Saṅkhyārāsi
Ekasaddo saṅkhyatthe pavatto ekavacanantova , aññatthe pavatto ekabahuvacananto .
Tattha saṅkhyatthe – ekā itthī , ekaṃ , ekāya , ekissā iccādi .
Punnapuṃsakesu ekavacanesu purisa , cittarūpameva .
Aññatthe – ekā itthī , ekā itthiyo , ekaṃ , ekā , ekāya , ekissā , ekāhi , ekābhi iccādi .
Eko puriso , eke , ekaṃ , eke , ekena , ekehi , ekebhi , ekassa , ekesaṃ , ekesānaṃ .
Pulliṅga sabbasamaṃ .
Ekaṃ kulaṃ , ekāni kulāni , ekaṃ kulaṃ , ekāni kulāni .
Sesaṃ pulliṅgasamaṃ .
Kapaccaye pare sabbādirūpaṃ natthi .
‘‘ Ekikā sayane setu , yā te ambe avāhari [ jā .1.4.175].
Ekākinī gahaṭṭhāhaṃ , mātuyā paricoditā ’’ ti [ apa . therī 2.3.188] pāḷi , ekako puriso , ekakaṃ , ekakena .
Ekakaṃ kulaṃ iccādi ekavacanantameva , ekakānaṃ bahutte vattabbe dve ekakā , dve ekake
M0.136 , dvīhi ekakehīti labbhati .‘‘ Pañcālo ca videho ca , ubho ekā bhavantu te ’’ ti pāḷi .
Iminā nayena bahuvacanampi labbhati .
‘ Ekā ’ ti missakā .
Paṭisedhayutte pana anekā itthiyo , anekāsaṃ itthīnaṃ .
Aneke purisā , anekesaṃ purisānaṃ .
Anekāni kulāni , anekesaṃ kulānaṃ .
Pāḷiyaṃ pana ‘‘ nekāni dhaññagaṇāni , nekāni khettagaṇāni , nekānaṃ dhaññagaṇānaṃ , nekānaṃ khettagaṇānan ’’ tipi atthi .
Ekacca , ekacciya , kati , bahusaddāpi idha vattabbā .
Ekaccā itthī , ekaccā , ekaccāyoti sabbaṃ kaññāsamaṃ .
Ekacco puriso .
135. Ekaccādīhyato [‘ ekaccādīhato ’( bahūsu )].
Akārantehi ekaccādīhi yonaṃ ṭe hoti .
Ekacce purisā , ekacce purise .
Sesaṃ purisasamaṃ .
Ādisaddena appekacca , ekatiya , ubhādayo saṅgayhanti .
Appekacce purisā , ekatiye purisā , ubhe purisā .
Ekaccaṃ cittaṃ .
236. Na nissa ṭā .
Ekaccādīhi nissa ṭā na hoti .
Ekaccāni cittāni .
Sesaṃ cittasamaṃ .
Ekacciya , ekacceyya , ekatiyasaddā kaññā , purisa , cittanayā .
‘‘ Itthīpi hi ekacciyā , seyyā posa janādhipa [ saṃ . ni .1.127].
Saccaṃ kirevamāhaṃsu , narā ekacciyā idha .
Kaṭṭhaṃ niplavitaṃ seyyo , na tvevekacciyo
M0.137 naro ’’ ti [ jā .1.1.73] ca ‘‘ parivāritā muñcare ekacceyyā ’’ ti ca ‘‘ na vissase ekatiyesū ’’ ti ca pāḷī – tattha ‘ niplavitan ’ ti udakato ubbhataṃ .Katisaddo bahuvacanantova .
237. Ṭikatimhā [ rū .120 piṭṭhe ].
Katimhā yonaṃ ṭi hoti .
Kati itthiyo , kati purisā , kati purise , kati cittāni .
Katihi itthīhi , katihi purisehi , katihi cittehi .
238. Bahukatīnaṃ [‘ bahu katinnaṃ ’( bahūsu )].
Naṃmhi bahu , katīnaṃ ante nuka hoti .
Katinnaṃ itthīnaṃ , katinnaṃ purisānaṃ , katinnaṃ cittānaṃ , ayaṃ nāgamo bahulaṃ na hoti ,‘ katinaṃ tithīnaṃ pūraṇī katimī ’ ti ca dissati .
‘‘ Bahūnaṃ vassasatānaṃ , bahūnaṃ vassasahassānan ’’ ti ca ‘‘ bahūnaṃ kusaladhammānaṃ , bahūnaṃ akusaladhammānan ’’ ti ca ‘‘ bahūnaṃ vata atthāya , uppajjiṃsu tathāgatā ’’ ti [ vi . va .807] ca pāḷī .
Katisu itthīsu , katisu purisesu , katisu cittesu .
Bahusadde dvīsu naṃvacanesu bahunnaṃ , bahunnanti vattabbaṃ .
Sesaṃ dhenu , bhikkhu , āyusadisaṃ .
Kapaccaye kaññā , purisa , cittasadisaṃ , bahū itthiyo , bahukā itthiyo .
Bahū purisā , bahavo purisā , bahukā purisā .
Bahūni cittāni , bahukāni cittāni iccādinā vattabbaṃ .
Bahūnaṃ
M0.138 samudāyāpekkhane sati ekavacanampi labbhati ,‘‘ bahujanassa atthāya bahujanassa hitāya , bahuno janassa atthāya hitāyā ’’ ti [ a . ni .1.141] pāḷi .Ubhasaddo bahuvacanantova ,‘ ubhagohi ṭo ’ ti yonaṃ ṭo , ubho itthiyo , purisā , kulāni gacchanti , ubho itthiyo , purisā , kulāni passati .
239. Suhisubhasso [ nī .313( rū .109 piṭṭhe )].
Su , hisu ubhassa anto o hoti .
Ubhohi , ubhosu .
240. Ubhinnaṃ [ ka .86; nīrū .227; nī .341].
Ubhamhā naṃvacanassa innaṃ hoti .
Ubhinnaṃ .
Sabbattha itthi , purisa , kulehi yojetabbaṃ .
241. Yomhi dvinnaṃ duvedve [ ka .132; rū .228; ni .310].
Yosu savibhattissa dvissa duve , dve honti .
‘ Dvinnan ’ ti vacanaṃ dvissa bahuvacanantaniyamatthaṃ .
Dve itthiyo , dve purisā , dve purise , dve cittāni , duve itthiyo , duve purisā , duve purise , duve cittāni , dvīhi , dvībhi .
242. Naṃmhi nuka dvādīnaṃ sattarasannaṃ [ ka .67; nī .229; nī .214].
Naṃmhi
M0.139 pare dvādīnaṃ aṭṭhārasantānaṃ sattarasannaṃ saṅkhyānaṃ ante nuka hoti .U-kāro uccāraṇattho .
Kānubandhaṃ disvā anteti ñāyati .
Dvinnaṃ .
243. Duvinnaṃ naṃmhi [ ka .132; rū .228; nī .244].
Naṃmhi savibhattissa dvissa duvinnaṃ hoti vā .
Duvinnaṃ , dvīhi , dvībhi , dvinnaṃ , duvinnaṃ , dvīsu .
Mahāvuttinā sumhi duve hoti , nāgassa duvesu dantesu nimmitā [ vi . va .706], cakkāni pādesu duvesu vindati [ dī . ni .3.205].
Evañca sati duvehi , duvebhītipi siddhameva hoti , ayaṃ dvisaddo ubhasaddo viya aliṅgo .
244. Tisso catasso yomhi savibhattīnaṃ [ ka .133; rū .230; nī .311].
Itthiyaṃ yosu savibhattīnanti , catunnaṃ tisso , catasso honti .
Tisso itthiyo , catasso itthiyo .
Mahāvuttinā hisu ca tissa , catassā honti ,‘‘ tissehi catassehi parisāhi , catassehi sahito lokanāyako ’’ ti pāḷī .
Tīhi , tībhi itthīhi , catūhi , catūbhi , catubbhi itthīhi .
245. Naṃmhi ticatunnamitthiyaṃ tissacatassā [ dī . ni .3.205].
Itthiyaṃ naṃmhiti , catunnaṃ tissa , catassā honti .
Tissannaṃ
M0.140 itthīnaṃ , catassannaṃ itthīnaṃ , tiṇṇaṃ itthīnaṃ , catunnaṃ itthīnaṃ , samaṇo gotamo catunnaṃ parisānaṃ sakkato hoti , catunnaṃ parisānaṃ piyo hoti manāpoti [ dī . ni .1.304], tissehi , catassehi , tīhi , tībhi , catūhi , catūbhi , catubbhi , tissannaṃ , catassannaṃ , tiṇṇaṃ , catunnaṃ , tīsu , catūsu .Pāḷiyaṃ ‘‘ catassehī ’’ ti diṭṭhattā tissesu , catassesūtipi diṭṭhameva hoti .
246. Pume tayo cattāro [ ka .133; rū .230; nī .311].
Pulliṅge yosu savibhattīnanti , catunnaṃ tayo , cattāro honti .
Tayo purisā , tayo purise , cattāro purisā , cattāro purise .
247. Caturo catussa [ ka .78,205,31; rū .160; nī .234;‘ caturo vā catussa ’( bahūsu )].
Pume savibhattissa catusaddassa caturo hoti .
Caturo purisā , caturo purise .
Kathaṃ caturo nimitte nādassiṃ , caturo phalamuttameti ?
‘‘ Liṅgavipallāsā ’’ ti vuttiyaṃ vuttaṃ , tīhi , tībhi , catūhi , catūbhi , catubbhi .
248. Iṇṇaṃiṇṇannaṃ tito jhā [ ka .87; rū .231; nī .243;‘ ṇṇaṃṇṇannaṃtiko jhā ’( bahūsu )].
Jhasaññamhā timhā naṃvacanassa iṇṇaṃ , iṇṇannaṃ honti .
Tiṇṇaṃ , tiṇṇannaṃ , catunnaṃ , tīhi , tībhi , catūhi , catūbhi , catubbhi , tiṇṇaṃ , tiṇṇannaṃ , catunnaṃ , tīsu , catūsu .
249. Tīṇicattāri napuṃsake [ ka .133; rū .230; nī .311].
Napuṃsake
M0.141 yosu savibhattīnanti , catunnaṃ tīṇi , cattāri honti .Tīṇi cittāni , cattāri cittāni .
Sesaṃ pulliṅgasamaṃ .
Vacanasiliṭṭhatte pana sati visadisaliṅgavacanānampi padānaṃ aññamaññasaṃyogo hoti , cattāro satipaṭṭhānā [ dī . ni .3.145], cattāro sammappadhānā [ dī . ni .3.145], tayomahābhūtā , tayo mahābhūte [ paṭṭhā .1.1.58], sabbe mālā upenti maṃ [ dhu .3.6], sabbe kaññā upenti maṃ [ dhu .3.6], sabbe ratanā upenti maṃ [ dhu .3.6], sabbe yānā upenti maṃ [ dhu .3.6], avijjāya sati saṅkhārā honti , saṅkhāresu sati viññāṇaṃ hoti [ saṃ . ni .2.50] iccādi .
Gāthāsu vipallāsāpi bahulaṃ dissanti , aññe dhammāni desenti , evaṃ dhammāni sutvāna , satañca dhammāni sukittitāni sutvā , atthāni cintayitvāna , uttamatthāni tayi labhimhā , kiṃ tvaṃ atthāni jānāsi , iccheyyāmi bhante sattaputtāni , siviputtāni avhaya [ jā .2.22.2235], puttadārāni posenti , balībaddāni soḷasa iccādi .
Idha sesasaṅkhyānāmāni dīpiyante .
250. Ṭa pañcādīhi cuddasahi [ ka .134; rū .251; nī .247].
Pañcādīhi aṭṭhārasantehi saṅkhyāsaddehi yonaṃ ṭa hoti .
Pañca itthiyo , pañca purisā , purise , pañca cittāni , cha itthiyo .
Ḷāgame
M0.142 pana ‘‘ itthibhāvā na muccissaṃ , chaḷāni gatiyo imā ’’ ti pāḷi .Cha purisā , cha purise , cha cittāni .
Evaṃ satta , aṭṭha , nava , dasa , ekādasa … pe … aṭṭhārasa .
251. Pañcādīnaṃ cuddasannama [ ka .90; rū .252; nī .247].
Su , naṃ , hisu pañcādīnaṃ cuddasannaṃ assa attameva hoti , na ettaṃ vā dīghattaṃ vā hoti .
Pañcahi , pañcannaṃ , pañcasu , chahi , channaṃ , chasu , sattahi , sattannaṃ , sattasu , aṭṭhahi , aṭṭhannaṃ , aṭṭhasu , navahi , navannaṃ , navasu , dasahi , dasannaṃ , dasasu , ekādasahi , ekādasannaṃ , ekādasasu … pe … aṭṭhārasahi , aṭṭhārasannaṃ , aṭṭhārasasu .
Ete sabbe aliṅgā bahuvacanantā eva .
‘ Itthiyamatvā ’ ti vīsa , tiṃsa , cattālīsa , paññāsehi āpaccayo , mahāvuttinā simhi rasso silopo ca ,‘ niggahītan ’ ti vikappena niggahītāgamo , vikappena aṃlopo , nādīnaṃ ekavacanānaṃ yādeso , vīsa itthiyo , vīsaṃ itthiyo , vīsa purisā , vīsaṃ purisā , vīsa purise , vīsaṃ purise , vīsa cittāni , vīsaṃ cittāni , vīsāya itthīhi kammaṃ kataṃ , vīsāya purisehi kammaṃ kataṃ , vīsāya kulehi kammaṃ kataṃ , vīsāya itthīnaṃ , purisānaṃ , kulānaṃ , sattamiyaṃ vīsāya itthīsu , purisesu , kulesu .
Tipaccaye vīsati , tiṃsatisaddāpi saṭṭhi , sattati , asīti , navutisaddā viya niccaṃ itthi liṅgekavacanantā eva , si , aṃlopo , vīsati itthiyo , vīsati purisā , purise , vīsati kulāni , vīsatiyā itthīhi , itthīnaṃ , purisehi , purisānaṃ , kulehi , kulānaṃ
M0.143 , vīsatiyā , vīsatiyaṃ itthi , purisa , kulesu , evaṃ yāvanavutiyā veditabbā .Vaggabhede pana sati bahuvacanampi vikappena dissati , dve vīsatiyo iccādi .
Sataṃ , sahassaṃ , dasasahassaṃ , satasahassaṃ , dasasatasahassanti ime napuṃsakaliṅgāyeva .
Saṅkhyeyyapadhāne pana itthiliṅge vattabbe sahassī , dasasahassī , satasahassīti itthiliṅgaṃ bhavati .
Vaggabhede pana dve satāni , tīṇi satāni , dve sahassāni , tīṇi sahassāni iccādīni bhavanti .
Koṭi , pakoṭi , koṭipakoṭi , akkhobhiṇīsaddā itthiliṅgā eva .
Sesaṃ sabbaṃ yāvaasaṅkhyeyyā napuṃsakameva .
Sahassaṃ kāsi nāma , dasasahassaṃ nahutaṃ nāma , satasahassaṃ lakkhaṃ nāma .
Duvidhaṃ padhānaṃ saṅkhyāpadhānaṃ , saṅkhyeyyapadhānañca .
Purisānaṃ vīsati hoti , purisānaṃ navuti hoti , purisānaṃ sataṃ hoti , sahassaṃ hoti iccādi saṅkhyāpadhānaṃ nāma , vīsati purisā , navuti purisā , sataṃ purisā , sahassaṃ purisā iccādi saṅkhyeyyapadhānaṃ nāma .
Etthapi vīsatisaddo itthiliṅgekavacano eva .
Sata , sahassasaddā napuṃsakekavacanā eva .
Saṅkhyāsaddānaṃ pana padavidhānañca guṇavidhānañca samāsakaṇḍe āgamissati .
Saṅkhyārāsi niṭṭhito .
252. Simhāhaṃ [ ka .149; rū .232; nī .319;‘ simhahaṃ ’( bahūsu )].
Simhi savibhattissa amhassa ahaṃ hoti .
Ahaṃ gacchāmi .
253. Mayamasmāmhassa [ ka .121; rū .233; nī .296].
Yosu
M0.144 savibhattissa amhassa kamena mayaṃ , asmā honti vā .Mayaṃ gacchāma , asme passāmi .
Pakkhe –
‘ Yonameṭa ’ iti vidhi , amhe gacchāma .
254. Tumhassa tuvaṃtvaṃmhi ca [ ka .146; rū .236; nī .324;‘ tumhassa tuvaṃtvamamhica ’( bahūsu )].
Simhi ca aṃmhi ca savibhattissa tumhassa tuvaṃ , tvaṃ honti .
Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā , tuvaṃ mārābhibhū muni [ theragā .839], tvaṃ no satthā anuttaro , tumhe gacchatha , tuvaṃ passati , tvaṃ passati .
255. Aṃmhi taṃ maṃ tavaṃ mamaṃ [ ka .143-4; rū .234-5; nī .322].
Aṃmhi savibhattīnaṃ tumhā ’ mhānaṃ taṃ , maṃ , tavaṃ , mamaṃ honti .
Maṃ passati , mamaṃ passati , taṃ passati , tavaṃ passati , amhe passati , tumhe passati .
256. Dutiyāyomhi vā [ ka .162; rū .237; nī .345;‘ dutiye yomhi vā ’( bahūsu )].
Dutiyāyomhi savibhattīnaṃ tumhā ’ mhānaṃ ṅānubandhā aṃ , ākaṃādesā honti vā .
Amhaṃ , amhākaṃ passati , tumhaṃ , tumhākaṃ passati .
257. Nāsmāsu tayāmayā [ ka .145,270; rū .238,120; nī .323,542].
Nā
M0.145 , smāsu savibhattīnaṃ tumhā ’ mhānaṃ tayā , mayā honti .Mayā kataṃ , tayā kataṃ , mayā apeti , tayā apeti .
258. Tayātayīnaṃ tva vā tassa [ ka .210; rū .239; nī .435].
Tayā , tayīnaṃ tassa tva hoti vā .
Tvayā kataṃ , tvayā apeti , amhehi kataṃ , tumhehi kataṃ .
259. Tavamamatuyhaṃmayhaṃ se [ ka .141-2; rū .241-2; nī .321].
Samhi savibhattīnaṃ tumhā ’ mhānaṃ tavādayo honti .
Mama dīyate , mayhaṃ dīyate , tava dīyate , tuyhaṃ dīyate .
260. Naṃsesvasmākaṃmamaṃ [ nī .438].
Naṃ , sesu savibhattissa amhassa kamena asmākaṃ , mamaṃ honti .
Mamaṃ dīyate , asmākaṃ dīyate .
261. Ṅaṃṅākaṃ naṃmhi [ ka .161; rū .244; nī .344].
Naṃmhi savibhattīnaṃ tumhā ’ mhānaṃ ṅānubandhā aṃ , ākaṃādesā honti vā .
Amhaṃ dīyate , amhākaṃ dīyate , tumhaṃ dīyate , tumhākaṃ dīyate .
Pañcamiyaṃ mayā , tayā , tvayā , pubbe vuttāva .
262. Smāmhi tvamhā .
Smāmhi
M0.146 savibhattissa tumhassa tvamhā hoti .Tvamhā apeti , amhehi , tumhehi , mama , mamaṃ , mayhaṃ , tava , tuyhaṃ , amhaṃ , amhākaṃ , asmākaṃ , tumhaṃ , tumhākaṃ .
263. Smiṃmhi tumhamhānaṃ tayimayi [ ka .139; rū .245; nī .318].
Smiṃmhi savibhattīnaṃ tumhā ’ mhānaṃ tayi , mayi honti .
Tayi , mayi , tvatte tvayi , amhesu , tumhesu .
264. Sumhāmhassāsmā [ nī .438].
Sumhi amhassa asmā hoti .
Asmāsu .
Mahāvuttinā yo , hisu amhassa asmādeso , yonaṃ ettañca , asmā gacchāma , asme passati , asmāhi kataṃ , asmākaṃ dīyate , asmāhi apeti , asmākaṃ dhanaṃ , asmāsu ṭhitaṃ .
‘‘ Asmābhijappanti janā anekā ’’ ti [ jā .1.7.68] pāḷi-asme abhijappanti patthentīti attho .
‘‘ Asmābhi pariciṇṇosi , mettacittā hi nāyakā ’’ ti [ apa . therī 2.2.230] therīpāḷi –
‘ pariciṇṇo ’ ti paricārito .
Catutthiyaṃ asmākaṃ adhipannānaṃ , khamassu rājakuñjara [ jā .2.21.181]–
‘ adhipannānan ’ ti dukkhābhibhūtānaṃ .
Chaṭṭhiyaṃ esasmākaṃ kule dhammo [ jā .1.4.147], esā asmākaṃ dhammatā .
Sattamiyaṃ yaṃ kiccaṃ parame mitte , katamasmāsu taṃ tayā .
Pattā nissaṃsayaṃ tvamhā , bhattirasmāsu yā tava [ jā .2.21.81]– tattha ‘ yaṃ
M0.147 kiccan ’ ti yaṃ kammaṃ kattabbaṃ , tava asmāsu yā bhatti , tāya mayaṃ tvamhā nissaṃsayataṃ pattāti attho . 265. Apādādo padatekavākye [ caṃ .6.3.15; pā .8.1.17,18].
Apādādimhi pavattānaṃ padato paresaṃ ekavākye ṭhitānaṃ tumhā ’ mhānaṃ vidhi hoti .
Adhikārasuttamidaṃ .
266. Yonaṃhisvapañcamyā vono [ ka .147,151; rū .246,250; nī .325,329,330].
Pañcamīvajjitesu yo , naṃ , hisu paresu apādādopavattānaṃ padato paresaṃ ekavākye ṭhitānaṃ savibhattīnaṃ tumhā ’ mhasaddānaṃ vo , no honti vā .
Gacchatha vo , gacchatha tumhe , gacchāma no , gacchāma amhe , passeyya vo , passeyya tumhe , passeyya no , passeyya amhe , dīyate vo , dīyate tumhākaṃ , dīyate no , dīyate amhākaṃ , dhanaṃ vo , dhanaṃ tumhākaṃ , dhanaṃ no , dhanaṃ amhākaṃ , kataṃ vo puññaṃ , kataṃ tumhehi puññaṃ , kataṃ no puññaṃ , kataṃ amhehi puññaṃ .
Apañcamyāti kiṃ ?
Nissaṭaṃ tumhehi , nissaṭaṃ amhehi .
Apādādotveva ?
Balañca bhikkhūnamanuppadinnaṃ , tumhehi puññaṃ pasutaṃ anappakaṃ [ khu . pā .7.12].
Padatotveva ?
Tumhe gacchatha , amhe gacchāma .
Ekavākyetveva ?
Devadatto tiṭṭhati gāme , tumhe tiṭṭhatha nagare .
Savibhattīnantveva ?
Arahati dhammo tumhādisānaṃ .
267. Teme nāse [ ka .148,150; rū .247,249; nī .326,328; caṃ .6.3.17; pā .8.1.21].
Nā
M0.148 , sesu tādisānaṃ savibhattīnaṃ tumha , amhasaddānaṃ te , me honti vā .Kataṃ te puññaṃ , kataṃ tayā puññaṃ , kataṃ me puññaṃ , kataṃ mayā puññaṃ , dinnaṃ te vatthaṃ , dinnaṃ tuyhaṃ vatthaṃ , dinnaṃ me vatthaṃ , dinnaṃ mayhaṃ vatthaṃ , idaṃ te raṭṭhaṃ , idaṃ tava raṭṭhaṃ , idaṃ me raṭṭhaṃ , idaṃ mama raṭṭhaṃ .
268. Anvādese [ caṃ .6.3.20; pā .8.1.23].
Anvādesaṭṭhāne tumhā ’ mhasaddānaṃ vo , no , te , meādesā niccaṃ bhavanti punabbidhānā .
Gāmo tumhākaṃ pariggaho , atho nagarampi vo pariggaho .
Evaṃ sesesu .
269. Sapubbā paṭhamantā vā [‘ saṃpubbā paṭhamanthā vā ’( mūlapāṭhe ) caṃ .6.1.21; pā .8.1.26].
Saṃvijjati pubbapadaṃ assāti sapubbaṃ , sapubbā paṭhamantapadamhā paresaṃ savibhattīnaṃ tumhā ’ mhasaddānaṃ vo , no , te , meādesā vikappena honti anvādesaṭṭhānepi .
Gāme paṭo tumhākaṃ , atho nagare kambalaṃ vo , atho nagare kambalaṃ tumhākaṃ vā .
Evaṃ sesesu .
270. Na cavāhāhevayoge [ caṃ .6.3.22; pā .8.1.24].
Ca , vā , ha , aha , evasaddehi yoge tumhā ’ mhānaṃ vo , no , te , meādesā na honti .
Gāmo
M0.149 tava ca mama ca pariggaho , gāmo tava vā mama vā pariggaho iccādi .Cādiyogeti kiṃ ?
Gāmo ca te pariggaho , nagarañca me pariggaho .
271. Dassanatthenālocane [ caṃ .6.3.23; pā .8.1.25].
Ālocanaṃ olokanaṃ , ālocanato aññasmiṃ dassanatthe payujjamāne tumhā ’ mhānaṃ vo , no , te , meādesā na honti .
Gāmo tumhe uddissa āgato , gāmo amhe uddissa āgato –
‘ gāmo ’ ti gāmavāsī mahājano .
Anālocaneti kiṃ ?
Gāmo vo passati , gāmo no passati .
272. Āmantanapubbaṃ asantaṃva [‘ āmantaṇaṃ pubbamasantaṃva ’( bahūsu ) caṃ .6.3.24; pā .8.1.72].
Āmantanabhūtaṃ pubbapadaṃ asantaṃ viya hoti , padatoti saṅkhyaṃ na gacchati .
Devadatta !
Tava pariggaho .
273. Na sāmaññavacanamekatthe [ caṃ .6.3.25; pā .8.1.73].
Tulyādhikaraṇabhūte pade sati pubbaṃ sāmaññavacanabhūtaṃ āmantanapadaṃ asantaṃ viya na hoti , padatoti saṅkhyaṃ gacchati .
Māṇavaka jaṭila !
Te pariggaho .
Sāmaññavacananti
M0.150 kiṃ ?Māṇavaka devadatta !
Tuyhaṃ pariggaho .
Ekattheti kiṃ ?
Devadatta !
Yaññadatta !
Tumhākaṃ pariggaho .
274. Bahūsu vā [ caṃ .6.3.26; pā .8.1.74].
Bahūsu janesu pavattamānaṃ sāmaññavacanabhūtampi āmantanapadaṃ ekatthe pade sati asantaṃ viya na hoti vā .
Brāhmaṇā guṇavanto vo pariggaho , brāhmaṇā guṇavanto tumhākaṃ pariggaho .
Sabbādirāsi niṭṭhito .