Issues
Editor
Settings
Versions
Select Version
sāsanāre-သာသနာရေး
မြန်မာဘာသာ
(SN)Nidānavaggo
(SN)Nidānavaggo

Paṭhamavaggo

Author： _System_commentary_ @ Administrator

1. Paṭhamavaggo

1. Dāruṇasuttavaṇṇanā

157. LābhasakkārasaṃyuttassaV2.181P2.206M2.190 paṭhame dāruṇoti thaddho .
Lābhasakkārasilokoti ettha lābho nāma catupaccayalābho . Sakkāroti tesaṃyeva sukatānaṃ susaṅkhatānaṃ lābho . Silokoti vaṇṇaghoso . Kaṭukoti tikhiṇo . Pharusoti kharo . Antarāyikoti antarāyakaro .
Paṭhamaṃ .

2. Baḷisasuttavaṇṇanā

158. Dutiye bāḷisikoti baḷisaṃ gahetvā caramāno macchaghātako . Āmisagatan ti āmisamakkhitaṃ .
Āmisacakkhūti āmise cakkhu dassanaṃ assāti āmisacakkhu .
Gilabaḷisoti gilitabaḷiso . Anayaṃ āpannoti dukkhaṃ patto . Byasanaṃ āpannoti vināsaṃ patto . Yathākāmakaraṇīyoti yathākāmena yathāruciyā yatheva naṃ bāḷisiko icchati , tathevassa kattabboti attho . Yathākāmakaraṇīyo pāpimatoti yathā kilesamārassa kāmo , evaṃ kattabbo , nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā pettivisayaṃ vā pāpetabbo .
Dutiyaṃ .

3-4. Kummasuttādivaṇṇanā

159-160.
Tatiye mahākummakulan ti mahantaṃ aṭṭhikacchapakulaṃ .
Agamāsīti ‘‘ ettha addhā kiñci khāditabbaṃ atthi , taṃ maccharāyanto maṃ esa nivāretī ’’ ti saññāya agamāsi .
PapatāyātiP2.207 papatā vuccati dīgharajjukabaddho ayakantakosake daṇḍakaṃ pavesetvā gahitoV2.182 kaṇṇikasallasaṇṭhāno , ayakaṇṭako , yasmiṃ vegena patitvā kaṭāhe laggamatte daṇḍako nikkhamati , rajjuko ekābaddho gacchateva .
So kummoti soM2.191 viddhakummo .
Yena so kummoti udakasaddaṃ sutvā sāsaṅkaṭṭhānaṃ bhavissatīti nivattitvā yena so atthakāmo kummo .
Na dāni tvaṃ amhākan ti idāni tvaṃ amittahatthaṃ gato , na amhākaṃ santakoti attho .
Evaṃ sallapantānaṃyeva ca nesaṃ nāvāya ṭhito luddo rajjukaṃ ākaḍḍhitvā kummaṃ gahetvā yathākāmaṃ akāsi .
Sesamettha ito anantarasutte ca uttānameva .
Tatiyacatutthāni .

5. Mīḷhakasuttavaṇṇanā

159-160.
Tatiye mahākummakulan ti mahantaṃ aṭṭhikacchapakulaṃ . Agamāsīti ‘‘ ettha addhā kiñci khāditabbaṃ atthi , taṃ maccharāyanto maṃ esa nivāretī ’’ ti saññāya agamāsi . PapatāyātiP2.207 papatā vuccati dīgharajjukabaddho ayakantakosake daṇḍakaṃ pavesetvā gahitoV2.182 kaṇṇikasallasaṇṭhāno , ayakaṇṭako , yasmiṃ vegena patitvā kaṭāhe laggamatte daṇḍako nikkhamati , rajjuko ekābaddho gacchateva . So kummoti soM2.191 viddhakummo . Yena so kummoti udakasaddaṃ sutvā sāsaṅkaṭṭhānaṃ bhavissatīti nivattitvā yena so atthakāmo kummo . Na dāni tvaṃ amhākan ti idāni tvaṃ amittahatthaṃ gato , na amhākaṃ santakoti attho . Evaṃ sallapantānaṃyeva ca nesaṃ nāvāya ṭhito luddo rajjukaṃ ākaḍḍhitvā kummaṃ gahetvā yathākāmaṃ akāsi . Sesamettha ito anantarasutte ca uttānameva .
Tatiyacatutthāni .

5. Mīḷhakasuttavaṇṇanā

161. Pañcame mīḷhakāti gūthapāṇakā . Gūthādīti gūthabhakkhā . Gūthapūrāti anto gūthena bharitā . Puṇṇā gūthassāti idaṃ purimasseva atthadīpanaṃ .
Atimaññeyyāti pacchimapāde bhūmiyaṃ ṭhapetvā purimapāde gūthassa upari āropetvā ṭhitā ‘‘ ahamhi gūthādī ’’ ti bhaṇantī atimaññeyya .
Piṇḍapāto cassa pūroti aparopissa pattapūro paṇītapiṇḍapāto bhaveyya .
Pañcamaṃ .

6. Asanisuttavaṇṇanā

162. Chaṭṭhe kaṃ , bhikkhave , asanivicakkan ti , bhikkhave , kaṃ puggalaṃ matthake patitvā maddamānaṃ sukkāsanicakkaṃ āgacchatuP2.208 . Appattamānasan ti anadhigatārahattaṃ . Iti bhagavā na sattānaṃ dukkhakāmatāya , ādīnavaṃ pana dassetuṃ evamāha . Asanicakkañhi matthake patitaṃ ekameva attabhāvaṃ nāseti , lābhasakkārasilokena pariyādiṇṇacitto nirayādīsu anantadukkhaṃ anubhoti .
Chaṭṭhaṃ .

7. Diddhasuttavaṇṇanā

163. Sattame diddhagatenāti gatadiddhena . Visallenāti visamakkhitena . Sallenāti sattiyā .
Sattamaṃ .

8. Siṅgālasuttavaṇṇanā

164. AṭṭhameV2.183M2.192 siṅgāloti jarasiṅgālo . Yathā hi suvaṇṇavaṇṇopi kāyo pūtikāyo tveva , taṃkhaṇaṃ gaḷitampi ca muttaṃ pūtimuttantveva vuccati , evaṃ tadahujātopi siṅgālo jarasiṅgālotveva vuccati .
Ukkaṇṭakena nāmāti evaṃnāmakena rogena . So kira sītakāle uppajjati . Tasmiṃ uppanne sakalasarīrato lomāni patanti , sakalasarīraṃ nillomaṃ hutvā , samantato phuṭati , vātabbhāhatā vaṇā rujjanti . Yathā ummattakasunakhena daṭṭho puriso anavaṭṭhitova bhamati , evaṃ tasmiṃ uppanne bhamitabbo hoti , asukaṭṭhāne sotthi bhavissatīti na paññāyati .
Aṭṭhamaṃ .

9. Verambhasuttavaṇṇanā

165. Navame verambhavātāti evaṃnāmakā mahāvātā . Kīdise pana ṭhāne te vātā vāyantīti ? Yattha ṭhitassa cattāroP2.209 dīpā uppalinipattamattā hutvā paññāyanti .
Yo pakkhī gacchatīti navavuṭṭhe deve viravanto vātasakuṇo tattha gacchati , taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
Arakkhiteneva kāyenātiādīsu hatthapāde kīḷāpento khandhaṭṭhiṃ vā nāmento kāyaṃ na rakkhati nāma , nānāvidhaṃ duṭṭhullakathaṃ kathento vācaṃ na rakkhati nāma , kāmavitakkādayo vitakkento cittaṃ na rakkhati nāma . Anupaṭṭhitāya satiyāti kāyagatāsatiṃ anupaṭṭhapetvā .
Navamaṃ .

10. Sagāthakasuttavaṇṇanā

166. Dasame asakkārena cūbhayan ti asakkārena ca ubhayena .
Samādhīti arahattaphalasamādhi . So hi tena na vikampati . Appamāṇavihārinoti appamāṇena phalasamādhinā viharantassa .
Sātatikan ti satatakāriṃ . Sukhumaṃdiṭṭhivipassakan ti arahattamaggadiṭṭhiyā sukhumadiṭṭhiphalasamāpattiatthāya vipassanaṃ paṭṭhapetvā āgatattā vipassakaṃ . Upādānakkhayārāman ti upādānakkhayasaṅkhāte nibbāne rataṃ . Āhu sappuriso itīti sappurisoti kathentīti .
Dasamaṃ .
Paṭhamo vaggo .