514. Chaddantajātakaṃ (4)
97.
Kiṃ
M1.371 nu socasinuccaṅgi , paṇḍūsi varavaṇṇini ;Milāyasi visālakkhi , mālāva parimadditā .
98.
Dohaḷo me mahārāja , supinantenupajjhagā [ nu ’ paccagā ( sī . syā . pī .)];
Na so sulabharūpova , yādiso mama dohaḷo .
99.
Ye keci mānusā kāmā , idha lokasmi nandane ;
Sabbe te pacurā mayhaṃ , ahaṃ te dammi dohaḷaṃ .
100.
Luddā deva samāyantu , ye keci vijite tava ;
Etesaṃ ahamakkhissaṃ , yādiso mama dohaḷo .
101.
Ime te luddakā devi , katahatthā visāradā ;
Vanaññū ca migaññū ca , mamatthe [ mama te ( pī .)] cattajīvitā .
102.
Luddaputtā nisāmetha , yāvantettha samāgatā ;
Chabbisāṇaṃ gajaṃ setaṃ , addasaṃ supine ahaṃ ;
Tassa dantehi me attho , alābhe natthi jīvitaṃ .
103.
Na
T1.492V1.273 no pitūnaṃ na pitāmahānaṃ , diṭṭho suto kuñjaro chabbisāṇo ;Yamaddasā supine rājaputtī , akkhāhi no yādiso hatthināgo .
104.
Disā catasso vidisā catasso , uddhaṃ adho dasa disā imāyo ;
Katamaṃ disaṃ tiṭṭhati nāgarājā , yamaddasā supine chabbisāṇaṃ .
105.
Ito ujuṃ uttariyaṃ disāyaṃ , atikkamma so sattagirī brahante ;
Suvaṇṇapasso nāma girī uḷāro , supupphito [ sampupphito ( syā .)] kimpurisānuciṇṇo .
106.
Āruyha
M1.372 selaṃ bhavanaṃ kinnarānaṃ , olokaya pabbatapādamūlaṃ ;Atha dakkhasī meghasamānavaṇṇaṃ , nigrodharājaṃ atha sahassapādaṃ [ poraṃ ( ka .)].
107.
Tatthacchatī kuñjaro chabbisāṇo , sabbaseto duppasaho parebhi ;
Rakkhanti naṃ aṭṭhasahassanāgā , īsādantā vātajavappahārino .
108.
Tiṭṭhanti
T1.493 te tumūlaṃ [ tumūla ( syā .), bhimūla ( pī . ka .)] passasantā , kuppanti vātassapi eritassa ;Manussabhūtaṃ pana tattha disvā , bhasmaṃ kareyyuṃ nāssa rajopi tassa .
109.
Bahū hime rājakulamhi santi , piḷandhanā jātarūpassa devī ;
Muttāmaṇīveḷuriyāmayā ca , kiṃ kāhasi dantapiḷandhanena ;
Māretukāmā kuñjaraṃ chabbisāṇaṃ , udāhu ghātessasi luddaputte .
110.
Sā issitā dukkhitā casmi ludda , uddhañca sussāmi anussarantī ;
Karohi me luddaka etamatthaṃ , dassāmi te gāmavarāni pañca .
111.
Katthacchatī katthamupeti ṭhānaṃ , vīthissa kā nhāna [ nahāna ( sī . pī .)] gatassa hoti ;
Kathañhi so nhāyati [ nahāyati ( sī . pī .)] nāgarājā , kathaṃ vijānemu gatiṃ gajassa .
112.
Tattheva
M1.373 sā pokkharaṇī adūre [ avidūre ( syā . ka .)], rammā sutitthā ca mahodikā [ mahodakā ( syā . ka .)] ca ;Sampupphitā
T1.494 bhamaragaṇānuciṇṇā [ kiṇṇā ( katthaci )], ettha hi so nhāyati nāgarājā . 113.
Sīsaṃ nahātuppala [ nahāto uppala ( sī . syā . pī .)] mālabhārī , sabbaseto puṇḍarīkattacaṅgī ;
Āmodamāno gacchati sanniketaṃ , purakkhatvā mahesiṃ sabbabhaddaṃ .
114.
Tattheva so uggahetvāna vākyaṃ , ādāya tūṇiñca dhanuñca luddo ;
Vituriyati [ vituriya so ( sī . aṭṭha .)] sattagirī brahante , suvaṇṇapassaṃ nāma giriṃ uḷāraṃ .
115.
Āruyha selaṃ bhavanaṃ kinnarānaṃ , olokayī pabbatapādamūlaṃ ;
Tatthaddasā meghasamānavaṇṇaṃ , nigrodharājaṃ aṭṭhasahassapādaṃ .
116.
Tatthaddasā kuñjaraṃ chabbisāṇaṃ , sabbasetaṃ duppasahaṃ parebhi ;
Rakkhanti naṃ aṭṭhasahassanāgā , īsādantā vātajavappahārino .
117.
Tatthaddasā
V1.274 pokkharaṇiṃ adūre , rammaṃ sutitthañca mahodikañca ;Sampupphitaṃ
T1.495 bhamaragaṇānuciṇṇaṃ , yattha hi so nhāyati nāgarājā . 118.
Disvāna nāgassa gatiṃ ṭhitiñca , vīthissa yā nhānagatassa hoti ;
Opātamāgacchi anariyarūpo , payojito cittavasānugāya .
119.
Khaṇitvāna
M1.374 kāsuṃ phalakehi chādayi , attānamodhāya dhanuñca luddo ;Passāgataṃ puthusallena nāgaṃ , samappayī dukkaṭakammakārī .
120.
Viddho ca nāgo koñcamanādi ghoraṃ , sabbe ca [ sabbeva ( sī . syā . pī .)] nāgā ninnaduṃ [ ninnādu ( syā .), ninnādaṃ ( ka .)] ghorarūpaṃ ;
Tiṇañca kaṭṭhañca raṇaṃ [ cuṇṇaṃ ( ka . sī . pī .)] karontā , dhāviṃsu te aṭṭhadisā samantato .
121.
Vadhissametanti [ vadhissamenanti ( syā .)] parāmasanto , kāsāvamaddakkhi dhajaṃ isīnaṃ ;
Dukkhena phuṭṭhassudapādi saññā , arahaddhajo sabbhi avajjharūpo .
122.
Anikkasāvo kāsāvaṃ , yo vatthaṃ paridahissati [ paridahessati ( sī . pī .), paridhassati ( katthaci )];
Apeto damasaccena , na so kāsāvamarahati .
123.
Yo
T1.496 ca vantakasāvassa , sīlesu susamāhito ;Upeto damasaccena , sa ve kāsāvamarahati .
124.
Samappito puthusallena nāgo , aduṭṭhacitto luddakamajjhabhāsi ;
Kimatthayaṃ kissa vā samma hetu , mamaṃ vadhī kassa vāyaṃ payogo .
125.
Kāsissa rañño mahesī bhadante , sā pūjitā rājakule subhaddā ;
Taṃ addasā sā ca mamaṃ asaṃsi , dantehi atthoti ca maṃ [ atthoti mamaṃ ( syā . ka .)] avoca .
126.
Bahū
M1.375 hi me dantayugā uḷārā , ye me pitūnañca [ pitunnampi ( pī .)] pitāmahānaṃ ;Jānāti sā kodhanā rājaputtī , vadhatthikā veramakāsi bālā .
127.
Uṭṭhehi tvaṃ ludda kharaṃ gahetvā , dante ime chinda purā marāmi ;
Vajjāsi taṃ kodhanaṃ rājaputtiṃ ,‘‘ nāgo hato handa imassa dantā ’’.
128.
Uṭṭhāya so luddo kharaṃ gahetvā , chetvāna
T1.497 dantāni gajuttamassa ;Vaggū subhe appaṭime pathabyā , ādāya pakkāmi tato hi khippaṃ .
129.
Bhayaṭṭitā [ bhayadditā ( sī . pī .)] nāgavadhena aṭṭā , ye te nāgā aṭṭha disā vidhāvuṃ ;
Adisvāna [ adisva ( sī . pī .)] posaṃ gajapaccamittaṃ , paccāgamuṃ yena so nāgarājā .
130.
Te tattha kanditvā roditvāna [ roditva ( sī . pī .)] nāgā , sīse sake paṃsukaṃ okiritvā ;
Agamaṃsu te sabbe sakaṃ niketaṃ , purakkhatvā mahesiṃ sabbabhaddaṃ .
131.
Ādāya
V1.275 dantāni gajuttamassa , vaggū subhe appaṭime pathabyā ;Suvaṇṇarājīhi samantamodare , so luddako kāsipuraṃ upāgami ;
Upanesi so rājakaññāya dante , nāgo hato handa imassa dantā .
132.
Disvāna
M1.376 dantāni gajuttamassa , bhattuppiyassa purimāya jātiyā ;Tattheva tassā hadayaṃ aphāli , teneva
T1.498 sā kālamakāsi bālā . 133.
Sambodhipatto sa [ ca ( sī . syā .), va ( pī .)] mahānubhāvo , sitaṃ akāsi parisāya majjhe ;
Pucchiṃsu bhikkhū suvimuttacittā , nākāraṇe pātukaronti buddhā .
134.
Yamaddasātha dahariṃ kumāriṃ , kāsāyavatthaṃ anagāriyaṃ carantiṃ ;
Sā kho tadā rājakaññā ahosi , ahaṃ tadā nāgarājā ahosiṃ .
135.
Ādāya dantāni gajuttamassa , vaggū subhe appaṭime pathabyā ;
Yo luddako kāsipuraṃ upāgami , so kho tadā devadatto ahosi .
136.
Anāvasūraṃ cirarattasaṃsitaṃ , uccāvacaṃ [ ucaṃ nīcaṃ ( sī . syā . pī .)] caritamidaṃ purāṇaṃ ;
Vītaddaro vītasoko visallo , sayaṃ abhiññāya abhāsi buddho .
137.
Ahaṃ vo tena kālena , ahosiṃ tattha bhikkhavo ;
Nāgarājā tadā homi [ hosiṃ ( sī . syā . pī .)], evaṃ dhāretha jātakanti .
Chaddantajātakaṃ catutthaṃ .