ pakiṇṇakaṃ .
845.
Duvidhā sandhiyo tattha , missāmissavibhāgato ;
Tividhāpi cekacatu-pañcavokārabhedato .
846.
Rūpamattā asaññīnaṃ , nāmābhāvā amissitā ;
Nāmamattā arūpīnaṃ , rūpābhāvāti ca dvidhā .
847.
Kāmāvacarikā ceva , rūpāvacarikāti ca ;
Duvidhā missitā ceti , bhavanti ca catubbidhā .
848.
Ekaccatuvokārā ca , amissā pañca sandhiyo ;
Chabbīsatividhā missā , pañcavokārasandhiyo .
849.
Itthaṃ bhūmippabhedena , ekatiṃsavidhāpi ca ;
Santatirāsibhedena , siyuṃ tiṃsavidhā kathaṃ .
850.
Rūpasantatisīsānaṃ
M0.75 ,Rāsayo sattavīsati ;
Vuttā kāme vasā tesaṃ ,
Sattakā kāmasandhiyo .
851.
Vedanāsaññāsaṅkhāra-viññāṇakkhandhasaṅgahā ;
Sabbatthāpi catassova , nāmasantatiyo siyuṃ .
852.
Iccubhinnaṃ vasā honti , tatthekādasakādayo ;
Santatirāsayo pubbe , vibhattā sattakādayo .
853.
Ekādasakadasaka-navaṭṭhasattakā
V0.83 siyuṃ ;Chakkena saddhiṃ viññeyyā , tasmā tattha cha saṅgahā .
854.
Aṭṭha santatiyo honti , rūpalokena missitā ;
Aṭṭhako rāsi tattheko , tasmā santati vuccati .
855.
Jīvitanavako tveko , asaññī paṭisandhiyaṃ ;
Arūpīnaṃ catassopi , nāmasantatiyo siyuṃ .
856.
Iccekakacatukkānaṃ , vasena dve amissitā ;
Aṭṭhavīsañca missāti , tiṃseva honti sandhiyo .
857.
Ekuppādanirodhā ca , amissā tattha rāsayo ;
Missitānaṃ vibhāgoyaṃ , yathāyogaṃ kathīyati .
858.
Uppādaṭṭhitibhaṅgānaṃ , vasā tīṇi khaṇānipi ;
Samānāneva nāmānaṃ , ekacittakkhaṇaṃ mataṃ .
859.
Tulyamuppādabhaṅgānaṃ , rūpānampi khaṇadvayaṃ ;
Ekūnapaññāsamattaṃ , ṭhitikkhaṇamudīritaṃ .
860.
Nāmarūpānamuppādo , bhaṅgopi hi samo mato ;
Dandhaṃ hi vattikaṃ rūpaṃ , nāmaṃ tu lahuvattikaṃ .
861.
Tathā hi rūpe tiṭṭhante , cittuppādā tu soḷasa ;
Uppajjitvā pavattitvā , bhijjanti ca lahuṃ lahuṃ .
862.
Tasmā
M0.76 hi ekapaññāsa-khaṇarūpakkhaṇaṃ tathā ;Sattarasacittakkhaṇaṃ , tikhaṇanti ca vuccati .
863.
Cittakkhaṇaṃ hi tiṇṇannaṃ , tattha viññattikadvayaṃ ;
Lakkhaṇattayarūpaṃ tu , salakkhaṇavavatthitaṃ .
864.
Tasmā hitvā dvayañcetaṃ , bāvīsatividhampi ca ;
Rūpaṃ nāma catukkañca , salakkhaṇaniyāmitaṃ .
865.
Ekuppādanirodhā
V0.84 ca , tattha tulyakkhaṇā matā ;Atulyakkhaṇadhammānaṃ , siyā bhedaṃ yathārahaṃ .
866.
Paṭisandhikkhaṇe jātaṃ , tasmā rūpaṃ tato paraṃ ;
Sattarasamacittassa , bhaṅgena saha bhijjati .
867.
Tassa ṭhitikkhaṇe jātaṃ , rūpampi ca tato paraṃ ;
Aṭṭhārasamacittassa , uppāde pana bhijjati .
868.
Tassa bhaṅgakkhaṇe jātaṃ , rūpampi ca tato paraṃ ;
Aṭṭhārasamacittassa , ṭhitikālesu bhijjati .
869.
Tathā dutiyacittassa , uppādamhi samuṭṭhitaṃ ;
Aṭṭhārasamacittassa , bhaṅgena saha bhijjati .
870.
Iti vuttaniyāmena , sajātikkhaṇato paraṃ ;
Ṭhatvā ekūnapaññāsa , khaṇāni puna bhijjati .
871.
Tasmā ekūnapaññāsa , kalāpā saha vattare ;
Eko jāyati eko ca , bhijjatīti ca sabbathā .
872.
Ekasantatisambandhā , kalāpā saha kammajā ;
Yathānupubbaghaṭitā , ekapaññāsa labbhare .
873.
Sattavīsa paniccevaṃ , kāme dve rūpabhūmiyaṃ ;
Rūpasantatisīsānaṃ , rāsayo sattakādayo .
874.
Ekūnatiṃsa sabbepi , kammajātā yathārahaṃ ;
Ekapaññāsa ghaṭikā , pavattanti khaṇe khaṇe .
875.
Tattha
M0.77 sandhikkhaṇe jātaṃ , sattarasamacetaso ;Uppāde bhijjaticcevaṃ , vutto aṭṭhakathānayo .
876.
Taṃ nayaṃ paṭibāhitvā , cittena saha bhijjati ;
Cittena saha jātanti , vuttamācariyena hi .
877.
Ānāpānatakkacārā
V0.85 , ekuppādanirodhakā ;Vuttā hi yamake kāyavacīsaṅkhāranāmakā .
878.
Cittuppādakkhaṇe jātā , utu tassa ṭhitikkhaṇe ;
Rūpaṃ janeti tatthāpi , utu bhaṅgakkhaṇepi ca .
879.
Anupubbakkamenevaṃ , jātaṃ rūpaṃ tathāparaṃ ;
Aṭṭhārasamauppādaṭṭhitiādīsu bhijjati .
880.
Itthaṃ kalāpā ghaṭitā , utujāhārajāpi ca ;
Ekasantatisambandhā , ekapaññāsa labbhare .
881.
Kalāpā cittajā yasmā , uppādakkhaṇasambhūtā ;
Ghaṭikā saha labbhanti , tasmā sattaraseva te .
882.
Sabbepi rūpajanakā , cittuppāde yathāsakaṃ ;
Janenti ṭhitibhaṅgesu , na janentīti kecanā .
883.
Kusalābyākatādīnaṃ , ekuppādanirodhatā ;
Dhammānaṃ yamake vuttā , iti pāḷi vadanti ca .
884.
Kusalādikasambandhā , tattha tattha hi desitā ;
Iti vatvā pure vuttaṃ , icchantācariyā nayaṃ .
885.
Iccevaṃ catusambhūtā , rūpasantatirāsayo ;
Rūpāni ca kalāpā ca , ekābaddhā yathārahaṃ .
886.
Suttapavattamattānaṃ , sambuddhānampi pāṇinaṃ ;
Yāva maraṇakālāpi , pavattanti nirantaraṃ .
887.
Āyukkhayā
M0.78 ca maraṇaṃ , tathā kammakkhayā siyā ;Ubhinnaṃ vā khayā cātha , upacchedakakammunā .
888.
Catudhāpi marantassa , tassevaṃ tu yathārahaṃ ;
Sattarasacittakkhaṇamattasesamhi jīvite .
889.
Upariccuticittassa
V0.86 , sattarasamacetaso ;Ṭhitikālamupādāya , na tu jāyati kammajaṃ .
890.
Tassuppādakkhaṇe jātaṃ ,
Rūpañca cutiyā saha ;
Bhijjatīti mato nāma ,
Tato hoti sa puggalo .
891.
Cittajāhārajañcāpi , na jāyati tato paraṃ ;
Utusambhavarūpaṃ tu , avasissati vā na vā .
892.
Tato vuttanayeneva , matasatto yathārahaṃ ;
Missāmissāhi sandhīhi , punadevopapajjati .
893.
Tato vuttanayeneva , ekūnatiṃsa kammajā ;
Tesamuṭṭhānikā pañca , catuttiṃsa samissitā .
894.
Kalāpā rāsayo honti , sattavīsatibhūmisu ;
Iti sabbapakārena , rūpadhammā pakāsitāti .
Iti rūpavibhāge pakiṇṇakakathā niṭṭhitā .
Dvāvīsatimo paricchedo .
Niṭṭhito ca sabbathāpi rūpavibhāgo .