Issues
Editor
Settings
Versions
Select Version
နိဿယ-1
မြန်မာဘာသာ
Jātakapāḷi
Jātakapāḷi

6. Chakkanipāto

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

6. Chakkanipāto

1. Avāriyavaggo

376. Avāriyajātakaṃ (6-1-1)

1.
MāsuT1.187V1.116M1.137 kujjha bhūmipati , māsu kujjha rathesabha ;
Kuddhaṃ appaṭikujjhanto , rājā raṭṭhassa pūjito .
2.
Gāme vā yadi vāraññe , ninne vā yadi vā thale ;
Sabbattha anusāsāmi , māsu kujjha [ māssu kujjhi ( sī . pī .)] rathesabha .
3.
Avāriyapitā nāma , ahu gaṅgāya nāviko ;
Pubbe janaṃ tāretvāna , pacchā yācati vetanaṃ ;
Tenassa bhaṇḍanaṃ hoti , na ca bhogehi vaḍḍhati .
4.
Atiṇṇaṃyeva yācassu , apāraṃ tāta nāvika ;
Añño hi tiṇṇassa mano , añño hoti pāresino [ taresino ( sī . pī .), tiresino ( syā .)].
5.
Gāme vā yadi vāraññe , ninne vā yadi vā thale ;
Sabbattha anusāsāmi , māsu kujjhittha nāvika .
6.
Yāyevānusāsaniyā , rājā gāmavaraṃ adā ;
Tāyevānusāsaniyā , nāviko paharī mukhaṃ .
7.
Bhattaṃ bhinnaṃ hatā bhariyā , gabbho ca patito chamā ;
Migova jātarūpena , na tenatthaṃ abandhi sūti [ avaḍḍhitunti ( sī . syā .), avaḍḍhi sūti (?)].
Avāriyajātakaṃ paṭhamaṃ .

377. Setaketujātakaṃ (6-1-2)

8.
MāT1.188 tāta kujjhi na hi sādhu kodho , bahumpi te adiṭṭhamassutañca ;
Mātā pitā disatā [ disā tāta ( syā .), disā tā ( pī .)] setaketu , ācariyamāhu disataṃ pasatthā .
9.
AgārinoV1.117M1.138 annadapānavatthadā [ annapānavatthadā ( syā . ka .)], avhāyikā tampi disaṃ vadanti ;
Esā disā paramā setaketu , yaṃ patvā dukkhī sukhino bhavanti .
10.
Kharājinā jaṭilā paṅkadantā , dummakkharūpā [ dumukkharūpā ( sī . syā .), dummukkharūpā ( pī . ka .)] yeme jappanti mante ;
Kacci nu te mānusake payoge , idaṃ vidū parimuttā apāyā .
11.
Pāpāni kammāni katvāna rāja , bahussuto ce na [ bahussuto neva ( sī . syā .)] careyya dhammaṃ ;
Sahassavedopi na taṃ paṭicca , dukkhā pamuñce caraṇaṃ apatvā .
12.
Sahassavedopi na taṃ paṭicca , dukkhā pamuñce caraṇaṃ apatvā ;
MaññāmiT1.189 vedā aphalā bhavanti , sasaṃyamaṃ caraṇameva [ caraṇaññeva ( sī . syā . pī .)] saccaṃ .
13.
Na heva vedā aphalā bhavanti , sasaṃyamaṃ caraṇameva saccaṃ ;
Kittiñhi pappoti adhicca vede , santiṃ puṇeti [ santaṃ pune ’ ti ( sī . pī .)] caraṇena dantoti .
Setaketujātakaṃ dutiyaṃ .

378. Darīmukhajātakaṃ (6-1-3)

14.
Paṅko ca kāmā palipo ca kāmā , bhayañca metaṃ timūlaṃ pavuttaṃ ;
Rajo ca dhūmo ca mayā pakāsitā , hitvā tuvaṃ pabbaja brahmadatta .
15.
GadhitoM1.139 [ gathito ( sī .)] ca ratto ca adhimucchito ca , kāmesvahaṃ brāhmaṇa bhiṃsarūpaṃ ;
Taṃ nussahe jīvikattho pahātuṃ , kāhāmi puññāni anappakāni .
16.
Yo atthakāmassa hitānukampino , ovajjamāno na karoti sāsanaṃ ;
Idameva seyyo iti maññamāno , punappunaṃT1.190 gabbhamupeti mando .
17.
So ghorarūpaṃ nirayaṃ upeti , subhāsubhaṃ muttakarīsapūraṃ ;
Sattā sakāye na jahanti giddhā , ye honti kāmesu avītarāgā .
18.
Mīḷhena littā ruhirena makkhitā , semhena littā upanikkhamanti ;
Yaṃ yañhi kāyena phusanti tāvade , sabbaṃ asātaṃ dukhameva kevalaṃ .
19.
Disvā vadāmi na hi aññato savaṃ , pubbenivāsaṃ bahukaṃ sarāmi ;
Citrāhi gāthāhi subhāsitāhi , darīmukho nijjhāpayi sumedhanti .
Darīmukhajātakaṃ tatiyaṃ .

379. Nerujātakaṃ (6-1-4)

20.
Kākolā kākasaṅghā ca , mayañca patataṃ varā [ vara ( ka .) mayantipadassa hi visesanaṃ ];
Sabbeva sadisā homa , imaṃ āgamma pabbataṃ .
21.
IdhaV1.118 sīhā ca byagghā ca , siṅgālā ca migādhamā ;
SabbevaT1.191 sadisā honti , ayaṃ ko nāma pabbato .
22.
ImaṃM1.140 nerūti [ nerunti ( sī . syā .)] jānanti , manussā pabbatuttamaṃ ;
Idha vaṇṇena sampannā , vasanti sabbapāṇino .
23.
Amānanā yattha siyā , santānaṃ vā vimānanā ;
Hīnasammānanā vāpi , na tattha vasatiṃ vase [ vasatī vase ( syā .), vasa divase ( pī .)].
24.
Yatthālaso ca dakkho ca , sūro bhīru ca pūjiyā ;
Na tattha santo vasanti , avisesakare nare [ nage ( sī . syā . pī .)].
25.
Nāyaṃ neru vibhajati , hīnaukkaṭṭhamajjhime ;
Avisesakaro neru , handa neruṃ jahāmaseti .
Nerujātakaṃ catutthaṃ .

380. Āsaṅkajātakaṃ (6-1-5)

26.
Āsāvatī nāma latā , jātā cittalatāvane ;
Tassā vassasahassena , ekaṃ nibbattate phalaṃ .
27.
Taṃ devā payirupāsanti , tāva dūraphalaṃ satiṃ ;
Āsīseva [ āsiṃseva ( sī . syā . pī .)] tuvaṃ rāja , āsā phalavatī sukhā .
28.
Āsīsateva [ āsiṃsetheva ( sī . syā . pī .)] so pakkhī , āsīsateva [ āsiṃsetheva ( sī . syā . pī .)] so dijo ;
Tassa cāsā [ tassevāsā ( syā .)] samijjhati , tāva dūragatā satī ;
Āsīseva tuvaṃ rāja , āsā phalavatī sukhā .
29.
Sampesi kho maṃ vācāya , na ca sampesi [ saṃsesi ( ka .)] kammunā ;
MālāT1.192 sereyyakasseva , vaṇṇavantā agandhikā .
30.
Aphalaṃ madhuraṃ vācaṃ , yo mittesu pakubbati ;
Adadaṃ avissajaṃ bhogaṃ , sandhi tenassa jīrati .
31.
Yañhi kayirā tañhi vade , yaṃ na kayirā na taṃ vade ;
Akarontaṃ bhāsamānaṃ , parijānanti paṇḍitā .
32.
Balañca vata me khīṇaṃ , pātheyyañca na vijjati ;
Saṅke pāṇūparodhāya , handa dāni vajāmahaṃ .
33.
EtadevaV1.119M1.141 hi me nāmaṃ , yaṃ nāmasmi rathesabha ;
Āgamehi mahārāja , pitaraṃ āmantayāmahanti .
Āsaṅkajātakaṃ pañcamaṃ .

381. Migālopajātakaṃ (6-1-6)

34.
Na me rucci migālopa , yassa te tādisī gatī ;
Atuccaṃ tāta patasi , abhūmiṃ tāta sevasi .
35.
Catukkaṇṇaṃva kedāraṃ , yadā te pathavī siyā ;
Tato tāta nivattassu , māssu etto paraṃ gami .
36.
Santi aññepi sakuṇā , pattayānā vihaṅgamā ;
Akkhittā vātavegena , naṭṭhā te sassatīsamā .
37.
Akatvā apanandassa [ aparaṇṇassa ( sī . syā . pī .)], pitu vuddhassa sāsanaṃ ;
KālavāteT1.193 atikkamma , verambhānaṃ vasaṃ agā [ gato ( sī .)].
38.
Tassa puttā ca dārā ca , ye caññe anujīvino ;
Sabbe byasanamāpāduṃ , anovādakare dije .
39.
Evampi idha vuddhānaṃ , yo vākyaṃ nāvabujjhati ;
Atisīmacaro [ atisīmaṃ caro ( sī . syā . ka .)] ditto , gijjhovātītasāsano ;
Sabbe byasanaṃ papponti , akatvā buddhasāsananti .
Migālopajātakaṃ chaṭṭhaṃ .

382. Sirikāḷakaṇṇijātakaṃ (6-1-7)

40.
Kā nu kāḷena vaṇṇena , na cāpi [ na cāsi ( sī .)] piyadassanā ;
Kā vā tvaṃ kassa vā dhītā , kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ .
41.
Mahārājassahaṃ dhītā , virūpakkhassa caṇḍiyā ;
Ahaṃ kāḷī alakkhikā , kāḷakaṇṇīti maṃ vidū ;
Okāsaṃ yācito dehi , vasemu tava santike .
42.
KiṃsīleM1.142 kiṃsamācāre , purise nivisase tuvaṃ ;
Puṭṭhā me kāḷi akkhāhi , kathaṃ [ yathā ( sī . pī .)] jānemu taṃ mayaṃ .
43.
Makkhī paḷāsī sārambhī , issukī maccharī saṭho ;
So mayhaṃ puriso kanto , laddhaṃ yassa vinassati .
44.
KodhanoV1.120 upanāhī ca , pisuṇo ca vibhedako ;
Kaṇḍakavāco [ aṇḍakavāco ( ka . sī . pī .)] pharuso , so me kantataro tato .
45.
AjjaT1.194 suveti puriso , sadatthaṃ nāvabujjhati ;
Ovajjamāno kuppati , seyyaṃ so atimaññati .
46.
Davappaluddho [ devappaluddho ( ka .), davappaladdho ( pī .)] puriso , sabbamittehi dhaṃsati ;
So mayhaṃ puriso kanto , tasmiṃ homi anāmayā .
47.
Apehi etto tvaṃ kāḷi , netaṃ amhesu vijjati ;
Aññaṃ janapadaṃ gaccha , nigame rājadhāniyo .
48.
Ahampi kho taṃ [ cetaṃ ( sī .)] jānāmi , netaṃ tumhesu vijjati ;
Santi loke alakkhikā , saṅgharanti bahuṃ dhanaṃ ;
Ahaṃ devo ca me bhātā , ubho naṃ vidhamāmase .
49.
Kā nu dibbena vaṇṇena , pathabyā supatiṭṭhitā ;
Kā vā tvaṃ kassa vā dhītā , kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ .
50.
Mahārājassahaṃ dhītā , dhataraṭṭhassa sirīmato [ dhataraṭṭhasirīmato ( syā . ka .)];
Ahaṃ sirī ca lakkhī ca , bhūripaññāti maṃ vidū ;
Okāsaṃ yācito dehi , vasemu tava santike .
51.
Kiṃsīle kiṃsamācāre , purise nivisase tuvaṃ ;
Puṭṭhā me lakkhi akkhāhi , kathaṃ [ yathā ( sī . pī .)] jānemu taṃ mayaṃ .
52.
YoM1.143 cāpi sīte athavāpi uṇhe , vātātape ḍaṃsasarīsape ca ;
Khudhaṃ [ khuddaṃ ( syā . ka .), khudaṃ ( pī .)] pipāsaṃ abhibhuyya sabbaṃ , rattintivaṃ yo satataṃ niyutto ;
KālāgatañcaT1.195 na hāpeti atthaṃ , so me manāpo nivise ca tamhi .
53.
Akkodhano mittavā cāgavā ca , sīlūpapanno asaṭhojubhūto [ asaṭho ujjubhūto ( pī .)];
Saṅgāhako sakhilo saṇhavāco , mahattapattopi nivātavutti ;
Tasmiṃhaṃ [ tasmāhaṃ ( sī . pī .)] pose vipulā bhavāmi , ūmi samuddassa yathāpi vaṇṇaṃ .
54.
Yo cāpi mitte athavā amitte , seṭṭhe sarikkhe atha vāpi hīne ;
Atthaṃ carantaṃ athavā anatthaṃ , āvī raho saṅgahameva vatte [ vatto ( syā . ka .)].
Vācaṃ na vajjā pharusaṃ kadāci , matassa jīvassa ca tassa homi .
55.
Etesaṃ yo aññataraṃ labhitvā , kantā sirī [ kantasiriṃ ( katthaci ), kantaṃ siriṃ ( syā .) aṭṭhakathāyaṃ dutiyatatiyapāṭhantarāni ] majjati appapañño ;
Taṃ dittarūpaṃ visamaṃ carantaṃ , karīsaṭhānaṃva [ karīsajātaṃ va ( sī . syā .)] vivajjayāmi .
56.
AttanāV1.121 kurute lakkhiṃ , alakkhiṃ kurutattanā ;
NaT1.196 hi lakkhiṃ alakkhiṃ vā , añño aññassa kārakoti .
Sirikāḷakaṇṇijātakaṃ sattamaṃ .

383. Kukkuṭajātakaṃ (6-1-8)

57.
SucittapattachadanaM1.144 , tambacūḷa vihaṅgama ;
Oroha dumasākhāya , mudhā bhariyā bhavāmi te .
58.
Catuppadī tvaṃ kalyāṇi , dvipadāhaṃ manorame ;
Migī pakkhī asaññuttā , aññaṃ pariyesa sāmikaṃ .
59.
Komārikā te hessāmi , mañjukā piyabhāṇinī ;
Vinda maṃ ariyena vedena , sāvaya maṃ yadicchasi .
60.
Kuṇapādini lohitape , cori kukkuṭapothini ;
Na tvaṃ ariyena vedena , mamaṃ bhattāramicchasi .
61.
Evampi caturā [ cāturā ( syā . ka .)] nārī , disvāna sadhanaṃ [ pavaraṃ ( sī . syā . pī .)] naraṃ ;
Nenti saṇhāhi vācāhi , biḷārī viya kukkuṭaṃ .
62.
Yo ca uppatitaṃ atthaṃ , na khippamanubujjhati ;
Amittavasamanveti , pacchā ca anutappati .
63.
Yo ca uppatitaṃ atthaṃ , khippameva nibodhati ;
MuccateT1.197 sattusambādhā , kukkuṭova biḷāriyāti .
Kukkuṭajātakaṃ aṭṭhamaṃ .

384. Dhammadhajajātakaṃ (6-1-9)

64.
Dhammaṃ caratha ñātayo , dhammaṃ caratha bhaddaṃ vo [ bhadda vo ( ka .)];
Dhammacārī sukhaṃ seti , asmiṃ loke paramhi ca .
65.
Bhaddako vatayaṃ pakkhī , dijo paramadhammiko ;
Ekapādena tiṭṭhanto , dhammamevānusāsati .
66.
Nāssa sīlaṃ vijānātha , anaññāya pasaṃsatha ;
Bhutvā aṇḍañca potañca [ chāpe ca ( sī . pī .)], dhammo dhammoti bhāsati .
67.
Aññaṃ bhaṇati vācāya , aññaṃ kāyena kubbati ;
Vācāya no ca kāyena , na taṃ dhammaṃ adhiṭṭhito .
68.
VācāyaV1.122M1.145 sakhilo manoviduggo , channo kūpasayova kaṇhasappo ;
Dhammadhajo gāmanigamāsusādhu [ gāmanigamāsu sādhusammato ( sī .), gāmanigamasādhu ( pī .)], dujjāno purisena bālisena .
69.
ImaṃT1.198 tuṇḍehi pakkhehi , pādā cimaṃ viheṭhatha [ vipothatha ( pī .)];
Chavañhimaṃ vināsetha , nāyaṃ saṃvāsanārahoti .
Dhammadhajajātakaṃ navamaṃ .

385. Nandiyamigarājajātakaṃ (6-1-10)

70.
Sace brāhmaṇa gacchesi , sākete [ sāketaṃ ( sī . syā .)] ajjunaṃ [ añjhanaṃ ( sī . syā . pī .)] vanaṃ ;
Vajjāsi nandiyaṃ nāma , puttaṃ asmākamorasaṃ ;
Mātā pitā ca te vuddhā , te taṃ icchanti passituṃ .
71.
Bhuttā mayā nivāpāni , rājino pānabhojanaṃ ;
Taṃ rājapiṇḍaṃ avabhottuṃ [ avabhottaṃ ( ka .)], nāhaṃ brāhmaṇa mussahe .
72.
Odahissāmahaṃ passaṃ , khurappānissa [ khurappāṇissa ( sī .), khurapāṇissa ( pī .), khurappapāṇissa (?)] rājino ;
Tadāhaṃ sukhito mutto , api passeyya mātaraṃ .
73.
Migarājā pure āsiṃ , kosalassa niketane [ niketave ( sī . syā . pī .)];
Nandiyo nāma nāmena , abhirūpo catuppado .
74.
Taṃ maṃ vadhitumāgacchi , dāyasmiṃ ajjune vane ;
Dhanuṃ ārajjaṃ [ ārajjuṃ ( niyya ), adejjhaṃ ( sī . pī .) advedhābhāvaṃ ekībhāvanti attho ] katvāna , usuṃ sannayha [ sandhāya ( sī . pī .)] kosalo .
75.
TassāhaṃM1.146 odahiṃ passaṃ , khurappānissa rājino ;
TadāhaṃT1.199 sukhito mutto , mātaraṃ daṭṭhumāgatoti .
Nandiyamigarājajātakaṃ dasamaṃ .
Avāriyavaggo paṭhamo .
Tassuddānaṃ –
Atha kujjharathesabha ketuvaro , sadarīmukha neru latā ca puna ;
Apananda sirī ca sucittavaro , atha dhammika nandimigena dasāti .

2. Kharaputtavaggo

386. Kharaputtajātakaṃ (6-2-1)

76.
SaccaṃV1.123 kirevamāhaṃsu , vastaṃ [ bhastaṃ ( sī . pī .), kalakaṃ ( syā .), garaṃ ( ka .)] bāloti paṇḍitā ;
Passa bālo rahokammaṃ , āvikubbaṃ na bujjhati .
77.
Tvaṃ khopi [ tvaṃ nu kho ( sī . syā .), tvañca kho ( pī .)] samma bālosi , kharaputta vijānahi ;
Rajjuyā hi [ rajjuyāsi ( pī .)] parikkhitto , vaṅkoṭṭho ohitomukho .
78.
Aparampi samma te bālyaṃ [ ayampi samma te bālo ( ka .)], yo mutto na palāyasi ;
So ca bālataro samma , yaṃ tvaṃ vahasi senakaṃ .
79.
Yaṃ nu samma ahaṃ bālo , ajarāja vijānahi ;
AthaT1.200 kena senako bālo , taṃ me akkhāhi pucchito .
80.
Uttamatthaṃ labhitvāna , bhariyāya yo padassati [ bhayiyā yo padassati ( pī .), bhayiyā na bhavissati ( ka .)];
Tena jahissatattānaṃ , sā cevassa na hessati .
81.
NaM1.147 ve piyammeti [ na piyameti ( ka .), na piyamedanti ( katthaci )] janinda tādiso , attaṃ niraṃkatvā piyāni sevati [ sevaye (?)];
Attāva seyyo paramā ca seyyo , labbhā piyā ocitatthena pacchāti .
Kharaputtajātakaṃ paṭhamaṃ .

387. Sūcijātakaṃ (6-2-2)

82.
Akakkasaṃ apharusaṃ , kharadhotaṃ supāsiyaṃ ;
Sukhumaṃ tikhiṇaggañca , ko sūciṃ ketumicchati .
83.
Sumajjañca supāsañca , anupubbaṃ [ anupubba ( sī . syā .)] suvaṭṭitaṃ ;
Ghanaghātimaṃ paṭithaddhaṃ , ko sūciṃ ketumicchati .
84.
Ito dāni patāyanti , sūciyo baḷisāni ca ;
Koyaṃ kammāragāmasmiṃ , sūciṃ vikketumicchati .
85.
Ito satthāni gacchanti , kammantā vividhā puthū ;
Koyaṃ kammāragāmasmiṃ , sūciṃ vikketumicchati [ marahati ( sī . syā . pī .)].
86.
SūciṃT1.201 kammāragāmasmiṃ , vikketabbā pajānatā ;
Ācariyāva jānanti [ ācariyā sañjānanti ( ka .), ācariyā pajānanti ( syā .), ācariyāva sañjānanti ( pī .)], kammaṃ sukatadukkaṭaṃ [ dukkataṃ ( sī . pī .)].
87.
ImaṃV1.124 ce [ imañca ( sī . syā . pī .)] te pitā bhadde , sūciṃ jaññā mayā kataṃ ;
Tayā ca maṃ nimanteyya , yañcatthaññaṃ ghare dhananti .
Sūcijātakaṃ dutiyaṃ .

388. Tuṇḍilajātakaṃ (6-2-3)

88.
Navachannake [ navachandake ( sī . pī .), navacchaddake ( syā .)] dāni [ doṇi ( ka .), dānaṃ , dāne ( katthaci )] diyyati , puṇṇāyaṃ doṇi suvāminī ṭhitā ;
Bahuke jane pāsapāṇike , no ca kho me paṭibhāti bhuñjituṃ .
89.
TasasiM1.148 bhamasi leṇamicchasi , attāṇosi kuhiṃ gamissasi ;
Appossukko bhuñja tuṇḍila , maṃsatthāya hi positāmhase [ posiyāmase ( sī . syā . pī .)].
90.
Ogaha rahadaṃ akaddamaṃ , sabbaṃ sedamalaṃ pavāhaya ;
Gaṇhāhi navaṃ vilepanaṃ , yassaT1.202 gandho na kadāci chijjati .
91.
Katamo rahado akaddamo , kiṃsu sedamalanti vuccati ;
Katamañca navaṃ vilepanaṃ , yassa gandho na kadāci chijjati .
92.
Dhammo rahado akaddamo , pāpaṃ sedamalanti vuccati ;
Sīlañca navaṃ vilepanaṃ , tassa gandho na kadāci chijjati .
93.
Nandanti sarīraghātino , na ca nandanti sarīradhārino ;
Puṇṇāya ca puṇṇamāsiyā , ramamānāva jahanti jīvitanti .
Tuṇḍilajātakaṃ tatiyaṃ .

389. Suvaṇṇakakkaṭajātakaṃ (6-2-4)

94.
Siṅgīmigo āyatacakkhunetto , aṭṭhittaco vārisayo alomo ;
Tenābhibhūto kapaṇaṃ rudāmi , hare sakhā kissa nu maṃ jahāsi .
95.
SoT1.203M1.149 passasanto mahatā phaṇena , bhujaṅgamo kakkaṭamajjhapatto ;
Sakhā sakhāraṃ paritāyamāno , bhujaṅgamaṃ kakkaṭako gahesi .
96.
Na vāyasaṃ no pana kaṇhasappaṃ , ghāsatthiko kakkaṭako adeyya ;
Pucchāmi taṃ āyatacakkhunetta , atha kissa hetumha ubho gahītā .
97.
Ayaṃ puriso mama atthakāmo , yo maṃ gahetvāna dakāya neti ;
Tasmiṃ mate dukkhamanappakaṃ me , ahañca eso ca ubho na homa .
98.
Mamañca disvāna pavaddhakāyaṃ , sabbo jano hiṃsitumeva micche ;
Sāduñca thūlañca muduñca maṃsaṃ , kākāpi maṃ disvāna [ disva ( sī . pī .)] viheṭhayeyyuṃ .
99.
SacetassaV1.125 hetumha ubho gahītā , uṭṭhātu poso visamāvamāmi [ visamācamāmi ( sī . pī . ka .)];
Mamañca kākañca pamuñca khippaṃ , pureT1.204 visaṃ gāḷhamupeti maccaṃ .
100.
Sappaṃ pamokkhāmi na tāva kākaṃ , paṭibandhako [ paṭibaddhako ( sī . pī .)] hohiti [ hoti hi ( syā .)] tāva kāko ;
Purisañca disvāna sukhiṃ arogaṃ , kākaṃ pamokkhāmi yatheva sappaṃ .
101.
KākoM1.150 tadā devadatto ahosi , māro pana kaṇhasappo ahosi ;
Ānandabhaddo kakkaṭako ahosi , ahaṃ tadā brāhmaṇo homi satthāti [ tatthāti ( sī . pī .)].
Suvaṇṇakakkaṭajātakaṃ catutthaṃ .

390. Mayhakajātakaṃ (6-2-5)

102.
Sakuṇo mayhako nāma , girisānudarīcaro ;
Pakkaṃ pipphalimāruyha , mayhaṃ mayhanti kandati .
103.
Tassevaṃ vilapantassa , dijasaṅghā samāgatā ;
Bhutvāna pipphaliṃ yanti , vilapatveva so dijo .
104.
Evameva idhekacco , saṅgharitvā bahuṃ dhanaṃ ;
Nevattano na ñātīnaṃ , yathodhiṃ paṭipajjati .
105.
Na so acchādanaṃ bhattaṃ , na mālaṃ na vilepanaṃ ;
AnubhotiT1.205 [ nānubhoti ( syā . ka .)] sakiṃ kiñci , na saṅgaṇhāti ñātake .
106.
Tassevaṃ vilapantassa , mayhaṃ mayhanti rakkhato ;
Rājāno atha vā corā , dāyadā ye va [ ye ca ( syā . ka .)] appiyā ;
Dhanamādāya gacchanti , vilapatveva so naro .
107.
Dhīro [ dhīro ca ( sī .)] bhoge adhigamma , saṅgaṇhāti ca ñātake ;
Tena so kittiṃ pappoti , pecca sagge pamodatīti [ sagge ca modatīti ( sī . pī .)].
Mayhakajātakaṃ pañcamaṃ .

391. Vijjādharajātakaṃ (6-2-6)

108.
Dubbaṇṇarūpaṃ tuvamariyavaṇṇī , purakkhatvā [ purakkhitvā ( syā . ka .)] pañjaliko namassasi ;
Seyyo nu te so udavā [ udāhu ( syā . ka .)] sarikkho , nāmaṃ parassattano cāpi brūhi .
109.
NaM1.151 nāmagottaṃ gaṇhanti rāja , sammaggatānujjugatāna [ samaggatānujjugatāna ( syā .), samuggatānujjugatāna ( ka .)] devā ;
Ahañca te nāmadheyyaṃ vadāmi , sakkohamasmī tidasānamindo .
110.
YoV1.126 disvā bhikkhuṃ caraṇūpapannaṃ , purakkhatvā pañjaliko namassati ;
Pucchāmi taṃ devarājetamatthaṃ , itoT1.206 cuto kiṃ labhate sukhaṃ so .
111.
Yo disvā bhikkhuṃ caraṇūpapannaṃ , purakkhatvā pañjaliko namassati ;
Diṭṭheva dhamme labhate pasaṃsaṃ , saggañca so yāti sarīrabhedā .
112.
Lakkhī vata me udapādi ajja , yaṃ vāsavaṃ bhūtapatiddasāma ;
Bhikkhuñca disvāna tuvañca sakka , kāhāmi puññāni anappakāni .
113.
Addhā have sevitabbā sapaññā , bahussutā ye bahuṭhānacintino ;
Bhikkhuñca disvāna mamañca rāja , karohi puññāni anappakāni .
114.
Akkodhano niccapasannacitto , sabbātithīyācayogo bhavitvā ;
Nihacca mānaṃ abhivādayissaṃ , sutvāna devinda subhāsitānīti .
Vijjādhara [ dhajaviheṭhaka ( sī . pī .), pabbajitaviheṭhaka ( syā .)] jātakaṃ chaṭṭhaṃ .

392. Siṅghapupphajātakaṃ (6-2-7)

115.
YametaṃT1.207M1.152 [ yamekaṃ ( pī .)] vārijaṃ pupphaṃ , adinnaṃ upasiṅghasi ;
Ekaṅgametaṃ theyyānaṃ , gandhathenosi mārisa .
116.
Na harāmi na bhañjāmi , ārā siṅghāmi vārijaṃ ;
Atha kena nu vaṇṇena , gandhathenoti vuccati .
117.
Yoyaṃ bhisāni khaṇati , puṇḍarīkāni bhañjati ;
Evaṃ ākiṇṇakammanto , kasmā eso na vuccati .
118.
Ākiṇṇaluddo puriso , dhāticelaṃva makkhito ;
Tasmiṃ me vacanaṃ natthi , tañcārahāmi vattave .
119.
Anaṅgaṇassa posassa , niccaṃ sucigavesino ;
Vālaggamattaṃ pāpassa , abbhāmattaṃva khāyati .
120.
Addhā maṃ yakkha jānāsi , atho maṃ anukampasi ;
Punapi yakkha vajjāsi , yadā passasi edisaṃ .
121.
Neva taṃ upajīvāmi , napi te bhatakāmhase [ bhatakamhase ( sī . pī .), bhatikamhase ( syā .)];
Tvameva bhikkhu jāneyya , yena gaccheyya suggatinti .
Siṅghapuppha [ bhisapuppha ( sī . pī .), upasiṅghapuppha ( syā .)] jātakaṃ sattamaṃ .

393. Vighāsādajātakaṃ (6-2-8)

122.
SusukhaṃV1.127 vata jīvanti , ye janā vighāsādino ;
DiṭṭhevaT1.208 dhamme pāsaṃsā , samparāye ca suggatī .
123.
Sukassa [ suvassa ( sī . syā . pī .)] bhāsamānassa , na nisāmetha paṇḍitā ;
Idaṃ suṇātha sodariyā , amhevāyaṃ pasaṃsati .
124.
Nāhaṃ tumhe pasaṃsāmi , kuṇapādā suṇātha me ;
Ucchiṭṭhabhojino [ bhojanā ( ka .)] tumhe , na tumhe vighāsādino .
125.
SattavassāM1.153 pabbajitā , mejjhāraññe [ majjheraññe ( ka .)] sikhaṇḍino ;
Vighāseneva yāpentā , mayaṃ ce bhoto gārayhā ;
Ke nu bhoto pasaṃsiyā .
126.
Tumhe sīhānaṃ byagghānaṃ , vāḷānañcāvasiṭṭhakaṃ ;
Ucchiṭṭheneva yāpentā , maññivho vighāsādino .
127.
Ye brāhmaṇassa samaṇassa , aññassa vā [ aññassa ca ( sī . syā .), aññasseva ( pī .)] vanibbino [ vaṇibbino ( sī . syā .)];
Datvāva [ datvāna ( pī . ka .)] sesaṃ bhuñjanti , te janā vighāsādinoti .
Vighāsādajātakaṃ aṭṭhamaṃ .

394. Vaṭṭakajātakaṃ (6-2-9)

128.
Paṇītaṃ bhuñjase bhattaṃ , sappitelañca mātula ;
Atha kena nu vaṇṇena , kiso tvamasi vāyasa .
129.
Amittamajjhe vasato , tesu āmisamesato ;
Niccaṃ ubbiggahadayassa , kuto kākassa daḷhiyaṃ .
130.
Niccaṃ ubbegino [ ubbiggino ( syā . ka .), ubbedhino ( sī .)] kākā , dhaṅkā pāpena kammunā ;
LaddhoT1.209 piṇḍo na pīṇeti , kiso tenasmi vaṭṭaka .
131.
Lūkhāni tiṇabījāni , appasnehāni bhuñjasi ;
Atha kena nu vaṇṇena , thūlo tvamasi vaṭṭaka .
132.
Appicchā appacintāya , adūragamanena ca ;
Laddhāladdhena yāpento , thūlo tenasmi vāyasa .
133.
AppicchassaV1.128 hi posassa , appacintasukhassa [ appacintisukhassa ( sī . syā . pī .)] ca ;
Susaṅgahitamānassa [ susaṅgahitapamāṇassa ( sī . syā . pī .)], vuttī susamudānayāti .
Vaṭṭakajātakaṃ navamaṃ .

395. Pārāvatajātakaṃ (6-2-10)

134.
Cirassaṃ vata passāmi , sahāyaṃ maṇidhārinaṃ ;
Sukatā [ sukatāya ( sī . pī .)] massukuttiyā , sobhate vata me sakhā .
135.
ParūḷhakacchanakhalomoM1.154 , ahaṃ kammesu byāvaṭo ;
Cirassaṃ nhāpitaṃ laddhā , lomaṃ taṃ ajjaṃ hārayiṃ [ apahārayiṃ ( sī . pī .)].
136.
Yaṃ nu lomaṃ ahāresi , dullabhaṃ laddha kappakaṃ ;
Atha kiñcarahi te samma , kaṇṭhe kiṇikiṇāyati [ idaṃ kaṇṭhe kiṇāyati ( ka .), kaṇṭhe kiṃnikilāyati ( syā .)].
137.
Manussasukhumālānaṃ , maṇi kaṇṭhesu lambati ;
TesāhaṃT1.210 anusikkhāmi , mā tvaṃ maññi davā kataṃ .
138.
Sacepimaṃ pihayasi , massukuttiṃ sukāritaṃ ;
Kārayissāmi te samma , maṇiñcāpi dadāmi te .
139.
Tvaññeva maṇinā channo , sukatāya ca massuyā ;
Āmanta kho taṃ gacchāmi , piyaṃ me tava dassananti .
Pārāvatajātakaṃ [ kākajātakaṃ ( sī . pī .), maṇijātakaṃ ( syā .)] dasamaṃ .
Kharaputtavaggo [ senakavaggo ( sī . pī .), khuraputtavaggo ( syā .), sūcivaggo ( ka .)] dutiyo .
Tassuddānaṃ –
Atha passa sasūci ca tuṇḍilako , miga mayhakapañcamapakkhivaro ;
Atha pañjali vārija mejjha puna , atha vaṭṭa kapotavarena dasāti .
Atha vagguddānaṃ –
Atha vaggaṃ pakittissaṃ , chanipātaṃ varuttame ;
Avāriyā ca kharo ca [ senaka ( sī .), sūci ca ( syā . ka .)], dve ca vuttā subyañjanāti .
Chakkanipātaṃ niṭṭhitaṃ .