Issues
Niruttidīpanīpāṭha
Niruttidīpanīpāṭha

Bhikkhādigaṇarāsi

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Bhikkhādigaṇarāsi

‘ Gasīnan ’ ti silopo , bhikkhu .
Yonaṃ lope dīgho , bhikkhū .
Pakkhe –
177. Lā yonaṃ vo pume [ ka .119; rū .155; nī .294].
Pume lasaññehi uvaṇṇehi yonaṃ vo hoti vāti yonaṃ vo .
178. VevosuM0.108 lussa [ ka .97; rū .156; nī .260].
Pume ve , vosu paresu lasaññassa u-kārassa ṭa hoti .
Bhikkhavo .
Lussāti kiṃ ?
Sayambhuvo .
Bho bhikkhu , bho bhikkhū , bhonto bhikkhū .
179. Pumālapane vevo [ ka .116; rū .157; nī .291].
Pume ālapane lasaññamhā u-kārato yossa ve , vo honti vā .
Bhonto bhikkhave , atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi ‘‘ bhikkhavo ’’ ti [ ma . ni .1.1], devakāyā abhikkantā , te vijānātha bhikkhavo [ dī . ni .2.334], bhikkhuṃ , bhikkhū , bhikkhavo , bhikkhunā .
‘ Sunaṃhisū ’ ti dīgho , bhikkhūhi , bhikkhūbhi , bhikkhussa , bhikkhuno , bhikkhūnaṃ , bhikkhusmā , bhikkhumhā , bhikkhunā , bhikkhūhi , bhikkhūbhi , bhikkhussa , bhikkhuno , bhikkhūnaṃ , bhikkhusmiṃ , bhikkhumhi , bhikkhūsu .
Evaṃ maṅku , maccu , ucchu , paṭu , bhāṇu , setu , ketu , sattu , sindhu , bandhu , kāru , neru , meru , ruru , veḷu iccādayo .
Visesavidhānamuccate .
Hetu , jantu , kurusaddesu ‘ jantuhetu ’ iccādisuttena vikappena yonaṃ lopo , hetu dhammo , hetū dhammā , atīte hetavo pañca .
180. Yomhi vā kvaci [ ka .97; rū .156; nī .260].
Yosu lasaññino u-kārassa kvaci ṭa hoti vā .
Atīte hetayo pañca .
VātiM0.109 kiṃ ?
Hetuyo .
Kvacīti kiṃ ?
Bhikkhavo .
Bho hetu , bho hetū , bhonto hetū , hetavo , hetayo , hetuyo vā , hetuṃ , hetū , hetavo , hetayo , hetuyo vā .
Sesaṃ bhikkhusamaṃ .
Jantu gacchati , jantū , jantayo , jantuyo vā .
181. Jantādito no ca [ ka .119; rū .155; nī .294;‘ jantvādito ’( bahūsu )].
Pume jantādito yonaṃ no ca hoti vo ca .
Jantuno , jantavo , bhojantu , bhojantū , bhonto jantū , jantayo , jantuyo , jantuno , jantavo , jantuṃ , jantū , jantayo , jantuyo , jantuno , jantavo .
Sesaṃ bhikkhusamaṃ .
Kuru , kurū , kurayo , kuruyo , kuruno , kuravoti sabbaṃ jantusamaṃ .
‘‘ Ajjeva taṃ kurayo pāpayātu [ jā .2.22.1632], nandanti taṃ kurayo dassanena [ jā .2.22.1641], ajjeva taṃ kurayo pāpayāmī ’’ ti [ jā .2.22.1634] dissanti .
Mahāvuttinā latopi aṃvacanassa kvaci naṃ hoti ,‘‘ kimatthinaṃ bhikkhunaṃ āhu , bhikkhunamāhu maggadesiṃ , bhikkhunamāhu maggajīviṃ , buddhaṃ ādiccabandhunan ’’ ti dissanti , tathā ‘‘ roganiḍḍaṃ pabhaṅgunaṃ , bhogānañca pabhaṅgunaṃ [ dha . pa .139], viññāṇañca virāgunan ’’ ti ca .
Tattha ‘ kimatthinan ’ ti kiṃsabhāvaṃ ,‘ maggadesin ’ ti maggaṃ desentaṃ ,‘ maggajīvin ’ ti magge jīvantaṃ ,‘ roganiḍḍan ’ ti rogānaṃ kulāvakabhūtaṃ ,‘ pabhaṅgunan ’ ti pabhijjanasīlaṃ ,‘ virāgunan ’ ti virajjanasīlaṃ .
Katthaci paṭhamantampi dissati , tattha nāgamo .
Iti bhikkhādigaṇarāsi .