Issues
Select Version
(SN)Nidānavaggo
(SN)Nidānavaggo

Cetanāsuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

8. Cetanāsuttavaṇṇanā

38. Aṭṭhame yañca , bhikkhave , cetetīti yaṃ cetanaṃ ceteti , pavattetīti attho . Yañca pakappetīti yaṃ pakappanaṃ pakappeti , pavatteticceva attho . Yañca anusetīti yañca anusayaṃ anuseti , pavatteticceva attho . Ettha ca cetetīti tebhūmakakusalākusalacetanā gahitā , pakappetīti aṭṭhasu lobhasahagatacittesu taṇhādiṭṭhikappā gahitā , anusetīti dvādasannaṃ cetanānaṃ sahajātakoṭiyā ceva upanissayakoṭiyā ca anusayo gahito . Ārammaṇametaṃ hotīti ( cetanādidhammajāte sati kammaviññāṇassa uppattiyā avāritattā ) etaṃ cetanādidhammajātaṃ paccayo hoti . Paccayo hi idha ārammaṇantiP2.71 adhippetā . Viññāṇassa ṭhitiyāti kammaviññāṇassa ṭhitatthaṃ .
Ārammaṇe satīti tasmiṃ paccaye sati . Patiṭṭhā viññāṇassa hotīti tassa kammaviññāṇassa patiṭṭhā hoti .
Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇeti tasmiṃ kammaviññāṇe patiṭṭhite . Virūḷheti kammaṃ javāpetvā paṭisandhiākaḍḍhanasamatthatāya nibbattamūle jāte . Punabbhavābhinibbattīti punabbhavasaṅkhātā abhinibbatti .
NoM2.66 ce , bhikkhave , cetetīti iminā tebhūmakacetanāya appavattanakkhaṇo vutto . No ce pakappetīti iminā taṇhādiṭṭhikappānaṃ appavattanakkhaṇo . Atha ce anusetīti iminā tebhūmakavipākesu parittakiriyāsu rūpeti ettha appahīnakoṭiyā anusayo gahito . ĀrammaṇametaṃV2.63 hotīti anusaye sati kammaviññāṇassa uppattiyā avāritattā etaṃ anusayajātaṃ paccayova hoti .
Ārammaṇe satīti tasmiṃ paccaye sati . Patiṭṭhā viññāṇassa hotīti tassa kammaviññāṇassa patiṭṭhā hoti .
Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇeti tasmiṃ kammaviññāṇe patiṭṭhite . Virūḷheti kammaṃ javāpetvā paṭisandhiākaḍḍhanasamatthatāya nibbattamūle jāte . Punabbhavābhinibbattīti punabbhavasaṅkhātā abhinibbatti .
No ceva cetetītiādīsu paṭhamapade tebhūmakakusalākusalacetanā nivattā , dutiyapade aṭṭhasu cittesu taṇhādiṭṭhiyo , tatiyapade vuttappakāresu dhammesu yo appahīnakoṭiyā anusayito anusayo , so nivatto . Apicettha asammohatthaṃ ceteti pakappeti anuseti , ceteti na pakappeti anuseti , na ceteti na pakappeti anuseti , na ceteti na pakappeti na anusetīti idampi catukkaṃ veditabbaṃ . Tattha paṭhamanaye dhammaparicchedo dassito . Dutiyanaye cetetīti tebhūmakakusalacetanā ceva catasso ca akusalacetanā gahitā . Na pakappetīti aṭṭhasu cittesu taṇhādiṭṭhiyo nivattā . Anusetīti tebhūmakakusale upanissayakoṭiyā , catūsu akusalacetanāsu sahajātakoṭiyā ceva upanissayakoṭiyā ca anusayo gahito . Tatiyanaye na cetetīti tebhūmakakusalākusalaṃ nivattaṃ , na pakappetīti aṭṭhasu cittesu taṇhādiṭṭhiyo nivattā , anusetīti sutte āgataṃ vāretvā tebhūmakakusalākusalavipākakiriyārūpesu appahīnakoṭiyā upanissayo gahito . Catutthanayo purimasadisova .
Ārammaṇe satīti tasmiṃ paccaye sati . Patiṭṭhā viññāṇassa hotīti tassa kammaviññāṇassa patiṭṭhā hoti .
Tadappatiṭṭhiteti tasmiṃ appatiṭṭhite . Avirūḷheti kammaṃ javāpetvāP2.72 paṭisandhiākaḍḍhanasamatthatāya anibbattamūle .
Ettha pana kiṃ kathitanti ? Arahattamaggassa kiccaṃ , khīṇāsavassa kiccakaraṇantipi navalokuttaradhammātipi vattuṃ vaṭṭati . Ettha ca viññāṇassa ceva āyatiṃ punabbhavassa ca antare eko sandhi , vedanātaṇhānamantare eko , bhavajātīnamantare ekoti .
Aṭṭhamaṃ .