Issues
Select Version
Vimānavatthu-aṭṭhakathā
Vimānavatthu-aṭṭhakathā

4. Kakkaṭakarasadāyakavimānavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

4. Kakkaṭakarasadāyakavimānavaṇṇanā

UccamidaṃV0.204 maṇithūṇaṃ vimānan ti kakkaṭakarasadāyakavimānaṃ .
Tassa kā uppatti ?
Bhagavā rājagahe viharati veḷuvane .
Tena samayena aññataro bhikkhu āraddhavipassako kaṇṇasūlena pīḷito akallasarīratāya vipassanaṃ ussukkāpetuṃ nāsakkhi , vejjehi vuttavidhinā bhesajje katepi rogo na vūpasami .
So bhagavato etamatthaṃ ārocesi .
Athassa bhagavā ‘‘ kakkaṭakarasabhojanaṃ sappāyan ’’ ti ñatvā āha ‘‘ gaccha tvaṃ bhikkhu magadhakhette piṇḍāya carāhī ’’ ti .
So bhikkhu ‘‘ dīghadassinā addhā kiñci diṭṭhaṃ bhavissatī ’’ ti cintetvā ‘‘ sādhu bhante ’’ ti bhagavato paṭissuṇitvā bhagavantaṃ vanditvā pattacīvaramādāya magadhakhettaṃ gantvāP0.244 aññatarassa khettapālassa kuṭiyā dvāre piṇḍāya aṭṭhāsi .
So ca khettapālo kakkaṭakarasaṃ sampādetvā bhattañca pacitvā ‘‘ thokaṃ vissamitvā bhuñjissāmī ’’ ti nisinno theraṃ disvā pattaṃ gahetvā kuṭikāyaṃ nisīdāpetvā kakkaṭakarasabhattaṃ adāsi .
Therassa taṃ bhattaṃ thokaṃ bhuttassayeva kaṇṇasūlaṃ paṭippassambhi , ghaṭasatena nhāto viya ahosiM0.226 .
So sappāyāhāravasena cittaphāsukaṃ labhitvā vipassanāvasena cittaṃ abhininnāmento apariyositeyeva bhojane anavasesato āsave khepetvā arahatte patiṭṭhāya khettapālaṃ āha ‘‘ upāsaka , tava piṇḍapātabhojanena mayhaṃ rogo vūpasanto , kāyacittaṃ kallaṃ jātaṃ , tvampi imassa puññassa phalena vigatakāyacittadukkho bhavissasī ’’ ti vatvā anumodanaṃ katvā pakkāmi .
Khettapālo aparena samayena kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane dvādasayojanike maṇithambhe kanakavimāne sattasatakūṭāgārapaṭimaṇḍite veḷuriyamayagabbhe nibbatti , dvāre cassa yathūpacitakammasaṃsūcako muttāsikkāgato suvaṇṇakakkaṭako olambamāno aṭṭhāsi .
Athāyasmā mahāmoggallāno pubbe vuttanayena tattha gato taṃ disvā imāhi gāthāhi pucchi –
910.
‘‘ Uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ , samantato dvādasa yojanāni ;
Kūṭāgārā sattasatā uḷārā , veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā .
911.
‘‘ TatthacchasiV0.205 pivasi khādasi ca , dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ ;
DibbāP0.245 rasā kāmaguṇettha pañca , nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā .
912.
‘‘ Kena tetādiso vaṇṇo , kena te idha mijjhati ;
Uppajjanti ca te bhogā , ye keci manaso piyā .
913.
‘‘ Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva , manussabhūto kimakāsi puññaṃ ;
Kenāsi evaṃ jalitānubhāvo , vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
Sopissa byākāsi , taṃ dassetuṃ –
914.
‘‘ So devaputto attamano , moggallānena pucchito ;
Pañhaṃ puṭṭho viyākāsi , yassa kammassidaṃ phalan ’’ ti .
– vuttaṃ ;
915.
‘‘ SatisamuppādakaroM0.227 , dvāre kakkaṭako ṭhito ;
Niṭṭhito jātarūpassa , sobhati dasapādako .
916.
‘‘ Tena metādiso vaṇṇo , tena me idha mijjhati ;
Uppajjanti ca me bhogā , ye keci manaso piyā .
917.
‘‘ Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva , manussabhūto yamakāsi puññaṃ ;
Tenamhi evaṃ jalitānubhāvo , vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī ’’ ti .
910. Tattha uccan ti accuggataṃ .
Maṇithūṇan ti padumarāgādimaṇimayathambhaṃ .
Samantatoti catūsupi passesu .
Rucakatthatāti tassaṃ tassaṃ bhūmiyaṃ suvaṇṇaphalakehi atthatā .
911. Pivasi khādasi cāti kālena kālaṃ upayujjamānaṃ gandhapānaṃ sudhābhojanañca sandhāya vadati .
Pavadantīti pavajjanti .
Dibbā rasā kāmaguṇettha pañcāti dibbā rasā anappakā pañca kāmaguṇā ettha etasmiṃ tava vimāne saṃvijjantīti attho .
Suvaṇṇachannāti hemābharaṇavibhūsitā .
915. SatisamuppādakarotiV0.206 satuppādakaro , yena puññakammena ayaṃ dibbasampatti mayā laddhā , tattha satuppādassa kārako ,‘‘ kakkaṭakarasadānena ayaṃ tayā sampattiP0.246 laddhā ’’ ti evaṃ satuppādaṃ karontoti attho .
Niṭṭhito jātarūpassāti jātarūpena siddho jātarūpamayo .
Ekamekasmiṃ passe pañca pañca katvā dasa pādā etassāti dasapādako dvāre kakkaṭako ṭhito sobhati .
So eva mama puññakammaṃ tādisānaṃ mahesīnaṃ vibhāveti , na ettha mayā vattabbaṃ atthīti adhippāyo .
Tenāha ‘‘ tena metādiso vaṇṇo ’’ tiādi .
Sesaṃ vuttanayameva .
Kakkaṭakarasadāyakavimānavaṇṇanā niṭṭhitā .