Soḷasamo paricchedo
16. Cittuppādakathā
533.
Cittuppādesu dhammānaṃ , iti ñatvā vinicchayaṃ ;
Cittuppādānamevātha , ñātabbo bhedasaṅgaho .
534.
Vedanāhārato ceva , hetādhipatito tathā ;
Jhānindriyamaggabalā , yevāpanapathādito .
535.
Tattha sukhā ca dukkhā ca , adukkhamasukhāti ca ;
Tisso ca vedanā vuttā , sambhogatthavisesato .
536.
Sukhaṃ dukkhaṃ somanassaṃ , domanassamathāparaṃ ;
Upekkhindriyamiccevaṃ , pañcindriyavibhāgato .
537.
Kāyaviññāṇayugaḷe , sukhadukkhā hi vedanā ;
Somanassaṃ domanassaṃ , iti nāmaṃ labhanti na .
538.
Aññattha pana sabbattha , sukhā dukkhā ca vedanā ;
Somanassaṃ domanassaṃ , iti nāmaṃ labhanti ca .
539.
Adukkhi
V0.53 asukhopekkhā , majjhattāti ca vedanā ;Pañcapaññāsacittesu , tadaññesu pakāsitā .
540.
Sukhadukkhindriyayuttaṃ , kāyaviññāṇakadvayaṃ ;
Domanassindriyayuttaṃ , paṭighadvayamānasaṃ .
541.
Aṭṭhārasa
M0.48 parittāni , catukkajjhānamādito ;Somanassindriyayuttā , dvāsaṭṭhividha mānasā .
542.
Dvattiṃsa ca parittāni , tevīsa jhānapañcamā ;
Hontipekkhindriyayuttā , pañcapaññāsa mānasā .
543.
Sukhayuttā tu tesaṭṭhi , dukkhayuttā tayo tahiṃ ;
Adukkhamasukhayuttā , pañcapaññāsupekkhakā .
544.
Ojaṭṭhamakarūpañca , vedanaṃ sandhimānasaṃ ;
Nāmarūpañca kamato , āharantīti desitā .
545.
Āhārā kabaḷīkāro , phasso sañcetanā tathā ;
Viññāṇañceti cattāro , upatthambhā ca sambhavā .
546.
Cittuppādesu sabbattha ,
Āhārārūpino tayo ;
Kabaḷīkāro āhāro ,
Kāme kāyānupālako .
547.
Alobho ca adoso ca ,
Amoho ca tathāparo ;
Lobho doso ca moho ca ,
Hetū dhammā cha desitā .
548.
Kusalākusalā hetū , tayo abyākatāti ca ;
Navadvādasadhā tattha , vipākakriyabhedato .
549.
Dasa
V0.54 pañcādhikā honti , bhūmibhedā tato tahiṃ ;Puññapākakriyābhedā , tālīsa catunūnakā .
550.
Santīraṇamanodhātu-pañcaviññāṇamānase ;
Voṭṭhabbane ca hasite , hetu nāma na vijjati .
551.
Lobhamūlesu
M0.49 lobho ca ,Moho ca paṭighadvaye ;
Doso moho ca labbhanti ,
Moho ekova momuhe .
552.
Ñāṇena vippayuttesu ,
Alobhādidvayaṃ bhave ;
Tato sesesu sabbattha ,
Alobhāditayopi ca .
553.
Tihetukā sattacattā-līsa honti dvihetukā ;
Bāvīsa dvekahetukā , aṭṭhārasa ahetukā .
554.
Chando cittañca vīriyaṃ , vīmaṃsāti catubbidhā ;
Sahajātādhipā dhammā , vuttā dhipatayo siyuṃ .
555.
Yamālambaṃ garuṃ katvā , nāmadhammā pavattare ;
Ārammaṇādhipanāmena , tadālambaṇamīritaṃ .
556.
Tihetukajavesveko , catūsupi yathārahaṃ ;
Dvihetukesu sambhoti , vīmaṃsādhipatiṃ vinā .
557.
Anuttare kāmapuññe , tihetukamahākriye ;
Lobhamūle ca sāvajje , labbhatālambaṇādhipo .
558.
Tattha cāniyatā kāme , labbhamānāpi labbhare ;
Mahaggatānuttaresu , niyatāva yathārahaṃ .
559.
Kriyādvihetupaṭighe
V0.55 ,Natthevālambaṇādhipo ;
Momūhāhetuke pāke ,
Lokiye ca na kocipi .
560.
Ubhayādhipayuttā ca , sahajādhipayogino ;
Ubhayāniyatādhippā , sahajāniyatādhipā .
561.
Ubhayavippayuttā
M0.50 ca , pañcadhā tattha mānasā ;Aṭṭhaṭṭhārasa vīsaṃ cha , sattatiṃsa yathākkamaṃ .
562.
Pañcādhipatiyogā ca , caturādhipayogino ;
Tividhādhipayuttā ca , vimuttāpi ca sabbathā .
563.
Soḷasātha samattiṃsa , chaḷevātha yathākkamaṃ ;
Sattatiṃsatividhāti , catudhevampi niddise .
564.
Vīmaṃsādhipayuttā ca , sahajādhipayogino ;
Ālambādhipayuttā ca , vippamuttāpi sabbathā .
565.
Catuttiṃsa dvipaññāsa , aṭṭhavīsa yathākkamaṃ ;
Sattatiṃsati ceveti , catudhevampi niddise .
566.
Sahajādhipaladdhā tu , dvepaññāseva sabbathā ;
Ālambādhipaladdhā ca , ubhayādhipalābhino .
567.
Aṭṭhavīseva sabbepi , dvepaññāseva sādhipā ;
Sesā nirādhipā sabbe , sattatiṃsāpi sabbathā .
568.
Vedanādivasenevaṃ , ñatvā bhedaṃ catubbidhaṃ ;
Jhānindriyamaggabala -vasenāpi vibhāvaye .
569.
Vitakkaheṭṭhimaṃ jhānaṃ , manoparaṃ manindriyaṃ ;
Hetuparañca maggaṅgaṃ , balaṃ vīriyapacchimaṃ .
570.
Avitakke
V0.56 pakatiyā , tasmā jhānaṃ na vijjati ;Ahetuke ca maggaṅgaṃ , balañcāvīriye yathā .
571.
Aṭṭha rūpindriyānettha , agayhanteva sabbathā ;
Maggindriyabalaṭṭhesu , samādhi ca na kaṅkhite .
572.
Kāmapuññesvaniyatā , viratīpi anuddhatā ;
Paññānuttaracittesu , indriyattayabhājitā .
573.
Sesā vuttānusārena , labbhamānajjhānādikā ;
Tehi yuttā ca viññeyyā , cittuppādā yathākkamaṃ .
574.
Somanassayuttā
M0.51 kāme , lokuttaramahaggate ;Paṭhamajjhānacittā ca , pañcajhānaṅgikā matā .
575.
Dukkhupekkhāyuttā kāme , pañcaviññāṇavajjitā ;
Dutiyajjhānacittā ca , catujhānaṅgikā siyuṃ .
576.
Jhānaṅgattayasaṃyuttā , tatiyajjhānamānasā ;
Catutthapañcamāruppā , jhānaṅgadvayayogino .
577.
Pañcaviññāṇayugaḷe , jhānaṅgaṃ natthi kiñcipi ;
Itthaṃ jhānānaṃ bhedena , pañcadhā mānasā ṭhitā .
578.
Ekūnatiṃsati satta-tiṃsa cekādasāpare ;
Catuttiṃsa dasevātha , gaṇikā tu yathākkamaṃ .
579.
Lokuttaresu sabbesu , indriyāni navuccare ;
Tihetukesu sabbesu , lokiyesu panaṭṭhadhā .
580.
Ñāṇena vippayuttesu , sattadhāva samuddhare ;
Sitavoṭṭhabbanā puññe , pañcadhāva pakāsaye .
581.
Vicikicchāsahagate , catudhāva viniddise ;
Tīṇindriyāni vuttāni , sesāhetukamānase .
582.
Aṭṭha
V0.57 cekūnatālīsa , dvādasa vātha terasa ;Ekañca soḷasa ceti , chabbidhā tattha saṅgaho .
583.
Paṭhamānuttaraṃ jhānaṃ , aṭṭhamaggaṅgikaṃ mataṃ ;
Sattamaggaṅgikaṃ nāma , sesaṃ jhānamanuttaraṃ .
584.
Lokiyaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ , tathā kāme tihetukaṃ ;
Pañcamaggaṅgikā nāma , cittuppādā pakāsitā .
585.
Sesaṃ mahaggataṃ jhānaṃ , sampayuttā ca diṭṭhiyā ;
Ñāṇena vippayuttā ca , catumaggaṅgikā matā .
586.
Dosamūladvayañceva , uddhaccasahitaṃ tathā ;
Diṭṭhiyā vippayuttā ca , maggaṅgattayayogino .
587.
Vicikicchāsampayutto
M0.52 , vutto maggo duvaṅgiko ;Amaggāhetuko ceti , sattadhā tattha saṅgaho .
588.
Aṭṭha dvattiṃsati ceva , dasa pañcādhikāpare ;
Tālīsa kamato satta , ekañcaṭṭhadasāpare .
589.
Balāni pana satteva , sabbatthāpi tihetuke ;
Ñāṇena vippayuttesu , cha balāni samuddise .
590.
Catudhākusale honti , tividhā kaṅkhite pana ;
Dvibalaṃ sitavoṭṭhabbaṃ , abalaṃ sesamīritaṃ .
591.
Chabbidho saṅgaho tattha , sattatālīsathāpare ;
Dvādasekādasekaṃ dve , soḷaseti yathākkamaṃ .
592.
Itthaṃ pañca cha satta cha-koṭṭhāsā kamato ṭhitā ;
Catuvīsati sabbepi , jhānaṅgādivasā kathā .
Iti cetasikavibhāge cittuppādakathā niṭṭhitā .
Soḷasamo paricchedo .