144. KassapasaṃyuttassaV2.144P2.161M2.150 paṭhame santuṭṭhāyan ti santuṭṭho ayaṃ . Itarītarenāti na thūlasukhumalūkhapaṇītathirajiṇṇānaṃ yena kenaci , atha kho yathāladdhādīnaṃ itarītarena yena kenaci santuṭṭhoti attho . Cīvarasmiñhi tayo santosā yathālābhasantoso yathābalasantoso yathāsāruppasantosoti . Piṇḍapātādīsupi eseva nayo . Tesaṃ ayaṃ pabhedasaṃvaṇṇanā – idha bhikkhu cīvaraṃ labhati sundaraṃ vā asundaraṃ vā , so teneva yāpeti , aññaṃ na pattheti , labhantopi na gaṇhāti . Ayamassa cīvare yathālābhasantoso . Atha pana pakatidubbalo vā hoti ābādhajarābhibhūto vā , garucīvaraṃ pārupanto kilamati , so sabhāgena bhikkhunā saddhiṃ taṃ parivattetvā lahukena yāpentopi santuṭṭhova hoti . Ayamassa cīvare yathābalasantoso . Aparo paṇītapaccayalābhī hoti , so paṭṭacīvarādīnaṃ aññataraṃ mahagghacīvaraṃ bahūni vā cīvarāni labhitvā – ‘‘ idaṃ therānaṃ cirapabbajitānaṃ , idaṃ bahussutānaṃ anurūpaṃ , idaṃ gilānānaṃ , idaṃ appalābhīnaṃ hotū ’’ ti datvā tesaṃ purāṇacīvaraṃ vā saṅkārakūṭādito vā pana nantakāni uccinitvā tehi saṅghāṭiṃ katvā dhārentopi santuṭṭhova hoti . Ayamassa cīvare yathāsāruppasantoso . Idha pana bhikkhu piṇḍapātaṃ labhati lūkhaṃ vā paṇītaṃ vā , so teneva yāpeti , aññaṃ na pattheti , labhantopi na gaṇhāti . Ayamassa piṇḍapāte yathālābha santoso . Yo pana attano pakativiruddhaṃ vā byādhiviruddhaṃ vā piṇḍapātaṃ labhati , yenassa paribhuttena aphāsu hoti , so sabhāgassa bhikkhuno taṃ datvā tassa hatthato sappāyabhojanaṃ bhutvāP2.162 samaṇadhammaṃ karontopi santuṭṭhova hoti . Ayamassa piṇḍapāte yathābalasantoso . Aparo bahuṃ paṇītaṃ piṇḍapātaṃV2.145 labhati , so taṃ cīvaraṃ viya cirapabbajita-bahussuta-appalābhagilānānaṃ datvāM2.151 , tesaṃ vā sesakaṃ piṇḍāya vā caritvā missakāhāraṃ bhuñjantopi santuṭṭhova hoti . Ayamassa piṇḍapāte yathāsāruppasantoso . Idha pana bhikkhu senāsanaṃ labhati manāpaṃ vā amanāpaṃ vā , so tena neva somanassaṃ na paṭighaṃ uppādeti , antamaso tiṇasanthārakenāpi yathāladdheneva tussati . Ayamassa senāsane yathālābhasantoso . Yo pana attano pakativiruddhaṃ vā byādhiviruddhaṃ vā senāsanaṃ labhati , yatthassa vasato aphāsu hoti , so taṃ sabhāgassa bhikkhuno datvā tassa santake sappāyasenāsane vasantopi santuṭṭhova hoti . Ayamassa senāsane yathābalasantoso . Aparo mahāpuñño leṇamaṇḍapakūṭāgārādīni bahūni paṇītasenāsanāni labhati , so tāni cīvarādīni viya cirapabbajitabahussutaappalābhagilānānaṃ datvā yattha katthaci vasantopi santuṭṭhova hoti . Ayamassa senāsane yathāsāruppasantoso . Yopi ‘‘ uttamasenāsanaṃ nāma pamādaṭṭhānaṃ , tattha nisinnassa thinamiddhaṃ okkamati , niddābhibhūtassa paṭibujjhato pāpavitakkā pātubhavantī ’’ ti paṭisañcikkhitvā tādisaṃ senāsanaṃ pattampi na sampaṭicchati , so taṃ paṭikkhipitvā abbhokāsarukkhamūlādīsu vasanto santuṭṭhova hoti . Ayampi senāsane yathāsāruppasantoso . Idha pana bhikkhu bhesajjaṃ labhati lūkhaṃ vā paṇītaṃ vā , so yaṃ labhati teneva tussati , aññaṃ na pattheti , labhantopi na gaṇhāti . Ayamassa gilānapaccaye yathālābhasantoso . Yo pana telenatthiko phāṇitaṃ labhati , so taṃ sabhāgassa bhikkhuno datvā tassa hatthato telaṃ gahetvā vā aññadeva vā pariyesitvā bhesajjaṃ karontopi santuṭṭhova hoti . Ayamassa gilānapaccaye yathābalasantoso . Aparo mahāpuñño bahuṃ telamadhuphāṇitādipaṇītabhesajjaṃ labhati , so taṃ cīvaraṃ viya cirapabbajita-bahussuta-appalābhagilānānaṃ datvā tesaṃ ābhatena yena kenaci yāpentopiP2.163 santuṭṭhova hoti . Yo pana ekasmiṃ bhājane muttaharītakaṃ ṭhapetvā ekasmiṃ catumadhuraṃ ‘‘ gaṇha , bhante , yadicchasī ’’ ti vuccamāno sacassa tesu aññatarenapi rogo vūpasammati , atha ‘‘ muttaharītakaṃ nāma buddhādīhi vaṇṇitan ’’ ti catumadhuraṃ paṭikkhipitvā muttaharītakena bhesajjaṃ karonto paramasantuṭṭhovaM2.152 hoti . Ayamassa gilānapaccaye yathāsāruppasantoso . Iti ime tayo santose sandhāya ‘‘ santuṭṭhāyaṃ , bhikkhave , kassapo itarītarena cīvarenā ’’ ti vuttaṃ . VaṇṇavādītiV2.146 eko santuṭṭho hoti , santosassa vaṇṇaṃ na katheti . Eko na santuṭṭho hoti , santosassa vaṇṇaṃ katheti . Eko neva santuṭṭho hoti , na santosassa vaṇṇaṃ katheti . Eko santuṭṭho ca hoti , santosassa ca vaṇṇaṃ katheti . Ayaṃ tādisoti dassetuṃ itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādīti vuttaṃ . Anesanan ti dūteyyapahiṇagamanānuyogappabhedaṃ nānappakāraṃ anesanaṃ . Aladdhāti alabhitvā . Yathā ca ekacco ‘‘ kathaṃ nu kho cīvaraṃ labhissāmī ’’ ti puññavantehi bhikkhūhi saddhiṃ ekato hutvā kohaññaṃ karonto uttasati paritassati , ayaṃ evaṃ aladdhā ca cīvaraṃ na paritassati . Laddhā cāti dhammena samena labhitvā . Agadhitoti vigatalobhagedho . Amucchitoti adhimattataṇhāya mucchaṃ anāpanno . Anajjhāpannoti taṇhāya anotthaṭo apariyonaddho . Ādīnavadassāvīti anesanāpattiyañca gadhitaparibhoge ca ādīnavaṃ passamāno . Nissaraṇapaññoti ,‘‘ yāvadeva sītassa paṭighātāyā ’’ ti vuttanissaraṇameva jānanto paribhuñjatīti attho . Itarītarena piṇḍapātenātiādīsupi yathāladdhādīnaṃ yena kenaci piṇḍapātena , yena kenaci senāsanena , yena kenaci gilānapaccayabhesajjaparikkhārenāti evamattho daṭṭhabbo .

Kassapena vā hi vo , bhikkhave , ovadissāmīti ettha yathā mahākassapatthero catūsu paccayesu tīhi santosehi santuṭṭho , tumhepi tathārūpā bhavathāti ovadanto kassapena ovadati nāma . Yo vā panassa kassapasadisoti etthāpi yo vā panaññopiP2.164 kassapasadiso mahākassapatthero viya catūsu paccayesu tīhi santosehi santuṭṭho bhaveyya , tumhepi tathārūpā bhavathāti ovadanto kassapasadisena ovadati nāma . Tathattāya paṭipajjitabban ti ‘‘ sammāsambuddhassa imāya imasmiṃ santuṭṭhisutte vuttasallekhācārapaṭipattiyā kathanaṃ nāma bhāro , amhākampiM2.153 imaṃ paṭipattiṃ paripūraṃ katvā pūraṇaṃ bhāroyeva , āgato kho pana bhāro gahetabbo ’’ ti cintetvā yathā mayā kathitaṃ , tathattāya tathābhāvāya tumhehipi paṭipajjitabbanti .

Paṭhamaṃ .