4. Catukkanipāto
1. Kāliṅgavaggo
301. Cūḷakāliṅgajātakaṃ (4-1-1)
1.
Vivarathimāsaṃ
T1.128V1.81M1.93 [ vivaratha imāsaṃ ( sī . syā . pī .)] dvāraṃ , nagaraṃ pavisantu [ pavisituṃ mayā ;( ka .)] aruṇarājassa ;Sīhena susiṭṭhena , surakkhitaṃ [ susatthena , surakkhitaṃ ( sī . pī .), susiṭṭhena ( ka .)] nandisenena .
2.
Jayo kaliṅgānamasayhasāhinaṃ , parājayo anayo [ ajayo ( syā .), anvito ( ka .)] assakānaṃ ;
Icceva te bhāsitaṃ brahmacāri , na ujjubhūtā vitathaṃ bhaṇanti .
3.
Devā musāvādamupātivattā , saccaṃ dhanaṃ paramaṃ tesu [ tathaṃ pemakaraṃ nu ( ka .), tathaṃ paramaṃ karaṃ nu ( syā .)] sakka ;
Taṃ te musā bhāsitaṃ devarāja , kiṃ vā paṭicca maghavā mahinda .
4.
Nanu te sutaṃ brāhmaṇa bhaññamāne , devā na issanti purisaparakkamassa ;
Damo samādhi manaso abhejjo [ adejjo ( sī . pī .), abhijjo ( ka .)], abyaggatā
T1.129 nikkamanañca [ nikkhamanañca ( sī .)] kāle ;Daḷhañca viriyaṃ purisaparakkamo ca , teneva āsi vijayo assakānanti .
Cūḷakāliṅgajātakaṃ paṭhamaṃ .
302. Mahāassārohajātakaṃ (4-1-2)
5.
Adeyyesu dadaṃ dānaṃ , deyyesu nappavecchati ;
Āpāsu byasanaṃ patto , sahāyaṃ nādhigacchati .
6.
Nādeyyesu
M1.94 dadaṃ dānaṃ , deyyesu yo pavecchati ;Āpāsu byasanaṃ patto , sahāyamadhigacchati .
7.
Saññogasambhogavisesadassanaṃ , anariyadhammesu saṭhesu nassati ;
Katañca ariyesu ca ajjavesu , mahapphalaṃ hoti aṇumpi tādisu .
8.
Yo pubbe katakalyāṇo , akā loke sudukkaraṃ ;
Pacchā kayirā na vā kayirā , accantaṃ pūjanārahoti .
Mahāassārohajātakaṃ dutiyaṃ .
303. Ekarājajātakaṃ (4-1-3)
9.
Anuttare
T1.130V1.82 kāmaguṇe samiddhe , bhutvāna pubbe vasī ekarāja ;So dāni dugge narakamhi khitto , nappajjahe vaṇṇabalaṃ purāṇaṃ .
10.
Pubbeva khantī ca tapo ca mayhaṃ , sampatthitā dubbhisena [ dabbasenā ( sī . pī .)] ahosi ;
Taṃ dāni laddhāna kathaṃ nu rāja , jahe ahaṃ vaṇṇabalaṃ purāṇaṃ .
11.
Sabbā kirevaṃ pariniṭṭhitāni , yasassinaṃ paññavantaṃ visayha ;
Yaso ca laddhā purimaṃ uḷāraṃ , nappajjahe vaṇṇabalaṃ purāṇaṃ .
12.
Panujja dukkhena sukhaṃ janinda , sukhena vā dukkhamasayhasāhi ;
Ubhayattha santo abhinibbutattā , sukhe ca dukkhe ca bhavanti tulyāti .
Ekarājajātakaṃ tatiyaṃ .
304. Daddarajātakaṃ (4-1-4)
13.
Imāni
T1.131M1.95 maṃ daddara tāpayanti , vācāduruttāni manussaloke ;Maṇḍūkabhakkhā udakantasevī , āsīvisaṃ maṃ avisā sapanti .
14.
Sakā raṭṭhā pabbājito , aññaṃ janapadaṃ gato ;
Mahantaṃ koṭṭhaṃ kayirātha , duruttānaṃ [ duruttāni ( ka .)] nidhetave .
15.
Yattha posaṃ na jānanti , jātiyā vinayena vā ;
Na tattha mānaṃ kayirātha , vasamaññātake jane .
16.
Videsavāsaṃ vasato , jātavedasamenapi [ jātavedabhayenapi ( ka .)];
Khamitabbaṃ sapaññena , api dāsassa tajjitanti .
Daddarajātakaṃ catutthaṃ .
305. Sīlavīmaṃsanajātakaṃ (4-1-5)
17.
Natthi loke raho nāma , pāpakammaṃ pakubbato ;
Passanti vanabhūtāni , taṃ bālo maññatī raho .
18.
Ahaṃ raho na passāmi , suññaṃ vāpi na vijjati ;
Yattha aññaṃ [ suññaṃ ( syā . ka .)] na passāmi , asuññaṃ hoti taṃ mayā .
19.
Dujjacco ca sujacco [ ajacco ( pī .)] ca , nando ca sukhavaḍḍhito [ sukhavacchako ( sī .), sukhavacchano ( syā . pī .)];
Vejjo
T1.132 ca addhuvasīlo [ atha sīlo ( ka .)] ca , te dhammaṃ jahu matthikā . 20.
Brāhmaṇo
V1.83 ca kathaṃ jahe , sabbadhammāna pāragū ;Yo dhammamanupāleti , dhitimā saccanikkamoti .
Sīlavīmaṃsanajātakaṃ pañcamaṃ .
306. Sujātajātakaṃ (4-1-6)
21.
Kimaṇḍakā
M1.96 ime deva , nikkhittā kaṃsamallake ;Upalohitakā vaggū , taṃ [ te ( pī .)] me akkhāhi pucchito .
22.
Yāni pure tuvaṃ devi , bhaṇḍu nantakavāsinī ;
Ucchaṅgahatthā pacināsi , tassā te koliyaṃ phalaṃ .
23.
Uḍḍayhate na ramati , bhogā vippajahanti taṃ [ vippajahanti ’ maṃ (?)];
Tatthevimaṃ paṭinetha , yattha kolaṃ pacissati .
24.
Honti hete mahārāja , iddhippattāya [ iddhimattāya ( ka .)] nāriyā ;
Khama deva sujātāya , māssā [ māsu ( ka .)] kujjha rathesabhāti .
Sujātajātakaṃ chaṭṭhaṃ .
307. Palāsajātakaṃ (4-1-7)
25.
Acetanaṃ brāhmaṇa assuṇantaṃ , jāno ajānantamimaṃ palāsaṃ ;
Āraddhaviriyo dhuvaṃ appamatto , sukhaseyyaṃ
T1.133 pucchasi kissa hetu . 26.
Dūre suto ceva brahā ca rukkho , dese ṭhito bhūtanivāsarūpo ;
Tasmā namassāmi imaṃ palāsaṃ , ye cettha bhūtā te [ te ca ( sī . pī .)] dhanassa hetu .
27.
So te karissāmi yathānubhāvaṃ , kataññutaṃ brāhmaṇa pekkhamāno ;
Kathañhi āgamma sataṃ sakāse , moghāni te assu pariphanditāni .
28.
Yo
M1.97 tindukarukkhassa paro [ puro ( ka .)] pilakkho [ pilakkhu ( sī . pī .), milakkhu ( ka .)], parivārito pubbayañño uḷāro ;Tassesa mūlasmiṃ nidhi nikhāto , adāyādo gaccha taṃ uddharāhīti .
Palāsajātakaṃ sattamaṃ .
308. Sakuṇajātakaṃ (4-1-8)
29.
Akaramhasa te kiccaṃ , yaṃ balaṃ ahuvamhase ;
Migarāja namo tyatthu , api kiñci labhāmase .
30.
Mama
V1.84 lohitabhakkhassa , niccaṃ luddāni kubbato ;Dantantaragato santo , taṃ bahuṃ yampi jīvasi .
31.
Akataññumakattāraṃ
T1.134 , katassa appaṭikārakaṃ ;Yasmiṃ kataññutā natthi , niratthā tassa sevanā .
32.
Yassa sammukhaciṇṇena , mittadhammo na labbhati ;
Anusūya [ anusuyya ( sī . pī .)] manakkosaṃ , saṇikaṃ tamhā apakkameti .
Sakuṇajātakaṃ aṭṭhamaṃ .
309. Chavakajātakaṃ (4-1-9)
33.
Sabbamidaṃ carimaṃ kataṃ [ carimavataṃ ( sī . pī .)], ubho dhammaṃ na passare ;
Ubho pakatiyā cutā , yo cāyaṃ mantejjhāpeti [ mantajjhāyati ( sī .), sajjhāpayati ( pī .)];
Yo ca mantaṃ adhīyati .
34.
Sālīnaṃ odanaṃ bhuñje , suciṃ maṃsūpasecanaṃ ;
Tasmā etaṃ na sevāmi , dhammaṃ isīhi sevitaṃ .
35.
Paribbaja mahā loko [ mahābrahme ( ka .)], pacantaññepi pāṇino ;
Mā taṃ adhammo ācarito , asmā kumbhamivābhidā .
36.
Dhiratthu
M1.98 taṃ yasalābhaṃ , dhanalābhañca brāhmaṇa ;Yā vutti vinipātena , adhammacaraṇena vāti .
Chavakajātakaṃ navamaṃ .
310. Seyyajātakaṃ (4-1-10)
37.
Sasamuddapariyāyaṃ
T1.135 , mahiṃ sāgarakuṇḍalaṃ ;Na icche saha nindāya , evaṃ seyya [ sayha ( sī . syā . pī .)] vijānahi .
38.
Dhiratthu taṃ yasalābhaṃ , dhanalābhañca brāhmaṇa ;
Yā vutti vinipātena , adhammacaraṇena vā .
39.
Api ce pattamādāya , anagāro paribbaje ;
Sāyeva jīvikā seyyo , yā cādhammena esanā .
40.
Api
V1.85 ce pattamādāya , anagāro paribbaje ;Aññaṃ ahiṃsayaṃ loke , api rajjena taṃ varanti .
Seyyajātakaṃ [ sayhajātakaṃ ( sī . syā . pī .)] dasamaṃ .
Kāliṅgavaggo [ vivaravaggo ( sī . pī .)] paṭhamo .
Tassuddānaṃ –
Vivarañca adeyya samiddhavaraṃ , atha daddara pāpamahātiraho ;
Atha koli palāsavarañca kara , carimaṃ sasamuddavarena dasāti .
2. Pucimandavaggo
311. Pucimandajātakaṃ (4-2-1)
41.
Uṭṭhehi cora kiṃ sesi , ko attho supanena [ supitena ( sī .), supinena ( pī . ka .)] te ;
Mā
T1.136 taṃ gahesuṃ [ gaṇheyyuṃ ( ka .)] rājāno , gāme kibbisakārakaṃ . 42.
Yaṃ
M1.99 nu [ nūna ( syā .)] coraṃ gahessanti , gāme kibbisakārakaṃ ;Kiṃ tattha pucimandassa , vane jātassa tiṭṭhato .
43.
Na tvaṃ assattha jānāsi , mama corassa cantaraṃ ;
Coraṃ gahetvā rājāno , gāme kibbisakārakaṃ ;
Appenti [ accenti ( syā .)] nimbasūlasmiṃ , tasmiṃ me saṅkate mano .
44.
Saṅkeyya saṅkitabbāni , rakkheyyānāgataṃ bhayaṃ ;
Anāgatabhayā dhīro , ubho loke avekkhatīti .
Pucimandajātakaṃ paṭhamaṃ .
312. Kassapamandiyajātakaṃ (4-2-2)
45.
Api kassapa mandiyā , yuvā sapati hanti [ sampaṭihanti ( ka .)] vā ;
Sabbaṃ taṃ khamate dhīro , paṇḍito taṃ titikkhati .
46.
Sacepi santo vivadanti , khippaṃ sandhīyare puna ;
Bālā pattāva bhijjanti , na te samathamajjhagū .
47.
Ete
V1.86 bhiyyo samāyanti , sandhi tesaṃ na jīrati ;Yo cādhipannaṃ jānāti , yo ca jānāti desanaṃ .
48.
Eso hi uttaritaro , bhāravaho dhuraddharo ;
Yo paresādhipannānaṃ
T1.137 , sayaṃ sandhātumarahatīti .Kassapamandiyajātakaṃ dutiyaṃ .
313. Khantīvādījātakaṃ (4-2-3)
49.
Yo te hatthe ca pāde ca , kaṇṇanāsañca chedayi ;
Tassa kujjha mahāvīra , mā raṭṭhaṃ vinasā [ vinassa ( ka . sī . syā . ka .)] idaṃ .
50.
Yo me hatthe ca pāde ca , kaṇṇanāsañca chedayi ;
Ciraṃ jīvatu so rājā , na hi kujjhanti mādisā .
51.
Ahū atītamaddhānaṃ [ ahu atītamaddhāne ( syā . pī . ka .)], samaṇo khantidīpano ;
Taṃ khantiyāyeva ṭhitaṃ , kāsirājā achedayi .
52.
Tassa
M1.100 kamma [ kammassa ( sī . pī .)] pharusassa , vipāko kaṭuko ahu ;Yaṃ kāsirājā vedesi , nirayamhi samappitoti .
Khantīvādījātakaṃ tatiyaṃ .
314. Lohakumbhijātakaṃ (4-2-4)
53.
Dujjīvitamajīvimha , ye sante [ yesaṃ no ( syā . ka .)] na dadamhase ;
Vijjamānesu bhogesu , dīpaṃ nākamha attano .
54.
Saṭṭhi [ saṭṭhiṃ ( syā .)] vassasahassāni , paripuṇṇāni sabbaso ;
Niraye paccamānānaṃ , kadā anto bhavissati .
55.
Natthi anto kuto anto , na anto paṭidissati ;
Tadā
T1.138 hi pakataṃ pāpaṃ , mama tuyhañca mārisā [ mārisa ( sī . syā . pī .)]. 56.
Sohaṃ nūna ito gantvā , yoniṃ laddhāna mānusiṃ ;
Vadaññū sīlasampanno , kāhāmi kusalaṃ bahunti .
Lohakumbhijātakaṃ catutthaṃ .
315. Sabbamaṃsalābhajātakaṃ (4-2-5)
57.
Pharusā
V1.87 vata te vācā , maṃsaṃ [ samma ( pī . ka .)] yācanako asi [ casi ( pī .)];Kilomasadisī [ kilomassa sadisā ( pī .)] vācā , kilomaṃ samma dammi te .
58.
Aṅgametaṃ manussānaṃ , bhātā loke pavuccati ;
Aṅgassa sadisī vācā [ aṅgassadisī te vācā ( ka .)], aṅgaṃ samma dadāmi te .
59.
Tātāti putto vadamāno , kampeti [ sammeti ( ka .)] hadayaṃ pitu ;
Hadayassa sadisī [ hadayassadisī ( ka .)] vācā , hadayaṃ samma dammi te .
60.
Yassa gāme sakhā natthi , yathāraññaṃ tatheva taṃ ;
Sabbassa sadisī vācā , sabbaṃ samma dadāmi teti .
Sabbamaṃsalābhajātakaṃ [ maṃsajātakaṃ ( sī . syā . pī .)] pañcamaṃ .
316. Sasapaṇḍitajātakaṃ (4-2-6)
61.
Satta
M1.101 me rohitā macchā , udakā thalamubbhatā ;Idaṃ brāhmaṇa me atthi , etaṃ bhutvā vane vasa .
62.
Dussa me khettapālassa , rattibhattaṃ apābhataṃ ;
Maṃsasūlā
T1.139 ca dve godhā , ekañca dadhivārakaṃ ;Idaṃ brāhmaṇa me atthi , etaṃ bhutvā vane vasa .
63.
Ambapakkaṃ dakaṃ [ ambapakkodakaṃ ( sī . pī .)] sītaṃ , sītacchāyā manoramā [ sītacchāyaṃ manoramaṃ ( sī . syā . pī .)];
Idaṃ brāhmaṇa me atthi , etaṃ bhutvā vane vasa .
64.
Na sasassa tilā atthi , na muggā napi taṇḍulā ;
Iminā agginā pakkaṃ , mamaṃ [ maṃsaṃ ( ka .)] bhutvā vane vasāti .
Sasapaṇḍitajātakaṃ chaṭṭhaṃ .
317. Matarodanajātakaṃ (4-2-7)
65.
Mataṃ mataṃ eva [ matamatameva ( sī . syā . pī .)] rodatha , na hi taṃ rodatha yo marissati ;
Sabbepi [ sabbeva ( sī . syā . pī .)] sarīradhārino , anupubbena jahanti jīvitaṃ .
66.
Devamanussā catuppadā , pakkhigaṇā uragā ca bhogino ;
Samhi [ yamhi ( syā .), asmiṃ ( pī . ka .)] sarīre anissarā , ramamānāva jahanti jīvitaṃ .
67.
Evaṃ
V1.88 calitaṃ asaṇṭhitaṃ , sukhadukkhaṃ manujesvapekkhiya ;Kanditaruditaṃ niratthakaṃ , kiṃ vo sokagaṇābhikīrare .
68.
Dhuttā ca soṇḍā [ dhuttā soṇḍā ( sī .), dhuttā soṇḍā ca ( syā .)] akatā , bālā sūrā ayogino [ bālā sūrā vīrā ayogino ( pī .)];
Dhīraṃ maññanti bāloti , ye dhammassa akovidāti .
Matarodanajātakaṃ sattamaṃ .
318. Kaṇaverajātakaṃ (4-2-8)
69.
Yaṃ
T1.140M1.102 taṃ vasantasamaye , kaṇaveresu bhāṇusu ;Sāmaṃ bāhāya pīḷesi , sā taṃ ārogyamabravi .
70.
Ambho na kira saddheyyaṃ , yaṃ vāto pabbataṃ vahe ;
Pabbatañce vahe vāto , sabbampi pathaviṃ vahe ;
Yattha sāmā kālakatā [ kālaṅkatā ( ka .)], sā maṃ ārogyamabravi .
71.
Na ceva sā kālakatā , na ca sā aññamicchati ;
Ekabhattikinī [ ekabhattā kira ( sī . syā .), ekabhattakinī ( pī .)] sāmā , tameva abhikaṅkhati .
72.
Asanthutaṃ maṃ cirasanthutena [ asandhataṃ maṃ cirasandhatena ( ka .)], nimīni sāmā adhuvaṃ dhuvena ;
Mayāpi sāmā nimineyya aññaṃ , ito ahaṃ dūrataraṃ gamissanti .
Kaṇaverajātakaṃ aṭṭhamaṃ .
319. Tittirajātakaṃ (4-2-9)
73.
Susukhaṃ vata jīvāmi , labhāmi ceva bhuñjituṃ ;
Paripantheva tiṭṭhāmi , kā nu bhante gatī mama .
74.
Mano ce te nappaṇamati , pakkhi pāpassa kammuno ;
Abyāvaṭassa bhadrassa , na pāpamupalimpati .
75.
Ñātako no nisinnoti , bahu āgacchate jano ;
Paṭicca
T1.141 kammaṃ phusati , tasmiṃ me saṅkate mano . 76.
Na paṭicca kammaṃ phusati , mano ce nappadussati ;
Appossukkassa bhadrassa , na pāpamupalimpatīti .
Tittirajātakaṃ navamaṃ .
320. Succajajātakaṃ (4-2-10)
77.
Succajaṃ
V1.89M1.103 vata naccaji , vācāya adadaṃ giriṃ ;Kiṃ hitassa cajantassa , vācāya adada pabbataṃ .
78.
Yañhi kayirā tañhi vade , yaṃ na kayirā na taṃ vade ;
Akarontaṃ bhāsamānaṃ , parijānanti paṇḍitā .
79.
Rājaputta namo tyatthu , sacce dhamme ṭhito casi ;
Yassa te byasanaṃ patto , saccasmiṃ ramate mano .
80.
Yā daliddī daliddassa , aḍḍhā aḍḍhassa kittima [ kittimā ( sī . syā . pī .)];
Sā hissa paramā bhariyā , sahiraññassa itthiyoti .
Succajajātakaṃ dasamaṃ .
Pucimandavaggo dutiyo .
Tassuddānaṃ –
Atha cora sakassapa khantīvaro , dujjīvitatā ca varā pharusā ;
Atha
T1.142 sasa matañca vasanta sukhaṃ , succajaṃvatanaccajinā ca dasāti .3. Kuṭidūsakavaggo
321. Kuṭidūsakajātakaṃ (4-3-1)
81.
Manussasseva te sīsaṃ , hatthapādā ca vānara ;
Atha kena nu vaṇṇena , agāraṃ te na vijjati .
82.
Manussasseva me sīsaṃ , hatthapādā ca siṅgila [ siṅgāla ( ka .), piṅgala ( ṭīkā )];
Yāhu seṭṭhā manussesu , sā me paññā na vijjati .
83.
Anavaṭṭhitacittassa
M1.104 , lahucittassa dubbhino [ dūbhino ( pī .)];Niccaṃ addhuvasīlassa , sukhabhāvo [ sucibhāvo ( sī .), sukhabhāgo (?)] na vijjati .
84.
So
V1.90 karassu ānubhāvaṃ , vītivattassu sīliyaṃ ;Sītavātaparittāṇaṃ , karassu kuṭavaṃ [ kuṭikaṃ ( sī . syā .)] kapīti .
Kuṭidūsaka [ siṅgālasakuṇa ( ka .)] jātakaṃ paṭhamaṃ .
322. Duddubhajātakaṃ (4-3-2)
85.
Duddubhāyati [ daddabhāyati ( sī . pī .)] bhaddante , yasmiṃ dese vasāmahaṃ ;
Ahampetaṃ na jānāmi , kimetaṃ duddubhāyati .
86.
Beluvaṃ
T1.143 patitaṃ sutvā , duddubhanti [ daddabhanti ( sī .)] saso javi ;Sasassa vacanaṃ sutvā , santattā migavāhinī .
87.
Appatvā padaviññāṇaṃ , paraghosānusārino ;
Panādaparamā bālā , te honti parapattiyā .
88.
Ye ca sīlena sampannā , paññāyūpasame ratā ;
Ārakā viratā dhīrā , na honti parapattiyāti .
Duddubhajātakaṃ [ daddabhajātakaṃ ( sī . pī .)] dutiyaṃ .
323. Brahmadattajātakaṃ (4-3-3)
89.
Dvayaṃ yācanako rāja , brahmadatta nigacchati ;
Alābhaṃ dhanalābhaṃ vā , evaṃ dhammā hi yācanā .
90.
Yācanaṃ rodanaṃ āhu , pañcālānaṃ rathesabha ;
Yo yācanaṃ paccakkhāti , tamāhu paṭirodanaṃ .
91.
Mā maddasaṃsu rodantaṃ , pañcālā susamāgatā ;
Tuvaṃ vā paṭirodantaṃ , tasmā icchāmahaṃ raho .
92.
Dadāmi
M1.105 te brāhmaṇa rohiṇīnaṃ , gavaṃ sahassaṃ saha puṅgavena ;Ariyo hi ariyassa kathaṃ na dajjā [ dajje ( sī .), dajjaṃ (?)], sutvāna gāthā tava dhammayuttāti .
Brahmadattajātakaṃ tatiyaṃ .
324. Cammasāṭakajātakaṃ (4-3-4)
93.
Kalyāṇarūpo
T1.144 vatayaṃ catuppado , subhaddako ceva supesalo ca ;Yo brāhmaṇaṃ jātimantūpapannaṃ , apacāyati meṇḍavaro yasassī .
94.
Mā
V1.91 brāhmaṇa ittaradassanena , vissāsamāpajji catuppadassa ;Daḷhappahāraṃ abhikaṅkhamāno [ abhikattukāmo ( syā .)], avasakkatī dassati suppahāraṃ .
95.
Ūruṭṭhi [ ūraṭṭhi ( sī .)] bhaggaṃ pavaṭṭito [ patito ( sī . syā .)] khāribhāro , sabbañca bhaṇḍaṃ brāhmaṇassa [ brāhmaṇassīdha ( ka . sī . pī .), brāhmaṇasseva ( ka . sī . syā . ka .)] bhinnaṃ ;
Ubhopi bāhā paggayha [ paggayyeva ( syā .), paggahīya (?)] kandati [ bāhā paggayya kandati ( pī . ka .)], abhidhāvatha haññate brahmacārī .
96.
Evaṃ so nihato seti , yo apūjaṃ pasaṃsati [ namassati ( pī .)];
Yathāhamajja pahato , hato meṇḍena dummatīti .
Cammasāṭakajātakaṃ catutthaṃ .
325. Godharājajātakaṃ (4-3-5)
97.
Samaṇaṃ
T1.145 taṃ maññamāno , upagacchimasaññataṃ ;So maṃ daṇḍena pāhāsi , yathā assamaṇo tathā .
98.
Kiṃ
M1.106 te jaṭāhi dummedha , kiṃ te ajinasāṭiyā ;Abbhantaraṃ te gahanaṃ , bāhiraṃ parimajjasi .
99.
Ehi godha nivattassu , bhuñja sālīnamodanaṃ ;
Telaṃ loṇañca me atthi , pahūtaṃ mayha pipphali .
100.
Esa bhiyyo pavekkhāmi , vammikaṃ sataporisaṃ ;
Telaṃ loṇañca kittesi [ kintesi ( syā . pī .)], ahitaṃ mayha pipphalīti .
Godharājajātakaṃ pañcamaṃ .
326. Kakkārujātakaṃ (4-3-6)
101.
Kāyena yo nāvahare , vācāya na musā bhaṇe ;
Yaso laddhā na majjeyya , sa ve kakkārumarahati .
102.
Dhammena vittameseyya , na nikatyā dhanaṃ hare ;
Bhoge laddhā na majjeyya , sa ve kakkārumarahati .
103.
Yassa cittaṃ ahāliddaṃ , saddhā ca avirāginī ;
Eko sāduṃ na bhuñjeyya , sa ve kakkārumarahati .
104.
Sammukhā vā tirokkhā vā [ parokkhā vā ( pī .), parammukhā ( ka .)], yo sante na paribhāsati ;
Yathāvādī
T1.146 tathākārī , sa ve kakkārumarahatīti .Kakkārujātakaṃ chaṭṭhaṃ .
327. Kākavatījātakaṃ (4-3-7)
105.
Vāti
V1.92 cāyaṃ [ vāyaṃ ( ka .)] tato gandho , yattha me vasatī piyā ;Dūre ito hi kākavatī [ kākātī ( sī .), kākāti ( syā . pī .)], yattha me nirato mano .
106.
Kathaṃ samuddamatarī , kathaṃ atari kepukaṃ [ kebukaṃ ( sī . pī .)];
Kathaṃ satta samuddāni , kathaṃ simbalimāruhi .
107.
Tayā samuddamatariṃ , tayā atari kepukaṃ [ kebukaṃ ( sī . pī .)];
Tayā satta samuddāni , tayā simbalimāruhiṃ .
108.
Dhiratthumaṃ
M1.107 mahākāyaṃ , dhiratthumaṃ acetanaṃ ;Yattha jāyāyahaṃ jāraṃ , āvahāmi vahāmi cāti .
Kākavatījātakaṃ sattamaṃ .
328. Ananusociyajātakaṃ (4-3-8)
109.
Bahūnaṃ vijjatī bhotī , tehi me kiṃ bhavissati ;
Tasmā etaṃ na socāmi , piyaṃ sammillahāsiniṃ .
110.
Taṃ taṃ ce anusoceyya , yaṃ yaṃ tassa na vijjati ;
Attānamanusoceyya , sadā maccuvasaṃ pataṃ .
111.
Na
T1.147 heva ṭhitaṃ nāsīnaṃ , na sayānaṃ na paddhaguṃ [ patthaguṃ ( syā .)];Yāva byāti nimisati , tatrāpi rasatī [ saratī ( sī . syā . pī .)] vayo .
112.
Tatthattani vatappaddhe [ vata panthe ( syā .), vata bandhe ( ka .) vata + pa-addhe = vatappaddhe ], vinābhāve asaṃsaye ;
Bhūtaṃ sesaṃ dayitabbaṃ , vītaṃ ananusociyanti [ cavitaṃ nānusociyanti ( syā .), matantaṃ nānusociyaṃ ( ka .)].
Ananusociyajātakaṃ aṭṭhamaṃ .
329. Kāḷabāhujātakaṃ (4-3-9)
113.
Yaṃ annapānassa pure labhāma , taṃ dāni sākhamigameva gacchati ;
Gacchāma dāni vanameva rādha , asakkatā casma dhanañjayāya [ dhanañcayāya ( ka .)].
114.
Lābho alābho yaso ayaso ca , nindā pasaṃsā ca sukhañca dukkhaṃ ;
Ete aniccā manujesu dhammā , mā soci kiṃ socasi poṭṭhapāda .
115.
Addhā
M1.108 tuvaṃ paṇḍitakosi rādha , jānāsi atthāni anāgatāni ;Kathaṃ
T1.148 nu sākhāmigaṃ dakkhisāma [ dakkhiyāma ( ka .), dakkhāma ( syā .)], niddhāvitaṃ [ niddhāpitaṃ ( sī . syā .), nibbāpitaṃ ( pī .), nicchadaṃ ( ka .)] rājakulatova jammaṃ . 116.
Cāleti
V1.93 kaṇṇaṃ bhakuṭiṃ karoti , muhuṃ muhuṃ bhāyayate [ bhāyate ( syā .), bhāyāpate ( ka .)] kumāre ;Sayameva taṃ kāhati kāḷabāhu , yenārakā ṭhassati annapānāti .
Kāḷabāhujātakaṃ navamaṃ .
330. Sīlavīmaṃsajātakaṃ (4-3-10)
117.
Sīlaṃ kireva kalyāṇaṃ , sīlaṃ loke anuttaraṃ ;
Passa ghoraviso nāgo , sīlavāti na haññati .
118.
Yāvadevassahū kiñci , tāvadeva akhādisuṃ ;
Saṅgamma kulalā loke , na hiṃsanti akiñcanaṃ .
119.
Sukhaṃ nirāsā supati , āsā phalavatī sukhā ;
Āsaṃ nirāsaṃ katvāna , sukhaṃ supati piṅgalā .
120.
Na samādhiparo atthi , asmiṃ loke paramhi ca ;
Na paraṃ nāpi attānaṃ , vihiṃsati samāhitoti .
Sīlavīmaṃsajātakaṃ dasamaṃ .
Kuṭidūsakavaggo tatiyo .
Tassuddānaṃ –
Samanussa
T1.149 -saduddubha-yācanako , atha meṇḍavaruttama-godhavaro ;Atha kāyasakepuka bhotīvaro , atha rādhasusīlavarena dasāti .
4. Kokilavaggo
331. Kokilajātakaṃ (4-4-1)
121.
Yo
M1.109 ve kāle asampatte , ativelaṃ pabhāsati ;Evaṃ so nihato seti , kokilāyiva atrajo .
122.
Na hi satthaṃ sunisitaṃ , visaṃ halāhalāmiva [ halāhalaṃ iva ( pī .)];
Evaṃ nikaṭṭhe [ nikkaḍḍhe ( syā .), nikaḍḍhe ( ka .)] pāteti , vācā dubbhāsitā yathā .
123.
Tasmā kāle akāle vā [ akāle ca ( sī . syā .)], vācaṃ rakkheyya paṇḍito ;
Nātivelaṃ pabhāseyya , api attasamamhi vā .
124.
Yo
V1.94 ca kāle mitaṃ bhāse , matipubbo vicakkhaṇo ;Sabbe amitte ādeti , supaṇṇo uragāmivāti .
Kokilajātakaṃ [ kokālikajātakaṃ ( sabbattha )] paṭhamaṃ .
332. Rathalaṭṭhijātakaṃ (4-4-2)
125.
Api hantvā hato brūti , jetvā jitoti bhāsati ;
Pubbavakkhāyino
T1.150 [ pubbamakkhāyino ( sī . syā .)] rāja , aññadatthu [ ekadatthu ( sī . pī .)] na saddahe . 126.
Tasmā paṇḍitajātiyo , suṇeyya itarassapi ;
Ubhinnaṃ vacanaṃ sutvā , yathā dhammo tathā kare .
127.
Alaso gihī kāmabhogī na sādhu , asaññato pabbajito na sādhu ;
Rājā na sādhu anisammakārī , yo paṇḍito kodhano taṃ na sādhu .
128.
Nisamma khattiyo kayirā , nānisamma disampati ;
Nisammakārino rāja [ rañño ( sī . syā .)], yaso kitti ca vaḍḍhatīti .
Rathalaṭṭhijātakaṃ dutiyaṃ .
333. Pakkagodhajātakaṃ (4-4-3)
129.
Tadeva
M1.110 me tvaṃ vidito , vanamajjhe rathesabha ;Yassa te khaggabaddhassa , sannaddhassa tirīṭino ;
Assatthadumasākhāya , pakkā godhā palāyatha .
130.
Name namantassa bhaje bhajantaṃ , kiccānukubbassa kareyya kiccaṃ ;
Nānatthakāmassa kareyya atthaṃ , asambhajantampi na sambhajeyya .
131.
Caje
T1.151 cajantaṃ vanathaṃ na kayirā , apetacittena na sambhajeyya ;Dijo dumaṃ khīṇaphalanti [ phalaṃva ( ka . sī . syā . ka .), dukanipāte puṭabhattajātakena saṃsandetabbaṃ ] ñatvā , aññaṃ samekkheyya mahā hi loko .
132.
So te karissāmi yathānubhāvaṃ , kataññutaṃ khattiye [ khattiyo ( syā . ka .)] pekkhamāno ;
Sabbañca te issariyaṃ dadāmi , yassicchasī tassa tuvaṃ dadāmīti .
Pakkagodhajātakaṃ [ godhajātakaṃ ( sī . syā . pī .)] tatiyaṃ .
334. Rājovādajātakaṃ (4-4-4)
133.
Gavaṃ ce taramānānaṃ , jimhaṃ gacchati puṅgavo ;
Sabbā tā jimhaṃ gacchanti [ sabbā gāvī jimhaṃ yanti ( sī . syā .)], nette jimhaṃ gate sati .
134.
Evameva
V1.95 manussesu , yo hoti seṭṭhasammato ;So ce adhammaṃ carati , pageva itarā pajā ;
Sabbaṃ raṭṭhaṃ dukhaṃ seti , rājā ce hoti adhammiko .
135.
Gavaṃ ce taramānānaṃ , ujuṃ gacchati puṅgavo ;
Sabbā gāvī ujuṃ yanti [ sabbā tā ujuṃ gacchanti ( pī . a . ni .4.70)], nette ujuṃ gate sati .
136.
Evameva
M1.111 manussesu , yo hoti seṭṭhasammato ;So sace dhammaṃ carati , pageva itarā pajā ;
Sabbaṃ
T1.152 raṭṭhaṃ sukhaṃ seti , rājā ce hoti dhammikoti .Rājovādajātakaṃ catutthaṃ .
335. Jambukajātakaṃ (4-4-5)
137.
Brahā pavaḍḍhakāyo so , dīghadāṭho ca jambuka ;
Na tvaṃ tattha kule jāto , yattha gaṇhanti kuñjaraṃ .
138.
Asīho sīhamānena , yo attānaṃ vikubbati ;
Kotthūva [ kuṭṭhūva ( sī .), kutthuva ( syā . pī )] gajamāsajja , seti bhūmyā anutthunaṃ .
139.
Yasassino uttamapuggalassa , sañjātakhandhassa mahabbalassa ;
Asamekkhiya thāmabalūpapattiṃ , sa seti nāgena hatoyaṃ jambuko .
140.
Yo cīdha kammaṃ kurute pamāya , thāmabbalaṃ attani saṃviditvā ;
Jappena mantena subhāsitena , parikkhavā so vipulaṃ jinātīti .
Jambukajātakaṃ pañcamaṃ .
336. Brahāchattajātakaṃ (4-4-6)
141.
Tiṇaṃ tiṇanti lapasi , ko nu te tiṇamāhari ;
Kiṃ
T1.153 nu te tiṇakiccatthi , tiṇameva pabhāsasi . 142.
Idhāgamā brahmacārī , brahā chatto bahussuto ;
So me [ so ve ( ka .)] sabbaṃ samādāya , tiṇaṃ nikkhippa gacchati .
143.
Evetaṃ hoti kattabbaṃ , appena bahumicchatā ;
Sabbaṃ sakassa ādānaṃ , anādānaṃ tiṇassa ca .()[( tiṇassa cāṭīsu gato , tattha kā paridevanā )( sī . syā .)( cāṭīsu pakkhipitvāna , tattha kā paridevanā )( ka .)]
144.
Sīlavanto
V1.96M1.112 na kubbanti , bālo sīlāni kubbati ;Aniccasīlaṃ dussīlyaṃ [ dussīlaṃ ( pī .)], kiṃ paṇḍiccaṃ karissatīti .
Brahāchattajātakaṃ chaṭṭhaṃ .
337. Pīṭhajātakaṃ (4-4-7)
145.
Na te pīṭhamadāyimhā [ madāsimha ( pī . ka .)], na pānaṃ napi bhojanaṃ ;
Brahmacāri khamassu me , etaṃ passāmi accayaṃ .
146.
Nevābhisajjāmi na cāpi kuppe , na cāpi me appiyamāsi kiñci ;
Athopi me āsi manovitakko , etādiso nūna kulassa dhammo .
147.
Esasmākaṃ kule dhammo , pitupitāmaho sadā ;
Āsanaṃ udakaṃ pajjaṃ , sabbetaṃ nipadāmase .
148.
Esasmākaṃ
T1.154 kule dhammo , pitupitāmaho sadā ;Sakkaccaṃ upatiṭṭhāma , uttamaṃ viya ñātakanti .
Pīṭhajātakaṃ sattamaṃ .
338. Thusajātakaṃ (4-4-8)
149.
Viditaṃ thusaṃ undurānaṃ [ undūrānaṃ ( ka .)], viditaṃ pana taṇḍulaṃ ;
Thusaṃ thusaṃ [ thusaṃ thūlaṃ ( sī .)] vivajjetvā , taṇḍulaṃ pana khādare .
150.
Yā mantanā araññasmiṃ , yā ca gāme nikaṇṇikā ;
Yañcetaṃ iti cīti ca , etampi viditaṃ mayā .
151.
Dhammena kira jātassa , pitā puttassa makkaṭo ;
Daharasseva santassa , dantehi phalamacchidā .
152.
Yametaṃ parisappasi [ parisabbesi ( ka .)], ajakāṇova sāsape ;
Yopāyaṃ heṭṭhato seti [ sesi ( sī .)], etampi viditaṃ mayāti .
Thusajātakaṃ aṭṭhamaṃ .
339. Bāverujātakaṃ (4-4-9)
153.
Adassanena
M1.113 morassa , sikhino mañjubhāṇino ;Kākaṃ tattha apūjesuṃ , maṃsena ca phalena ca .
154.
Yadā
V1.97 ca sarasampanno , moro bāverumāgamā ;Atha
T1.155 lābho ca sakkāro , vāyasassa ahāyatha . 155.
Yāva nuppajjatī buddho , dhammarājā pabhaṅkaro ;
Tāva aññe apūjesuṃ , puthū samaṇabrāhmaṇe .
156.
Yadā ca sarasampanno , buddho dhammaṃ adesayi ;
Atha lābho ca sakkāro , titthiyānaṃ ahāyathāti .
Bāverujātakaṃ navamaṃ .
340. Visayhajātakaṃ (4-4-10)
157.
Adāsi dānāni pure visayha , dadato ca te khayadhammo ahosi ;
Ito paraṃ ce na dadeyya dānaṃ , tiṭṭheyyuṃ te saṃyamantassa bhogā .
158.
Anariyamariyena sahassanetta , suduggatenāpi akiccamāhu ;
Mā vo dhanaṃ taṃ ahu devarāja [ ahuvā janinda ( ka . sī . syā . pī .)], yaṃ bhogahetu vijahemu saddhaṃ .
159.
Yena eko ratho yāti , yāti tenāparo ratho ;
Porāṇaṃ nihitaṃ vattaṃ , vattataññeva [ vaddhaṃ , vaddhataññeva ( ka . sī . pī .)] vāsava .
160.
Yadi
T1.156 hessati dassāma , asante kiṃ dadāmase ;Evaṃbhūtāpi dassāma , mā dānaṃ pamadamhaseti .
Visayhajātakaṃ dasamaṃ .
Kokilavaggo [ kokālikavaggo ( ka .)] catuttho .
Tassuddānaṃ –
Ativelapabhāsati
M1.114 jītavaro , vanamajjha rathesabha jimhagamo ;Atha jambu tiṇāsanapīṭhavaraṃ , atha taṇḍula mora visayha dasāti .
5. Cūḷakuṇālavaggo
341. Kaṇḍarījātakaṃ (4-5-1)
161.
Narānamārāmakarāsu nārisu , anekacittāsu aniggahāsu ca ;
Sabbattha nāpītikarāpi [ sabba ’ ttanā ’ pītikarāpi ( sī . syā .)] ce siyā [ siyuṃ ( syā .)], na vissase titthasamā hi nāriyo .
162.
Yaṃ
V1.98 ve [ yañca ( syā . ka .)] disvā kaṇḍarīkinnarānaṃ [ kinnarakinnarīnaṃ ( syā .), kinnarīkinnarānaṃ ( ka .)], sabbitthiyo na ramanti agāre ;Taṃ
T1.157 tādisaṃ maccaṃ cajitvā bhariyā , aññaṃ disvā purisaṃ pīṭhasappiṃ . 163.
Bakassa ca bāvarikassa [ pāvārikassa ( sī .)] rañño , accantakāmānugatassa bhariyā ;
Avācarī [ accācari ( syā .), anācari ( ka .)] paṭṭhavasānugassa [ baddhavasānugassa ( sī . syā .), pattavasānugatassa ( ka .)], kaṃ vāpi itthī nāticare tadaññaṃ .
164.
Piṅgiyānī sabbalokissarassa , rañño piyā brahmadattassa bhariyā ;
Avācarī paṭṭhavasānugassa , taṃ vāpi sā nājjhagā kāmakāminīti .
Kaṇḍarījātakaṃ [ kinnarījātakaṃ ( ka . sī . ka .), kuṇḍalikajātakaṃ ( syā .)] paṭhamaṃ .
342. Vānarajātakaṃ (4-5-2)
165.
Asakkhiṃ
M1.115 vata attānaṃ , uddhātuṃ udakā thalaṃ ;Na dānāhaṃ puna tuyhaṃ , vasaṃ gacchāmi vārija .
166.
Alametehi ambehi , jambūhi panasehi ca ;
Yāni pāraṃ samuddassa , varaṃ mayhaṃ udumbaro .
167.
Yo ca uppatitaṃ atthaṃ , na khippamanubujjhati ;
Amittavasamanveti
T1.158 , pacchā ca anutappati . 168.
Yo ca uppatitaṃ atthaṃ , khippameva nibodhati ;
Muccate sattusambādhā , na ca pacchānutappatīti .
Vānarajātakaṃ dutiyaṃ .
343. Kuntinījātakaṃ (4-5-3)
169.
Avasimha tavāgāre , niccaṃ sakkatapūjitā ;
Tvameva dānimakari , handa rāja vajāmahaṃ .
170.
Yo ve kate paṭikate , kibbise paṭikibbise ;
Evaṃ taṃ sammatī veraṃ , vasa kuntini māgamā .
171.
Na katassa ca kattā ca , metti [ mettī ( pī .), mittī ( ka .)] sandhīyate puna ;
Hadayaṃ nānujānāti , gacchaññeva rathesabha .
172.
Katassa ceva kattā ca , metti sandhīyate puna ;
Dhīrānaṃ no ca bālānaṃ , vasa kuntini māgamāti .
Kuntinījātakaṃ tatiyaṃ .
344. Ambajātakaṃ (4-5-4)
173.
Yo
V1.99 nīliyaṃ maṇḍayati , saṇḍāsena vihaññati ;Tassa sā vasamanvetu , yā te ambe avāhari .
174.
Vīsaṃ vā pañcavīsaṃ [ paṇṇuvīsaṃ ( ka . sī . pī .)] vā , ūnatiṃsaṃ va jātiyā ;
Tādisā
T1.159 pati mā laddhā [ patiṃ mā laddhā ( pī .), pati mā ’ lattha (?)], yā te ambe avāhari . 175.
Dīghaṃ
M1.116 gacchatu addhānaṃ , ekikā abhisārikā ;Saṅkete pati mā adda [ mā addasa ( sī . pī .)], yā te ambe avāhari .
176.
Alaṅkatā suvasanā , mālinī candanussadā ;
Ekikā sayane setu , yā te ambe avāharīti .
Ambajātakaṃ [ ambacorajātakaṃ ( ka . sī . pī .)] catutthaṃ .
345. Gajakumbhajātakaṃ (4-5-5)
177.
Vanaṃ yadaggi dahati , pāvako kaṇhavattanī ;
Kathaṃ karosi pacalaka , evaṃ dandhaparakkamo .
178.
Bahūni rukkhachiddāni , pathabyā vivarāni ca ;
Tāni ce nābhisambhoma , hoti no kālapariyāyo .
179.
Yo dandhakāle tarati , taraṇīye ca dandhati ;
Sukkhapaṇṇaṃva akkamma , atthaṃ bhañjati attano .
180.
Yo dandhakāle dandheti , taraṇīye ca tārayi ;
Sasīva rattiṃ vibhajaṃ , tassattho paripūratīti .
Gajakumbhajātakaṃ pañcamaṃ .
346. Kesavajātakaṃ (4-5-6)
181.
Manussindaṃ
T1.160 jahitvāna , sabbakāmasamiddhinaṃ ;Kathaṃ nu bhagavā kesī , kappassa ramati assame [ ramatassame ( ka .)].
182.
Sādūnī [ sādhūni ( ka . sī . syā . ka .)] ramaṇīyāni , santi vakkhā manoramā ;
Subhāsitāni kappassa , nārada ramayanti maṃ .
183.
Sālīnaṃ odanaṃ bhuñje , suciṃ maṃsūpasecanaṃ ;
Kathaṃ sāmākanīvāraṃ , aloṇaṃ chādayanti taṃ .
184.
Sāduṃ
V1.100 vā [ asāduṃ ( pī .)] yadi vāsāduṃ , appaṃ vā yadi vā bahuṃ ;Vissattho yattha bhuñjeyya , vissāsaparamā rasāti .
Kesavajātakaṃ [ kesījātakaṃ ( ka .)] chaṭṭhaṃ .
347. Ayakūṭajātakaṃ (4-5-7)
185.
Sabbāyasaṃ
M1.117 kūṭamatippamāṇaṃ , paggayha yo [ so ( pī .)] tiṭṭhasi antalikkhe ;Rakkhāya me [ maṃ ( sī .)] tvaṃ vihito nusajja , udāhu me cetayase [ vāyamase ( sī . syā .)] vadhāya .
186.
Dūto ahaṃ rājidha rakkhasānaṃ , vadhāya tuyhaṃ pahitohamasmi ;
Indo
T1.161 ca taṃ rakkhati devarājā , tenuttamaṅgaṃ na te [ na hi ( ka . sī . pī .), te na ( ka .)] phālayāmi . 187.
Sace ca maṃ rakkhati devarājā , devānamindo maghavā sujampati ;
Kāmaṃ pisācā vinadantu sabbe , na santase rakkhasiyā pajāya .
188.
Kāmaṃ kandantu [ kantantu ( ka .), kaṇḍantu ( syā .)] kumbhaṇḍā , sabbe paṃsupisācakā ;
Nālaṃ pisācā yuddhāya , mahatī sā vibhiṃsikāti [ vibhesikāti ( syā .), vihesikāti ( pī .)].
Ayakūṭajātakaṃ sattamaṃ .
348. Araññajātakaṃ (4-5-8)
189.
Araññā gāmamāgamma , kiṃsīlaṃ kiṃvataṃ ahaṃ ;
Purisaṃ tāta seveyyaṃ , taṃ me akkhāhi pucchito .
190.
Yo taṃ vissāsaye tāta , vissāsañca khameyya te ;
Sussūsī ca titikkhī ca , taṃ bhajehi ito [ taṃ bhajeyyāsito ( ka .)] gato .
191.
Yassa kāyena vācāya , manasā natthi dukkaṭaṃ ;
Urasīva patiṭṭhāya , taṃ bhajehi ito gato .
192.
Haliddirāgaṃ
M1.118 kapicittaṃ , purisaṃ rāgavirāginaṃ ;Tādisaṃ
T1.162 tāta mā sevi , nimmanussampi ce siyāti .Araññajātakaṃ aṭṭhamaṃ .
349. Sandhibhedajātakaṃ (4-5-9)
193.
Neva itthīsu sāmaññaṃ , nāpi bhakkhesu sārathi ;
Athassa sandhibhedassa , passa yāva sucintitaṃ .
194.
Asi
V1.101 tikkhova maṃsamhi , pesuññaṃ parivattati ;Yatthūsabhañca sīhañca , bhakkhayanti migādhamā .
195.
Imaṃ so sayanaṃ seti , yamimaṃ [ yayimaṃ ( sī . pī .), yimaṃ ( ka .)] passasi sārathi ;
Yo vācaṃ sandhibhedassa , pisuṇassa nibodhati .
196.
Te janā sukhamedhanti , narā saggagatāriva ;
Ye vācaṃ sandhibhedassa , nāvabodhanti sārathīti .
Sandhibhedajātakaṃ navamaṃ .
350. Devatāpañhajātakaṃ (4-5-10)
197.
Hanti hatthehi pādehi , mukhañca parisumbhati ;
Sa ve rāja piyo hoti , kaṃ tena tvābhipassasi [ mabhipassasi ( sī .)].
198.
Akkosati yathākāmaṃ , āgamañcassa icchati ;
Sa
T1.163 ve rāja piyo hoti , kaṃ tena tvābhipassasi . 199.
Abbhakkhāti abhūtena , alikenābhisāraye ;
Sa ve rāja piyo hoti , kaṃ tena tvābhipassasi .
200.
Haraṃ annañca pānañca , vatthasenāsanāni ca ;
Aññadatthuharā santā , te ve rāja piyā honti ;
Kaṃ tena tvābhipassasīti .
Devatāpañhajātakaṃ dasamaṃ .
Cūḷakuṇālavaggo pañcamo .
Tassuddānaṃ –
Narānaṃ
M1.119 asakkhivasimhavaro , nīliyamaggivarañca puna ;Puna rasāyasakūṭavaro , tathārañña sārathi hanti dasāti .
Atha vagguddānaṃ –
Kāliṅgaṃ [ vivaraṃ ( bahūsu )] pucimandañca , kuṭidūsaka kokilā [ kuṭidūsaṃ bahubhāṇakaṃ ( bahūsu )];
Cūḷakuṇālavaggo so , pañcamo suppakāsitoti .
Catukkanipātaṃ niṭṭhitaṃ .