21. Uppattikathā
797.
Aṭṭhavīsati rūpāni , kalāpā cekavīsati ;
Vuttā cettāvatā tesaṃ , uppādo dāni niyyate .
798.
Aṇḍajā jalābujā ca , saṃsedajopapātikā ;
Iccuppattipabhedena , catasso yoniyo matā .
799.
Bhummavajjesu devesu ,
Pete nijjhāmataṇhike ;
Nirayesu ca sambhoti ,
Yonekāvopapātikā .
800.
Bhummadeve manussesu ,
Tiracchānāsure tathā ;
Petesu cāvasesesu ,
Catassopi ca yoniyo .
801.
Tatthaṇḍajā jalābujā , gabbhaseyyasamuggamo ;
Saṃsedajopapātikā , opapātikanāmakā .
802.
Tattha
V0.78 sampuṇṇāyatano , gabbhaseyyasamuggamo ;Abhāvo dve sabhāvā ca , itthipumbhāvamissitā .
803.
Paripuṇṇāparipuṇṇo , opapātikanāmako ;
Abhāvo dve sabhāvā ca , caturāpāyabhūmiyaṃ .
804.
Sampuṇṇāyatanoveso
M0.71 ,Kāme sugatiyaṃ pana ;
Ādikappe abhāvo ca ,
Dve sabhāvā tato paraṃ .
805.
Aparipuṇṇāyatano , abhāvo ca mahaggate ;
Iccevaṃ dasadhā honti , sabbā sandhisamuggamā .
806.
Tattheva dasadhā bhinne , attabhāvasamuggame ;
Sandhiyañca pavatte ca , rūpuppattiṃ vibhāvaye .
807.
Tatthābhāvakasattānaṃ , gabbhaseyyasamuggame ;
Kāyavatthuvasā dveva , dasakā honti kammajā .
808.
Rūpasantatisīsāni , dve ca rūpāni vīsati ;
Agahītaggahaṇena , tatthekādasa niddise .
809.
Tato paraṃ pavattimhi , vaḍḍhamānassa jantuno ;
Cakkhudasakādayo ca , cattāro honti sambhavā .
810.
Iccābhāvakasattānaṃ , chaḷevuttamakoṭiyā ;
Heṭṭhimakoṭiyā dveva , gabbhaseyyasamuggame .
811.
Cakkhusotaghānavasā , tattha tidvekahīnakā ;
Eko tayo tayo ceva , siyuṃticatupañcakā .
812.
Opapātikasaṅkhāte , abhāvakasamuggame ;
Jivhākāyavatthuvasā , tayo heṭṭhimakoṭiyā .
813.
Uttamakoṭiyā
V0.79 honti , chaḷevobhinnamantare ;Catukkapañcakā tattha , dvekahīnā tayo tayo .
814.
Chakkādayo abhāvānaṃ ,
Iccevaṃ pañcasaṅgahā ;
Eko tayo tayo ceko ,
Ekoti ca yathākkamaṃ .
815.
Sabhāvakānaṃ
M0.72 dvinnampi , duvidhā sattakādayo ;Bhāvādikā yathāvuttā , navadhā navadhā siyuṃ .
816.
Sattevuttamato heṭṭhā , ticatukkā tadantare ;
Catukkapañcakacchakkā , pañcachakkāpi ca dvidhā .
817.
Tiṇṇannampi vaseneva , sattakacchakkapañcakā ;
Catukkatikadukkā ca , cha koṭṭhāsā yathārahaṃ .
818.
Dve satta ca nava pañca , tayo ceko yathākkamaṃ ;
Rūpasantatisīsānaṃ , rāsayo sattavīsati .
819.
Kammajātā yathāyogaṃ , pavattanti khaṇe khaṇe ;
Kāmāvacarasattānaṃ , paṭisandhipavattiyaṃ .
820.
Tattha santatisīsāni , rūpāni ca yathārahaṃ ;
Pubbe vuttanayeneva , sabbatthāpi viniddise .
821.
Sītuṇhotusamaññātā ,
Tejodhātu ṭhitikkhaṇe ;
Bhūtā sandhikkhaṇe rūpaṃ ,
Janeti utujaṭṭhakaṃ .
822.
Paṭisandhimatikkamma , cittaṃ cittajamaṭṭhakaṃ ;
Bhavaṅgādimupādāya , janetuppattiyaṃ pana .
823.
Bhuttāhāro
V0.80 ṭhitippatto , mātarā ca sayampi ca ;Sarīrānugato hutvā , janetāhārajaṭṭhakaṃ .
824.
Iti suddhaṭṭhakāni ca , tesamuṭṭhānikāpare ;
Saddaviññattilahutā , sambhave sambhavanti ca .
825.
Itthaṃ catusamuṭṭhānā , kalāpā kāmabhūmiyaṃ ;
Yāvajīvaṃ pavattanti , dīpajālāva santati .
826.
Cakkhusotavatthuvasā , dasakā ca tayo paraṃ ;
Jīvitanavakañceva , rūpāvacarabhūmiyaṃ .
827.
Honti
M0.73 sandhipavattīsu , cattāro kammajā sadā ;Pubbe vuttanayeneva , pavatte utucittajā .
828.
Jīvitanavakañcekaṃ , paṭisandhipavattiyaṃ ;
Pavatte utujañceti , dvedhāsaññīnamuddise .
829.
Iccuppattikamaṃ ñatvā , vibhāveyya tato paraṃ ;
Kalāpānañca rūpānaṃ , sambhavāsambhavampi ca .
830.
Indriyabaddhasantāne , sabbe sambhonti sambhavā ;
Kalāpā ceva rūpāni , tathā santatirāsayo .
831.
Bahiddhā matakāye ca , nopalabbhanti kammajā ;
Cittojajā kalāpā ca , utujā lahutādayo .
832.
Tathā suddhaṭṭhakasadda-navakañcotu sabbathā ;
Kalāpā tattha labbhanti , dve ca rūpāni uddise .
833.
Tesamuṭṭhānikā sabbe , kalāpā natthi sandhiyaṃ ;
Uppādakāle sabbattha , jaratāniccatāpi ca .
834.
Kalāpā kammajā santi , jātirūpañca sandhiyaṃ ;
Rūpāni ca kalāpā ca , sabbepi ca pavattiyaṃ .
835.
Santi
V0.81 sabbāni rūpāni , kāmesu catusambhavā ;Jīvitanavakaṃ hitvā , kalāpā honti vīsati .
836.
Dasakesveva gahitaṃ , visuṃ kāme na labbhati ;
Jīvitanavakaṃ nāma , rūpaloke visuṃ siyā .
837.
Āhārajakalāpā ca , bhāvā dve cādikappike ;
Ādikāle na labbhanti , pacchā labbhanti kecipi .
838.
Ghānajivhākāyabhāva-dasakā rūpabhūmiyaṃ ;
Āhārajakalāpā ca , na labbhanteva sabbathā .
839.
Cakkhusotavatthusaddā , kalāpā cittajāpi ca ;
Asaññibhūmiyaṃ pubbe , vuttāpi ca na labbhare .
840.
Kalāpā
M0.74 satta rūpāni , pañca rūpesvasaññisu ;Natthekādasa rūpāni , kalāpekūnavīsati .
841.
Tasmā tevīsa rūpāni , kalāpā pana cuddasa ;
Tesamuṭṭhānikā santi , rūpāvacarabhūmiyaṃ .
842.
Sattaraseva rūpāni , kalāpā dve dvisambhavā ;
Asaññīnaṃ tu sambhonti , natthārūpesu kiñcipi .
843.
Uppattikkamamiccevaṃ , sambhavāsambhavampi ca ;
Kalāpānañca rūpānaṃ , yathāyogaṃ vibhāvayeti .
Iti rūpavibhāge uppattikathā niṭṭhitā .
Ekavīsatimo paricchedo .