4. Padaṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā
22. Tattha katamo padaṭṭhāno hārotiādi padaṭṭhānahāravibhaṅgo .
Tattha yasmā ‘‘ idaṃ imassa padaṭṭhānaṃ , idaṃ imassa padaṭṭhānan ’’ ti tesaṃ tesaṃ dhammānaṃ padaṭṭhānabhūtadhammavibhāvanalakkhaṇo padaṭṭhāno hāro , tasmā pavattiyā mūlabhūtaṃ avijjaṃ ādiṃ katvā sabhāvadhammānaṃ padaṭṭhānaṃ āsannakāraṇaṃ niddhārento avijjāya sabhāvaṃ niddisati ‘‘ sabbadhammayāthāvaasampaṭivedhalakkhaṇā avijjā ’’ ti .
Tassattho – sabbesaṃ dhammānaṃ aviparītasabhāvo na sampaṭivijjhīyati etenāti sabbadhammayāthāvaasampaṭivedho .
So lakkhaṇaṃ etissāti sā tathā vuttā .
Etena dhammasabhāvappaṭicchādanalakkhaṇā avijjāti vuttaṃ hoti .
Atha vā sammā paṭivedho sampaṭivedho .
Tassa paṭipakkho asampaṭivedho .
Kattha pana so sampaṭivedhassa paṭipakkhoti āha –
‘‘ sabba … pe … lakkhaṇā ’’ ti .
Yasmā pana asubhe subhantiādivipallāse sati tattha sammoho uparūpari jāyatiyeva na hāyati , tasmā ‘‘ tassā vipallāsā padaṭṭhānan ’’ ti vuttaṃ .
Piyarūpaṃ sātarūpan ti piyāyitabbajātiyaṃ iṭṭhajātiyañca padaṭṭhānaṃ .
‘‘ Yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjatī ’’ ti ( dī . ni .2.400; ma . ni .1.133; vibha .203) hi vuttaṃ .
Adinnādānan ti adinnādānacetanā .
Sā hi ekavāraṃ uppannāpi anādīnavadassitāya lobhassa uppattikāraṇaṃ hotīti tassa padaṭṭhānaṃ vuttaṃ .
Dosassa pāṇātipāto padaṭṭhānaṃ , mohassa micchāpaṭipadā padaṭṭhānanti etthāpi imināva nayena attho veditabbo .
Vaṇṇasaṇṭhānabyañjanaggahaṇalakkhaṇāti nimittānubyañjanaggahaṇalakkhaṇā .
Sukhasaññāya phassassa upagamanalakkhaṇatā phassapaccayatāva vuttā .
‘‘ Phuṭṭho sañjānātī ’’ ti ( saṃ . ni .4.93) hi vuttaṃ
M0.92 .Assādoti taṇhā .
Saṅkhatalakkhaṇāni uppādavayaññathattāni .
Yebhuyyena niccaggahaṇaṃ viññāṇādhīnanti niccasaññāya viññāṇapadaṭṭhānatā vuttā .
Tathā hi so bhikkhu taṃyeva viññāṇaṃ sandhāvati saṃsaratīti viññāṇavisayameva attano niccaggāhaṃ pavedesi .
Pañcannaṃ
V0.220 khandhānaṃ yadi aniccatā dukkhatā ca sudiṭṭhā , attasaññā sukhasaññā anavakāsāti āha –‘‘ aniccasaññādukkhasaññāasamanupassanalakkhaṇā attasaññā ’’ ti .
‘‘ Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ , yaṃ dukkhaṃ tadanattā ’’ ti ( saṃ . ni .3.15) hi vuttaṃ .
Yebhuyyena attābhiniveso arūpadhammesūti āha –
‘‘ tassā nāmakāyo padaṭṭhānan ’’ ti .
Sabbaṃ neyyan ti cattāri saccāni catusaccavinimuttassa ñeyyassa abhāvato .
Cittavikkhepapaṭisaṃharaṇaṃ uddhaccavikkhambhanaṃ .
Asubhāti asubhānupassanā , paṭibhāganimittabhūtā asubhā eva vā , taṇhāpaṭipakkhattā samathassa asubhā padaṭṭhānanti vuttaṃ .
Abhijjhāya tanukaraṇato adinnādānāveramaṇī alobhassa padaṭṭhānanti vuttā .
Tathā byāpādassa tanukaraṇato pāṇātipātāveramaṇī adosassa padaṭṭhānanti vuttā .
Vatthuavippaṭipatti visayasabhāvapaṭivedho , sammāpaṭipatti sīlasamādhisampadānaṃ nibbidāñāṇena anabhiratiñāṇameva vā tathā pavattaṃ .
Sabbāpi vedanā dukkhadukkhatādibhāvato dukkhanti katvā vuttaṃ –
‘‘ dukkhasaññāya vedanā padaṭṭhānan ’’ ti .
Dhammasaññāti dhammamattanti saññā .
Sattānaṃ kāye avītarāgatā pañcannaṃ ajjhattikāyatanānaṃ vasena hotīti āha –
‘‘ pañcindriyāni rūpīni rūparāgassa padaṭṭhānan ’’ ti .
Kāyo hi idha rūpanti adhippeto .
Visesato jhānanissayabhūte manāyatane ca nikanti hotīti āha –
‘‘ chaṭṭhāyatanaṃ bhavarāgassa padaṭṭhānan ’’ ti .
Edisaṃ mā rūpaṃ nibbattatu , mā edisī vedanāti evaṃ pavattā rūpādiabhinandanā nibbattabhavānupassitā .
Ñāṇadassanassāti kammassakataññāṇadassanassa .
Yonisomanasikāravato hi pubbenivāsānussati kammassakataññāṇassa kāraṇaṃ hoti , na ayoniso ummujjantassa .
Imassa ca atthassa vibhāvanatthaṃ mahānāradakassapajātakaṃ ( jā .2.22.1153 ādayo ), brahmajāle ( dī . ni .1.38 ādayo ) ekaccasassatavādo ca udāharitabbo .
‘‘ Okappanalakkhaṇā ’’ tiādinā saddhāpasādānaṃ visesaṃ dasseti .
So pana saddhāyayeva avatthāviseso daṭṭhabbo .
Tattha okappanaṃ saddahanavasena ārammaṇassa ogāhaṇaṃ nicchayo .
Anāvilatā
M0.93 assaddhiyāpagamena cittassa akālussiyatā .Abhipatthiyanā saddahanameva .
Aveccapasādo paññāsahito āyatanagato abhippasādo .
Apilāpanaṃ asammoso nimujjitvā viya ārammaṇassa ogāhaṇaṃ vā , ettha ca saddhādīnaṃ pasādasaddhāsammappadhānasatipaṭṭhānajhānaṅgāni yathākkamaṃ padaṭṭhānanti vadantena avatthāvisesavasena padaṭṭhānabhāvo vuttoti daṭṭhabbaṃ .
Satisamādhīnaṃ vā kāyādayo satipaṭṭhānāti .
Vitakkādayo ca jhānānīti padaṭṭhānabhāvena vuttā .
Assādamanasikāro
V0.221 saṃyojanīyesu dhammesu assādānupassitā .Punabbhavavirohaṇāti punabbhavāya virohaṇā , punabbhavanibbattanārahatā vipākadhammatāti attho .
Opapaccayikanibbattilakkhaṇan ti upapattibhavabhāvena nibbattanasabhāvaṃ .
Nāmakāyarūpakāyasaṅghātalakkhaṇan ti arūparūpakāyānaṃ samūhiyabhāvaṃ .
Indriyavavatthānan ti cakkhādīnaṃ channaṃ indriyānaṃ vavatthitabhāvo .
Opapaccayikan ti upapattikkhandhanibbattakaṃ .
Upadhīti attabhāvo .
Attano piyassa maraṇaṃ cintentassa bālassa yebhuyyena soko uppajjatīti maraṇaṃ sokassa padaṭṭhānanti vuttaṃ .
Ussukkaṃ cetaso santāpo .
Odahanan ti avadahanaṃ .
Attano nissayassa santapanameva bhavassāti vuttaṃ bhavaṃ dassetuṃ ‘‘ imānī ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha bhavassa aṅgāni bhavasaṅkhātāni ca aṅgāni bhavaṅgāni .
Tesu kilesā bhavassa aṅgāni .
Kammavipākavaṭṭaṃ bhavasaṅkhātāni aṅgāni .
Samaggānīti sabbāni .
Khandhāyatanādīnaṃ aparāparuppattisaṃsaraṇaṃ saṃsāro .
Tassa purimapurimajātinipphannaṃ kilesādivaṭṭaṃ kāraṇanti āha –
‘‘ bhavo saṃsārassa padaṭṭhānan ’’ ti .
Sampāpakahetubhāvaṃ sandhāya ‘‘ maggo nirodhassa padaṭṭhānan ’’ ti vuttaṃ .
Kammaṭṭhānogāhakassa otaraṇaṭṭhānatāya bahussuto titthaṃ nāma , tassa sammāpayirupāsanā titthaññutā .
Dhammūpasañhitaṃ pāmojjaṃ pītaṃ nāma , sappāyadhammassavanena taṃ uppādetvā kammaṭṭhānassa brūhanā pītaññutā , bhāvanāya thokampi layāpattiyā uddhaṃpattiyā ca jānanā pattaññutā .
Attano pañcahi padhāniyaṅgehi samannāgatassa jānanā attaññutā , tesu purimānaṃ purimānaṃ pacchimassa pacchimassa padaṭṭhānabhāvo suviññeyyo eva .
Katapuññasseva patirūpadesavāso sambhavati
M0.94 , na itarassāti ‘‘ pubbekatapuññatā patirūpadesavāsassa padaṭṭhānan ’’ ti vuttaṃ .Yathābhūtañāṇadassanaṃ saha adhiṭṭhānena taruṇavipassanā .
Nibbidāti balavavipassanā .
Virāgoti maggo .
Vimuttīti phalaṃ .
Evan ti yadidaṃ ‘‘ tassā vipallāsā padaṭṭhānan ’’ tiādinā avijjādīnaṃ padaṭṭhānaṃ dassitaṃ , iminā nayena athāpi yo koci upanissayo balavapaccayoti yo koci avasesapaccayo , sabbo so padaṭṭhānaṃ kāraṇanti veditabbaṃ .
‘‘ Evaṃ yā kāci upanisā yogato ca paccayato cā ’’ tipi paṭhanti .
Tattha upanisāti kāraṇaṃ , yogatoti yuttito , paccayatoti paccayabhāvamattatoti attho veditabbo .
Yaṃ panettha atthato na vibhattaṃ , taṃ suviññeyyameva .
Padaṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā .
5. Lakkhaṇahāravibhaṅgavaṇṇanā
23. Tattha
V0.222 katamo lakkhaṇo hārotiādi lakkhaṇahāravibhaṅgo .Tattha kiṃ lakkhayatīti lakkhaṇahārassa visayaṃ pucchati .
‘‘ Ye dhammā ’’ tiādinā lakkhaṇahāraṃ saṅkhepato dassetvā taṃ udāharaṇehi vibhajituṃ ‘‘ cakkhun ’’ tiādi āraddhaṃ .
Tattha ‘‘ vadhakaṭṭhena ekalakkhaṇānī ’’ ti iminā anavaṭṭhitabhāvādināpi ekalakkhaṇatā vuttā evāti daṭṭhabbaṃ .
Evaṃ āyatanavasena ekalakkhaṇataṃ dassetvā idāni khandhādivasena dassetuṃ ‘‘ atīte , rādha , rūpe anapekkho hotī ’’ tiādi suttaṃ ābhataṃ .
Yamakovādasutte ( saṃ . ni .3.85) vadhakaṭṭhena ekalakkhaṇā vuttāti tasmiṃ sutte ‘‘ vadhakaṃ rūpaṃ vadhakaṃ rūpanti yathābhūtaṃ nappajānātī ’’ tiādinā āgatattā vuttaṃ .
Itīti evaṃ , imissaṃ gāthāyaṃ kāyagatāya satiyā vuttāya sati vedanāgatā sati cittagatā sati dhammagatā ca sati vuttā bhavati satipaṭṭhānabhāvena ekalakkhaṇattāti adhippāyo .
Diṭṭhan tiādīnaṃ atthaṃ parato vaṇṇayissāma .
Kāye
M0.95 kāyānupassī viharāhīti ettha kāyeti rūpakāye .Rūpakāyo hi idha aṅgapaccaṅgānaṃ kesādīnañca samūhaṭṭhena kāyoti adhippeto .
Yathā ca samūhaṭṭhena , evaṃ kucchitānaṃ āyaṭṭhena .
Kucchitānañhi paramajegucchānaṃ so āyotipi kāyo , āyoti uppattideso .
Tatrāyaṃ vacanattho – āyanti tatoti āyo .
Ke āyanti ?
Kucchitā kesādayo , iti kucchitānaṃ āyoti kāyo .
Kāyānupassīti kāyaṃ anupassanasīlo , kāyaṃ vā anupassamāno .
‘‘ Kāye ’’ ti ca vatvā puna ‘‘ kāyānupassī ’’ ti dutiyaṃ kāyaggahaṇaṃ asammissato vavatthānaghanavinibbhogādidassanatthaṃ .
Tena na kāye vedanānupassī cittadhammānupassī vā , atha kho kāyānupassī evāti kāyasaṅkhāte vatthusmiṃ kāyānupassanākārasseva dassanena asammissato vavatthānaṃ dassitaṃ hoti .
Tathā na kāye aṅgapaccaṅgavinimuttaekadhammānupassī , nāpi kesalomādivinimuttaitthipurisānupassī .
Yopi cettha kesalomādiko bhūtupādāyasamūhasaṅkhāto kāyo , tatthapi na bhūtupādāyavinimuttaekadhammānupassī
V0.223 , atha kho rathasambhārānupassako viya aṅgapaccaṅgasamūhānupassī , nagarāvayavānupassako viya kesalomādisamūhānupassī , kadalikkhandhapattavaṭṭivinibbhujjako viya rittamuṭṭhiviniveṭhako viya ca bhūtupādāyasamūhānupassī evāti nānappakārato samūhavaseneva kāyasaṅkhātassa vatthuno dassanena ghanavinibbhogo dassito hoti .Na hettha yathāvuttasamūhavinimutto kāyo vā añño vā koci dhammo dissati , yathāvuttadhammasamūhamatte eva pana tathā tathā sattā micchābhinivesaṃ karonti .
Tenāhu porāṇā –
‘‘ Yaṃ passati na taṃ diṭṭhaṃ , yaṃ diṭṭhaṃ taṃ na passati ;
Apassaṃ bajjhate mūḷho , bajjhamāno na muccatī ’’ ti .( dī . ni . aṭṭha .2.373; ma . ni . aṭṭha .1.106; paṭi . ma . aṭṭha .1.1.36; mahāni . aṭṭha .3);
Ghanavinibbhogādidassanatthanti ādisaddena ayamattho veditabbo .
Ayañhi etasmiṃ kāye kāyānupassīyeva , na aññadhammānupassī .
Idaṃ vuttaṃ hoti – yathā anudakabhūtāyapi marīciyā udakānupassino honti , na evaṃ aniccadukkhānattaasubhabhūte eva imasmiṃ kāye niccasukhaattasubhabhāvānupassī
M0.96 , atha kho kāyānupassī aniccadukkhaanattaasubhākārasamūhānupassīti attho .Atha vā yvāyaṃ mahāsatipaṭṭhāne ( dī . ni .2.374 ādayo ) assāsapassāsādicuṇṇikajātaaṭṭhikapariyosāno kāyo vutto , yo ca ‘‘ idhekacco pathavīkāyaṃ aniccato anupassati , āpokāyaṃ tejokāyaṃ vāyokāyaṃ kesakāyaṃ … pe … aṭṭhimiñjakāyan ’’ ti paṭisambhidāyaṃ ( paṭi . ma .3.34 ādayo ) kāyo vutto , tassa sabbassa imasmiṃyeva kāye anupassanato kāye kāyānupassīti evampettha attho daṭṭhabbo .
Atha vā kāye ahanti vā mamanti vā gahetabbassa kassaci ananupassanato , tassa pana kesalomādikassa nānādhammasamūhassa anupassanato kāye kesādidhammasamūhasaṅkhāte kāyānupassīti attho daṭṭhabbo .
Api ca ‘‘ imasmiṃ kāye aniccato anupassati no niccato ’’ tiādinā anukkamena paṭisambhidāyaṃ ( paṭi . ma .3.34 ādayo ) āgatanayassa sabbasseva
V0.224 aniccalakkhaṇādikassa ākārasamūhasaṅkhātassa kāyassa anupassanato kāye kāyānupassīti attho .Viharāhīti vattāhi .
Ātāpīti tīsu bhavesu kilese ātāpetīti ātāpo , so assa atthīti ātāpī .
Sampajānoti sampajaññasaṅkhātena ñāṇena samannāgato .
Satimāti kāyapariggāhikāya satiyā samannāgato .
Ayaṃ pana yasmā satiyā ārammaṇaṃ pariggahetvā paññāya anupassati , na hi sativirahitā anupassanā atthi , tenevāha –
‘‘ satiñca khvāhaṃ , bhikkhave , sabbatthikaṃ vadāmī ’’ ti ( saṃ . ni .5.234).
Anātāpino ca anto saṅkoco antarāyakaro hoti , kammaṭṭhānaṃ na sampajjati .
Tasmā yesaṃ dhammānaṃ ānubhāvena taṃ sampajjati , taṃ dassanatthaṃ ‘‘ ātāpī ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha vineyyāti tadaṅgavinayena vā vikkhambhanavinayena vā vinayitvā .
Loketi tasmiṃyeva kāye .
Kāyo hi idha lujjanapalujjanaṭṭhena lokoti adhippeto .
Abhijjhāggahaṇena cettha kāmacchando , domanassaggahaṇena byāpādo gahitoti nīvaraṇesu balavadhammadvayappahānadassanena nīvaraṇappahānaṃ vuttanti kāyānupassanāsatipaṭṭhānassa pahānaṅgaṃ
M0.97 dassitaṃ .‘‘ Ātāpī ’’ tiādinā pana sampayogaṅgaṃ dassitanti imamatthaṃ dassetuṃ ‘‘ ātāpī ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha abhijjhādomanassānaṃ samatho ujupaṭipakkhoti abhijjhādomanassavinayo vuccamāno samādhindriyaṃ dīpetīti āha –
‘‘ vineyya loke abhijjhādomanassanti samādhindriyan ’’ ti ( saṃ . ni . aṭṭha .3.5.367).
Ekalakkhaṇattā catunnaṃ indriyānan ti yathā vīriyapaññāsamādhindriyehi kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṃ ijjhati , evaṃ vedanācittadhammānupassanāsatipaṭṭhānānipi tehi ijjhantīti catusatipaṭṭhānasādhane imesaṃ indriyānaṃ sabhāvabhedābhāvato samānalakkhaṇattā itarāni satipaṭṭhānānipi vuttāni eva hontīti attho .
24. Idāni satipaṭṭhānesu gahitesu sabbesaṃ bodhipakkhiyadhammānaṃ gahitabhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ catūsu satipaṭṭhānesū ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha bodhaṅgamāti bodhaṃ ariyamaggañāṇaṃ gacchantīti bodhaṅgamā .
Yathāvuttassa bodhassa pakkhe bhavāti bodhipakkhiyā .
Neyyānikalakkhaṇenāti ettha nimittato pavattato ca vuṭṭhānaṃ niyyānaṃ , niyyāne niyuttāti neyyānikā , yathā dovārikoti .
Niyyānasaṅkhātaṃ vā phalaṃ arahantīti neyyānikā .
Niyyānaṃ payojanaṃ etesanti vā neyyānikā .
‘‘ Niyyānikā ’’ tipi pāṭho , tattha niyyānaṃ etesaṃ atthīti niyyānikāti
V0.225 attho .‘‘ Niyyāniyā ’’ tipi pāṭho , tassa niyyantīti niyyāniyāti attho daṭṭhabbo .
Niyyānikalakkhaṇenāti niyyānikasabhāvena .
Evaṃ akusalāpi dhammāti yathā kusalā dhammā ekalakkhaṇabhāvena niddhāritā , evaṃ akusalāpi dhammā ekalakkhaṇaṭṭhena niddhāretabbā .
Kathaṃ ?
Pahānekaṭṭhatāvasenāti dassento ‘‘ pahānaṃ abbhatthaṃ gacchantī ’’ ti āha .
Idāni taṃ pahānaṃ dassetuṃ ‘‘ catūsu satipaṭṭhānesū ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha kāyānupassanādīsu catūsu satipaṭṭhānesu bhāviyamānesu asubhe subhantiādayo cattāro vipallāsā pahīyanti , kabaḷīkārāhārādayo cattāro āhārā cassa pariññaṃ gacchanti , tesaṃ parijānanassa paribandhino kāmarāgādayo byantīkatā hontīti attho , kasmā ?
Tehi pahātabbabhāvena ekalakkhaṇattāti .
Evaṃ sabbattha attho yojetabbo .
Tenevāha –
‘‘ evaṃ akusalāpi dhammā ekalakkhaṇattā pahānaṃ abbhatthaṃ gacchantī ’’ ti .
Idāni
M0.98 aññenapi pariyāyena lakkhaṇahārassa udāharaṇāni dassetuṃ ‘‘ yattha vā panā ’’ tiādi vuttaṃ .Tattha yatthāti yassaṃ desanāyaṃ .
Vā -saddo vikappattho .
Panāti padapūraṇo .
Rūpindriyan ti ruppanasabhāvaṃ aṭṭhavidhaṃ indriyaṃ .
Tatthāti tassaṃ desanāyaṃ .
Rūpadhātūti ruppanasabhāvā dasa dhātuyo .
Rūpāyatanan ti ruppanasabhāvaṃ dasāyatanaṃ , rūpīni dasāyatanānīti attho .
Ruppanalakkhaṇena ekalakkhaṇattā imāni desitānīti adhippāyo .
Desitaṃ tattha sukhindriyaṃ somanassindriyaṃ sukhavedanābhāvena ekalakkhaṇattāti adhippāyo .
Dukkhasamudayo ca ariyasaccan ti idaṃ akusalassa somanassassa vasena vuttaṃ , sāsavakusalassāpi vasena yujjati eva .
Sabbo ca paṭiccasamuppādo desitoti sambandho .
Avijjānusayitattā adukkhamasukhāya vedanāya .
Vuttañhetaṃ –
‘‘ adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo anusetī ’’ ti ( ma . ni .1.465).
Tathā ca vuttaṃ ‘‘ adukkhamasukhāya hi vedanāya avijjā anusetī ’’ ti .
Etena adukkhamasukhāvedanāggahaṇena avijjā gahitāti dasseti .
Sati ca avijjāggahaṇe sabbo paṭiccasamuppādo desitoti dassetuṃ ‘‘ avijjāpaccayā saṅkhārā ’’ tiādi vuttaṃ .
So cāti ettha ca -saddo byatirekattho , tena so paṭiccasamuppādo anulomapaṭilomavasena duvidhoti imaṃ vakkhamānavisesaṃ joteti .
Tesu anulomato paṭiccasamuppādo yathādassito sarāgasadosasamohasaṃkilesapakkhena hātabboti vutto , paṭilomato pana paṭiccasamuppādo yo ‘‘ avijjāyatveva asesavirāganirodhā ’’ tiādinā pāḷiyaṃ
V0.226 ( ma . ni .3.126; mahāva .1) vutto , taṃ sandhāya ‘‘ vītarāgavītadosavītamohaariyadhammehi hātabbo ’’ ti vuttaṃ .Idāni ekalakkhaṇatāvibhāvanena lakkhaṇahārayojanāya nayaṃ dassetuṃ ‘‘ evaṃ ye dhammā ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha kiccatoti pathavīādīnaṃ phassādīnañca rūpārūpadhammānaṃ sandhāraṇasaṅghaṭṭanādikiccato , tesaṃ tesaṃ vā paccayadhammānaṃ taṃtaṃpaccayuppannadhammassa paccayabhāvasaṅkhātakiccato .
Lakkhaṇatoti kakkhaḷaphusanādisabhāvato .
Sāmaññatoti ruppananamanādito aniccatādito khandhāyatanādito ca .
Cutūpapātatoti saṅkhatadhammānaṃ bhaṅgato uppādato ca , samānanirodhato samānuppādato cāti
M0.99 attho .Ettha ca sahacaraṇaṃ samānahetutā samānaphalatā samānabhūmitā samānavisayatā samānārammaṇatāti evamādayopi ca -saddena saṅgahitāti daṭṭhabbaṃ .
Sesaṃ uttānatthameva .
Lakkhaṇahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā .