Ekūnavīsatimo paricchedo
19. Pabhedakathā
706.
Aṭṭhavīsavidhampetaṃ , rūpaṃ dāni yathārahaṃ ;
Bhūtarūpādibhedehi , vibhajeyya vicakkhaṇo .
707.
Pathavādikamidanti , bhūtarūpaṃ catubbidhaṃ ;
Upādārūpamaññaṃ tu , catuvīsatividhaṃ bhave .
708.
Pañcavidhampi cakkhādirūpamajjhattikaṃ mataṃ ;
Tevīsatividhaṃ sesaṃ , bāhiranti pavuccati .
709.
Rūpasaddagandharasaphoṭṭhabbā satta pañcadhā ;
Pañcappasādavisayā , pañcārammaṇanāmakā .
710.
Ekavīsatividhaṃ
V0.69 sesaṃ , dhammārammaṇasaṅgahaṃ ;Manoviññāṇaviññeyyaṃ , manodvārassa gocaraṃ .
711.
Pasādā visayā ceva , pañcakā dvepi sambhavā ;
Dvādasāpi sarūpena , dasāyatanadhātuyo .
712.
Yadedaṃ pana sabbampi , rūpaṃ sappaṭighaṃ mataṃ ;
Tadevoḷārikaṃ nāma , santiketi pavuccati .
713.
Sesamappaṭighaṃ nāma , dhammāyatanadhātu ca ;
Sukhumañceva rūpañca , rūpaṃ soḷasadhā ṭhitaṃ .
714.
Chabbidhā vatthurūpaṃ tu , pasādahadayampi ca ;
Avatthurūpaṃ sesaṃ tu , dvāvīsatividhaṃ bhave .
715.
Pasādā
M0.63 ceva viññatti , dvārarūpaṃ tu sattadhā ;Sesaṃ advārarūpaṃ tu , ekavīsavidhampi ca .
716.
Pasādā bhāvayugaḷaṃ , jīvitañceti aṭṭhadhā ;
Indriyarūpamaññaṃ tu , vīsadhānindriyaṃ siyā .
717.
Vaṇṇo gandho raso ojā , bhūtarūpanti aṭṭhadhā ;
Avinibbhogamitaraṃ , vinibbhogaṃ tu vīsadhā .
718.
Avinibbhogarūpāni , saddavatthindriyāni ca ;
Nipphannaṃ aṭṭhārasadhā , rūparūpanti veditaṃ .
719.
Paricchedo panākāso , viññattilahutādayo ;
Vikārā lakkhaṇā ceva , rūpassupacayādayo .
720.
Dasadhāpi anipphannaṃ , natthetaṃ paramatthato ;
Rūpassetanti katvāna , rūpamicceva vuccati .
721.
Rūpāyatanamevekaṃ , sanidassanamīritaṃ ;
Anidassanamaññaṃ tu , sattavīsatividhampi ca .
722.
Kammajaṃ
V0.70 panupādinnaṃ , anupādinnakāparaṃ ;Tividhaṃ cittajañceva , utujāhārajanti ca .
723.
Cakkhusamphassavatthūti , cakkhudhātu pakittitā ;
Na vatthu tassa sesaṃ tu , sattavīsatividhaṃ bhave .
724.
Sotasamphassavatthādi-vasā ca duvidhā tathā ;
Tividhā ca vibhāveyya , yathāsambhavato kathaṃ .
725.
Sanidassanarūpañca , vaṇṇo sappaṭighampi ca ;
Anidassanamaññaṃ tu , thūlaṃ sappaṭighaṃ bhave .
726.
Anidassanarūpañca , sesamappaṭighampi ca ;
Soḷasāti ca sabbampi , rūpaṃ tividhamuddise .
727.
Apattagāhakaṃ nāma , cakkhusotadvayaṃ pana ;
Sampattagāhakaṃ nāma , ghānādittayamīritaṃ .
728.
Agāhakamato
M0.64 sesaṃ , tevīsatividhaṃ bhave ;Kiñci sārammaṇaṃ nāma , na gayhatīti sabbathā .
729.
Upādā ajjhattikaṃ rūpaṃ , upādā bāhiraṃ tathā ;
Nopādā bāhirañceti , evampi tividhaṃ bhave .
730.
Ajjhattikamupādinnaṃ , bāhirañca tathāparaṃ ;
Anupādinnakañceti , evamādivasāpi ca .
731.
Diṭṭhaṃ rūpaṃ sutaṃ saddo , gandhādi tividhaṃ mutaṃ ;
Viññātamaññaviññeyyaṃ , manasāti catubbidhaṃ .
732.
Rūparūpaṃ paricchedo , vikāro lakkhaṇaṃ kamā ;
Aṭṭhārasekakaṃ pañca , catukkanti ca taṃ tathā .
733.
Dvārañca hoti vatthu ca , na vatthu dvārameva tu ;
Na dvāraṃ vatthumevātha , nobhayanti ca niddise .
734.
Upādā
V0.71 anupādinnaṃ , anupādinnakaṃ tathā ;Nopādā duvidhañceti , catuddhevampi desitaṃ .
735.
Sappaṭigghamupādā ca , rūpamappaṭighaṃ tathā ;
Nopādā duvidhañceti , catuddhā evamādito .
736.
Ekādasekajarūpaṃ , hadayindriyanavakaṃ ;
Kammajaṃ cittajañceva , tathā viññattikaṃ dvayaṃ .
737.
Saddo cittotujo tasmā , rūpamekaṃ dvijaṃ mataṃ ;
Cittotāhārasambhūtaṃ , lahutādittayaṃ tijaṃ .
738.
Navākāsāvinibbhogā , kammādicatusambhavā ;
Atha lakkhaṇarūpanti , rūpamevaṃ tu pañcadhā .
739.
Navākāsāvinibbhogā , nava vatthindriyāni ca ;
Aṭṭhārasavidhaṃ rūpaṃ , kammajaṃ hoti piṇḍitaṃ .
740.
Saddākāsāvinibbhogā , viññattilahutādayo ;
Pañcadasavidhaṃ rūpaṃ , cittasambhavamuddise .
741.
Saddākāsāvinibbhogā
M0.65 , lahutādittayanti ca ;Utusambhavamīrenti , rūpaṃ terasadhā ṭhitaṃ .
742.
Paricchedāvinibbhogā , lahutādittayampi ca ;
Evamāhārajaṃ nāma , rūpaṃ dvādasadhā ṭhitaṃ .
743.
Jāti jarā ca maraṇaṃ , na kutocipi jāyati ;
Evampi pañcadhā hoti , rūpajātivibhāgato .
744.
Pañcavīsatividhaṃ kammaṃ , kāmarūpavavatthitaṃ ;
Janeti kammajaṃ rūpaṃ , kāmarūpabhavadvaye .
745.
Pañcaviññāṇamāruppa-vipākā sabbasandhiyo ;
Cuti khīṇāsavasseti , soḷasete vivajjaye .
746.
Pañcasattati
V0.72 sesāni , cittānimāni sambhavā ;Janenti cittajaṃ rūpaṃ , pañcavokārabhūmiyaṃ .
747.
Janebhi utujaṃ rūpaṃ , tejodhātu bhavadvaye ;
Kāmabhūmiyamojā tu , janetāhārajaṃ tathā .
748.
Kammaṃ janeti rūpāni , attajāni khaṇe khaṇe ;
Cittamuppādakālamhi , uppādānantaraṃ paraṃ .
749.
Utusambhavamīrenti , rūpaṃ terasadhā ṭhitaṃ ;
Paricchedāvinibbhogā , lahutādittayampi ca .
750.
Sandhiyampi kammajaṃ tu , pavattepi ca sambhavā ;
Janeti rūpaṃ sesāni , pavatte , na tu sandhiyaṃ .
751.
Indriyabaddhasantāne , kammādi tividhampi ca ;
Janeti rūpaṃ matake , bāhire tu yathārahaṃ .
752.
Iti kammādayo rūpaṃ , janenti ca yathāsakaṃ ;
Sesānampi ca rūpānaṃ , paccayā honti sambhavā .
753.
Iti
M0.66 rūpavibhāgañca , jātibhedañca sambhavā ;Janakādippabhedañca , rūpānaṃ tattha dīpayeti .
Iti rūpavibhāge pabhedakathā niṭṭhitā .
Ekūnavīsatimo paricchedo .