Vibhattipaccayantarāsi
Atha vibhattipaccayā dīpiyante .
Vibhatyatthānaṃ jotakattā vibhattiṭṭhāne ṭhitā paccayā vibhattipaccayā .
275. To pañcamyā [ ka .248; rū .260; nī .493; caṃ .4.3.6; pā .5.4.45].
Pañcamiyā vibhattiyā atthe topaccayo hoti .
Tomhi dīghānaṃ rasso , kaññato , rattito , itthito , dhenuto .
Mahāvuttinā tomhi mātāpitūnaṃ ittaṃ , mātito , pitito , vadhuto , purisato , munito , daṇḍito
M0.151 , bhikkhuto , satthārato , kattuto , gotrabhuto , sabbato , yato , tato .Ima , eta , kiṃsaddehi to .
276. Itotettokuto [‘ ito tetto kato ’( bahūsu ) caṃ .4.3.8; pā .7.2.104].
Ito , ato , etto , kutoti ete saddā topaccayantā nipaccante .
Imamhā imehīti vā ito , etasmā etehīti vā ato , etto , kasmā kehīti vā kuto .
Ettha ca imamhā , imehītiādikaṃ atthavākyaṃ disvā pakatiliṅgaṃ veditabbaṃ .
Iminā suttena imassa ittaṃ , etassa attaṃ ettañca ,‘ saramhā dve ’ ti esaramhā dvittaṃ , kiṃsaddassa kuttaṃ .
Esa nayo sesesu nipātanesu .
277. Abhyādīhi [ pā .5.3.9].
Abhiādīhi to hoti , punabbidhānā ’ pañcamyatthepītipi siddhaṃ .
Abhito gāmaṃ gāmassa abhimukheti attho .
Parito gāmaṃ gāmassa samantatoti attho .
Ubhato gāmaṃ gāmassa ubhosu passesūti attho .
Pacchato , heṭṭhato , uparito .
278. Ādyādīhi [ caṃ .4.3.9; pā .5.4.44].
Ādipabhutīhi apañcamyatthepi to hoti .
Ādito
M0.152 , majjhato , purato , passato , piṭṭhito , orato , parato , pacchato , puratthimato , dakkhiṇatoiccādīsu bahulaṃ sattamyatthe dissati .Tathā tatiyatthepi rūpaṃ attato samanupassati [ saṃ . ni .3.44], pañcakkhandhe aniccato vipassati iccādi .
Yatonidānaṃ [ su . ni .275], yatvādhikaraṇaṃ , yatodakaṃ tadādittamiccādīsu [ jā .1.9.58] paṭhamatthe icchanti .
Ito ehi , ito balāke āgaccha , caṇḍo me vāyaso sakhā iccādīsu dutiyatthe .
Paratoghoso , nādiṭṭhā parato dosaṃ iccādīsu chaṭṭhyatthe .
279. Sabbādito sattamyā tratthā [ ka .249; rū .266; nī .494; caṃ .4.1.10; pā .5.3.10].
Sabbādināmakehi sabbanāmehi sattamiyā atthe tra , tthā honti .
Sabbasmiṃ sabbesūti vā sabbatra , sabbattha , sabbassaṃ sabbāsu vātipi .
Evaṃ kataratra , katarattha , aññatra , aññattha iccādi .
Yatra , yattha , tatra , tattha .
280. Katthetthakutrātrakvehidha [ ka .251; rū .269; nī .499; caṃ .4.1.11; pā .5.3.11,12].
Kattha , ettha , kutra , atra , tva , iha , idhāti ete saddāttha , tra , va ha , dhāpaccayantā sattamyatthe sijjhanti .
Kasmiṃ kesūti vā kattha , kutra , kva .
‘ Kuvan ’ tipi sijjhati ,‘‘ kuvaṃ sattassa kārako , kuvaṃ satto samuppanno [ saṃ . ni .1.171], kuvaṃ asissaṃ , kuvaṃ khādissan ’’ ti pāḷi .
Etasmiṃ
M0.153 etesūti vā ettha , atra , imasmiṃ imesūti vā iha , idha . 281. Dhi sabbā vā [ ka .250; rū .268; nī .502].
Sabbasaddamhā sattamyatthe dhi hoti vā .
Namo te buddha vīra ’ tthu , vippamuttosi sabbadhi [ saṃ . ni .1.90].
282. Yā hiṃ [ ka .255; rū .275; nī .504].
Yamhā sattamyatthe hiṃ hoti .
Yahiṃ .
283. Tā hañca [ ka .253; rū .273; nī .501].
Tamhā sattamyatthe hiṃ hoti hañca .
Tahiṃ , tahaṃ .
Dutiyatthepi dissati ‘‘ tahaṃ tahaṃ olokento gacchatī ’’ ti .
284. Kiṃssa kukañca [ ka .251,227-8-9; rū .226,270-1-2; nī .500,456-7,460].
Kiṃmhā sattamyatthe hiṃ , taṃ hoti .
Kiṃssa kuttaṃ kattañca hoti .
Kuhiṃ gacchati , kuhaṃ gacchati .
Kahaṃ ekaputtaka kahaṃ ekaputtaka [ saṃ . ni .2.63].
Kuhiñci , kuhiñcananti dve ci , cana-nipātantā sijjhanti .
Iti sāmaññasattamyantarāsi .
Kālasattamyantaṃ
M0.154 vuccate . 285. Sabbekaññayatehi kāledā [ ka .257; rū .276; nī .505].
Sabba , eka , añña , ya , tasaddehi kāle dā hoti .
Sabbasmiṃ kāle sabbadā , ekasmiṃ kāle ekadā , aññasmiṃ kāle aññadā , yasmiṃ kāle yadā , tasmiṃ kāle tadā .
286. Kadākudāsadāadhunedāni [ ka .257-8-9; rū .276-8-9; nī .505-6-7].
Etepi sattamyatthe kāle dā , dhunā , dānipaccayantā sijjhanti .
Kiṃsmiṃ kāle kadā , kudā , sabbasmiṃ kāle sadā , imasmiṃ kāle adhunā , idāni .
287. Ajjasajjuparajjetarahikarahā [ ka .259; rū .279,423; nī .507].
Etepi kāle jja , jju , rahi , raha paccayantā sijjhanti .
Imasmiṃ kāle ajja , imasmiṃ divasetyattho .
Samāne kāle sajju- ‘ samāne ’ ti vijjamāne .
Na hi pāpaṃ kataṃ kammaṃ , sajju khīraṃva muccati [ dha . pa .71], sajjukaṃ pāhesi – tattha ‘ sajjū ’ ti tasmiṃ divase .
Aparasmiṃ kāle aparajju , punadivaseti attho .
Imasmiṃ kāle etarahi , kiṃsmiṃ kāle karaha .
Kutoci , kvaci , katthaci , kuhiñci , kadāci , karahacisaddā pana ci-nipātantā honti , tathā yato kutoci , yattha katthaci , yadā kadācīti .
Kiñcanaṃ , kuhiñcanaṃ , kudācananti cana-nipātantāti .
Vibhattipaccayantarāsi niṭṭhito .