4. Suvaṇṇavimānavaṇṇanā
Sovaṇṇamaye
V0.256 pabbatasmin ti suvaṇṇavimānaṃ .Tassa kā uppatti ?
Bhagavā andhakavinde viharati .
Tena samayena aññataro upāsako saddho pasanno vibhavasampanno tassa gāmassa avidūre aññatarasmiṃ muṇḍakapabbate sabbākārasampannaṃ bhagavato vasanānucchavikaṃ gandhakuṭiṃ kāretvā tattha bhagavantaṃ vasāpento sakkaccaṃ upaṭṭhahi , sayañca niccasīle patiṭṭhito suvisuddhasīlasaṃvaro hutvā kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbatti .
Tassa kammānubhāvasaṃsūcakaṃ nānāratanaraṃsijālasamujjalaṃ vicittavedikāparikkhittaṃ vividhavipulālaṅkāropasobhitaṃ suvibhattabhittitthambhasopānaṃ ārāmaramaṇīyakaṃ kañcanapabbatamuddhani vimānaṃ uppajji .
Taṃ āyasmā mahāmoggallāno devacārikaṃ caranto disvā imāhi gāthāhi paṭipucchi –
1134.
‘‘ Sovaṇṇamaye pabbatasmiṃ , vimānaṃ sabbatopabhaṃ ;
Hemajālapaṭicchannaṃ , kiṅkiṇijālakappitaṃ .
1135.
‘‘ Aṭṭhaṃsā
P0.303 sukatā thambhā , sabbe veḷuriyāmayā ;Ekamekāya aṃsiyā , ratanā satta nimmitā .
1136.
‘‘ Veḷūriyasuvaṇṇassa , phalikā rūpiyassa ca ;
Masāragallamuttāhi , lohitaṅgamaṇīhi ca .
1137.
‘‘ Citrā manoramā bhūmi , na tatthuddhaṃsatī rajo ;
Gopānasīgaṇā pītā , kūṭaṃ dārenti nimmitā .
1138.
‘‘ Sopānāni
M0.284 ca cattāri , nimmitā caturo disā ;Nānāratanagabbhehi , ādiccova virocati .
1139.
‘‘ Vediyā catasso tattha , vibhattā bhāgaso mitā ;
Daddallamānā ābhanti , samantā caturo disā .
1140.
‘‘ Tasmiṃ
V0.257 vimāne pavare , devaputto mahappabho ;Atirocasi vaṇṇena , udayantova bhāṇumā .
1141.
‘‘ Dānassa te idaṃ phalaṃ , atho sīlassa vā pana ;
Atho añjalikammassa , taṃ me akkhāhi pucchito ’’ ti .
Sopissa imāhi gāthāhi byākāsi –
1142.‘‘ So devaputto attamano … pe … yassa kammassidaṃ phalaṃ ’’.
1143.
‘‘ Ahaṃ andhakavindasmiṃ , buddhassādiccabandhuno ;
Vihāraṃ satthu kāresiṃ , pasanno sehi pāṇibhi .
1144.
‘‘ Tattha gandhañca mālañca , paccayañca vilepanaṃ ;
Vihāraṃ satthu adāsiṃ , vippasannena cetasā ;
Tena mayhaṃ idaṃ laddhaṃ , vasaṃ vattemi nandane .
1145.
‘‘ Nandane ca vane ramme , nānādijagaṇāyute ;
Ramāmi naccagītehi , accharāhi purakkhato ’’ ti .
1134. Tattha sabbatopabhan ti sabbabhāgehi pabhāsantaṃ pabhāmuñcanakaṃ .
Kiṅkiṇijālakappitan ti kappitakiṅkiṇikajālaṃ .
1135. Sabbe veḷuriyāmayāti sabbe thambhā veḷuriyamaṇimayā .
Tattha pana ekamekāya aṃsiyāti aṭṭhaṃsesu thambhesu ekamekasmiṃ aṃsabhāge .
Ratanā satta nimmitāti
P0.304 sattaratanakammanimmitā , ekeko aṃso sattaratanamayoti attho . 1136.‘‘ Veḷūriyasuvaṇṇassā ’’ tiādinā nānāratanāni dasseti .
Tattha veḷūriyasuvaṇṇassāti veḷuriyena ca suvaṇṇena ca nimmitā , citrāti
M0.285 vā yojanā .Karaṇatthe hi
V0.258 idaṃ sāmivacanaṃ .Phalikā rūpiyassa cāti etthāpi eseva nayo .
Masāragallamuttāhīti kabaramaṇīhi .
Lohitaṅgamaṇīhi cāti rattamaṇīhi .
1137. Na tatthuddhaṃsatī rajoti maṇimayabhūmikattā na tasmiṃ vimāne rajo uggacchati .
Gopānasīgaṇāti gopānasīsamūhā .
Pītāti pītavaṇṇā , suvaṇṇamayā ceva phussarāgādimaṇimayā cāti attho .
Kūṭaṃ dhārentīti sattaratanamayaṃ kaṇṇikaṃ dhārenti .
1138-9.
Nānāratanagabbhehīti nānāratanamayehi ovarakehi .
Vediyāti vedikā .
Catassoti catūsu disāsu catasso .
Tenāha ‘‘ samantā caturo disā ’’ ti .
1140. Mahappabhoti mahājutiko .
Udayantoti uggacchanto .
Bhāṇumāti ādicco .
1143. Sehi pāṇibhīti kāyasāraṃ puññaṃ pasavanto attano pāṇīhi taṃ taṃ kiccaṃ karonto vihāraṃ satthu kāresinti yojanā .
Atha vā sehi pāṇibhīti tattha andhakavindasmiṃ gandhañca mālañca paccayañca vilepanañca pūjāvasena .
Yathā kathaṃ ?
Vihārañca vippasannena cetasā satthuno adāsiṃ pūjesiṃ niyyādesiṃ cāti evamettha yojanā veditabbā .
1144. Tenāti tena yathāvuttena puññakammena kāraṇabhūtena .
Mayhan ti mayā .
Idan ti idaṃ puññaphalaṃ , idaṃ vā dibbaṃ ādhipateyyaṃ .
Tenāha ‘‘ vasaṃ vattemī ’’ ti .
1145. Nandaneti nandiyā dibbasamiddhiyā uppajjanaṭṭhāne
P0.305 imasmiṃ devaloke , tatthāpi visesato nandane vane ramme , evaṃ ramaṇīye imasmiṃ nandane vane ramāmīti yojanā .Sesaṃ vuttanayameva .
Evaṃ devatāya attano puññakamme āvikate thero saparivārassa tassa devaputtassa dhammaṃ desetvā bhagavato tamatthaṃ nivedesi .
Bhagavā taṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi .
Sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti .
Suvaṇṇavimānavaṇṇanā niṭṭhitā .