Catuttho paricchedo
4. Vīthiparikammakathā
126.
Paṭhamāvajjanaṃ pañca-dasannaṃ parato bhave ;
Dutiyāvajjanaṃ hoti , ekavīsatito paraṃ .
127.
Ekamhā
M0.12 pañcaviññāṇaṃ , pañcamhā sampaṭicchanaṃ ;Sukhasantīraṇaṃ hoti , pañcavīsatito paraṃ .
128.
Sattatiṃsatito hoti , upekkhātīraṇadvayaṃ ;
Voṭṭhabbanasarūpānaṃ , dvinnaṃ kāmajavā paraṃ .
129.
Maggābhiññā paraṃ dvinnaṃ , tiṇṇannaṃ lokiyappanā ;
Phalā catunnaṃ pañcannaṃ , upariṭṭhaphaladvayaṃ .
130.
Bhavanti cattālīsamhā , sukhapākā dvihetukā ;
Tathekacattālīsamhā , upekkhāya samāyutā .
131.
Honti
V0.14 sattatito kāme , sukhapākā tihetukā ;Dvāsattatimhā jāyanti , upekkhāsahitā pana .
132.
Ekūnasaṭṭhito rūpa-pākā pākā arūpino ;
Kamāṭṭhacattālīsamhā , tathekadvitihīnato .
133.
Pubbasaṅgahamiccevaṃ , vigaṇetvā vicakkhaṇo ;
Parasaṅgahasaṅkhyādiṃ , vibhāveyya visārado .
134.
Pañcadvārāvajjanato , dasa cittāni dīpaye ;
Sesāvajjanato pañcacattālīsanti bhāsitaṃ .
135.
Pañcaviññāṇato pāpavipākā sampaṭicchanā ;
Paramekaṃ dvayaṃ puññavipākā sampaṭicchanā .
136.
Santīraṇā dvihetumhā , pākā dvādasa jāyare ;
Tihetukāmapākamhā , ekavīsati labbhare .
137.
Rūpāvacarapākamhā , paramekūnavīsati ;
Navaṭṭhārūpapākamhā , satta chāpi yathākkamaṃ .
138.
Paṭighamhā tu satteva , sitamhā teraseritā ;
Pāpapuññadvihetumhā , ekavīsati bhāvaye .
139.
Dvihetukāmakriyato
M0.13 , aṭṭhārasa upekkhakā ;Sattarasa sukhopetā , vibhāveyya vicakkhaṇo .
140.
Kāmapuññatihetumhā , tettiṃseva upekkhakā ;
Tepaññāsa sukhopetā , bhavantīti pakāsitaṃ .
141.
Tihetukāmakriyato , catuvīsatipekkhakā ;
Sukhitamhā tu dīpeyya , pañcavīsati paṇḍito .
142.
Dasarūpajavamhekā-dasadvādasa
V0.15 terasa ;Yathākkamaṃ pañcadasa , āruppā paridīpaye .
143.
Phalamhā cuddasevāhu , maggamhā tu sakaṃ phalaṃ ;
Paraṃ saṅgahamiccevaṃ , vigaṇeyya visārado .
144.
Pubbāparasamodhāna-miti ñatvā tato paraṃ ;
Vatthuvīthisamodhānaṃ , yathāsambhavamuddise .
145.
Pañca vatthūni nissāya , kamato pañcamānasā ;
Tettiṃsa pana nissāya , hadayaṃ mānasā siyuṃ .
146.
Kāmapākamanodhātu-hasituppādamānasā ;
Dosamūlāni maggo ca , rūpajjhānāva sabbathā .
147.
Dasāvasesāpuññāni , kāmapuññamahākriyā ;
Voṭṭhabbārūpajavanaṃ , satta lokuttarāni ca .
148.
Dvecattālīsa cittāni , pañcavokārabhūmiyaṃ ;
Nissāya hadayaṃ honti , arūpe nissayaṃ vinā .
149.
Āruppapākā cattāro , anissāyeti sabbathā ;
Vitthārenaṭṭhadhā bhinnaṃ , saṅkhepā tividhaṃ bhave .
150.
Tecattālīsa nissāya , anissāya catubbidhaṃ ;
Nissitānissitā sesā , dvecattālīsa mānasā .
151.
Pañca cittappanā honti , kamenekekavīthiyaṃ ;
Manodhātuttikaṃ nāma , pañcadvārikamīritaṃ .
152.
Sukhatīraṇavoṭṭhabba-parittajavanā
M0.14 pana ;Ekatiṃsāpi jāyante , chasu vīthīsu sambhavā .
153.
Mahāpākā panaṭṭhāpi , upekkhātīraṇadvayaṃ ;
Chasu dvāresu jāyanti , dasa muttā ca vīthiyā .
154.
Cutisandhibhavaṅgānaṃ , vasā pākā mahaggatā ;
Nava vīthivimuttāti , dasadhā vīthisaṅgaho .
155.
Ekadvārikacittāni
V0.16 , pañcachadvārikā tathā ;Chadvārikavimuttā ca , vimuttāti ca sabbathā .
156.
Chattiṃsa tayekatiṃsa , dasa ceva naveti ca ;
Ñatvā vīthisamodhānaṃ , gocarañca samuddise .
157.
Kamato pañcaviññāṇā , lokuttaramahaggatā ;
Abhiññāvajjitā sabbā , pañcatālīsa mānasā .
158.
Yathāsambhavato honti , rūpādekekagocarā ;
Pañcagocaramīrenti , manodhātuttikaṃ pana .
159.
Santīraṇamahāpākā , parittajavanāni ca ;
Voṭṭhabbanamabhiññā ca , tecattālīsa sambhavā .
160.
Chārammaṇesu hontīti , aṭṭhadhā tividhā puna ;
Ekārammaṇacittāni , pañcachārammaṇāni ca .
161.
Saṅkhepā mānasā pañca-cattālīsa tayo tathā ;
Tecattālīsa ceveti , sattadhāpi siyuṃ kathaṃ .
162.
Kāmapākamanodhātu-hasituppādamānasā ;
Pañcavīsa yathāyogaṃ , parittārammaṇā matā .
163.
Kasiṇugghāṭimākāsaṃ , paṭhamāruppamānasaṃ ;
Tasseva natthibhāvaṃ tu , tatiyāruppakaṃ tathā .
164.
Ālambitvā pavattanti , āruppā kamato tato ;
Dutiyañca catutthañca , cha mahaggatagocarā .
165.
Appamāṇasamaññā
M0.15 te , nibbāne pana gocare ;Aṭṭha lokuttarā dhammā , niyamena vavatthitā .
166.
Kasiṇāsubhakoṭṭhāse ,
Ānāpāne ca yogino ;
Paṭibhāganimittamhi
V0.17 ,Appamaññānuyuñjato .
167.
Sattapaṇṇattiyañceva , rūpajjhānaṃ pavattati ;
Yathāvuttanimittamhi , sesamāruppakanti ca .
168.
Abhiññāvajjitā ekavīsa mahaggatā sabbā ;
Sabbe paṇṇattisaṅkhāte , navattabbe pavattare .
169.
Jāyantākusalā ñāṇavippayuttajavā tathā ;
Appamāṇaṃ vinā vīsa , parittādīsu tīsupi .
170.
Tihetukāmapuññāni , puññābhiññā ca pañcime ;
Catūsupi pavattanti , arahattadvayaṃ vinā .
171.
Kriyābhiññā ca voṭṭhabbaṃ , kriyākāme tihetukā ;
Cha sabbatthāpi hontīti , sattadhā mānasā ṭhitā .
172.
Ekaticcatukoṭṭhāsagocarā tividhā pana ;
Samasaṭṭhi tathā vīsa , kamenekādaseti ca .
173.
Pañcadvāresu pañcāpi , paccuppannāva gocarā ;
Tekālikā navattabbā , manodvāre yathārahaṃ .
174.
Ajjhattā ca bahiddhā ca , pañcadvāresu gocarā ;
Manodvāre navattabbo , natthibhāvopi labbhati .
175.
Pañcadvāresu pañcanna-mekameko ca gocaro ;
Chāpi ārammaṇā honti , manodvāramhi sabbathā .
176.
Pañcadvāresu gahitaṃ , tadaññampi ca gocaraṃ ;
Manodvāre vavatthānaṃ , gacchatīti hi desitaṃ .
177.
Atītā
M0.16 vattamānā ca , sambhavā kāmasandhiyā ;Chadvāragahitā honti , tividhā tepi gocarā .
178.
Kammanimittamevekaṃ
V0.18 , manodvāre upaṭṭhitaṃ ;Navattabbamatītañca , dhammārammaṇasaṅgahaṃ .
179.
Ālambitvā yathāyogaṃ , paṭisandhimahaggatā ;
Ante cuti bhave majjhe , bhavaṅgampi pavattatīti .
Iti cittavibhāge vīthiparikammakathā niṭṭhitā .
Catuttho paricchedo .