Issues
Niruttidīpanīpāṭha
Niruttidīpanīpāṭha

Nta , mānapaccayarāsi

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Nta , mānapaccayarāsi

Atha nta , mānapaccayā vuccante .
772. Nto kattari vattamāne [ ka .565; rū .646; nī .1157].
Vattamāno vuccati paccuppanno , vattamāne kāle kriyatthā paraṃ kattari nto hoti .
Bhū-sattāyaṃ ,‘ kattari lo ’ ti apaccayo ,‘ yuvaṇṇānameopaccaye ’ ti ovuddhi , bhavatīti bhonto-puriso , bhontaṃkulaṃ , bhontī-itthī .
PunaM0.524 ‘ eonamayavā sare ’ ti ossa avādeso , bhavaṃpuriso , bhavantaṃ-kulaṃ , bhavantī , bhavatī , bhotī vā-itthī .
773. Māno [ ka .565; rū .646; nī .1157].
Vattamāne kāle kriyatthā paraṃ kattari māno hoti .
Bhavamāno-puriso , bhavamānaṃ-kulaṃ , bhavamānā-itthī .
774. Bhāvakammesu ca [ ka .565; rū .646; nī .1157].
Vattamāne kāle kriyatthā paraṃ bhāva , kammesu ca māno hoti .
‘ Kyo bhāvakammesū …’ ti yapaccayo .
Anubhūyateti anubhūyamāno bhogo purisena , anubhūyamānā sampatti , anubhūyamānaṃ sukhaṃ .
Yassa dvittaṃ , anubhuyyamāno .
775. Te ssapubbānāgate .
Anāgate kāle vattabbe te nta , mānapaccayā ssapubbā honti .
Bhavissatīti bhavissanto [ rū . 403-piṭṭhe rūpavidhi passitabbo ] -puriso , bhavissantaṃ-kulaṃ , bhavissantī-vibhatti , bhavissatī vā , bhavissamāno , bhavissamānaṃ , bhavissamānā .
Kamme-anubhūyissamāno .
776. Mānassa massa .
Mānapaccayassa massa kvaci lopo hoti .
Nisinno vā sayāno [ khu . pā .9.9] vā , sato sampajāno [ dī . ni .1.217], niccaṃ nalopo .
PaññāyantoM0.525 , paññāyamāno .
Kamme-viññāyamāno .
Kārite-ñāpento , ñāpayanto , ñāpayamāno .
Kamme-ñāpīyamāno .
Kiyādigaṇe-jānanto , jānamāno .
Kārite-jānāpento , jānāpayamāno .
Kamme-jānāpīyamāno .
Tiṭṭhaṃ , tiṭṭhanto , tiṭṭhamāno , saṇṭhahaṃ , saṇṭhahanto , saṇṭhahamāno .
Kamme-upaṭṭhīyamāno .
Kārite-patiṭṭhāpento , patiṭṭhāpayanto , patiṭṭhāpayamāno .
Kamme-patiṭṭhāpīyamāno .
Dento , dadanto , dajjanto , samādiyanto , dadamāno , dajjamāno , samādīyamāno .
Kamme-dīyamāno , diyyamāno .
Kārite-dāpento , dāpayanto , samādapayanto , rasso .
Kamme-dāpīyamāno , samādāpīyamāno .
Nidhento , nidahanto , nidahamāno , nidhiyyamāno , nidhāpento , nidhāpayanto , nidhāpayamāno , nidhāpīyamāno , yāyanto .
Yāyanta ’ manuyāyanti [ jā .2.22.1753], yāyamāno mahārājā , addā sīdantare nage [ jā .2.22.566].
Vāyanto , vāyamāno , nibbāyanto , parinibbāyanto , nibbāyamāno , nibbāpento , nibbāpayamānoM0.526 , nibbāpīyamāno , osāyanto , osāpento , osāpayanto , pahāyanto , pahāyamāno , jahanto , jahamāno , pahīyamāno , pahiyyamāno , jahīyamāno , hāpento , hāpayanto , hāpayamāno , jahāpento , jahāpayanto , jahāpayamāno , hāpīyamāno , jahāpīyamāno .
Ivaṇṇesu-vikkayanto , vikkiṇanto , vinicchayanto , vinicchinanto , nito cassa cho .
Ācayanto , ācinanto , jayanto , jinanto , ḍento , ḍemāno , nento , vinento , nayanto , vinayanto , nayamāno , niyyamāno , nayāpento , nayāpayamāno , sento , sayanto , semāno , sayamāno , sayāno vā , pahiṇanto , pahiṇamāno .
Uvaṇṇesu-cavanto , cavamāno , ṭhānā cāvanto , cāvayanto , cāvayamāno , javanto , javamāno , abhitthavanto , abhitthavamāno , abhitthavīyamāno , sandhavanto , sandhavamāno , dhunanto , niddhunanto , dhunamāno , niddhunamāno , punanto , ravanto , lunanto , āvuṇanto , pasavanto , vissavanto .
Kamme-suyyamāno .
Kārite-sāvento , sāvayanto .
Svādigaṇe-suṇanto , suṇamāno .
Kārite-suṇāpento , suṇāpayanto .
Hu-pūjāyaṃ , juhonto .
Papubbo pahutte , pahonto , sampahonto .
Hū-sattāyaṃ , honto .
Edantesu-entoM0.527 .
Atthaṃ entamhi sūriye [ jā .2.22.2187( atthaṅgatamhi )], samento , abhisamento , khāyanto , khāyamāno , gāyanto , gāyamāno , gāyīyamāno , gāyāpento , gāyāpayanto , apacāyanto , dhammaṃ apacāyamāno , jhāyanto , jhāyamāno , pajjhāyanto , ujjhāyanto , nijjhāyanto , abhijjhāyanto .
Kārite-jhāpento , ujjhāpento , yalopo .
Bhāyanto , bhāyamāno , sāliṃ lāyanto , lāyamāno , cīvaraṃ vāyanto , vāyamāno .
Kile-kīḷāyaṃ pemane ca , kelāyanto , kelāyamāno , cālento piyāyantoti vā attho .
Gile-gelaññe , gilāyanto .
Cine-avamaññane , cināyanto .
Pale-gatiyaṃ , palāyanto .
Mile-hāniyaṃ , milāyanto .
Saṅkase-nivāse , saṅkasāyanto iccādi .
Anekabyañjanesu-asa-bhuvi ,‘‘ ntamānāntantiyiyuṃsvādilopo ’’ ti nta , mānesu ādilopo , santo , samāno , upāsanto , upāsamāno , upāsīyamāno , icchanto , icchamāno , icchīyamāno , gacchanto , gacchamāno , gacchīyamāno .
Yassa pubbarūpatte-gammamāno , adhigammamāno , anāgate ssapubbo- ‘‘ labha vasa chida gama bhida rudānaṃ cchaṅa ’’ iti ssena saha dhātvantassa ccho , gacchanto , gamissanto , gacchamāno , gamissamāno , jiranto , jiramāno , jiyyanto , jiyyamāno , dahanto , dahamāno .
DahassaM0.528 dassa ḍo , ḍahanto , ḍahamāno .
Kamme-ḍayhamāno .
Disa-pekkhane , passanto , passamāno , passīyamāno .
Kārite-dassento , dassayanto , dassayamāno .
Labhanto , labhamāno .
Kamme pubbarūpaṃ , labbhamāno , upalabbhamāno .
Anāgate-lacchanto , labhissanto , lacchamāno , labhissamāno .
Maranto , maramāno , miyanto , miyamāno .
Yamu-uparame , niyamanto , saññamanto , saññamamāno , niyacchanto .
Kārite-niyāmento .
Rudanto , rodanto , rodamāno .
Anāgate-rucchanto , rodissanto , rucchamāno , rodissamāno .
Vacanto , vacamāno .
Kamme ‘ assū ’ ti uttaṃ , vuccamāno .
Kārite-vācento , vācayanto , vācayamāno .
Kamme-vācīyamāno .
Anāgate- ‘ vaca bhuja muca visānaṃ kkhaṅa ’ iti ssena saha dhātvantassa kkhādeso , vakkhanto , vakkhamāno , vadanto , vadamāno , ovadanto , ovadamāno , vajjanto , vajjamāno .
Kamme-vadīyamāno , ovadīyamāno , ovajjamāno .
Kārite-bheriṃ vādento , vādayamāno .
VasantoM0.529 vasamāno .
Kamme pubbarūpattaṃ , upavassamāno .
Vāsento , vāsayanto .
Anāgate-vacchanto , vasissanto , vacchamāno , vasissamāno .
Pavisanto , pavisamāno .
Kamme-pavisīyamāno .
Anāgate-pavekkhanto , pavisissanto , pavekkhamāno , pavisissamāno iccādi .
Rudhādimhi-rundhanto , rundhamāno .
Kamme-rundhīyamāno .
Pubbarūpatte-rujjhamāno .
Rodhento , rodhamāno , rodhīyamāno .
Chindanto , chindamāno , chindīyamāno , chijjamāno , chindāpento , chindāpayanto .
Anāgate-checchanto , chindissanto , checchamāno , chindissamāno .
Bhindanto , bhindamāno , bhindīyamāno , bhijjamāno , bhecchanto , bhindissanto , bhecchamāno , bhindissamāno .
Bhuñjanto , bhuñjamāno .
Kamme-bhuñjīyamāno .
Pubbarūpatte-bhujjamāno .
Bhojento , bhojayanto , bhojayamāno , bhojīyamāno .
Anāgate-bhokkhantoM0.530 , bhuñjissanto , bhokkhamāno , bhuñjissamāno .
Muñcanto , muñcamāno , muñcīyamāno , muccamāno .
Anāgate-mokkhanto , muñcissanto , mokkhamāno , muñcissamāno iccādi .
Divādimhi suddhakatturūpaṃ suddhakammarūpañca pubbarūpe sadisameva , dibbanto , dibbamāno , dibbīyamāno .
Pubbarūpatte-dibbamāno .
Chijjanto , chijjamāno , chedāpento , chedāpayamāno .
Bujjhanto , bujjhamāno , bujjhīyamāno , bodhento , bodhayanto , bodhayamāno .
Muccanto , muccamāno , mocento , mocayanto , mocayamāno , mocīyamāno .
Yujjanto , yujjamāno iccādi .
Svādimhi-suṇanto , suṇamāno .
Kamme-suyyamāno .
Kārite-sāvento , sāvayanto , sāvayamāno .
Pāpuṇanto , dhammaṃ pariyāpuṇanto , pariyāpuṇamāno , pāpuṇīyamāno , pāpīyamāno .
Kārite-pāpento , pāpayanto , pāpayamāno .
Pari , saṃpubbo-parisamāpento , parisamāpayanto , parisamāpayamāno , parisamāpīyamāno .
Sakkuṇanto , āvuṇanto iccādi .
Kiyādimhi-kiṇanto , kiṇāpento , vikkayanto iccādi .
Tanādimhi-tanontoM0.531 , karonto , kubbanto , kubbamāno , krubbanto , krubbamāno , kurumāno , kayiranto , kayiramāno .
Kamme-karīyamāno , kayyamāno ,‘ tavaggavaraṇānaṃ ye cavaggabayañā ’ ti dhātvantassa yādeso .
Saṅkharonto , abhisaṅkharonto .
Kārite-kārento , kārayanto , kārayamāno , kārīyamāno .
Sakkonto iccādi .
Curādimhi-corento , corayanto , corayamāno , thenento , thenayanto , thenayamāno , cintento , cintayanto , cintayamāno , cintīyamāno , cintāpento , cintāpayanto , cintāpayamāno , cintāpīyamāno iccādi .
Titikkhanto , titikkhamāno , titikkhīyamāno , titikkhāpento , titikkhāpayanto , titikkhāpayamāno , vīmaṃsanto , tikicchanto , cikicchanto , vicikicchanto .
Bhuñjituṃ icchatīti bubhukkhanto , ghasituṃ icchatīti jighacchanto , pātuṃ paribhuñjituṃ icchatīti pipāsanto , gottuṃ saṃvarituṃ icchatīti jigucchanto , harituṃ pariyesituṃ icchatīti jigīsanto , vijetuṃ icchatīti vijigīsanto .
Pabbato viya attānaṃ caratīti pabbatāyanto , pabbatāyamāno , piyāyanto , mettāyantoiccādīni ca yojetabbāni .
Iti nta , mānapaccayarāsi .