Aṭṭhavīsatimo paricchedo
28. Atthapaññattikathā
1084.
Tattha ca pubbāpariya-pavattakkhandhasammatā ;
Viññattindriyavipphāra-visesopanibandhanā .
1085.
Devayakkhamanussādi-nānābhedā salakkhikā ;
Sattapaññatti nāmāyaṃ , svāyaṃ sattoti sammato .
1086.
Vaṭṭattayamupādāya ,
Khandhāyatanavuttiyā ;
Kārako vedako vāyaṃ ,
Sandhāvati bhave bhave .
1087.
Tasmā saṃsāramāpanno , satto nāma sa puggalo ;
Ahamattāparā itthī , purisoti ca kappito .
1088.
Svāyaṃ
M0.96 khandhādito satto , aññoti ca na vuccati ;Khandhādivinimuttassa , sattasseva abhāvato .
1089.
Khandhā khandhānamevāyaṃ , sattoti ca na vuccati ;
Khandhavohārato tassa , aññavohārasambhavā .
1090.
Iccevaṃ
V0.106 khandhanānatte-kattamuttopi atthato ;Tabbisesāvacarita-vohāro ca tu dissati .
1091.
Tenāyaṃ puggalo satto , jāyatijjiyyatīti ca ;
Mīyatīti ca tassāyaṃ , saṃsāroti pavuccati .
1092.
Mato jāto ca na sveva , khandhabhedopacārato ;
Nāparo sveva santānabhedābhāvopacārato .
1093.
Nānattekattamiccevaṃ , puggalassopacārato ;
Ucchedasassatattaṃ vā , tasmā nopeti puggalo .
1094.
Iccāyaṃ puggalo nāma , satto saṃsārakārako ;
Khandhādikamupādāya , paññattoti pavuccati .
1095.
Tasmā puggalasaṅkhātā , saṃsāropanibandhanā ;
Sattapaññatti nāmāti , viññātabbā vibhāvinā .
1096.
Ajjhattikā ca kesādikoṭṭhāsā bāhiresu ca ;
Bhūmipabbatapāsāṇatiṇarukkhalatādikā .
1097.
Bhūtasambhāranibbattivibhāgaparikappitā ;
Tamupādāya sambhārapaññattīti pavuccati .
1098.
Bhūtasambhārasaṇṭhānavibhāgaparikappitā ;
Saṇṭhānapaññatti nāma , thambhakumbhādikā matā .
1099.
Bhūtasambhārasaṅghātavisesaparikappitā ;
Saṅghātapaññatti nāma , rathagehādikā matā .
1100.
Bhūtasambhāravisesapariṇāmapakappitā ;
Pariṇāmapaññattīti , dadhibhattādikā matā .
1101.
Itthamajjhattabahiddhā
M0.97 , dhammā sambhārasambhūtā ;Santānavutti saṅketasiddhā paññatti pañcadhā .
1102.
Tathā
V0.107 tathā samuppannavikappābhogasammatā ;Vikappapaññatti nāma , kālākāsadisādikā .
1103.
Taṃ taṃ nimittamāgamma , tatopaṭṭhānakappitā ;
Upaṭṭhānapaññattīti , paṭibhāgādikā matā .
1104.
Visesākāramattāpi , atthantarapakappitā ;
Ākārapaññatti nāma , viññattilahutādikā .
1105.
Taṃ taṃ kāraṇamāgamma , tathā vohārakappitā ;
Vohārapaññatti nāma , kathināpattiādikā .
1106.
Bālo yo so ca me attā ,
So bhavissāmi maṃ ca tu ;
Nicco dhuvo sassatoti-
Ādikā pana sabbathā .
1107.
Tabbohāranimittānaṃ , abhāvepi pavattito ;
Abhinivesapaññatti , nāma titthiyakappitā .
1108.
Iccevaṃ lokasāsanatitthāyatanakappitā ;
Santānamuttasaṅketasiddhā atthāpi pañcadhā .
1109.
Saṅkānavuttisantānamuttabhedavasā dvidhā ;
Atthapaññatti nāmāyaṃ , dasadhā paridīpitā .
1110.
Iti vuttappakāresu , paññattatthesu paṇḍitā ;
Paññattimattaṃ sandhāya , voharanti yathākathaṃ .
1111.
Tadaññe pana bālā ca , titthiyāpi akovidā ;
Paññattimatidhāvitvā , gaṇhanti paramatthato .
1112.
Te tathā gahitākārā , aññāṇagahitā janā ;
Micchattābhiniviṭṭhā ca , vaḍḍhanti bhavabandhanaṃ .
1113.
Duvidhesupi
M0.98V0.108 atthesu , tasmā paṇḍitajātiko ;Paramatthapaññattīsu , vibhāgamiti lakkhayeti .
Iti paññattivibhāge atthapaññattikathā niṭṭhitā .
Aṭṭhavīsatimo paricchedo .